• با ورود غذا به دهان، بدن غذا رو بو می‌کشد.
• چشیدن غذا
• حس بافتی که غذا دارد ( نرمی و سفتی)
• تشخیص نوع غذا و اینکه آیا میلی به بیشتر خوردن داریم؟

یکپارچگی حسی و آشنایی با حواس هفتگانه

احتمالاً این عدد شما را متعجب می‌کند. تابه‌حال اطلاعاتی در مورد پنج حس یا حواس پنج‌گانه داشتیم درحالی‌که درواقع باید بنویسم حواس هفتگانه! با این حواس بیشتر آشنا شوید:

• دیدن (بینایی)
• شنیدن (شنوایی)
• بو کردن (بویایی)
• چشیدن (چشایی)
• لمس کردن (لامسه)
• دهلیزی، گوش درونی Vestibular( حرکتی)- حس حرکت و تعادل را شامل می‌شود که اطلاعاتی در مورد موقعیت سر و بدن ما در محیط می‌دهد. با این قابلیت و حس می‌توانیم راست بنشینیم، بلند شویم و راه برویم.
• حس عمقی Proprioception ( موقعیت بدنی)- به معنی هوشیاری بدنی است که ارتباط هر بخش از بدن را با بخش دیگر برایمان مشخص می‌کند. همچنین به لطف چنین حسی اطلاعاتی برای میزان نیروی مصرفی برای هر فعالیت و حرکت بدنی به دست می‌آوریم و می‌توانیم فعالیت‌هایی مثل شکستن تخم‌مرغ را بدون شکستن آن در دست‌هایمان انجام دهیم.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید این حواس هفتگانه و یکپارچگی حسی که شاهدش هستیم چطور اتفاق می‌افتد؟ در ادامه به این مثال خواندنی توجه کنید:

شما در موقعیت حمله تیم والیبال هستید. هم‌تیمی یک پاس برای شما می‌فرستد. حس حرکتی ( گوش درونی) اینجا خودش را نشان می‌دهد و شما برای زدن آبشار وضعیت حرکتی خودتان را مشخص می‌کنید تا جست بزنید.

حس عمقی موقعیت بدنی‌تان را به شما نشان می‌دهد؛ پاها به‌موازات هم روی پنجه، ماهیچه‌های کمر کشیده، دست ضربه زننده به سمت بالا، کف دست رو به پایین و ضربه! این فرایند طوری تنظیم‌شده که شما به‌محض جهیدن باید بتوانید نقطه برخورد توپ با کف دست و ضربه فوری به آن را تشخیص بدهید.

هم‌زمان باید حرکت رقبا پشت تور را ببینید که هرکدام در چه موقعیتی هستند. صدای برخورد توپ را می‌شنوید. رد شدن توپ را از روی تور را دنبال می‌کنید و با توجه به نیرویی که به توپ وارد کردید، انتظار یک فرود امتیازآور را دارید.

با چند صدم ثانیه خطای ضربه، توپ به لبه تور گیر می‌کند و در نقطه درستی وارد زمین حریف نمی‌شود. شما به حالت عادی برمی‌گردید و چند قطره عرق شور از نقاط صورت تا گوشه دهانتان سر می‌خورد؛ می‌توانست ضربه دقیق‌تری باشد!

ارتباط اختلال پردازش حسی با یکپارچگی حسی

اختلال پردازش حسی با نام علمی Sensory processing disorder و نام اختصاری SPD یک موقعیت رفتاری است که به دنبال آن مغز مشکلاتی برای دریافت و پاسخ به اطلاعات دریافت شده از حواس انسان دارد. پیش‌ازاین چنین رفتاری را اختلال عملکرد یکپارچگی حسی می‌نامیدند که چندان هم فرقی ندارد.

افرادی که درگیر چنین اختلالی هستند نسبت به آنچه در محیط اطرافشان وجود دارد حساسیت غیرعادی نشان می‌دهند. برای نمونه صداهای عادی آن‌ها را اذیت می‌کند یا به‌شدت تحت تأثیر این ناتوانی قرار می‌گیرند. اگر پیراهن آن‌ها لمس شود ممکن است به پوست بدنشان آسیب برسد.

موارد دیگری از این نوع اختلال وجود دارد که در زیر می‌خوانیم:

• ناهماهنگی بدنی
• برخورد با وسایل اطراف
• نمی‌توانند بگویند که بدن آن‌ها دقیقاً کجا قرار دارد.
• برای مکالمه یا بازی دچار دردسر می‌شوند.

مهم: اختلال در عملکرد حواس معمولاً ازجمله مشکلات تشخیصی در کودکان است. اما بزرگ‌سالان هم دچار این مشکلات می‌شوند. بهتر است بدانید که اختلال پردازش حسی بیشتر در کودکانی با اختلال رشد مثل اختلال طیف اتیسم  تشخیص داده می‌شود.

◄ بد نیست بدانید که

اختلال پردازش حسی ازنظر متخصصین یک بیماری مستقل نیست اما آن‌ها معتقدند که می‌تواند چنین نباشد و تحت تأثیر عوامل دیگری این اتفاق نمی‌افتد.

چه افرادی درگیر  اختلال پردازش حسی می‌شوند؟

وقتی یکپارچگی حسی مغز فرد آسیب می‌بیند ارتباطی با سن و سال و جنسیت و نژاد او ندارد. همه در یک کفه ترازو درگیر این آسیب خواهند شد. علاوه بر این، خانم تمپل گراندین Temple Grandin  پرفسور رفتارشناسی حیوانات و متخصص اتیسم معتقد است که همه افراد مبتلابه طیف اتیسم دچار این ضعف عملکرد و مشکلات حسی هم می‌شوند.

◄ شاید لازم باشد که بدانید

بی‌حوصلگی و افت توجه ازجمله نشانه‌های شایع در دو اختلال پردازش حسی و  اختلال بیش فعالی/ نقص توجه ADHD است. تفاوت فاحشی این بین وجود دارد و آن واکنش متفاوت افراد نسبت به یک لامپ نیم‌سوز یا خارش روی پوست است. فرد درگیر ضعف عملکرد حسی رفتاری نشان می‌دهد که از فرد مبتلابه اختلال نقص توجه این رفتار سر نمی‌زند.

نکته مهم دیگر اینکه SPD بدون هیچ زمینه دیگری ممکن است اتفاق بیفتد یا اینکه بخشی از اختلال بیش فعالی یا طیف اتیسم باشد.

نشانه‌های اختلال در یکپارچگی حسی کدام است؟

اختلال پردازش حسی ممکن است تنها یک حس، شنوایی، چشایی یا بویایی، را تحت تأثیر قرار بدهد یا احتمال هدف قرار گرفتن چند حس باهم نیز وجود دارد. فرد مبتلابه چنین اختلالی یا واکنش شدید به اطراف دارد یا هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد.

مثل بسیاری از بیماری‌ها، نشان‌های بالینی این اختلال هم طیف‌های متفاوتی دارد:

بعضی از کودکان ممکن است با شنیدن صدای لغزیدن یک برگ پشت پنجره اتاقشان دچار استفراغ شوند یا به زیر میز پناه ببرند. حتی باید منتظر شنیدن صدای جیغ آن‌ها وقتی‌که لمس می‌شوند، شد و پس زدن بخش‌هایی از غذا هم ازجمله واکنش‌های شدید آن‌ها خواهد بود.

برخی دیگر از بچه‌ها هم اصلاً واکنشی به هیچ‌چیزی نشان نمی‌دهند. ممکن است دمای بالا یا سرمای زیاد هیچ واکنشی در آن‌ها ایجاد و حتی سوختگی دردی به آن‌ها تحمیل نکند.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید بسیاری از کودکان مبتلابه این اختلال حسی ازنظر دیگران کودکان دردسرسازی هستند که:

• به‌سختی با تغییر سازگار می‌شوند.
• عموماً بچه‌هایی بداخلاق هستند.
• زیاد از جایی سقوط می‌کنند.
• با بالا رفتن سن، تبدیل به اشخاص مضطرب می‌شوند.

بهتر است بدانید بسیاری از کودکان نشان‌های این‌چنین را هرازگاهی دارند. درمانگر زمانی که چنین موقعیتی عملکرد عادی و روزانه فرد را در زندگی تحت تأثیر قرار داده باشد، آن را به‌عنوان یک بیماری تشخیص می‌دهد.

زندگی دشوار یک مبتلا به اختلال یکپارچگی حسی

این بیماری خودش را به روش‌های کوچک اما گاهی آزاردهنده نشان می‌دهد. این نشانه‌ها به‌ مرور زمان تأثیر منفی روی زندگی روزانه فرد می‌گذارد و باعث دردسر در ارتباط با محیط اطراف می‌شود؛ خارشی که خارج از تحمل فرد می‌شود، موسیقی بلندی که فراتر از توان شنیداری فرد است، رایحه‌ای که او را در بستر بیماری می‌اندازد.

چنین فرایند عموماً فرساینده‌ای روی ارتباط او با دیگران، مطالعه و یادگیری، ورزش و هر فعالیت گروهی دیگر تأثیر منفی می‌گذارد تا درنهایت رؤیاهای او را تسخیر کند!

در ادبیات پزشکی چنین اختلالی یک موقعیت عصبی چالش‌برانگیز است که با پردازش ضعیف اطلاعات حسی همراه می‌شود. فراموش نکنیم که این ضعف عملکرد نیاز به حمایت جدی از سوی اطرافیان و کادر درمان دارد.

بازی‌های مفید برای کودک مبتلابه اختلال یکپارچگی حسی

ازآنجایی‌که این اختلال بیشتر در کودکان شایع است تا بزرگ‌سالان، بهتر دیدم بعد از معرفی، کمی هم در مورد بازی‌هایی که فرآیند درمان و بهبود کودک را جلوتر می‌برد بنویسم.

آموزش تحمل و هوشیاری لمسی

اگر بخواهید به روش وسواس گونه‌ای برای لمس کردن و برداشتن وسایل به او آموزش بدهید تنها اتفاقی که می‌افتد تحریک حس لامسه است که نتیجه نخواهد داد. در عوض فعالیت‌های زیر را باهم انجام دهید:

نقاشی با انگشتان– از صفحات بزرگ کاغذ همراه با رنگ‌های خوراکی می‌توانید استفاده کنید. اگر متوجه شدید که نسبت به رنگ‌های خوراکی حساسیت نشان می‌دهد، به سلیقه او انواع سس‌ها را امتحان کنید.

شناسایی جعبه‌های حسی– چند ظرف را با حبوبات و برنج پرکنید. بعد با اشیای دیگری مثل اسباب‌بازی‌های پلاستیکی کوچک، پاک‌کن‌های ریزودرشت که کودک بتواند آن‌ها را لمس کند قاتی کنید. شاید بد نباشد یک ظرف دیگر را هم با چیزهای دیگری مثل کش‌های کوچک، کلید، تکه‌های پارچه و موارد مشابه پرکنید و اجازه بدهید تک‌تک آن‌ها را لمس کند و تشخیص بدهد.

شکار بافت‌ها– در این چالش کودک را دعوت کنید تا سه چیز را اطراف خانه بگردد و پیدا کند. دور اول دنبال مواد نرم بگردد، دور بعدی چیزهایی را پیدا کند که سفت و زیر باشند.

خمیربازی– داخل خمیرهای بازی دکمه یا دانه حبوبات فروکنید و بعد از کودک بخواهید تا آن‌ها را بیرون بیاورد.

پاره کردن کاغذ یا جدا کردن بخش چسب‌دار لباس‌ها

آب‌بازی– این بازی آن‌قدر می‌تواند متنوع و طولانی باشد که تبدیل به سرگرمی برای هر سنی شود. آب‌بازی را با پر کردن تفنگ‌های آبی با رنگ‌های خوراکی- اگر کودک شما حساسیتی به بو و رنگ‌ها ندارد- هیجان‌انگیزتر کنید.

آشپزی– آشپزی با دست می‌تواند یکی از تجربه‌های لذت‌بخش کودکی باشد که از اختلال در یکپارچگی حسی رنج می‌برد. با آرامش و دوستانه در کنار او یک خمیر برای شیرینی آماده کنید و بخواهید تا در اندازه‌های مختلف، شیرینی‌های گرد آماده کند.

استفاده از عضلات و مفاصل برای هوشیاری بدنی

اگر متوجه نشانه‌های بی‌قراری، انرژی کم موقع بازی با دیگران، مالیدن و خاراندن بدن و دست یا سقوط از جایی شدید، باید به حرکت عمقی مفاصل و ماهیچه‌ها دقت کنید. فعالیت‌های بلند کردن، کشیدن و هل دادن زیر کمک بزرگی می‌کند.

ساخت مانع– با مجموعه‌ای از وسایل که شامل تشک و جعبه و صندلی می‌شود موانعی بیرون یا داخل خانه درست کنید. این موانع باید حالتی داشته باشد که کودک را وادار به دویدن، پریدن، حرکت، بلند کردن، استفاده از وزن بدن، چرخاندن و غلتاندن و تعادل دادن کند.

برای اینکه این بازی و فعالیت لذت‌بخش و هدفمند باشد، برایش محدوده زمانی در نظر بگیرید و خودتان هم همبازی او شوید. این کار، انگیزه چند برابری به او می‌دهد.

