گفتار درمانی درواقع همین‌جاست که نقش خود را قرار است ایفا کند. کمک به تکمیل یا ترمیم همین پل‌های ارتباطی شکسته با کمک روش‌های درمانی مفید و به‌روز.

درصورتی‌که سفر به دنیای اعجاب‌انگیز مغز و آشنایی بیشتر با عملکرد هر ناحیه آن برای نقش داشتن در فرایند گفتار برایتان جالب و خواندنی است، از همین نقطه، باهم آغاز می‌کنیم!

کنترل گفتار در کدام بخش مغز انجام می‌شود؟

همان‌طور که میدانید مغز انسان مسئول تقریباً تمامی عملکردهای فیزیکی بدن و تفسیر و پردازش اطلاعات بیرونی است. در این مقاله قرار نیست به عملکرد function کلی مغز بپردازیم.

بد نیست بدانید که بسیاری از بخش‌های حرف زدن و گفتار زیر نظر بزرگ‌ترین ناحیه مغز یعنی مخ cerebrum انجام می‌شود. این مخ از دو نیمکره hemispheres تشکیل می‌شود که این دو نیمکره با یک نوار عصبی معروف به جسم پینه‌ای corpus callosum با هم در ارتباط هستند.

شاید بد نباشید با نگاهی علمی پاسخ مناسبی که در عنوان مطرح شد داشته باشیم:

گفتار ما معمولاً با فعالیت نیمکره چپ مخ اتفاق می‌افتد. درحالی‌که تقریباً یک‌سوم افراد چپ‌دست از سمت راست مخ خود برای حرف زدن و هر فعالیت گفتاری استفاده می‌کنند.

راهکار گفتار درمانی؛ آشنایی با قسمت‌های درگیر مغز برای حرف زدن

دهه‌های اخیر، دوره پژوهش‌ها و آزمایش‌های گسترده در مورد فرایند زبانی در مغز بوده است. حالا بسیاری از دانشمندان علم گفتار درمانی به این توافق رسیده‌اند که کنترل گفتار بخشی از شبکه‌ای پیچیده در مغز است.

شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید که حرف زدن ما در فرایندی بسیار متفاوت اتفاق می‌افتد؛ از فکر کردن تا تبدیل اندیشه به واژه‌ها و رسیدن به مرحله جمله‌سازی و درنهایت حرکت زبان و دهان تا صداهای مشخصی تحت عنوان « حرف زدن» به گوشمان برسد.

مخ (مغز)

بالاتر برایتان در مورد بخش‌بندی مخ به دو نیمکره نوشتم. حالا اضافه می‌کنم که نیمکره‌ها هرکدام دارای قسمت‌هایی به اسم لب هستند. این لب‌ها هم هرکدام بخش پیشانی، جداری، گیجگاهی و پس‌سری دارند.

لب‌های پیشانی و گیجگاهی که قسمت جلو و دو طرف نیمکره را شامل می‌شوند آماده شکل دادن به فرایند گفتار و درک مطلب هستند.

ناحیه بروکا  Broca’s area

این قسمت را باید در بخش جلویی نیمکره چپ مغز پیدا کنید. نقش بروکا تبدیل تصورات و افکار شما به زنجیره‌ای از واژه‌هاست.

فراموش نکنید که این ناحیه نقش تأثیرگذاری بر مرحله پیش از حرف زدن شما دارد.

اگر بخواهید بیشتر در مورد این سرزمین شگفت‌انگیز مغز بدانید باید اضافه کنم که بروکا کمک می‌کند تا اطلاعات دریافت شده به بخش دیگری از مغز به نام قشر حرکتی motor cortex رسانده شود. قشر حرکتی هم که در فرایند تنظیم راهکار گفتار درمانی تحت کنترل قرار می‌گیرد برای کنترل حرکات دهان شما آماده خدمت است.

♦♦ نکته: ناحیه بروکا برگرفته از نام دکتر فرانسوی پیر پاول بروکا Pierre Paul Broca  است که موفق به شناسایی این بخش از مغز در سال ۱۸۶۱ شد.

ناحیه ورنیکه  Wernicke’s area

این قشر مغز را مسئول فرایند درک مطلب و زبان نوشتاری می‌دانند. در سال ۱۸۷۶ میلادی بود که کارل ورنیکه Karl Wernicke موفق به کشف این بخش شد.

با کمی تمرکز متوجه جای قرارگیری ناحیه ورنیکه درست پشت گوش‌هایتان می‌شوید؛ بخشی در لب گیجگاهی.