ورزش‌های متکی به وزن بدن– هر پانزده دقیقه یک حرکت متکی به وزن بدن انجام دهید. فراموش نکنید که پنج دقیقه ابتدایی را برای گرم کردن در نظر بگیرید. دستکم سه ست پنج‌تایی از هر حرکتی تنظیم کنید و در پایان چنددقیقه‌ای را برای حرکات با سرعت کمتر به‌عنوان سرد کردن در نظر بگیرید.

جست‌وخیز در کف اتاق- این بازی را با استفاده از آیتم‌های دیگری مثل بالش، تشک، پتو و یا هر چیز نرم دیگر هم می‌توانید انجام دهید. کودک را تشویق کنید تا بالا و پایین پریدن، کشیدن و هل دادن و غلتاندن را با حرکات هماهنگ انجام دهد.

تقلید حرکات حیوانات– این بازی برای خیلی از بچه‌ها هیجان‌انگیز است. تشویقش کنید شبیه یک عنکبوت بخزد یا حرکات گربه را تقلید کند. باهم ادای میمون را دربیاورید و خلاصه یک باغ‌وحش تماشایی برای خودتان راه بیندازید!

بالش بازی– این بازی حتماً باید بدون خشونت انجام شود. پس مراقب بالش‌های پر نازنین خودتان باشید! از تجربه خزیدن داخل روبالشی و مسابقه سرعت وقتی گونی پوشیده‌اید غافل نشوید.

ماساژ– روزی یک‌بار او را دعوت به یک ماساژ لذت‌بخش کنید. بیشترین تمرکز شما روی بازوها، پاها و پشت باشد و درجات فشار مختلفی را برای هوشیاری بدنی بیشتر در بخش‌های مختلف بدن کودک امتحان کنید.

استفاده از وسایل سنگین– به‌عنوان فعالیت‌های ثابت یا کارهای جابه‌جایی می‌توانید از بالش‌ها و جلیقه‌های سنگین استفاده کنید. همچنین می‌توانید کوله کودک مبتلابه اختلال در یکپارچگی حسی را با اسباب‌بازی‌های خودش سنگین‌تر کنید.

بهبود تعادل و هماهنگی برای تقویت گوش میانی ( حس تعادل)

هریک از تمرین‌ها و بازی‌های زیر کمک می‌کند تا گیرنده‌های متعادل ساز گوش میانی تحریک شوند. این گیرنده‌ها در مایع گوش داخلی وجود دارند. این تمرین‌ها را بین هر جابه‌جایی یا پیش و پس از هر فعالیت جدید می‌توانید بگنجانید. همچنین وقتی کودک به‌سرعت در حال دویدن، پریدن یا چرخیدن است.

تاب‌بازی– پیشنهاد می‌کنم یک تاب ساده جمع‌وجور بخرید. با اینکه هزینه‌بردار است ولی از آنجایی‌ که همیشگی خواهد بود، می‌ارزد. تاب‌های کشسانی بهتر هستند اگرچه کمی باعث محدودیت می‌شوند. تاب‌های لاستیکی دیگر محشرند. البته که می‌توانید کودک را داخل چمن ببرید و باهم بچرخید و آواز بخوانید.

◄یادآوری: برای اینکه زیاد از حد تحریک نشود، چرخیدن و تاب‌بازی را بیشتر از پانزده دقیقه ادامه ندهید. یک استراحت سی‌دقیقه‌ای بین هر بازی مناسب است.

ترامپلین– استراحت در زمان احساس آشفتگی آن‌ هم روی ترامپلین معجزه می‌کند! اگر اهل راه‌اندازی یک شهربازی کوچک در حیات پشتی خانه نیستید، بازی بپر بپر هم جواب می‌دهد. مراقب زیاده‌روی کودک باشید و برایش توضیح بدهید که چه وقتی، بیرون از خانه، می‌تواند این بازی را انجام دهد.

رقص روزانه– دخترها و پسرهای کم سن و سال عاشق  بی‌دلیل رقصیدن هستند. دستکم روزی پنج دقیقه در روز را هم رقص آن‌ها باشید.

اسکوتر– سرگرمی اسکوتر خیلی می‌تواند هیجان‌انگیز باشد و البته برای تقویت حس تعادل کودک هم عالی است.

ژیمناستیک– این ورزش مفرح مغز را وامی‌دارد تا اعضای بدن باهم هماهنگ باشند و مهارت‌های حرکتی را بهتر می‌کند. تمرین طناب تعادلی و حلقه پشت را فراموش نکنید. میله تعادلی هم روش عالی دیگری برای افزایش هوشیاری بدنی است.

توپ‌های یوگا– به‌جای صندلی، یک توپ یوگا با اندازه دلخواه کودک گوشه اتاق یا هرجای خانه بگذارید.

اختلال در یکپارچگی حسی در بزرگ‌سال

بزرگ‌سالان مبتلابه این ضعف عملکرد ممکن است نشان‌های زیر را داشته باشند:

• حس می‌کند سایه‌ای جهان را پوشانده است.
• چشم‌اندازهای صامت، صدای تماس‌های بدنی ملایم را تجربه می‌کند.
• احساسات مداوم بیش‌ازحد

توجه داشته باشید که SPD هر امری را در زندگی فرد پیچیده می‌کند و این می‌تواند شامل لباس پوشیدن تا غذا خوردن و نظافت شخصی باشد.  موارد زیر می‌تواند باعث آزار فرد بزرگ‌سال مبتلا شود:

هریک از علائم بالا، حتی برخورد تار مو به پوست گردن یا انعکاس نور از ورقه فویل آشپزخانه می‌تواند فرد آسیب‌دیده را آزار بدهد.

نشانه‌های اختلال در یکپارچگی حسی بزرگ‌سال در خانه

فرد مبتلا همیشه از رعدوبرق بیزار است. شما در کمد لباس‌هایش هیچ کلاه پشمی نمی‌بینید. انتخاب‌ها و رفتارهای زیر از جمله نشان‌های SPD در خانه است:

پوشیدن لباس‌های شل و راحت ( عبایی شکل و سبک)

استفاده از هدفون‌های حذف صدا در زمان رعدوبرق و تمرکز کامل روی خود نه محیط. این نوع صداها بسیار بلند و آزاردهنده هستند.

بااینکه عاشق شیرجه شدن در استخر یا دریاچه است ولی ذرات معلق و گل‌ولای رودخانه لذت شنا را از او دور می‌کند.

بااینکه اطرافیان را دوست دارد ولی هرگز علاقه‌ای به لمس شدن یا در آغوش گرفته شدن ندارد.

از حضور در عکس‌های خانوادگی که نیاز به فلش دوربین دارند دوری می‌کند.

به هر قیمتی شده از بخش عطر فروشگاه فراری است.

خستگی زیاد هم بهانه قانع‌کننده‌ای برای خوردن قهوه نیست. تلخ‌مزگی‌اش را دوست ندارد.

بافت غذا گاهی آزاردهنده می‌شود و مجبور می‌شود غذایش را تف کند.

نشانه‌های اختلال در یکپارچگی حسی بزرگ‌سال در محل کار

متأسفانه فرد مبتلابه اختلال پردازش حسی در محل کار هم درگیر مشکلات زیادی می‌شود.

« میشه صدای موسیقی رو کم کنی؟» این جمله پرتکرارترین درخواست او از همکارش است که در حال گوش دادن به موسیقی کار می‌کند.

اگر وعده ناهارش موز باشد باز هم حاضر است گرسنه بماند و آن را نخورد.

بدترین کابوس او ارائه گزارش برای دیگران است. حتی اگر حسابی تمرین کرده باشد باز هم به تته‌پته می‌افتد.

نمی‌تواند دستخط خودش را بخواند پس از رایانه یا لپ‌تاپش استفاده می‌کند.

دلایل بروز اختلال در یکپارچگی حسی

بااینکه هنوز دلیل دقیق این اختلال شناسایی نشده است ولی مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۶ انجام شد نشان داد حساسیت بیش‌ از اندازه نسبت به نور و صدا احتمالاً ارتباطی قوی با ژنتیک فرد دارد. آزمایش‌های انجام‌شده دیگر هم نشان دادند که کودکان مبتلابه این اختلال وقتی در موارد مشابه در معرض نور و صدا قرار می‌گیرند عملکرد مغزی غیرعادی دارند.

بررسی‌های دیگر هم  نشان داد که کودک درگیر اختلال پردازش حسی به‌طور مداوم نسبت به تماس وسایل سخت یا صدای بلند واکنش تند نشان می‌دهد درحالی‌که کودکان دیگر فوراً به این تماس و صدا عادت می‌کنند.

درمان اختلال در یکپارچگی حسی

در این مورد باید نیازها و مشکلات حسی فرد مبتلا در نظر گرفته شود. قدم اول در درمان، شناسایی نوع حس درگیر شده است؛ این حس به‌شدت واکنش‌پذیر شده یا کلاً از بین رفته است؟

حضور درمانگر

فعالیت‌های درمانی ( مثل بازی‌ها و تمرین‌هایی که بالاتر برای کودک نوشته شد) اغلب برای تقویت یا بازگرداندن حواس است. بسیاری از درمانگران از رویکرد کاردرمانی Occupational Therapy، تحریک محیط و تمرکز بر ساده‌سازی اختلال در زندگی روزانه فرد برای کنترل و مدیریت بیماری بهره می‌برند.

◄ شاید برایتان جالب باشد بدانید

رویکرد کاردرمانی با نام اختصاری OT-SI بیشتر روی جنبه محرک و سرگرم‌کننده فعالیت‌ها برای به چالش کشیدن حواس بیمار تمرکز دارد بدون آنکه بخواهد او را خسته و دل‌زده کند یا حس ناکامی و شکست را در او به وجود آورد. هدف این است که فعالیت‌های تمرینی به‌صورت عادت در خانه و مدرسه و محل کار انجام شود و حس آرامش را به او بازگرداند.

درمان فیزیکی با استفاده از روش یکپارچگی حسی

این نوع درمان شامل درمان چشمی برای بهبود مهارت‌های چشم می‌شود تا افرادی که مشکلاتی در خواندن، نوشتن یا ماندن در ترافیک دارند دچار ناراحتی نباشند.

درمان شنوایی نیز برای افرادی با مشکلات شنیداری است تا به انواع فرکانس‌های صوتی برای تحریک مغز در زمان فعالیت‌های دیگر مثل راه رفتن تعادلی گوش بدهند.

همچنین برای افرادی که اختلالات خلقی یا اضطراب دارند از درمان روان‌شناختی کمک گرفته می‌شود.

مهم: برای درمان اختلال در یکپارچگی حسی درمان دارویی توصیه نمی‌شود.

همچنین با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن دسترسی بدون محدودیت به کتابخانه صوتی مجموعه داشته باشید و کتابهای مورد علاقه خود را در حوزه روانشناسی و مدیریت فردی انتخاب نمایید.

پایان‌بخش

SPD  در عملکرد مغز، سازمان‌دهی و استفاده از پیام‌های دریافتی از گیرنده‌های حسی بدن انسان اختلال ایجاد می‌کند. فعالیت روزانه همه ما به لطف عملکرد درست چشم‌ها، گوش‌ها، ماهیچه‌های مختلف بدن، پوست و گوش‌های درونی انجام می‌شود و حال تصور کنید برای استفاده، یکسان‌سازی، ارزیابی و تفسیر آن‌ها به مشکل بربخوریم. چه اتفاقی برای فعالیت‌هایی که زمانی فوراً انجام می‌دادیم می‌افتد؟!

تصور کنید کنار جدول خیابان ایستاده‌اید. صدای گوش‌خراش بوق یک کامیون بلند می‌شود که در حال نزدیک شدن به شماست. این صدا چه می‌گوید؟ « از جدول فاصله بگیر و خودت را حفظ کن». میدانید که برای انجام این کار فکر و حساب‌وکتاب نکردید، رفتار شما غریزی بود. چون سالم هستید.

درحالی‌که فرد مبتلابه اختلال در یکپارچگی حسی مثل یک فرد سالم واکنش نشان نمی‌دهد و در این مورد ممکن است دچار حادثه جدی شود. محرک‌های حسی بیرونی و داخلی فرد مبتلا سیگنال‌ها را از بین می‌برند که درنهایت باعث مشکلات حرکتی، احساسی و روابط می‌شوند.

منبع:

https://www.webmd.com/children/sensory-processing-disorder

https://pathways.org/topics-of-development/sensory/

https://www.additudemag.com/sensory-processing-disorder-treatment/?src=embed_link

https://www.additudemag.com/sensory-toys-spd-exercises-child/

این نوشته یکپارچگی حسی چیست و اختلال در آن چگونه اتفاق می افتد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

به اعتقاد کارشناسان حوزه رشد اطفال، یک کودک تقریباً ۴-۵ ساله باید بتواند به مدت ۲-۵ دقیقه از زمان عمر خود را با تمرکز و توجه کافی بگذراند. اما نباید نادیده گرفت که این قانون کلی، مثل هر دستورالعمل برای رشد بچه‌ها بستگی به‌موقعیت دارد.

دکتر نیل روخاس  Neal Rojas، متخصص رفتارشناسی اطفال از دانشگاه کالیفرنیا اضافه می‌کند « آیا منظور ما اولین کار در ساعات صبح است یا نیمه‌روز، یا وقت چرت ظهرگاهی یا قبل از خواب؟ روی سخن من با پدر و مادرهاست که شاهد تنوع در روز هستند. دامنه توجه و تمرکز بسیار متغیر است.»

برای تقویت تمرکز و توجه کودک پیشنهاد می‌کنم تمرین‌ها و اصول زیر را به خاطر بسپارید.

توجه کردن برای تقویت توجه

ت

این یک هنر است که برای توجه گرفتن از بچه‌ها به آن‌ها توجه کنند. دکتر روخاس در ادامه می‌گوید «  برای پدر و مادر کار سختی نیست که عمیقاً در کاری فرو بروند و ثابت باقی بمانند. اما از طرفی توجه پراکنده‌ای هم دارند. اما اگر قرار است با همین ویژگی انتظار حواس‌جمع از بچه‌هایمان داشته باشیم و از آن‌ها بخواهیم که از لحظه خارج نشوند، نتیجه‌ای نخواهیم گرفت.»

پس چاره چیست؟ بهترین راهکار برای کاهش حواس‌پرتی در کودکان و تقویت توجه و تمرکز آن‌ها این است که با حضور فیزیکی کنار آن‌ها، زمانی که می‌خواهیم توجه کافی روی موضوعی داشته باشند، نشان بدهیم توجه کافی هم به آن‌ها داریم.

قرار است از او بخواهید تا لباس‌های چرکش را برای شست‌وشو از اتاقش بیاورد؟ لازم نیست از آشپزخانه بلند صدایش کنید یا از اتاق نشیمن طوری از او بخواهید تا برای تماشای تلویزیون بیاید که صدایتان در خانه طنین‌انداز شود! دکتر مارگارت نیکلز Margret Nickels  روانشناس بالینی و مدیر مرکز اطفال و خانواده در انستیتو اریکسن Erikson شیکاگو بر اهمیت این موضوع و انجام ندادن آن تأکید کرده است.

توجه واضح و دقیق به کودک نتیجه بسیار خوبی خواهد داشت. روبه‌روی او بایستید، ارتباط چشمی را فراموش نکنید و در همین وضعیت و ضمن لمس شانه‌های او بگویید « میخوام که الآن این کار رو انجام بدی.». انتظار داشته باشید که درخواست شما نادیده گرفته شود. بپرسید « الآن دلت میخواد چه کاری انجام بدی؟» و اگر جواب درستی می‌دهد اضافه کنید « به من نشون بده که میدونی چه کاری می خوای انجام بدی.»

مزه دار کردن کارهای خسته‌کننده

این داستان تکراری « دوست ندارم انجامش بدم» هیچ‌وقت قرار نیست پایان داشته باشد! گاهی خسته‌کننده و بی‌مزه بودن یک سری وظایف، کاری می‌کند تا بچه‌ها مشکلاتی برای تمرکز روی انجام آن داشته باشند چون علاقه‌ای به انجام دادنش ندارند. فعالیت‌های منظم و تکراری در دوران مدرسه از جمله آن‌هاست.

آن‌ها را تنها نگذارید و با مزه دار کردن فعالیت‌های خسته‌کننده  با چند انتخاب نوآورانه فرصت لذت و البته کاهش حواس‌پرتی در کودکان را فراهم کنید. مثلاً؟ ساخت حرف « ث» یا عدد سن با لگوها روی فرش اتاق می‌تواند بازی ساده و مفرحی باشد که گاهی بین انجام تکالیف روزانه و در دست گرفتن مداد برای نوشتن دیکته، می‌تواند بی‌حوصلگی و فراری بودن او را جبران کند.

حرکت و فعالیت بدنی

ورزش و تمرین بدنی کمک بزرگی به کاهش حواس‌پرتی در کودکان می‌کند. با گنجاندن ورزش در زمان استراحت بین کلاسی کودکان دوره پیش‌دبستانی و ابتدایی، می‌توانیم انتظار توجه کافی به مسئولیت سپرده شده به آن‌ها را داشته باشیم.

شاید بهتر این باشد که در کار آن‌ها، گاهی از اسباب‌بازی‌های ورزشی مثل توپ‌ها و طناب استفاده کنیم تا نسبت به انجام آن‌ها ترغیب شوند. با انجام فعالیت‌های بدنی به صورت خانوادگی، پیاده‌روی‌های عصرگاهی و شبانه، بازی‌های گروهی در پارک یا دوچرخه‌سواری شک نکنید تصویر خوبی برای انجام دادن آن‌ها در ذهنشان می‌سازیم.

تقویت قوای مغزی

آموزش یا انجام بازی‌ها و فعالیت‌های فکری یکی دیگر از روش‌های تقویت تمرکز در کودک است. بهتر است کمی وقت کنار بگذاریم تا بازی‌های فکری موردعلاقه او را شناسایی کنیم؛ انواع جورچین‌ها، کارت‌های بازی و حتی مشارکت برای تهیه شام می‌تواند از جمله این موارد باشد.

همچنین با کنار گذاشتن زمانی که بتوانید چند فعالیت فکری دیگر را انجام دهید، به کودک نشان می‌دهید توجه او برایتان مهم است. مثلاً اگر برای پیاده‌روی دونفره به پارک محله می‌روید شاید بد نباشد یک بار هم فقط راه نروید و توجه او را به لانه‌هایی که کلاغ‌ها روی بلندترین شاخه درخت‌ها می‌سازند جلب کنید.

دنبال کردن رد پای گربه وقتی از زمین خیس و گل و آلود بیرون می‌آید یا کامل کردن تصویر محو کوهی که از دورترین نقطه در حال خودنمایی است از جمله کارهای جذاب و توجه برانگیز دیگر است که برای کودک شما می‌تواند خاطره‌انگیز باشد.

فراموش نکنید که تکرار این بازی‌ها، با تقویت توجه او درنهایت باعث بهبود و افزایش تمرکز و کاهش حواس‌پرتی خواهد شد.

نه گرسنه، نه خسته!

از سنگ‌ریزه‌های بین مسیر نباید غافل شد؛ سنگ‌ریزه‌های ناپیدا ولی آزاردهنده‌ای مثل گرسنگی و خستگی. بهترین کار انتخاب و کنار گذاشتن یک لقمه مقوی و جمع جور برای پیش از انجام تکالیف یا هر فعالیت نیازمند به تمرکز و توجه است.

احتمالاً با مقاومت کودک برای نخوردن یک غذای سالم و پیچیدن یک ساندویچ چرب و چیل یا حتی پر از مربای شیرین روبه‌رو خواهید شد. درحالی‌که انتخاب هوشمندانه باید شامل ترکیبی از غلات، تخم‌مرغ آب‌پز یا نیمرو با روغن کم یا ماست و کره بادام‌زمینی باشد که در کنارش مقداری موز و سیب چشمک می‌زند.

در مورد خسته نبودن هم همیشه « خواب به‌موقع و کافی» بهترین درمان و پیشگیری است. این خواب لزوماً محدود به خواب شبانه نمی‌شود و هر نوع استراحت در طول روز، مخصوصاً استراحت پس از بازگشت به خانه از مدرسه، کمک بزرگی خواهد بود.

وقفه و استراحت از جمله بهترین راهکارها برای پیشگیری از خستگی مفرط است. اگر این استراحت‌ها از همان دوران کودکی و تا پیش از ورود به دبستان در برنامه روزانه فرد گنجانده شود، در بلندمدت تبدیل به عادتی مثبت و باعث تقویت  و افزایش تمرکز و سرزندگی در طول روز خواهد شد.

تشویق و تحسین

این اصل حتی روی ما آدم‌بزرگ‌ها هم معجزه می‌کند چه رسد به بچه‌ها که تأثیر عمیق و به‌مراتب بیشتری دارد. اما حقیقتی که در بسیاری از فرهنگ‌ها همچنان ریشه قوی دارد « نتیجه گرا بودن » بسیاری از ماست! بدون اغراق تقریباً همه ما داوران توانایی هستیم که نتیجه یک عمل را می‌بینیم، نگاه تحسین برانگیزی به کودک می‌اندازیم و با غرور میگوییم « آفرین! کارت درسته! ببین چه گلی کاشتی.» درحالی‌که توجه ناچیزی به کیفیت و میزان تلاش او در مسیر رسیدن به هدف و انجام وظیفه‌اش داریم.

این وضعیت در زمان عملکرد ضعیف بچه‌ها تشدید می‌شود. شاید بهتر باشد به جای استفاده از جمله « انباری رو خوب مرتب نکردی!» بگوییم « من دیدم که چقدر عالی تلاش کردی تا اون میز رو سر جای خودش ثابت کنی و قوطی‌های رنگ رو طوری بچینی که روی زمین سقوط نکنن.»

چطور با حواس‌پرتی مبارزه کنم؟

کودک باید بتواند پاسخ مناسبی برای این سؤال پیدا کند. در این مسیر او را تنها نگذارید و به او بیاموزید که چطور می‌تواند به جنگ حواس‌پرتی برود.  اینکه با قطعیت به او بگوییم هیچ‌وقت حواسش پرت نمی‌شود یک شبیه‌سازی از قصه‌های پریان و افسانه‌های تکراری است! پس چه‌بهتر که یاد بگیرد چطور وقتی دچار این حالت شد، خودش را جمع‌وجور کند.

اولین و اثرگذارترین روش برای کاهش حواس‌پرتی در کودکان تمرین « استراحت» به‌محض احساس عدم تمرکز است. البته اینکه حین حضور در کلاس و تدریس معلم دچار این حالت شود و بخواهد استراحت کند چندان مؤدبانه نیست. پس بهتر است برای چند لحظه چشمانش را ببندد و با چند دم و بازدم عمیق حواس‌پرتی‌اش را مدیریت کند.

زمان‌بندی منظم و روزانه برای انجام تکالیف مدرسه

تقریباً هر کودک سالمی، به‌استثنای مواردی که از اختلال عدم تمرکز رنج می‌برند، با دنبال کردن یک روتین درسی روزانه احساس بسیار بهتری دارد. کنار او باشیم تا بتواند با سلیقه خودش و نظارت ما یک برنامه‌ریزی درست شامل انجام تکالیف، استراحت و سایر فعالیت‌های دیگر داشته باشد.

داشتن یک روتین درسی فقط روشنی راه برای بچه‌ها نیست. همه ما آدم‌بزرگ‌ها این روتین را جزوی از راه‌های کاهش حواس‌پرتی در زندگی شخصی و حرفه‌ای خود میدانیم.

♦♦ یادآوری مهم: وقت استراحت کودک است؟ او را در فضای شخصی زمان آرامش و تنهایی‌اش، رها کنید.

تنظیم زمان استراحت بین فعالیت روزانه

اگر قصد دارید که سطح توجه و تمرکز کودک به صفر برسد، حتماً برنامه‌های فشرده درسی برای او بچینید تا فرصت نفس کشیدن را هم از دست بدهد!

روتین خوابیدن و بیدار شدن روزانه

ذهن آرامی که استراحت کافی دارد بدون تردید ذهن متمرکز و سرزنده‌ای خواهد بود. کنار کودک باشیم تا برای خودش و باراهنمایی ما بتواند یک روتین خواب و بیداری اصولی با ساعات منظم بچیند.

جذب همه اتفاقات روز و آمادگی ذهن برای روز بعد بهترین اتفاقی است که ذهن کودک آرام می‌تواند تجربه کند تا دچار خستگی و دل‌زدگی ناشی از کم‌خوابی نشود.

انجام بازی‌ها و فعالیت‌های تمرکزی جذاب

قرار نیست همه معجزات در کلاس درس و زیر نظر مربی و معلم اتفاق بیفتد. ترتیب دادن یکی دو بازی فکری سرگرم‌کننده جذاب از دیگر روش‌های کاهش حواس‌پرتی در کودکان و تقویت توجه و تمرکز آن‌هاست. در کنار افزایش تمرکز، مهارت‌های حل مسئله در کودک هم شکل می‌گیرد و تقویت می‌شود.

آشنایی با چند بازی کودکانه مناسب

یک سری بازی برای تقویت تمرکز هستند که نیازی به ابزار و وسایل خاص و اتفاقاً هیچ پیچیدگی و دستورالعمل سختی هم ندارند. بازی‌هایی که حتی آدم‌بزرگ‌ها را هم سرگرم می‌کنند!

• توپ را فوت و هدایت کن!- این یک بازی گروهی و مفرح است و یک قانون دارد؛ توپ را فوت و هدایت کن تا داخل سبد بیفتد. از کودک بخواهید تا توپ سبک روی میز را طوری با فوت کردن هدایت کند تا درنهایت داخل سبدی که یک گوشه میز منتظر توپ است سقوط کند.

♦♦ نکته: این بازی فقط برای تقویت توجه کودکان نیست. بلکه باعث بهبود تنفس و کنترل دم و بازدهم آن‌ها هم می‌شود.

• یک، دو، سه…هپ!- از جمله بازی‌های واقعاً لذت‌بخش و نوستالژیک خیلی از ما بزرگ‌ترهاست که حالا باید جزوی از خاطرات نسل بعدی ما شود. با انتخاب یک عدد مشخص، هرزمان که یکی از بچه‌ها به مضرب آن عدد برسد، باید به جای عدد موردنظر بگوید « هپ».
• توپ دردسرساز- هیجان این بازی به‌مراتب بیشتر از دو بازی قبل است. این بازی بهتر است که سه‌نفره انجام شود با دو توپ زرد و قرمز. توپ اصلی قرمز است و توپ دردسرساز، زرد.