♦♦ از نقش ناحیه ورنیکه به‌عنوان نقطه پردازش صدا غافل نشوید ♦♦

Arcuate fasciculus

پل ارتباطی بین ناحیه ورنیکه و بروکا، رشته‌ای از نورون‌های عصبی هستند که Arcuate fasciculus نام دارد. واژه‌سازی، شفافیت در حرف زدن و درک مفهوم ساختار زبان کار این قسمت است.

ساقه مغز  Cerebellum

به قسمت‌های جذاب سفر به سرزمین عجایب رسیدیم؛ ساقه مغز!

این نقطه کوچک را باید در قسمت زیرین و پشت مغز پیدا کنید. ساقه مغز در اصل مسئولیت  شگفت‌انگیز زیر را دارد:

هماهنگی برای حرکات ارادی ماهیچه‌ها

درواقع باز و بسته کردن دهان، حرکت دست‌وپا، ایستادن و حفظ تعادل به لطف این ناحیه انجام می‌شود.

♦♦ مهم: وقتی صحبت از یافتن راهکار گفتار درمانی به میان می‌آید، متخصص گفتار درمانگر به این قسمت مغز به‌عنوان کنترل‌کننده فرایند زبانی بیش از هرزمان دیگر توجه ویژه دارد.

قشر حرکتی  Motor cortex

حالا وقت آن رسیده تا با این سرباز کهنه‌کار فرایند گفتار آشنا شوید!

حرکت ماهیچه‌های دهان، زبان و حلق که درنهایت باعث درست حرف زدن شما می‌شود به لطف قشر حرکتی اتفاق می‌افتد.

بهتر است زیاد برای پیدا کردنش تلاش نکنید؛ لب پیشانی. این ناحیه اطلاعات را از ناحیه بروکا می‌گیرد و فرمان حرکت ماهیچه‌های صورت، دهان، زبان، لب‌ها و حلق را صادر می‌کند.

فرایند یافتن راهکار گفتار درمانی؛ شناسایی و تشخیص

چه می‌شود اگر یکی یا چند ناحیه بالا آسیب ببیند، دچار حادثه شود یا فعالیت غیرعادی داشته باشد؟

پیش از آنکه موفق به یافتن بهترین راهکار گفتار درمانی شویم شاید بد نباشد به شناسایی اتفاقی که درنهایت فرد را راهی درمان می‌کند بپردازیم.

اگر پیشامدی که اتفاق می‌افتد در حرف زدن یا فهمیدن گفتار فرد خللی ایجاد کند، او دچار افیزیا aphasia یا ناتوانی در حرف زدن شده است. اما اگر ماهیچه‌های درگیر در حرف زدن هماهنگی لازم را با هم نداشته باشند فرد دچار آپارکسیا apraxia یا ناتوانی در حرکت دادن ماهیچه‌های درگیر شده است.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]بهبود عملکرد حافظه و مغز در زندگی پیچیده امروز

[/su_box]

♦♦ مهم: حمله قلبی یا هر نوع حادثه ناگوار یا تروما زمینه‌ساز این اختلالات گفتاری هستند که معمولاً هم سمت چپ مغز را هدف قرار می‌دهد. تومورها و التهابات مغزی از دیگر دلایل شایع در ناتوانی گفتاری هستند.

پس از شناسایی یکی از این دو بیماری، لازم است تا گفتار درمانگر ناحیه درگیر مغز را با دقت مشخص و شدت آسیب را تعیین کند. نشانه‌های زیر به تشخیص سریع و دقیق گفتار درمانگر کمک خواهد کرد:

◄ کند یا جویده‌جویده حرف زدن

◄ گفتن جملات طولانی و بی‌معنی

◄ ناتوانی در تکرار واژه‌هایی که از فرد خواسته می‌شود تا دوباره بگوید

◄ ناتوانی عمومی برای حرف زدن و فهمیدن

گفتار درمانی چگونه عمل می‌کند؟

حالا وارد سرزمین عجایب دیگری به نام گفتار درمانی شدیم. آشنایی با عملکرد گفتاری مغز کمک می‌کند تا در ادامه درک درست و کافی از نقش درمان و پیدا کردن راهکار گفتاردرمانی داشته باشیم.

ارزیابی و درمان مشکلات ارتباطی و اختلالات گفتاری هدف گفتار درمانی است. در این مسیر حضور یک گفتار درمانگر یا آسیب‌شناس گفتار/ زبان speech-language pathologists (SLPs) همواره لازم خواهد بود.

انواع راهکار گفتار درمانی کدام است؟

انواع درمان‌ها درواقع برای بهبود مشکلات ارتباطی در فرد آسیب‌دیده است که شامل درمان‌هایی مثل:

• درمان تلفظ articulation therapy
• درمان فعالیت‌های بینا زبانی (گفتار، درک مطلب، تلفظ)

می‌شود که البته این درمان‌ها بستگی به نوع اختلال گفتاری یا زبانی دارد.