بچه‌ها توپ اصلی را بین هم پرتاب می‌کنند درحالی‌که این بین، یکی از آن‌ها توپ زرد را هم پرت می‌کند. نفری که توپ زرد را می‌گیرد بلافاصله باید آن را پس بدهد و مراقب باشد که توپ اصلی روی زمین نیفتد.

چرا این بازی اهمیت دارد؟ فعال‌سازی گیرنده‌های مغزی کودک از مهم‌ترین امتیازات این بازی است. او باید تابع قانون بازی فقط به موضوعی که مشخص شده دقت کند و مسائل فرعی باعث حواس‌پرتی‌اش نباشد.

تمرین ذهن آگاهی

از جمله اثرگذارترین روش‌های کاهش حواس‌پرتی در کودکان تشویق آن‌ها برای انجام یک روتین ذهن آگاهی است. برای او باید توضیح بدهیم که ذهن آگاهی  یعنی تمرکز در زمان حال، مثل خوردن یک بستنی خوشمزه و توجه نکردن به هیچ دیگر جز همان خوردنی لذیذ. یعنی درک حس قشنگ لیس زدن بستنی و شکستن روکش شکلاتی‌اش.

حالا او یاد گرفته که وقتی تمرکز پایینی دارد باید کار و درس را به مدت ۵-۶ دقیقه کنار بگذارد و با چند تنفس عمیق، تمرین ذهن آگاهی‌اش را شروع کند.

کودک می‌تواند در این فرایند آرام‌سازی از خودش بپرسد که چرا تمرکز ندارم و چه کار کنم تا دوباره حواسم جمع شود؟

یک موضوع هیجان انگیز

کمبود تمرکز گاهی به دلیل بی‌علاقگی کودک به کتاب یا تکلیفی است که باید انجام دهد. با احساس یا مشاهده این موقعیت بهتر است موضوع را عوض کنیم و مثلاً کتاب کار فعلی را با کتاب دیگری که می‌تواند در آن لحظه برایش جذاب‌تر باشد جایگزین کنیم.

نشستن روی صندلی‌های جلویی کلاس

با توضیح موقعیت برای معلم کودک، معلم متوجه شرایط او می‌شود و اقدامات لازم را برای کنترل حواس‌پرتی‌اش انجام می‌دهد. ازآنجایی‌که ماهیت کلاس با سروصدا گره خورده است، کودکی که دچار تمرکز پایین است بهتر است جلوتر از دیگران بنشیند تا زیر نظر معلم و دورتر از منبع سروصدا باشد که معمولاً انتهای کلاس بیشتر است.

لزومی ندارد در این مورد فقط با معلم یا بخش آموزش مدرسه هماهنگ کنیم. کافی است تا کودک شرایط خود را درک کند تا بدون ابهام، صندلی جلویی را برای نشستن انتخاب کند.

♦♦ نکته: شناسایی منابع مزاحمت‌آفرین با اشاره خود کودک و معلمش، نشستن کنار پنجره، دوستان پرحرف، صندلی خراب و شکسته، از جمله مهم‌ترین اقدامات است.

فضای اختصاصی برای درس خواندن

این فضای اختصاصی فقط نباید در خانه کودک فراهم شود. مهم‌ترین و طولانی‌ترین زمانی که کودک سپری می‌کند در فضای آموزشی بیرون خانه است. چه‌بهتر اگر این نکته در نظر  و فضای مناسب با وجود ابزار و تجهیزات آموزشی- سرگرمی کافی در نظر گرفته شود.

آموزش کودک برای مدیریت فضای آموزشی تا آنجا را هر از چند گاهی مرتب و تمیز کند از دیگر ترفندهای تقویت تمرکز در مدرسه اوست. تأثیر این آموزش در بلندمدت، عادت به یک نظم شخصی و به خاطر سپردن جای هر وسیله است.

کودک کم‌توجه چه زمانی کمک می‌خواهد؟

گاهی پیش می‌آید که کودکی مشکلات تمرکز و توجه جدی دارد و با دنبال کردن این راهکارها اتفاق مثبتی برای کاهش حواس‌پرتی او نمی‌افتد. راه‌حل مشخص است، او نیاز به کمک یک معلم، رفتارشناس و حتی روانشناس دارد.

یک سری پرچم‌های قرمز در این مسیر هستند مثل دردسرهای تمرکز برای انجام هر کاری که شکل مزمن و چندساله پیدا کرده و کاری می‌کند تا کودک حتی برای ۲-۳ دقیقه هم قدرت توجه کافی نداشته باشد. در چنین وضعیتی او نیاز به راهنمایی مداوم برای انجام فعالیتش دارد. او بدون مدیریت در تغییر مسیر از یک فعالیت به فعالیت دیگر تقریباً قادر به انجام هیچ کاری نیست و توانایی کنترل مختل‌کننده‌ها را ندارد.

شاید بهتر باشد در ادامه با یکی از شایع‌ترین مشکلات رفتاری در کودکان که نیاز به درمان و تحت نظر قرار گرفتن دارد بیشتر آشنا شویم.

اختلال ADHD در کودکان

اختلال نقص توجه یا کم‌توجهی ADHD از جمله شایع‌ترین اختلالات رفتاری برای شناسایی منابع کاهش حواس‌پرتی در کودکان است. نشانه‌هایی مثل کم‌توجهی، بیش‌فعالی یا محرک‌های دورکننده تمرکز در خلال انجام یک فعالیت از جمله مهم‌ترین نشانه‌های این اختلال است.

◄ کودک درگیر این اختلال:

• مرتب حرکت می‌کند و فعال است.
• بی‌قرار است و مدام در خود می‌پیچید.
• ظاهراً حرف‌های دیگران را گوش نمی‌دهد.
• نمی‌تواند بدون سروصدا بازی کند.
• پرحرف است.
• وسط حرف دیگران می‌پرد یا زیاد از حد کنجکاو است.
• به‌راحتی حواسش پرت می‌شود.
• کارها را نیمه‌تمام رها می‌کند.

تشخیص اختلال ADHD

تشخیص این اختلال با مشاهده یکی دو نشانه مشابه ممکن نیست. بنابراین بهترین کار کمک گرفتن از یک پزشک متخصص اطفال است.

متأسفانه آزمایش بالینی خاصی برای تشخیص این اختلال وجود ندارد. در عوض فرایندی شامل چندین مرحله از جمله گردآوری اطلاعات از منابع مختلف هست که به روشن‌تر شدن مسئله کمک خواهد کرد. در این مسیر همه افرادی که به نحوی با کودک در ارتباط هستند باید به ارزیابی هر چه‌بهتر رفتارهای او بپردازند و وقت و دقت کافی را کنار بگذارند.

سه پرسش تشخیصی زیر از جمله فرایندهای آغازین درمانی است:

♦ کودک شما چه نشانه‌هایی دارد؟

♦ از چه زمانی متوجه این نشانه‌ها شدید؟

♦ چطور این رفتار(ها) روی فرزند و سایر اعضای خانواده اثر می‌گذارند؟

پزشک متخصص با مشاهده شش یا بیشتر نشانه‌های خاص از عدم تمرکز یا بیش‌فعالی که در یک بازه زمانی منظم بیش از شش ماه اتفاق افتاده است، این اختلال را تشخیص می‌دهد. او همچنین رفتارهای کودک را با رفتارهای کودکان هم سن و سالش مقایسه و ارزیابی می‌کند.

مهم: تشخیص این اختلال در کودکان زیر ۵ سال بسیار سخت و بین سنین ۴-۱۸ سال نشانه‌های آن قابل‌مشاهده است. اگرچه در حدود ۱۲ سالگی، این نشانه‌ها شروع می‌شوند.

اما چرا تا قبل از پنج‌سالگی –سن پیش‌دبستانی-  امکان تشخیص علائم وجود ندارد؟ کودکان در سنین پیش‌دبستانی به‌سرعت و به‌راحتی تغییر می‌کنند و ثبات علائم تقریباً غیرممکن است و تقریباً بسیاری از کودکان در این بازه سنین نشانه‌هایی از ADHD را در موقعیت‌های مختلف بروز می‌دهند.

علائم مشابه اختلال کم‌توجهی یا حواس‌پرتی که ممکن است با علائم اصلی اشتباه گرفته شود به دلایل زیر شکل می‌گیرد:

• تغییرات ناگهانی در زندگی (جدایی پدرومادر، مرگ یکی از اعضای خانواده، نقل مکان)
• تشنج‌های تشخیص داده نشده
• اختلالات درمانی- پزشکی که روی عملکرد مغزی اثر می‌گذارد.
• اضطراب
• افسردگی
• اختلال شخصیت مرزی

سه نوع اختلال ADHD در کودکان

پیاده‌سازی راهکارهای کاهش حواس‌پرتی در کودکانی که از این اختلال رنج می‌برند سخت‌تر و پیچیده‌تر است به‌ویژه اگر نوع اختلال به‌درستی تشخیص داده نشود. نشانه‌هایی که تشخیص داده می‌شود معمولاً در سه ‌طبقه‌بندی قرار می‌گیرد:

◄ نوع بیش‌فعال/ تحریک‌پذیر- کودکانی که در این دسته قرار دارند با وجود رفتارهای تحریک‌پذیر و بیش‌فعال، در بیشتر مواقع می‌توانند توجه و تمرکز خود را حفظ کنند.

◄ نوع بی‌توجه – این دسته‌بندی تا پیش‌ازاین اختلال کمبود توجه ADD نام داشت. این کودکان اصولاً فعال نیستند. در فعالیت کلاسی یا سایر فعالیت‌های دیگر توجه و تمرکز خود را از دست نمی‌دهند. با این اوصاف، نشانه‌های اختلال در آن‌ها چندان چشمگیر نیست.

◄ نوع ترکیبی ( ترکیب دو نوع بالا)- این دسته از جمله شایع‌ترین نوع از انواع اختلال ADHD است.

درمان اختلال ADHD

فرایند درمان ممکن است شامل برنامه‌های آموزشی خاص، مداخلات روان‌شناختی و درمان دارویی باشد. نباید از نظر دور داشت که هرچه اطلاعات بیشتری در مورد این اختلال و روش‌های درمانی داشته باشیم، کمک بهتری به درمانگر برای درمان خواهیم کرد.

درمان‌های رفتارشناختی برای کودکان با اختلال  ADHD

این روش درمانی شامل ایجاد یک ساختار منسجم و منظم، تشویق به داشتن روتین روزانه و بیان شفاف خواسته‌ها و انتظارات برای کودک می‌شود. از دیگر درمان‌ها در این حوزه باید به موارد زیر اشاره کرد:

• آموزش مهارت‌های ارتباطی – اجتماعی– با فراگرفتن چنین آموزش‌هایی کودک می‌تواند ارتباطات اجتماعی خود را توسعه دهد و حفظ کند.
• آموزش مهارت‌ها به والدین و حمایت‌های گروهی– این روش مختص پدر و مادرهایی است که در تلاش کاهش حواس‌پرتی در کودکان با اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی هستند.

بهترین روش درمانی برای کودک حواس‌پرت من چیست؟

درمان کلی از بین روش‌های درمانی نوشته شده برای هر کودک مبتلابه اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی وجود ندارد. این یعنی هر کودکی پیشینه فردی و نیازهای خاص خودش را دارد که برای تعیین درمان قطعاً باید این موضوع در نظر گرفته شود.

برای نمونه اگر کودک مبتلا نمی‌تواند ارتباط خوبی با درمان دارویی بگیرد بدون شک نتیجه معکوس منتظر درمانگر و والدین خواهد بود. از طرفی، کودکی که از اضطراب و افسردگی رنج می‌برد با درمان ترکیبی دارو و درمانگری رفتارشناختی ارتباط بسیار بهتری برقرار می‌کند.

فراموش نکنید که مجموعه ذهن کتابخانه پرباری را راه اندازی کرده است که در قفسه های مجازی آن، بی شمار کتاب صوتی در حوزه روانشناسی و سایر حوزه ها منتظر انتخاب شدن هستند! اما پیشنهاد میکنم پیش از انتخاب کتاب مورد علاقه تان، از دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن غافل نشوید.

پایان‌بخش

هر کودکی، تا پیش از نوجوانی، می‌تواند بهترین پیشینه روانی و یا برعکس را تجربه کند و به‌عنوان یک اندوخته معنوی بسیار ارزشمند آن را تا پایان عمر به همراه داشته باشد.

حال تصور کنید این گنجینه پنهان، با یک مشکل رفتاری در حال دست‌وپنجه نرم کردن باشد بی‌آنکه بداند چنین مسئله‌ای سلامت روانی و ارتباطات اجتماعی او را تحت تأثیر منفی قرار داده است. نقش پدر و مادر و هر فردی که به‌نوعی راهنما و آموزشگر اوست در این موقعیت بسیار تعیین‌کننده و پررنگ خواهد بود.

کودک یا بزرگسالی که از مشکل عدم تمرکز یا در حالت شدیدتر، اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی ADHD رنج می‌برد نیاز به توجه به‌مراتب بیشتری خواهد داشت. حضور و تلاش اطرافیان برای کاهش حواس‌پرتی در کودکان می‌تواند کمک بزرگی به کاهش و درنهایت بهبود شرایط آن‌ها کند.

منبع:

https://www.oxfordlearning.com/how-to-help-child-focus-in-school/

https://www.webmd.com/add-adhd/childhood-adhd/adhd-children

https://www.parents.com/kids/development/intellectual/how-to-improve-attention-spans/

https://b2n.ir/b50711

این نوشته کاهش حواس‌پرتی در کودکان چگونه بزرگسالی مثبتی به دنبال دارد! برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

در مطالعات فراوانی که از سوی تیم استانداردهای پژوهشی آموزش دولت انگلیس روی گروهی از دانش آموزان انجام شد این نتیجه به دست آمد که ارتباط نزدیکی بین تداوم مطالعه، لذت خواندن یک کتاب و موفقیت وجود دارد. اگر در حال حاضر نقش پدر یا مادر را دارید، شنیدن این خبر می‌تواند شما را به علاقه‌مندتر کردن کودک کتاب‌خوان‌تان امیدوار کند.

اگر در روزهای پاندمی و در زمانه‌ای که فرزندان شما بیش از کتاب با تبلت و شبکه‌های اجتماعی مأنوس هستند، فرصت هم‌نشینی با آن‌ها و کتاب‌خوانی را فراهم کنید بدون شک موفق شده‌اید تا به روشی جالب و ساده مسیر دوستی او با کتاب و همچنین آموزش  را هموارتر کنید بی‌آنکه بحث سن و سال آن‌ها به میان آید.

راهکارهایی برای کتاب‌خوان کردن فرزندان

فراموش نکنید که بعضی از بچه‌ها در مقایسه با دیگران به ابزار حمایتی و تشویقی بیشتری برای روی آوردن به کتاب‌خوانی‌نیاز دارند. در ادامه قصد دارم با معرفی چند راهکار ساده و ممکن، مقدمات پرورش کودک کتاب‌خوان را در خانواده فراهم کنم.

یک کتابخانه خانگی

از دید کودک نگاهی به خانه‌تان بیندازید. کتابی در دایره دید شما وجود دارد؟

وقتی فضای سازمان‌دهی شده‌ای برای کتاب‌ها داشته باشید، قدم اول را برای پرورش کودک کتاب‌خوان برداشته‌اید. او توجه بیشتری به کتاب‌ها دارد و زمانی که نوبت قصه پیش از خوابش می‌رسد، به‌تنهایی برای انتخاب کتاب موردعلاقه‌اش اقدام می‌کند.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]دوازده استراتژی کاربردی برای تقویت یادگیری کودکان

[/su_box]

عجیب نیست اگر گاهی خانه شلوغ و به‌هم‌ریخته‌ای داشته باشید، ولی این وضعیت زمانی ناراحت‌کننده می‌شود که کودک نتواند با وجود به‌هم‌ریختگی خانه، متوجه قفسه کتاب‌های کنار میز تلویزیون یا کانتر آشپزخانه شود.

اگر باوجود سروصدای عروسک‌های سخنگو یا ماشین‌های کنترلی محبوب بچه‌ها، انتظار دارید کودک کتاب‌خوان شما متوجه قفسه کتابخانه شود، زمان تجدیدنظر فرارسیده!

مهم: قرار نیست کتاب‌ها جای اسباب‌بازی‌های محبوب بچه‌ها را بگیرند. هنر این سرگرم‌کننده های برقی متنوع در پرورش مهارت‌های مختلف در کودک، انکارناپذیر است.

مدیریت استفاده از لوازم صوتی و تصویری

قرار نیست وسایل ارتباطی خانه مثل تلویزیون یا رایانه و حتی تبلت و گوشی هوشمند با کتاب‌ها رقابت کنند بلکه لازم است در زمان‌های مشخصی از روز تعدادی از آن‌ها را خاموش کنید یا کنار بگذارید.

◄◄ تأثیری که این لوازم برقی بر بیش فعالی کودکان دارد قابل‌توجه و در مواقعی نگران‌کننده است.

همان‌طور که کودک کتاب‌خوان شما در یک محیط به‌هم‌ریخته، تمرکز کافی برای مطالعه نخواهد داشت، زمانی که برای تماشای تلویزیون یا استفاده از گوشی و تبلت صرف می‌کند هم یک مانع جدی و نگران‌کننده برای مطالعه خواهد بود.

مطالعات بسیاری در مورد اثرات کوتاه و بلند مدت استفاده از این لوازم ارتباطی برقی بر رشد مغزی کودک انجام شده است.

• ● فراموش نکنید! فرزندان کاملاً تحت تأثیر پدر و مادر خود هستند. مدیریت مصرف خود را در نظر داشته باشید.

هدیه‌های کتابی

عیدی امسال برادرزاده‌ام، یک یادگاری فرهنگی بود. ازآنجایی‌که همه خانواده، از خاله و دایی بگیر تا پدربزرگ و مادربزرگ، می‌دانند او یک کودک کتاب‌خوان باسلیقه است برای عیدی، کتابی  که می‌دانستم موضوعش را دوست می‌دارد انتخاب کردم.

برای این انتخاب دو دلیل مهم داشتم:

• نشان دادم که سلیقه‌اش را می‌شناسم و به آن احترام می‌گذارم.
• نشان دادم که کتاب‌خوانی آن‌قدر مهم و باارزش است که برای تبریک در مناسبت‌های ایرانی به یکدیگر، کتاب هدیه می‌دهیم.

نکته: کودکان چندزبانه نیاز به کتاب‌هایی دارند که علاوه بر تقویت زبان مادری آن‌ها، زمینه یادگیری بیشتر زبان دوم را برای آن‌ها فراهم کند. چه فرصتی بهتر از هدیه دادن یک کتاب!

کتاب‌خوانی با کودک

اجازه بدهید تا کتاب خواندن تبدیل به یک عادت روزانه لذت‌بخش شود. اینکه کودک کتاب‌خوان شما شاهد یک جمع خانوادگی همیشگی باشد که روزانه ۱۵-۲۰ دقیقه برای مطالعه وقت می‌گذارید، یعنی سنگ بنای موفقیت او در بزرگ‌سالی به‌خوبی در جای خود قرار گرفته است.

درصورتی‌که فرزند یا فرزندان ارشد در خانواده دارید، می‌توانید در جمع کتاب‌خوانی خود کتاب‌های مهم‌تری هم برای خواندن انتخاب کنید.

پژوهش‌های انجام شده بیانگر این حقیقت هستند که وقتی با صدای بلند کتابی را برای کودک کتاب‌خوان خود می‌خوانیم، درواقع به تقویت و بهبود مهارت‌های زبانی او کمک کرده‌ایم.

فراموش نکنید که تکرار جمع‌های کتاب‌خوانی در کنار رعایت ساعت قصه قبل از خواب، تأثیر چشمگیری برافزایش توانمندی‌های گفتاری و تقویت تفکر خلاق در کودک می‌گذارد.

اگرچه، ساعت خواب کودکان یکی از چالش‌های همیشگی پدر و مادرها بوده و هنوز هم هست، ولی دعوت کودک به کتاب‌خوانی پیش از رفتن به تخت خواب هم یکی از لذت‌های والدین به شمار می‌رود.

با جملاتی مثل « نظرت چیه یکی دوتا قصه هیجان‌انگیز قبل خواب برای هم بخونیم؟» او را برای این کار تشویق کنید.

قفسه‌ای از کتاب‌های متنوع

ناامیدکننده‌تر از کودکی که علاقه‌ای به کتاب خواندن ندارد هست؟ بله وجود دارد! یک کودک کتاب‌خوان که کتاب اشتباهی می‌خواند.

اگر کودک شما حق انتخاب بیشتری برای کتاب خواندن داشته باشد، شوق و وقت بیشتری هم برای مطالعه کنار می‌گذارد. راه انداختن کتابخانه کوچکی که در قفسه‌هایش کتاب‌های کودکانه متنوعی وجود داشته باشد، میتواند ماجراهای شگفت‌انگیزی در خانه شما بیافریند.

از سوی دیگر، تنوع در کتابخانه کوچک شما کاری می‌کند تا چشم‌انداز فرزندان خانواده نسبت به زندگی به طور چشمگیری تغییر کند. بدین صورت، آن‌ها با خواندن کتاب‌های مختلف تجربیاتی خواهند داشت که ممکن است در زندگی واقعی به این زودی یا به این سادگی به آن‌ها نرسند.

ارتباط من و برادرزاده‌هایم، باوجود اینکه از نظر مکانی دور از هم هستیم، به لطف کتاب‌هایی که در کتابخانه گوشه اتاقشان دارند رنگ و بوی جالب و گاهی شگفت‌انگیز دارد.

گاهی از موضوعاتی با هم صحبت می‌کنیم که تعجب میکنم چطور اینقدر سریع درک و هوش آن را به دست آورده اند. حتی بارها کودکی بازیگوشانه ولی سطحی خودم را با دوره کودکی و نوجوانی آن‌ها مقایسه می‌کنم!

نکته: از گنجاندن کتاب‌هایی از نویسنده‌های مختلف در قفسه کتابخانه کودک کتاب‌خوان خود غافل نشوید.

کتاب‌های مرتبط با واقعیت

کتاب‌هایی که نقش پاسخگو یا حمایت‌گرانه در زندگی کودک داشته باشند، جادو می‌کنند. درک هریک از موقعیت‌های واقعی زیر با وجود یک کتاب مرتبط با آن موقعیت، بسیار ساده‌تر خواهد بود:

◄ او یک تازه وارد کلاس اولی است و از این بابت هیجان زیادی دارد؟ کتابی مثل من مامانم را میخوام (نشر فنی ایران) یا کتاب اولین روز مدرسه (نشر پرتقال) را برایش بخوانید.

◄ یکی از عزیزانتان را از دست داده‌اید؟ کتابی مثل یک دقیقه صبر کن ( نشر مبتکران) یا مرگ یک دایناسور (نشر نردبان) را برایش بخوانید.

◄ صاحب یک خواهر یا برادر جدید شده است؟ کتابی مثل من خواهر بزرگ‌تر هستم (نشر نگارینه) یا چه‌کار کنم با نی‌نی؟ ( نشر داستان جمعه) را برایش بخوانید.

مهم: استفاده از کتاب‌های موضوعی که تصویر باورپذیر و حتی فانتزی خوشایندی از موقعیت‌های واقعی برای کودک بیافرینند، یک راهکار روانی سالم برای تقویت هوش هیجانی و رویارویی با چالش‌های احساسی متفاوت است.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]افزایش هوش هیجانی در کودک با پیروی از روش‌های کاربردی

[/su_box]

معجزه‌ای به نام جلد کتاب

بله! این معجزه گری اصلاً شوخی نیست. کتاب‌هایی که مرتب جلوی چشم کودک باشند و در حافظه تصویری او ثبت شوند، به‌صورت نامحسوسی او را برای خواندن ترغیب می‌کنند.

چه بسیار کودکان دوزبانه‌ای که با دیدن جلد کتاب که به زبان دوم نوشته شده‌اند، درگیر هیجان خواندن آن کتاب شدند!

نکته: مراقب باشید تلاش شما برای ترغیب کودکتان، لو نرود. اگر کتابخانه مناسبی برای تبلیغ کتاب‌ها ندارید، از سبد اسباب‌بازی او یا میزتحریر کوچولویش کمک بگیرید.

غافلگیری فرهنگی

حالا دیگر به‌خوبی میدانم که نوه یازده ساله خانواده چقدر از خواندن کتاب‌های تام گیتس از انتشارات هوپا لذت می‌برد. ذهن ماجراجو و خلاق او چنان به داستان‌های فانتزی عادت کرده که وقتی بی‌حوصله یا تنبل است، می‌توانم با یک غافلگیری فرهنگی به‌موقع که در کتابخانه اتاقش چشمک میزند، سرحالش کنم.

کتاب‌های صوتی

اجازه بدهید حافظه شنیداری بچه‌ها با گوش دادن به کتاب‌های صوتی، ورزیده و پویا شود. یکی دیگر از بهترین راه‌های ترغیب کودک کتاب‌خوان برای ورود به دنیای قصه‌ها، خرید چند کتاب صوتی برای اوست.

در کنار تقویت گنجینه لغات کودک دلبندتان، توانایی خواندن را نیز در او بیشتر کنید.

هم‌زمان با روزهای تولد یک سالگی مجموعه ذهن، ما افتخار این را داریم که کتابخانه صوتی خودمان را به شما پیشنهاد بدهیم.

شما می‌توانید با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، دست کوچولوی باهوشتان را بگیرید و برای انتخاب کتاب هایی مثل پینوکیو یا جادوگر شهر اُز، گشتی میان قفسه کتاب‌های صوتی ما بزنید.

بازی‌های نوشتاری

چند راهکار زیر، مجموعه‌ای از بازی‌های نوشتاری تأثیرگذار برای افزایش اعتمادبه‌نفس و تقویت قدرت درک مطلب کودک هستند:

پیام روی تابلوی اعلانات

بوم نقاشی یا تخته وایت برد نصب شده در هال، بهترین وسیله برای نوشتن کلمات جدید یا پیام‌های خواندنی است. با برگزاری این بازی‌های نوشتاری، بی‌آنکه بچه‌ها را درگیر بازی کرده باشیم، ذهن آن‌ها را با گنجینه واژگانی جدید و جملات جالب، مشغول می‌کنیم.