چه زمانی نیاز به گفتار درمانی احساس می‌شود؟

احتمال دارد که اختلالات گفتاری در دوره کودکی پیش آمده یا فردی در بزرگ‌سالی و به دلیل حادثه یا بیماری درگیر این نقص شده باشد؛ حملات قلبی یا آسیب‌های مغزی از جمله پرتکرارترین دلایل هستند.

راهکار گفتار درمانی؛ موارد درمانی

در ادامه قصد دارم به مواردی که نیاز به همراهی و نظارت یک گفتار درمانگر یا آسیب‌شناس گفتاری دارد بپردازم.

اختلال در تلفظ   Articulation disorders

فردی که دچار این آسیب شده نمی‌تواند کلمات را به‌درستی تلفظ کند. با توجه به اینکه احتمال بروز این اختلال در دوره کودکی بیشتر است، او ممکن است صداها را در دهان رها، جور دیگری ادا، اشتباه و نامفهوم تلفظ یا صدای جدیدی اضافه کند.

نمونه: کودک به جای تلفظ کلمه « عروسک» می‌گوید « علوسک»

اختلال در روان گفتن  Fluency disorders

در این نوع اختلال، شکل بیان، سرعت و آهنگ زیر نظر قرار می‌گیرد. از جمله اختلال روان گفتاری می‌توان به لکنت زبان و ناهنجار گویی اشاره کرد.

فرد درگیر این اختلال مشکلاتی برای صداسازی و گفتن کلمات دارد که به‌صورت گیر کردن یا تکرار بخشی یا همه بخش‌های  کلمه خود را نشان می‌دهد.

♦♦ مهم: فرد مبتلا اغلب بسیار سریع و مبهم حرف میزند.

اختلال رزونانس  Resonance disorders

این اختلال زمانی پیش می‌آید که گرفتگی در مسیر جریان هوای بینی یا دهان به وجود آمده باشد که درنتیجه بخش ارتعاشی مربوط به کیفیت صدا را تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین اگر حفره حلقی درست بسته نشود، فرد چنین تجربه‌ای خواهد داشت.

اختلال رزونانسی معمولاً به دلایل زیر شناسایی می‌شود:

• شکاف ایجادشده در کام
• اختلالات عصبی
• تورم لوزه

اختلال شنوایی  Receptive disorders

فرد دچار این اختلال از ناتوانی برای درک و پردازش آنچه دیگران می‌گویند رنج می‌برد. این وضعیت کاری می‌کند تا فرد گوینده این موارد را برداشت کند:

◄ احساس کند کسی که این نشانه‌ها را دارد از حرف‌های او خوشش نمی‌آید.

◄ فرد مبتلا نمی‌تواند دستورالعمل‌ها را به‌درستی پیاده کند.

◄ گنجینه لغات فرد ناتوان محدود است.

مواردی مثل اتیسم، ناشنوایی و آسیب‌های وارد شده به سر از جمله دلایل بروز این اختلال هستند.

اختلال بیانی Expressive disorders

این اختلال شامل ناتوانی در بیان و انتقال اطلاعات می‌شود. فرد مبتلا به چنین اختلالی احتمالاً دردسرهایی برای ساخت درست جملات متحمل می‌شود. اختلالات رشد مثل سندرم داون و ناشنوایی زمینه بروز این مشکل هستند.

♦♦ مهم: درصورتی‌که فرد دچار ترومای مغزی یا هر بحران پزشکی دیگر شده باشد، امکان بروز اختلال بیانی افزایش پیدا می‌کند.

اختلال ارتباطی- شناختی  Cognitive-communication disorders

در این نوع اختلال،  شناسایی دلیل بروز ناتوانی‌ها در برقراری ارتباط اهمیت بالایی دارد؛ آسیب به بخش‌هایی از مغز که به فرد توان فکر کردن می‌دهد.

موارد زیر از جمله نشانه‌های اختلال ارتباطی- شناختی هستند:

مشکل حافظه

ناتوانی در حل مسئله

به‌سختی حرف زدن

به‌سختی شنیدن

همچنین، آسیب‌شناس به مشکلات مربوط به زمان تولد ( موارد بیولوژیکی) مثل رشد غیرعادی مغز، عصب‌شناسی و آسیب وارد شده به مغز یا حمله قلبی در مسیر شناسایی راهکار گفتار درمانی توجه دارد.

اختلال ضعف تکلم   Aphasia

از این اختلال به‌عنوان ناتوانی فرد برای حرف زدن و درک حرف دیگران یاد می‌شود. همچنین نشانه‌هایی از ضعف در خواندن و نوشتن نیز در آن وجود دارد. مانند سایر اختلالات، حمله قلبی و مشکلات مغزی باعث بروز آن می‌شود.