پیام‌های کوتاه روی لوازم خانه

همچنین می‌توانید درخواست‌های خود را به‌صورت غیرمستقیم با نوشتن پیام‌های خنده‌دار بامزه روی لوازم خانه، بیان کنید.

دوستی را می‌شناسم که برای ترک عادت پاک کردن دماغ با آستین کودکش، روی جعبه دستمال‌کاغذی این پیام بامزه را نوشته بود:

« از آستین‌های قشنگت استفاده نکن! دماغت رو بیرون نیار و جایی نمال!»

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]تقویت ذهن کودک یک ساله ؛ با این راهکارها به رشد ذهن کودکتان کمک کنید

[/su_box]

خواندن دستورالعمل وسایل خانه

کودک کتاب‌خوان شما همچنین با خواندن دستور پخت یک غذا، افزودنی‌های یک جعبه پاستیل نوشابه‌ای یا دستورالعمل شست و شوی شلوار جینش، اشتیاق لازم را برای خواندن کتاب موردعلاقه‌اش به دست می‌آورد.

برچسب‌های کوچک و بزرگ

پیشنهاد می‌کنم از برچسب‌هایی در اندازه‌های مختلف برای نام‌گذاری اسباب‌بازی یا وسایل خانه استفاده کنید. حتی می‌توانید کودکتان را تشویق کنید تا شخصاً این برچسب‌ها را بنویسد.

بنابراین کودک شما هرزمان که کنار یکی از وسایل خانه باشد، ناخودآگاه مشغول خواندن برچسبی خواهد شد که خودش زحمت نوشتنش را کشیده است.

کارت دعوت

اگر یک هنرمند باحوصله کوچولو در خانه دارید، چیز دیگری برای تکمیل خوشبختی خود نمی‌خواهید!

می‌توانید از این هنرمند نوپا خواهش کنید کارت‌های مهمانی یا کارت‌های تبریک زیبا را با جمله‌بندی و هنر خود آماده پست کند.

کدام خانواده‌ای را می‌شناسید که دلش نخواهد با تولید خانگی، پول بیشتری پس‌انداز کند؟!

طوفان ذهنی

ایده پردازی‌های کودکانه همیشه لطف و لذت دو برابری دارد. درصورتی‌که هنوز این بازی خلاقانه را با فرزندتان انجام نداده‌اید، پیشنهاد می‌کنم ابتدا یک آشنایی مفصل با اصطلاح طوفان ذهنی brain storming پیدا کنید و بعد دست به کار شوید.

گذران دقایقی با کودک کتاب‌خوان برای خلق داستان‌های نوآورانه، ذهن او را گرسنه خلاقیت بیشتر و در نتیجه میل به مطالعه بیشتر برای کشف داستان‌های خیال انگیزتر می‌کند.

پایان‌بخش

انگیزه کودک کتاب‌خوان تنها زمانی چندبرابر می‌شود که چند نکته زیر را در نظر بگیرید:

♦ مدل‌های بزرگ‌سال کودک، اهل مطالعه باشند و عادت‌های کتاب‌خوانی متنوع و منظمی داشته باشند.

♦ کتاب‌ها برای آن‌ها در دسترس، مرتبط و خواندنی باشند.

♦ فرصت‌های کتاب‌خوانی شاد و هیجان‌انگیز در بیرون از خانه هم برای آن‌ها فراهم باشد.

در پایان خوشحال می‌شوم اگر تجربه یا خاطره مشابهی از روزهای کتاب‌خوانی کودک خود دارید، در بخش دیدگاه با من به اشتراک بگذارید.

منبع

https://b2n.ir/u94811

https://chalkacademy.com/ways-get-child-read/

این نوشته چگونه یک کودک کتاب‌خوان در خانه پرورش بدهیم ؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

فرآیند رشد تفکر در کودکان

قبل از هر صحبتی بهتر است بحث را با تعریف تفکر انتقادی شروع کنیم و به این سوال پاسخ بدهیم که اساسا تفکر انتقادی چیست؟ در یک تعریف کلی می‌توان گفت که تفکر انتقادی به معنای توانایی تفکر مستقل و کسب آگاهی‌های قبل از ارتکاب است. این نوع از تفکر می‌تواند به ما در شناخت، داوری و تحلیل مسائل کمک کند. درواقع تفکر انتقادی نوعی توانایی برای فکر کردن درباره تفکرات خودمان است و از درون، تمام آگاهی و بینش‌مان را به چالش می‌کشد. با تفکر انتقادی می‌توانیم از شر تعصب و تفکرهای پیش‌داوری شده نجات پیدا کنیم.

از همان لحظه‌ای که متولد می‌شویم، مغزمان شروع به رشد و کسب تجربه می‌کند. با این موهبت، روزبه‌روز به توانایی‌های ما افزوده می‌شود و دامنه فعالیت‌های شناختی مغزمان گسترده‌تر می‌شود. به همین دلیل می‌توان گفت فرآیند آموزش تفکر انتقادی از بدو تولد آغاز می‌شود. پس بهتر است که از همان سالهای ابتدایی به فکر پرورش و تقویت تفکر انتقادی در کودکان باشیم.

خانواده و خانه به عنوان کانون مرکزی تربیت و تعلیم کودکان، نخستین کلاس درس یادگیری تفکر انتقادی است. اگر در خانه کودکی دارید، باید از همین حالا به فکر پرورش این تفکر در او باشید. کودکان بسیار آموزش‌پذیرتر از بزرگترها هستند و اگر از همان ابتدا به فکر پرورش تفکر انتقادی در کودکان باشید، نتیجه بهتری خواهید گرفت.

چرا رشد تفکر انتقادی در کودکان اهمیت دارد؟

اما چرا باید روی آموزش تفکر انتقادی به کودکان متمرکز شویم و اصلا چرا رشد تفکر انتقادی در کودکان اهمیت دارد؟

همه ما می‌دانیم که جامعه و مناسبات اجتماعی روز‌به‌روز پیچیده‌تر می‌شوند و تطابق با شرایط جدید هرروز سخت‌تر می‌شود. اینجاست که ضرورت تفکر انتقادی و تقویت آن مشخص می‌شود. تفکر انتقادی مانند ابزاری کارآمد در شناخت و آنالیز صحیح موقعیت‌ها عمل می‌کند. بااستفاده از این نوع تفکر می‌توانیم از پس بسیاری از موقعیت‌های پیچیده در روابط شخصی و اجتماعی بربیاییم. در ادامه درباره بعضی از مهم‌ترین کارکردهای تفکر انتقادی در کودکان با شما صحبت خواهیم کرد:

تفکر انتقادی توانایی درک درست مسائل پیرامون را به کودکان می‌بخشد.

کودکان با استفاده از تفکر انتقادی می‌آموزند که چطور با اتفاقاتی که ممکن است هرروز برایشان بیفتد کنار بیایند و به جای فرار از مشکلات آنها را حل کنند. هرچه توانایی تفکر انتقادی کودکان بالاتر باشد، آنها بهتر می‌توانند با واقعیت‌ها کنار بیایند و از پس حل مسائل بربیایند. آنها با این توانایی برای زندگی در اجتماع زودتر آماده می‌شوند.

تفکر انتقادی به کودک کمک می‌کند تا با واقعیت‌ها به سادگی کنار بیاید.

این ویژگی او را تبدیل به فردی واقع‌بین خواهد کرد. رشد تفکر انتقادی در کودکان در درگیری با چالش‌های روزمره یا حتی چالش‌های جدی‌تر زندگی، بسیار کمک‌کننده و موثر خواهد بود.

تفکر انتقادی، توانایی حل مساله در کودکان را افزایش می‌دهد.

آنها با افزایش مهارت تفکر انتقادی می‌توانند پیش‌داوری‌ها و ارزش‌های ذهنی را در تحلیل وقایع کنار بگذارند. این عمل باعث می‌شوند وقایع را روشن‌تر ببینند و بهتر تحلیل کنند. همین مساله منجر به توانایی بالای حل مساله آنها نسبت به همسالان خود خواهد شد.

کودکان با تفکر انتقادی کمتر دست به کارهای خطرناک می‌زنند.

رشد تفکر انتقادی در کودکان باعث می‌شود آنها قبل از انجام هرکاری به عواقب آن فکر کنند. آینده‌نگری و عاقبت اندیشی از نتایج مثبت داشتن تفکر انتقادی است و کودکان را از انجام کارهای خطرناک باز می‌دارد.

آنها می‌توانند استدلال کنند و به این مساله فکر کنند که انجام هر عمل ممکن است چه نتایجی داشته باشد. اگر به این نتیجه برسند که عمل آنها خطرناک است و ممکن است چه عواقب ناخوشایندی داشته باشد، از انجام آن منصرف خواهند شد. این وظیفه تفکر انتقادی است که عواقب ناخوشایند کارهای خطرناک را به آنها گوشزد کند.

چگونه تفکر انتقادی را در کودکان پرورش دهیم؟

همگی به خوبی می‌دانیم که کودکان بسیار آموزش‌پذیرتر از بزرگترها هستند. به همین علت پرورش تفکر انتقادی در کودکان از اهمیت زیادی برخوردار است. خوشبختانه با روش‌های ساده‌ای می‌توان این نوع تفکر را در کودک رشد داد. کافیست کمی دقت کنید و از رفتارهایی خاص دوری کنید تا کودکانی با تفکر انتقادی قوی داشته باشید. در ادامه روش‌هایی ساده و عملی برای رشد این نوع تفکر در کودکان را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت:

از کودک‌تان نظرخواهی کنید.

یکی از مهم‌ترین کارهایی که می‌توانید برای رشد تفکر انتقادی در کودکان انجام دهید، این است که به کودک فکر کردن و تصمیم‌گیری را بیاموزید. این کار را می‌توانید از جزیی‌ترین امور شروع کنید. در خرید لباس، خوراکی و اسبا‌ب‌بازی او را آزاد بگذارید تا انتخاب کند. در انتخاب لباس برای رفتن به مهمانی او را محدود نکنید. بگذارید کودک خودش انتخاب کند و عواقب انتخابش را بپذیرد.

نظر خواهی از کودک باعث می‌شود تا علاوه بر رشد مهارت‌های شناختی کودک، اعتمادبه‌نفس لازم برای تصمیم‌گیری در او پرورش پیدا کند. او بااین کار یاد می‌گیرد که هربار که انتخاب اشتباهی کرد، باید نتایج نامطلوب آن را هم بپذیرد و با آن کنار بیاید. این مساله به او کمک می‌کند تا بیش از پیش در انتخاب‌هایش حساب‌گر و آینده‌نگر باشد.

کودک را متعصب بار نیاورید.

یکی دیگر از رفتارهای ضروری برای پرورش تفکر انتقادی در کودک، دوری از تعصب است. کودک شما باید یاد بگیرید در تحلیل و شناخت مسائل از ارزش‌های درونی‌اش فاصله بگیرد و آنها را موقتا کنار بگذارد.

مشخصا کسانی که نمی‌توانند ادراکات ارزشی خودشان را در تحلیل مسائل کنار بگذارند، نمی‌توانند درک درستی از آنها داشته باشند. یادگیری این مساله از کودکی شروع می‌شود و اگر موفق بشوید کودکتان را در قضاوت‌ها انسانی بی‌طرف بار بیاورید، قدم مهمی در پرورش تفکر انتقادی او برداشته‌اید.

تفکر خطی را از کودک دور کنید.

کودک باید درک کند که همیشه بیش از یک دلیل برای وقایع وجود دارد. فرض کردن دلایل مختلف و مفروضات متفاوت به کودک می‌آموزد که همه جانبه فکر کند. این مساله او را از نگاه متصلب و خشک به مسائل دور می‌کند و از او یک متفکر واقعی می‌سازد.

تفر خطی علاوه بر دورکردن تفکر انتقادی از افراد، آفت خلاقیت است. پس اگر دوست دارید کودکانی خلاق داشته باشید، آنها را از تفکر خطی دور کنید.

از کودک سوال‌هایی بپرسید که بخش شناختی مغزش را تحریک کند.

سعی کنید در کنار سوال‌هایی که حافظه کودک را تحریک می‌کند، سوال‌هایی از او بپرسید که بخش شناختی مغزش را تحریک می‌کند. مثلا به جای اینکه هربار از سوالاتی مانند «این چیست؟» بپرسید؛ از دلایل وقوع حوادث بپرسید. مثلا از او بپرسید به نظرت چرا این اتفاق افتاد؟ می‌توانی دلیل آن اتفاق را حدس بزنی؟

با این سوالها، کودک شما مجبور می‌شود قسمت‌های مختلفی از دانسته‌های خود را بهم پیوند بزند تا به درک درستی از آنچه که پرسیده‌اید برسد. آنوقت باید مهارت‌های تحلیلی خود را به کار بگیرد تا بتواند جواب صحیحی به شما بدهد.

به کودک اعتماد به‌نفس ببخشید.

هرگز کودک‌تان را برای استدلال‌های غلط تمسخر نکنید. او نباید مورد سرزنش بیش از اندازه یا تحقیر قرار بگیرد؛ هرچقدر هم که تصمیمات اشتباهی گرفته باشد. شما بااین کار کودک را از تصمیم‌گیری‌های بعدی می‌ترسانید و او دیگر اعتماد به‌نفس خود را در اتخاذ تصمیم‌های آینده از دست خواهد داد.

کودکتان باید حس کند که ارزشمند است و وجود او وزن خاص خود را دارد. اگر کودک‌تان به این درک برسد که به اصطلاح به‌حساب نمی‌آید یا دیگران تصمیمات او را به رسمیت نمی‌شناسند، به سختی می‌تواند اعتماد به‌نفس خود را پس بگیرد. به این ترتیب در تصمیم‌گیری‌های آینده با مشکلات زیادی رو‌به‌رو خواهد شد.

کتاب‌خواندن را تبدیل به سرگرمی اصلی کودک کنید.

تا می‌توانید کودکتان را از بازی‌های رایانه‌ای و برنامه‌های تلویزیونی درو نگه دارید. سرگرمی‌های مشابه این برنامه‌ها قوه خلاقیت کودکتان را از او می‌گیرند. به این ترتیب او تبدیل به کسی می‌شود که قدرت تصمیم‌گیری و انتخاب ندارد.

کودکانی که بیش از اندازه تلویزیون تماشا می‌کنند یا با بازی کامپیوتری سرگرم هستند، مهارت‌های مهمی را از دست خواهند داد. مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های کلامی، قدرت تصمیم‌گیری و تخیل از جمله مهارت‌هایی هستند که بااین کار آسیب خواهند دید.

تحلیل‌گری را به او آموزش بدهید.

سعی کنید به او بیاموزید قبل از آنکه تصمیم بگیرد، به همه جوانب کار فکر کند. او باید یاد بگیرد قبل از آنکه تصمیمی اتخاذ کند، همه زوایا را مورد بررسی قرار داده و درمورد عواقب کار از خودش سوال بپرسد. پرسشگری، بخش مهمی از فرآیند تفکر انتقادی است که با این آموزش، در او تقویت خواهدشد.

از او یک قصه‌گو بسازید.

پرورش خلاقیت در کودک می‌تواند محرکی مهم در قدرت تفکر انتقادی او به‌حساب بیاید. گاهی از او بخواهید برایتان قصه تعریف کند. او با این کار مجبور خواهد شد به حافظه تاریخی و تصویری‌اش رجوع کند و نظامی از کلمات را برای شما ردیف کند. ساختن یک قصه او را ملزم می‌کند تا به مجموعه‌ای از علل و احتمالات فکر کند.

کار دیگری که می‌توانید انجام دهید این است که قصه‌ای را برای او بخوانید. بعد از او بخواهید پایان قصه را حدس بزند. بااین کار بخش مربوط به استدلال مغز او را تحریک کرده‌اید. همان بخشی که برای فکر کردن به عواقب کارها و تصمیماتش به آن نیاز پیدا خواهد کرد.

یادمان نرود که:

[su_note note_color=”# d1d3d4″ radius=”10″ class=””]

آموزش به کودکان نیاز به صبر و زمان دارد. از کودکتان انتظار نداشته باشید که یک شبه تبدیل به تحلیل‌گری بالغ شوند. او را تشویق کنید و از رشد مرحله به مرحله او لذت ببرید. پرورش کودکان مستلزم این است که گاهی با کودکتان همراه شوید و تبدیل به همبازی او شوید. اگر به درستی با کودکتان ارتباط برقرار کنید، او به تمام آموزش‌های شما اعتماد خواهد کرد و پابه‌پای شما پیش خواهد رفت.

[/su_note]

این نوشته تفکر انتقادی در کودکان ؛ چگونه کودکانی متفکر پرورش دهیم؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

درمان کودکان آسیب دیده جسمی

[/su_note]

آزار جسمی کودکان

درمان کودکان آسیب دیده که مورد آزار و اذیت جسمی قرار می‌گیرند فقط شامل بهبود جراحات و صدمات وارد شده نیست. تمام مشکلات عاطفی و روحی کودک باید درمان شود. درمانگران و سایر متخصصان بهداشت روان به کودک کمک می‌کنند تا با ترس و استرس مقابله کند.
کودکانی که این درمان‌ها را پشت سر نمی‌گذارند ممکن است دچار مشکلات روانی شوند. یکی از شایع‌ترین عواقب کودک آزاری اختلال استرس است که حتما باید درمان شود.

[su_note note_color=”#993366″ radius=”10″ class=””]

روش‌های مفید برای درمان کودکان آسیب دیده جسمی

[/su_note]

روند بهبودی هر کس متفاوت است به همین خاطر متخصصان از روش‌های متفاوتی برای درمان کودکان آسیب دیده استفاده می‌کنند. این کودکان باید مهارت‌های مقابله با اضطراب و مدیریت خشم را با استفاده از روش‌های مناسب یاد بگیرند.

ممکن است درمانگران از بازی درمانی برای درمان این کودکان استفاده کنند. با استفاده از بازی می‌توان در مورد ناراحتی‌های کودک با او صحبت کرد.

سایر روش‌های مفید عبارتند از:

– نقش بازی درمانی
– آموزش فنون ایجاد آرامش
– آموزش مهارت‌های مدیریت خشم
– ایجاد فرصت‌هایی برای برقراری ارتباط کودک با دیگران ( این تعاملات باید تحت نظارت باشد)
– آموزش مهارت‌های اجتماعی
– آموزش چگونگی رفتار کردن در برابر خشونت خانواده

مراحل بهبودی کودکان آسیب دیده جسمی

گذراندن بحران‌های زندگی شامل مراحل مختلفی می‌شود. کودک باید برای بهبودی کامل باید تمامی مراحل زیر را طی کند.
– انکار: کودک برای مقابله با احساسات منفی و مسائل عاطفی شروع به تقلید کارهای ناسالم می‌کند که در این مرحله باید مواظب او باشیم.
– کمک گرفتن: سکوت کردن کودک در برابر آزار و اذیتی که به او وارد شده است بسیار خطرناک است و باید شروع به صحبت درباره این مسئله بکند.
– خشم: پس از این که کودک متوجه تاثیرات منفی کودک آزاری روی زندگی خود می‌شود، اغلب دچار عصبانیت‌های شدید می‌شود.
– افسردگی: کودک شروع به یادآوری حوادث تلخی که برایش اتفاق افتاده‌ است می‌کند و متوجه رفتار ناعادلانه دیگران با خودش می‌شود. تمام این فکرها باعث افسردگی او می‌شود.
– شفافیت ذهن: بعد از گذراندن موارد بالا احساسات‌ کودک نسبت به کودک آزاری واضح‌تر می‌شود. و آن‌ها را با درمانگران به اشتراک می‌گذارند. در این مرحله آن‌ها یاد می‌گیرند که نباید به دیگران آسیب بزنند.
– برقراری رابطه: تغییرات مثبت در نگرش و احساسات این افراد باعث می‌شود بتوانند به دیگران اعتماد کنند و روابط جدید و سالم شروع به شکل گیری می‌کند.
– پیشرفت کردن: در این مرحله فرد آسیب دیده به طور کامل بهبود می‌یابد و اثرات منفی این حادثه بر روی زندگیش از بین می‌رود.
برای دستیابی به بهبودی کامل نیاز به تعهد افراد موجود در هر وجه زندگی کودک داریم. معلمان، درمانگران، سرپرستان و اعضای خانواده باید در جهت بهبودی کودک تلاش کنند.

در ادامه مطالب فوق خوب است در مورد کودک آزاری جنسی و کودک آزاری روانی نیز مطالعاتی داشته باشید .

این نوشته روشهایی کاربردی برای درمان کودکان آسیب دیده جسمی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

عواقب کودک آزاری جسمی می‌تواند تا آخر عمر کودک با او باشد و ممکن است آسیب‌های شنوایی، مغزی و بینایی به کودک وارد شود. حتی در برخی موارد کودک آسیب‌های شدید عاطفی می‌بیند که در رفتار و یادگیری او تاثیر می‌گذارد. این صدمات روحی و عاطفی می‌تواند تاثیر منفی بر کیفیت زندگی کودک بگذارد.
از دیگر عواقب کودک آزاری این است که کودک دست به کارهای پرخطری بزند. این کودکان ممکن است در آینده به علت داشتن زخم‌های عاطفی دچار افسردگی و اضطراب بشوند و به سمت سیگار، الکل و مواد مخدر کشیده شوند.

مصرف مواد مخدر و الکل می‌تواند باعث آسیب‌های کبدی، سرطان و عفونت‌ها شود. به همین دلیل شناختن علائم کودک آزاری جسمی برای جلوگیری از عواقب کشنده آن بسیار مهم است.

عواقب اولیه کودک آزاری جسمی

اثرات اولیه کودک آزاری جسمی بلافاصله خود را نشان می‌دهد. کودک ممکن است بر اثر صدمات شدید دچار مرگ یا مشکلات جسمی شود. دردهای جسمی ناشی از بریدگی، کبودی، شلاق، لگد زدن، مشت زدن و خفه کردن در نهایت درمان می‌شود ولی دردهای عاطفی این کودک سال‌ها با او خواهد ماند.

سنی که کودک در آن مورد کودک آزاری قرار می‌گیرد بر میزان عواقب آن تاثیرگذار است. قربانیان کودک آزاری جسمی ممکن است تا آخر عمر دچار مشکلات جسمی مثل لرزش، تحریک پذیری و بی حالی بشوند. در موارد جدی‌تر کودک ممکن است دچار کوری دائمی، تشنج، فلجی و مشکلات روانی شود. هر چه تعداد دفعات این کودک آزاری بیشتر باشد عواقب آن نیز شدیدتر می‌شود.

تاثیرات روحی کودک آزاری جسمی

پس از درمان آسیب‌های جسمی کودک، نوبت به درمان آسیب‌های روحی و عاطفی او است. تحقیقات نشان می‌دهد که تعداد قابل توجهی از کودکانی که مورد کودک آزاری جسمی قرار می‌گیرند دچار مشکلات روانی می‌شوند. این کودکان در خانه، مدرسه و ارتباط با دوستان دچار مشکلات زیادی می‌شوند.

برخی از آثار روحی و روانی کودک آزار جسمی عبارتند از:

– اختلال اشتها
– عدم توانایی تمرکز
– دشمنی با اعضای خانواده و دوستان
– افسردگی
– بی تفاوتی و بی حالی
– مشکلات خواب از جمله بی خوابی یا خواب آلودگی بیش از حد
کودکانی که مورد آزار و اذیت جسمی قرار می‌گیرند مستعد ابتلا به اختلالات روانی هستند. این کودکان اعتماد به نفس پایینی دارند و ترس و اضطراب را بیشتر تجربه می‌کنند. آن‌ها ممکن است با خواهر، برادر و یا همسالان خود پرخاشگرانه رفتار کنند.

تاثیرات اجتماعی کودک آزاری جسمی

آثار اجتماعی کودک آزاری جسمی، جنبه دیگری از زندگی کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بسیاری از این کودکان در برقراری رابطه با همسالان خود به مشکل می‌خورند. آن‌ها نمی‌توانند به دیگران اعتماد کنند. کودکانی که مدت طولانی مورد آزار و اذیت جسمی قرار می‌گیرند فاقد مهارت‌های اجتماعی هستند و نمی‌توانند به طور طبیعی ارتباط برقرار کنند.
این کودکان ممکن است تمایل به پیروی بیش از حد از بزرگسالان را داشته باشند و برای حل مسائل روزانه خود دست به پرخاشگری بزنند. آثار اجتماعی کودک آزاری جسمی بر زندگی افراد خانواده نیز تاثیر می‌گذارد.

آن‌ها ممکن است به مصرف مواد مخدر و الکل روی بیاورند. افرادی که به آزار و اذیت جسمی کودکان می‌پردازند، ممکن است عواقب اجتماعی، روحی و جسمی آن را در آینده ببینند.

تحقیقات نشان می‌دهد قربانیان کودک آزاری در معرض بیماری‌های روانی، بیکاری، بی خانمان شدن و انجام فعالیت‌های مجرمانه هستند. تمام این عواقب بار مالی دولت را سنگین‌تر می‌کند زیرا باید برای رفع این مشکلات بودجه بیشتری اختصاص داده شود.

در ضمن  کودک آزاری ( روانی ) و کودک آزاری ( جنسی ) نیز از این موضوع مستثنی نیستند.

این نوشته عواقب کودک آزاری جسمی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

کودک آزاری روانی تاثیرات مخربی بر کیفیت زندگی کودکان دارند. شرایط خانوادگی یکی از مهم‌ترین عوامل کودک آزاری روانی است.
محققان بر این باورند که ایجاد رابطه علت و معلولی برای موضوعات پیچیده‌ای مثل کودک آزاری روانی غیر ممکن است.

بنابراین به ندرت پیش می‌آید که بین خشونت و پیامد‌های آن یک رابطه ساده وجود داشته باشد. این موضوع برای کودک آزاری جسمی نیز که غالبا با دیگر انواع سوء رفتار همراه است، صادق می‌باشد.

عواقب کودک آزاری عبارتند از:

– کودکانی که مورد سوء استفاده روانی قرار می‌گیرند بیشتر از کودکانی که این اتفاق برای آن‌ها نمی‌افتد دچار مشکلات عاطفی می‌شوند.
– کودکانی که کودک آزاری روانی را تجربه می‌کنند دچار انزوا و افسردگی می‌شوند. بنابراین ممکن است رفتارهای پرخطر کنند.
– تعداد قابل توجهی از این کودکان دارای مشکلات جدی در رفتار کردن می‌شوند.
– کودکانی که شاهد خشونت هستند بیشتر احساس ناامنی می‌کنند، بنابراین دائما دچار استرس می‌شوند.