اختلال ضعف اندام گفتاری  Dysarthria

ضعف یا ناتوانی در حرکت دادن اندام‌های گفتاری باعث بروز این اختلال می‌شود. توجه داشته باشید که اختلال در سیستم عصبی، موقعیت‌های زیر را تشدید می‌کند:

بیماری ام.اس

بیماری اسکلروز جانبی یا تحلیل کنترل ماهیچه‌های بدن

حمله قلبی

در فرایند گفتار درمانی چه اتفاقی می‌افتد؟

همان‌طور که بالاتر نوشته شد، گفتار درمانگر یا آسیب‌شناس در تلاش است تا بهترین راهکار گفتاردرمانی را با ارزیابی نوع اختلال شناسایی شده در نظر بگیرد.

نباید فراموش کرد که انتخاب نوع درمان باید بر اساس سن بیمار باشد.

گفتار درمانی برای کودکان

گفتار درمانگر با توجه به نوع و سطح اختلال، کودک را وارد فاز درمان در کلاس، گروه‌های کوچک یا جلسه یک‌به‌یک ( درمانگر- درمان‌پذیر) می‌کند.

تمرین‌هایی که برای این گروه سنی انتخاب می‌شود باید بر اساس نوع اختلال، سن و نیازهای کودک باشند.

فرایند گفتار درمانی برای کودک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

◄ آسیب‌شناس با کمک حرف زدن، بازی و کتاب‌های مختلف، تصاویر و سایر ابزار دیگر که باعث دخالت زبان می‌شوند بستری فراهم می‌کند تا به رشد زبانی کودک کمک کند.

◄ در فرصتی که برای بازی مناسب سن او در نظر گرفته شده، درمانگر سعی می‌کند تا صداها را به‌درستی تلفظ کند. بدین ترتیب کمک می‌کند تا تلفظ دقیق کلمات در حافظه او ذخیره شود.

◄ تمرین‌ها و مناسب‌ترین راهکار گفتاردرمانی را به‌عنوان تکلیف منزل کودک در نظر می‌گیرد. این تمرین‌ها باید در منزل و با همراهی والدین یا پرستار بچه انجام شوند.

گفتار درمانی برای بزرگ‌سالان

هیچ فرقی ندارد! بزرگ‌سال مبتلا به اختلال گفتاری هم متناسب با نوع اختلال و نیازهایش تحت درمان قرار می‌گیرد. حرف زدن، تمرین‌های زبانی و ارتباطی- شناختی از جمله انواع راهکار گفتار درمانی برای این گروه سنی است.

شاید بهتر باشد بدانید که فرایند درمان می‌تواند شامل آموزش بلعیدن هم باشد. این گزینه به دلیل بروز حادثه یا پرونده پزشکی فرد اضافه می‌شود که بیماری پارکینسون یا سرطان دهان از جمله آن‌هاست.

در ادامه با تمرین‌های متمرکز بیشتری آشنا می‌شویم:

◄ مهارت حل مسئله، تقویت حافظه، سازمان‌دهی و فعالیت‌های مشابه که به تقویت توانمندی‌های شناختی-ارتباطی کمک می‌کنند.

◄ راهکارهای گفت‌وگو برای بهبود ارتباطات اجتماعی

◄ تمرین تنفس برای اختلال نوع رزونانس ( مشکلات اندام گفتاری)

◄ تمرین برای تقویت ماهیچه‌های دهانی

آشنایی با چند منبع مناسب برای گفتار درمانی

در کنار یک درمانگر متعهد، همچنین می‌توان منابع زیر را به‌عنوان تمرین در خانه انتخاب کرد:

◄ اپلیکیشن های گفتاردرمانی

خوشبختانه در این زمینه، امکان دسترسی آسان به نرم‌افزارهای فارسی برای درمان‌پذیرهای عزیز فراهم شده است.

• نرم افزار بگو- گروه سنی کودکان
• نرم افزار بهارک- نسخه رایگان برای گروه سنی کودکان
• نرم افزار نادی- گروه سنی کودکان
• نرم افزار تولید بیان- نسخه خانگی و مورد تأیید انجمن علمی گفتاردرمانی کشور

◄ بازی‌های و اسباب‌بازی‌های رشد زبانی مثل کارت‌های بازی

◄ کتاب‌های سرگرمی

مدت زمان لازم برای پیاده سازی بهترین راهکار گفتار درمانی

با در نظر گرفتن فاکتورهای زیر، مدت زمان لازم برای اثربخشی درمان تعیین می‌شود:

• سن درمان‌پذیر
• نوع و شدت اختلال
• پیوستگی و نظم در انجام درمان
• پرونده پزشکی درمان‌پذیر
• مشخص بودن نوع درمان

♦♦ نکته♦♦

یک سری از اختلالات گفتاری هستند که در ریشه در دوره کودکی دارند ولی با رشد کودک، این اختلال هم به‌تدریج کم و کمتر می‌شود تا درنهایت از بین می‌رود. درحالی‌که برخی دیگر همچنان تا بزرگ‌سالی ادامه پیدا می‌کند و نیاز به درمان بلند مدت دارد.

فراموش نکنید که سن درمان‌پذیر یکی از فاکتورهای تعیین کننده مهم در اثربخشی درمان است. هرچه سن فرد کمتر باشد قاعدتاً نتیجه بخشی درمان بیشتر خواهد بود.

همچنین میتوانید به کلیک روی صویر زیر، ضمن دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن دسترسی آزاد و نامحدودی به کتابخانه صوتی مجموعه داشته باشید و از شنیدن کتاب های متنوع در حوزه سلامت و توسعه فردی نهایت بهره را ببرید.

پایان‌بخش

وقتی صحبت از راهکار گفتار درمانی می‌شود باید پا به دنیای مغز و عملکردهای شگفت‌انگیز آن گذاشت؛ از مرحله تفکر تا حرکت اندام گفتاری و تولید صدا.

امروزه، در حوزه درمان می‌توان به مدد فناوری‌های پیشرفته نوین مشکلات و اختلالات گفتاری پیش آمده در هر گروه سنی را شناسایی و برای درمان و بهبود آن اقدام کرد.

باعث افتخار ماست که در بخش دیدگاه مقاله، سهمی از تجربیات و نظرات شما در این حوزه درمانی داشته باشیم.

منبع:

https://www.healthline.com/health/speech-therapy#success-rate

https://www.healthline.com/health/einstein-syndrome#diagnosis

https://www.healthline.com/health/what-part-of-the-brain-controls-speech#takeaway

 https://cafebazaar.ir/app/com.nkhosraviandmoazedi.ava

این نوشته راهکار گفتار درمانی چیست؟ گشتی در دنیای شگفت انگیز مغز برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

دو طرف مغز انسان بسیار شبیه به هم هستند، اما تفاوت زیادی در نحوه پردازش اطلاعات وجود دارد. با وجود تضاد بین عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز، هر دو نیمکره مستقل از یکدیگر کار نمی‌کنند.

قسمت‌های مختلفی از مغز توسط الیاف عصبی به یکدیگر متصل شده‌اند. اگر یک آسیب مغزی، ارتباط بین طرفین را قطع کند، شما هنوز هم می‌توانید کارهای روزانه خود را انجام دهید. اما عدم ادغام باعث ایجاد برخی از اختلالات می‌شود.

مغز انسان دائماً در حال سازماندهی مجدد خود است. چه از نظر جسمی و چه از طریق تجربه زندگی، مغز با تغییرات سازگار می‌شود. در حالی که دانشمندان به ادامه نقشه‌برداری از مغز می‌پردازند‌، اکنون به خوبی می‌دانیم که چه قسمت‌هایی از مغز عملکردهای مخصوص به خود را دارند؛ با ذهن همراه باشید.

درباره عملکرد نیمکره‌های مغز

دانشمندان، به ویژه متخصصان مغز و اعصاب، مدت‌ها است که می‌دانند مغز دارای دو نیمکره مجزا است. به علاوه آنها می‌دانند که نیمکره چپ حرکات سمت راست بدن را کنترل می‌کند و نیمکره راست حرکات سمت چپ را!

با این وجود، آنچه اخیراً کشف کرده‌ا‌ند این است که این دو نیمکره به روش‌های اساسی‌تر، نقشی تخصصی را بازی می‌کنند.

در نیمکره چپ مغز اکثر مردم، فرآیندهای تفکر منطقی یافت می‌شود. به نظر می‌رسد نحوه عملکرد نیمکره چپ مغز خطی است. این اطلاعات به صورت متوالی و به روشی مرتب شده پردازش می‌شود. شاید مغز بزرگ‌ترین دانشکده خطی زبان باشد.

در مقابل، نیمکره راست برای پردازش همزمان کاربرد دارد. یعنی اینکه به شکل کل نگرتر و ارتباطی‌تر عمل می‌کند، شاید بدیهی‌ترین مورد آن، درک تصاویر بصری باشد.