چه مواردی باعث ایجاد کودک آزاری روانی می‌شود؟

کودکانی که قربانی سوء استفاده روانی می‌شوند، در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند. این مشکلات عبارتند از:

– خانواده‌هایی که مواد مخدر و الکل مصرف می‌کنند.
– وضعیت اقتصادی نامناسب (والدینی که زندگی‌شان را با پول بیمه اداره می‌کنند)
– طلاق گرفتن والدین
– وجود مشکلات روانی در خانواده‌ها
– منزوی بودن خانواده‌ها
– انجام فعالیت‌های جنایی توسط افراد خانواده
– مشکلات سلامت جسمی
– ناتوانی‌های ذهنی
– کودکانی که تحت مراقبت والدین مجرد هستند بیشتر در معرض خطر سوء استفاده روانی قرار می‌گیرند

این نوشته عواقب کودک آزاری روانی بر سلامت روان کودکان و بهزیستی عاطفی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

درمان کودک آزاری روانی را با شناخت کامل انواع کودک آزاری روانی جدی بگیرید .

اگر فرزندتان دچار آسیب دیدگی روانی شده ‌است، باید حتما درمان شود. علاوه بر این اگر شما یا همسرتان عامل این اتفاق بوده‌اید، روش‌های درمانی وجود دارد که به شما کمک می‌کند تا رفتارتان را اصلاح کنید.

روش‌های درمانی برای کودکانی با آسیب دیدگی روانی

برای کمک به کودکانی که به آسیب دیدگی روانی دچار شده‌اند باید به سراغ روان درمانی برویم.

یک درمانگر می‌تواند به کودک کمک کند تا اثرات روانی کودک آزاری را از بین ببرد.
گاهی برای جلوگیری از سوء استفاده روانی مجدد، لازم است کودک دور از خانه زندگی کند.
اگر احساس کردید کودکی مورد سوء استفاده قرار گرفته است به سرعت به انجمن‌های حمایت از کودکان یا پلیس گزارش دهید.

هدف انجمن‌های حمایت از کودکان، برگرداندن خانواده به هم و ایجاد دوستی و محبت بین آن‌ها است. برای رسیدن به این هدف نیاز به متخصصانی داریم تا بتوانند هر گونه مورد مشکوک را گزارش دهند.
کمک‌های درمانی که برای عاملان کودک آزاری در نظر گرفته می‌شود شامل کلاس‌های مشاوره‌ای والدین، درمان بیماری‌های روانی و کمک به ترک کردن مواد مخدر و الکل است.

آیا به افرادی که کودک آزاری روانی می‌کنند کمک می‌کنید؟

اگر شما یا همسرتان از کودک سوء استفاده روانی می‌کنید، فورا به دنبال کمک برای خود بگردید.

اگر همسرتان با فرزندتان رفتار خوبی نداشته باشد، سعی کنید فورا کودک را از او دور کنید و به محیط امن ببرید.

در چنین شرایطی برای جلوگیری از آسیب روانی، کودک را نزد سایر اعضای خانواده یا یک دوست صمیمی و قابل اعتماد ببرید.
در ایالات متحده انجمن‌ها و موسسات زیادی وجود دارند که هدف‌شان حمایت از کودکان است شما می‌توانید برای معالجه به این موسسات یا انجمن‌های بهداشت روان مراجعه کنید.

روش‌های درمان کودک آزاری روانی دیگر عبارتند:

– کلاس‌های مدیریت خشم
– درمان دارویی
– کلاس‌های آموزش فرزندپروری برای والدین
پس از درمان، والدین و کودکان به عنوان یک

چگونه می‌توان از کودک آزاری روانی جلوگیری کرد؟

مراجعه پرستاران و مددکاران اجتماعی به خانه می‌تواند باعث تغییر رفتار خانواده و جلوگیری از کودک آزاری بشود.

کلاس‌های مشاوره درباره فرزند پروری و برقراری ارتباط که در مدارس تشکیل می‌شوند، می‌توانند باعث جلوگیری از کودک آزاری و درمان کودک آزاری روانی و شناسایی کودکان آسیب دیده  شوند.

کلاس‌هایی که برای آموزش به والدین تشکیل می‌شوند، بسیار مفید هستند. حتی افرادی که فرزند ندارند نیز باید در چنین کلاس‌هایی شرکت کنند تا با روش‌های صحیح فرزندپروری آشنا شوند.

مرتبط :

این نوشته درمان کودک آزاری روانی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

کودک آزاری جنسی در زمان‌های قدیم به ندرت به رسمیت شناخته می‌شد ولی امروزه ما در جوامعی زندگی می‌کنیم که سوء استفاده جنسی یک مشکل اساسی محسوب می‌شود و این مسئله بر روی جمعیت ما تاثیر گذاشته است. آمار‌ها نشان می‌دهد از هر سه دختر بچه یک نفر و از هر شش پسر بچه یک نفر مورد سوء استفاده جنسی قرار می‌گیرد. این آمار تعداد بالای تجاوز جنسی در جوامع را نشان می‌دهد و این مسئله فقط مختص کودکان نیست.

تعریف کودک آزاری جنسی

به برخورد جنسی افراد بزرگسال با کودکان را سوء استفاده جنسی می‌گوییم. فرقی نمی‌کند که این رفتار با اجازه کودک باشد یا نباشد زیرا کودکان از نظر قانونی اجازه انجام اعمال جنسی را ندارند. این نوع کودک آزاری شامل لمس و تجاوز جنسی است. همچنین هرزه نگاری و چشمک زدن نیز جزو کودک آزاری جنسی محسوب می‌شود.
با این حال دو تعریف اصلی برای کودک آزاری جنسی وجود دارد. یک تعریف توسط متخصصان حقوقی و تعریف دیگر توسط متخصصان بالینی بیان می‌شود. مجازات‌هایی برای سوء استفاده جنسی از نظر تعریف حقوقی آن در نظر گرفته شده است. در قوانین فدرال مثل قانون پیشگیری و درمان کودک آزاری، تعریف کودک آزاری جنسی آمده است. این تعریف شامل موارد زیر است:
– اشتغال، ترغیب، تحریک و یا اجبار هر کودکی به مشارکت در انجام رفتار‌های جنسی و یا شبیه سازی چنین رفتار‌هایی و یا تجاوز جنسی توسط سرپرستان و افراد دیگر، پیگرد قانونی دارد.
– همچنین تجاوز، آزار، اذیت جنسی و اشکار دیگر استثمار کودکان، پیگرد قانونی دارد.
در اکثر مواقع بین متجاوزان و کودکان آسیب دیده تفاوت سنی زیادی دیده می‌شود ولی آمار آن در ایالت‌ها متفاوت است.

تعریف بالینی کودک آزاری جنسی

پزشکان و روانشناسان تعریف متفاوتی از کودک آزاری جنسی دارند و بیشتر به تاثیراتی که این عمل بر روی جسم و روح کودک می‌گذارد توجه می‌کنند. یک پزشک معمولا برای بررسی سوء استفاده جنسی موارد زیر را در نظر می‌گیرد:
– شدت و قدرت تاثیری که سوء استفاده جنسی بر روی جسم و روح کودک می‌گذارد.
– فرد متجاوز درک پیچیده‌تری نسبت به سوء استفاده جنسی دارد که به دلیل تفاوت سنی و اختلاف شناختی/ عاطفی است.
– فرد متجاوز برای رضایت و لذت خودش این کار را می‌کند نه برای آزار رساندن به دیگران.
با استفاده از روش‌های درمانی بسیاری از کودکان آسیب دیده درمان می‌شوند ولی نتیجه بلند مدت درمان به مدت کودک آزاری، روش‌های روان درمانی و میزان کمک والدین دارد.

شرایط کودک آزاری جنسی

در بیشتر موارد فردی که می‌خواهد سوء استفاده جنسی کند به کودک دسترسی دارد. ممکن است این فرد یکی از افراد خانواده، پرستار یا معلم کودک باشد. از هر ده تجاوزی که اتفاق می‌افتد یک نفر توسط فرد غریبه مورد آزار جنسی قرار می‌گیرد و بیشتر این متجاوزان مرد هستند، خواه قربانی زن باشد یا مرد.
کودکان ممکن است در شرایط مختلف مورد آزار جنسی قرار بگیرند مثل:
– رابطه دو نفره که شامل متجاوز و قربانی است.
– رابطه گروهی که شامل چند متجاوز و قربانی یا برعکس آن است.
– وجود حلقه جنسی در رابطه
– تجاوز به خاطر اعتقادات مذهبی
– تن فروشی
– پورنوگرافی کودکان

این نوشته کودک آزاری جنسی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

سوء استفاده روانی و عاطفی از کودک تاثیرات منفی عمیق‌تری نسبت به کودک آزاری جسمی و جنسی دارد. درمورد انواع و علائم کودک آزاری روانی اطلاعات کسب کنید.

تعریف کودک آزاری روانی

کودک آزاری روانی شامل اقدامات و رفتار‌هایی است که باعث می‌شود کودک احساس بی ارزشی کند و فکر کند هیچ کس او را نمی‌خواهد. خودداری از حمایت عاطفی، بی توجهی یا ترساندن کودک انواع مختلف کودک آزاری روانی است. حتی خشونت‌هایی که کودک در خانواده می‌بیند نوعی کودک آزاری روانی محسوب می‌شود.

انواع کودک آزاری روانی

کودک آزاری روانی اغلب به ۹ دسته تقسیم می‌شود:

۱. طرد شدن:

در این نوع کودک آزاری روانی افراد احساسات کودک را از بین می‌برند. دائما او را بی ارزش خطاب می‌کنند و از کمک کردن به او امتناع می‌ورزند.

۲. تحقیر شدن:

نادیده گرفتن، مسخره کردن و توهین کردن به کودک باعث شرمساری او می‌شود و کودک مورد سوء استفاده روانی قرار می‌گیرد.

۳. ترسیدن:

تهدید کردن کودک یا کسی که او دوستش دارد، خشونت جسمی، تهدید به ترک کردن کودک، قرار دادن او در شرایط خطرناک، داشتن انتظارات سخت و تهدید به مجازات جزو کودک آزاری روانی محسوب می‌شوند.

۴. گوشه گیری:

رفتارهایی که باعث می‌شود کودک منزوی شود و از برقراری ارتباط خودداری کند، کودک آزاری روانی محسوب می‌شود.

۵. فساد و استثمار:

تحمل یا تشویق کودک به انجام رفتارهای فاسد و نامناسب، قرار دادن او در نقش‌های ضد اجتماعی و تشویق کودک در انجام فعالیت‌های جنسی جزو کودک آزاری روانی محسوب می‌شود.

۶. عدم پاسخ عاطفی:

نادیده گرفتن نیاز‌های عاطفی کودک مثل نوازش کردن، بوسیدن، ارتباط کلامی و تشویق نکردن او باعث مشکلات روانی در کودک می‌شود.
بی توجهی: نادیده گرفتن سلامت کودک و نیاز‌های آموزشی نیز سوء استفاده روانی محسوب می‌شوند.

۷. قرار گرفتن در معرض خشونت خانگی:

اگر کودک در معرض خشونت خانگی مثل دعوای زناشویی قرار بگیرد، آسیب روانی می‌بیند.
والدین باید به جای ایجاد یک فضا پر استرس و پر خصومت، یک فضای آرام برای رشد سالم کودک تهیه کنند. کودکان نسبت به احساسات، عقاید و عملکرد والدین خود حساس هستند.

۸. عدم توجه به کودک:

بی توجهی به کودکان شامل موارد زیر است:
– محبت نکردن
– نادیده گرفتن حضور کودک و نیازهای او
– نادیده گرفتن کودک در هنگام نیاز به آسایش
– صدا نزدن کودک با نام خودش

۹. گفتن چیزهای ناشایست به کودک:

اگر والدین به کودک حرف‌های ناشایست بزنند، به شدت به او آسیب می‌رسانند. موارد زیر نمونه‌هایی از سخنانی است که هرگز نباید به کودکان بگویید:
– کوچک ترین حرف‌ها می‌تواند کودک را آزارده و ناراحت کند و احساسات او را تحت تاثیر قرار دهد. هیچ وقت به کودک نگویید که ای کاش به دنیا نیامده بودی.
– با تحقیر با او سخن گفتن مثل این که بگویید تو احمق هستی.
– تهدید کودک به مرگ و تنبیه شدید
– سوء استفاده مداوم کلامی
علائم کودک آزاری روانی
علائم کودک آزاری روانی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
– ایجاد مشکلات در مدرسه
– اختلال در غذا خوردن (کاهش یا افزایش وزن)
– مشکلات عاطفی مثل اعتماد به نفس پایین، اضطراب و افسردگی
– سرکشی کردن
– اختلال خواب

در ارتباط با مقاله فوق ، مقاله ای با موضوع < ۱۰ جمله ای که هیچ وقت والدین خوب به کودک شان نمی گویند > را پیشنهاد میکنم .

این نوشته کودک آزاری روانی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.