اگرچه فعالیت‌های ذهنی نسبتاً معدودی هنوز با یک نیمکره یا دیگری مرتبط هستند، اما تحقیقات خیلی وسیعی در این مورد در حال انجام است. به عنوان مثال، مقاله جدیدی در نیویورک تایمز تحقیقاتی را ذکر می‌کند که نشان می‌دهد احساسات ممکن است مربوط به عملکرد یک نیمکره باشد.

این مفهوم مبتنی بر این است که قربانیان سکته‌های نیمکره راست مغز، معمولاً در مورد ناتوانی خود مشکلی ندارند، در حالی که افراد با سکته مغزی نیمکره چپ غالباً دچار اضطراب شدید روحی می شوند.

گفتار و خطی بودن تفکر، فعالیت‌های نیمکره چپ مغز هستند، اما اشکال دیگر ارتباطات انسانی مانند حرکات بدن تمایل دارند با نیمکره راست همراه باشند. تصور کنید که اگر دو طرف یک مغز انسان جدا شود چه اتفاقی می‌افتد.

به طور مثال، در واکنش به محرک، سخنان یک شخص از حرکات وی جدا می‌شود. به عبارت دیگر، فرد دارای دو مغز جداگانه است – یکی مخصوص ارتباط کلامی و دیگری برای حرکات – که به همان محرک واکنش نشان می‌دهد.

این تصور در حقیقت، چگونگی دستیابی به موفقیت اصلی در تحقیقات اخیر در مورد مغز انسان را توصیف می‌کند. در جراحی برخی بیماری‌ها مانند صرع، جراحان مغز و اعصاب دریافتند که با کالبد شکافی می‌توانند مغز را شکافته و صرع را جدا کنند.

تعدادی آزمایش بر روی این بیماران انجام شده است که نتایج جالب توجهی را به همراه داشته است.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]فعال سازی قدرت ذهن؛ آیا می‌توان به قدرت بی‌نهایت ذهن دست پیدا کرد؟[/su_animate]

[/su_box]

اکنون دانشمندان دریافته‌اند که برخی از کارهای متداول انسانی یک طرف مغز را فعال می‌کند، در حالی که دیگری تا حد زیادی در حالت استراحت است؛ به عنوان مثال، یادگیری یک موضوع ریاضی ممکن است فعالیت نیمکره چپ مغز خود را بطلبد، در حالی که درک کردن یک قطعه مجسمه یا ارزیابی یک حریف سیاسی ممکن است فعالیت سمت راست مغز را برانگیزد.

بنابراین به نظر می‌رسد اکنون به یک پاسخ رسیده‌ایم. یک فرد می‌تواند همزمان باهوش و نادان باشد، به این دلیل که یک طرف مغز از طرف دیگر توسعه یافته‌تر است.

برخی از افراد، احتمالاً بیشتر حقوقدانان، حسابداران و برنامه‌ریزان، روند بهتری در تفکر نیمکره چپ دارند و برخی دیگر مانند هنرمندان، مجسمه سازان و شاید سیاستمداران، فرآیندهای نیمکره راست بهتری دارند.

بنابراین ممکن است یک هنرمند نتواند احساسات خود را با کلمات بیان کند، در حالی که یک وکیل ممکن است استعداد نقاشی نداشته باشد! یا ممکن است یک سیاستمدار نتواند ریاضیات بیاموزد.

حرکت چشم ظاهراً یک شاخص مناسب برای پیشرفت نیمکره است. وقتی از آنها خواسته می‌شود حروف را با کلمه‌ای پیچیده مانند «می سی سی پی» در سرشان بشمارند، بیشتر مردم به سمت توسعه یافته‌ترین نیمکره مغزشان نگاه می‌کنند. اما به نظر می‌رسد که هر دو طرف مغز با یکدیگر مشارکت می‌کنند!

موسیقی نمونه بارز این ادعا است. توانایی تولید و پاسخ به موسیقی (نواختن ساز) معمولاً به سمت راست مغز نسبت داده می‌شود، اما پردازش عناصر موسیقی مانند گام، سرعت و ملودی به نیمکره چپ مغز مرتبط است.

حتی گفته شده است که نوازندگان ماهر از مغز چپ خود برای نواختن استفاده می‌کنند و بخش‌هایی از سمت راست مغز ممکن است نقش اساسی در قدردانی عاطفی بعد از موسیقی داشته باشد.

در مورد خلاقیت نیز باید بگوییم: «ممکن است به جای اینکه منعکس‌کننده تسلط یک نیمکره بر دیگری باشد، خلاقیت در اصل نمایانگر درخشان توانایی دو نیمکره برای همکاری مشترک است. میزان جدا بودن هر نیمکره ظاهراً در بین افراد متفاوت است.»

کارکردهای شناختی ممکن است بین سمت چپ و راست مغز تقسیم شود و یا به طور یکنواخت‌تر در دیگران توزیع شود. اگر همان‌طور که بسیاری معتقدند، خلاقیت به توانایی ادغام اطلاعات بستگی دارد، باید در شرایط دوم شکوفا شود، جایی که ارتباط و تعامل بین نیمکره‌ها باعث قوی‌ترین حالات در انسان می‌شود.

عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز

نظریه این است که افراد یا چپ مغز یا راست مغزی هستند! به این معنی که یک طرف مغز آنها تسلط بیشتری بر فرد دارد. اگر در تفکر، شما بیشتر تحلیلی و روش‌مند عمل می‌کنید، گفته می‌شود که چپ مغز هستید. اگر تمایل دارید خلاق‌تر یا هنری‌تر باشید، احتمالا راست مغز هستید.

این تئوری مبتنی بر این واقعیت است که دو نیمکره مغز متفاوت عمل می‌کنند. این موضوع نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ به لطف تحقیقات روان‌شناسی راجر دبلیو اسپری، برنده جایزه نوبل آشکار شد.

نیمکره چپ مغز، تحلیلی و منظم‌تر از نیمکره راست است و بعضاً قسمت دیجیتالی مغز نامیده می‌شود. در مواردی مانند خواندن، نوشتن و محاسبات، بخش چپ مغز بهتر عمل می‌کند. مطابق تحقیقات، نیمکره چپ مغز دارای عملکردهای زیر است:

• منطق
• ترتیب دهی و نظم
• ریاضیات
• عملکرد عاطفی
• خواندن
• نوشتن
• تفکر خطی

نیمکره راست مغز از لحاظ تصویری و بصری قدرت بیشتری دارد. گاهی به آن مغز آنالوگ گفته می‌شود. این نیمکره روش تفکر خلاق‌تر و کمتر سازمان یافته‌تری دارد. تحقیقات مورخان نشان می‌دهند که نیمکره راست مغز خصوصیات زیر را دارا است:

• تفکر کلی نگر
• خلاقیت و هنر
• تجسم گرا
• نشانه‌های غیر کلامی
• تجسم احساسات
• خیال بافی

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″] تفاوت ذهن، فکر و مغز [/su_animate]

[/su_box]

ما می‌دانیم که دو طرف مغز ما متفاوت هستند، اما آیا لزوماً یکی از آنها اغلب بر دیگر غالب است؟ تیمی از دانشمندان علوم اعصاب برای آزمایش این فرضیه آماده شدند. آنها پس از تحلیلی دو ساله از برخی منابع معتبر، هیچ مدرکی مبنی بر صحت این نظریه پیدا نکردند.

تصویربرداری با تشدید مغناطیسی از ۱۰۰۰ نفر نشان داد که نیمکره‌های چپ و راست مغز به صورت مجزا کار نمی‌کنند. شبکه‌های یک طرف به طور کلی قوی‌تر از شبکه‌های طرف دیگر نیستند.

دو نیمکره توسط دسته‌هایی از الیاف عصبی به یکدیگر گره خورده و یک بزرگراه اطلاعاتی ایجاد می‌کنند. اگرچه دو طرف، عملکرد متفاوتی دارند، اما با هم کار کرده و یکدیگر را تکمیل می‌کنند. به عبارتی دیگر، شما فقط از یک طرف مغز خود استفاده نمی‌کنید!

اگر شما یک عملکرد منطقی و خلاق را انجام می‌دهید، عملاً از هر دو طرف مغز خود استفاده می‌کنید. به عنوان مثال، نیمکره چپ مغز به زبان (زبانی که با آن صحبت می‌کنید) نسبت داده می‌شود، اما نیمکره راست مغز به شما در درک متن و لحن زبان کمک می‌کند. قسمت چپ مغز معادلات ریاضی را بر عهده دارد، اما قسمت راست مغز، مقایسه و تخمین‌های ناچیز را بر عهده دارد.

خصوصیات شخصیتی، ترجیحات فردی یا سبک یادگیری، این مفهوم را نمی‌رسانند که شما چپ مغز هستید یا راست مغز! با این حال، این یک واقعیت است که دو طرف مغز شما با یکدیگر متفاوت هستند، و برخی از مناطق مغز شما عملکردهای خاصی را انجام می‌دهند. همچنین کارکرد مناطق مختلف مغز می‌توانند کمی از یک فرد به فرد دیگری متفاوت باشند.

تفاوت در عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز

چرا نیمکره‌ها تفاوت دارند؟ دلیل این است که حتی تفاوت‌های کوچک می‌توانند منجر به ایجاد الگوهای پویا و بسیار متفاوت‌تری شود.

به ویژه برای درک زبان که نشان می‌دهد پردازش نیمکره چپ بیشتر تحت تأثیر آنچه بعضاً اتصالات «از بالا به پایین» نامیده می‌شود قرار دارد، به این معنا است که نیمکره چپ بیشتر احتمال دارد پیش بینی کند چه کلمه‌ای را فرد به زبان خواهد آورد.

در عوض، نیمکره سمت راست کمتر تحت تأثیر پیش بینی‌ها قرار می‌گیرد (که باعث می شود پردازش آن کارایی کمتری داشته باشد) اما بعداً قادر به یادآوری جزئیات بیشتر درباره کلماتی است که با آن روبرو شده‌اید.

از آنجا که احتمالاً تفاوت در کارآیی اتصالات خاص در هر نیمکره وجود دارد، هر دو نیمکره به طور متفاوتی با هم تعامل دارند و این منجر به عدم شرایط قابل اندازه‌گیری در نحوه درک کلمات و پیوندهای معنادار است.

در مورد خصوصیات شخصیتی مانند خلاقیت یا گرایش به سمت عقلانی یا شهودی بودن، شواهد کمی در مورد غالب بودن یک منطقه از مغز برای یکی از این گرایش‌ها وجود دارد.

در واقع، اگر با سی‌تی اسکن، اسکن MRI یا حتی کالبد شکافی را بر روی مغز یک ریاضیدان انجام داد و آن را با مغز یک هنرمند مقایسه کرد، بعید است که تفاوت زیادی پیدا شود! اگر شما برای ۱۰۰۰ نفر ریاضیدان و هنرمند همین کار را انجام دهید، بعید است که هیچ الگوی مشخصی از تفاوت در ساختار مغز آنها پدیدار شود.

اگرچه افراد به طور مرتب در بازه چپ مغزی یا راست مغزی قرار نمی‌گیرند، در آنچه که نیمکره چپ و راست انجام می‌دهند اختلافاتی وجود دارد. تفاوت در عملکرد نیمکره  چپ و راست مغز در موارد زیر تعیین می‌شوند:

احساسات: این حوزه هم در انسان‌های امروزی و هم انسان‌های ما قبل تاریخ متعلق به سمت راست مغز است. به طور کلی، احساسات توسط سمت راست مغز بیان و شناخته می‌شود.

زبان: نیمکره سمت چپ مغز نسبت به طرف راست در تولید گفتار فعال‌تر است. در بیشتر افراد، دو ناحیه اصلی زبان که به عنوان منطقه بروکا و منطقه ورنیک شناخته می‌شوند، در نیمکره سمت چپ قرار دارند.

زبان اشاره: زبان‌های بصری به نیمکره چپ مغز تعلق دارند. افرادی که ناشنوا هستند، هنگام تماشای زبان اشاره، از سمت چپ مغز خود برای تحلیل گفتاری بهره می‌برند.

دست غالب: افراد چپ دست و راست دست به طور معکوس از دو نیمکره مغز خود استفاده می‌کنند. به عنوان مثال، یک فرد چپ دست از سمت راست مغز خود برای کارهای دستی استفاده می‌کند و بالعکس.

دست غالب را می‌توان حتی در حالی که کودک در رحم مادر قرار دارد نیز تشخیص داد. بعضی از نوزادان ترجیح می‌دهند انگشت شست چپ یا راست خود را از اوایل هفته ۱۵ در دهان بگذارند.

نکته: سمت چپ مغز بیشتر در دنیای داخلی درگیر می‌شود (درون خویشتن). طرف راست علاقه بیشتری به حضور در دنیای خارجی دارد (بیرون از خویشتن).

نکته: مطالعات اخیر نشان داده‌اند که مغز زنان و مردان تفاوتی با یکدیگر ندارند.

اهمیت توجه به نیمکره‌های چپ و راست مغز

در حالی که تحقیقات اخیر غالباً راست مغزی و چپ مغزی را مردود نشان می‌دهند، روشی که فرد به طور موثر می‌آموزد ممکن است با آنچه که اغلب به عنوان عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز طبقه‌بندی می‌شود، مورد توصیف قرار گیرد.

[su_note note_color=”# d1d3d4″ radius=”10″ class=””]

دانستن اینکه کدام نیمکره مغز در نحوه یادگیری فرد مؤثر است، می‌تواند به تعیین مؤثرترین روش برای آموزش آن شخص کمک کند. به طور خاص، تصور می‌شود که افراد چپ مغز، یادگیرنده‌هایی بصری و افراد راست مغز، بیشتر یادگیرنده‌هایی شنیداری هستند.

[/su_note]

[su_box title=”با ذهن بهترین ها را بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]

[/su_animate]

[/su_box]

این نوشته عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز و تفاوت بین قسمت های آن برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.