تفاوت‌های مردان و زنان

دوست دارم قبل از اینکه علت تفاوت میان مردان و زنان را بررسی کنیم، به سؤالات رایجی که دراین‌باره وجود دارد، جواب بدهم. در ادامه بعضی از سؤالات پرتکرار در این زمینه را به همراه جوابشان با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

چه عواملی جنسیت را تعیین می‌کنند؟

تفاوت جنسیت، ناشی از تفاوت در کروموزوم‌های X و Y هستند.

آیا تفاوتی میان مغز مردان و زنان وجود دارد؟

به لحاظ آناتومیک، تفاوت‌های جنسیتی میان مغز مردان و زنان وجود دارد. اندازه مغز مردان به‌طور متوسط از مغز زنان بزرگ‌تر است. اما این تفاوت اندازه ابداً به معنای ایجاد تفاوت در میزان هوش و استعداد نیست. آنچه بر پژوهشگران مشخص است این است که این تفاوت آناتومیک نمی‌تواند تأثیری بر میزان و یا کیفیت کارایی مغز افراد بگذارد.

آیا تفاوت عاطفی بین جنسیت‌ها وجود دارد؟

یکی از متداول‌ترین سؤالاتی که درباره تفاوت روانشناسی زن و مرد پرسیده می‌شود، سؤال درباره میزان و یا تفاوت میان احساسات آن‌ها است. جواب این سؤال مثبت است. بله. تفاوت‌های عاطفی میان زنان و مردان وجود دارد. می‌توان گفت که زنان، رفتارهای عاطفی چشم‌گیرتری را نسبت به مردان از خود نشان می‌دهند. البته ریشه این تفاوت، بیولوژیک نیست و بیشتر به مسائل فرهنگی مرتبط است. درواقع باید مبدا این تفاوت را در محیط رشد هر دو جنس جستجو کرد. نه تفاوت‌های بدنی آن‌ها.

آیا مردان نسبت به زنان خشن‌تر هستند؟

مانند جواب سؤال قبل، جواب این سؤال هم مثبت است. و دقیقا بازهم مانند سؤال قبل، علت این تفاوت به مسائل زیستی برنمی‌گردد و ریشه در فرهنگ و تکامل اجتماعی افراد دارد. اما به‌صورت کلی، آمارها نشان می‌دهند که مردان بیش از زنان به رفتارهای خشونت‌آمیز تمایل دارند.

آیا مردان از زنان باهوش‌تر هستند؟

یکی دیگر از سؤالات چالش‌برانگیز درباره تفاوت میان روانشناسی زن و مرد سؤال از میزان هوش و استعداد این دو جنسیت است. جواب این سؤال به‌طورقطع مشخص نیست. بااینکه پایین‌ترین نمره تست‌های هوش مربوط به مردان است، اما میانگین آی‌کیوی هر دو جنس تفاوت معناداری را مشخص نمی‌کند.

قبلاً این‌طور تصور می‌شد که مردان نسبت به زنان باهوش‌تر و بااستعدادتر هستند. اما امروزه این مسئله کاملاً رد شده است. دانشمندان معتقدند که میزان توانایی و استعداد هر دو جنس، کمی باهم تفاوت دارد. اما این تفاوت به معنای برتری هوشی یکی بر دیگری نیست. به‌طورکلی ممکن است مردان در حوزه محاسبات منطقی  و مسائل ریاضی بهتر از زنان عمل کنند. اما در مقابل، زنان در حوزه‌های هنری بهتر از مردان هستند.

توانایی‌های شناختی و عملکردهای هر دو جنس باهم متفاوت است. بخشی از این تفاوت مربوط به محیط فرهنگی رشد مردان و زنان و بخشی دیگر به باورهای مربوط به کلیشه‌های جنسیتی ارتباط دارد. آنچه در این زمینه اهمیت دارد این است که هیچ‌کدام از توانایی‌های ذهنی مردان و زنان در ساختارهای بیولوژیک آن‌ها ریشه ندارد و نمی‌توان دلایل بیولوژیک برای آن‌ها در نظر گرفت.

بیشتر بخوانید: تفاوت مردان و زنان؛ حقایقی جالب درباره تفاوتهای روانشناسی مردان و زنان

حقایق گیج‌کننده درباره روانشناسی زن و مرد

بیایید برای شروع این واقعیت‌ها را در نظر بگیریم: از هر ده زندانی در جهان، نه نفر مرد هستند. جمعیت مردان بی‌خانمان، سه برابر زنان است. مردان ده برابر زنان بیشتر به کشتن افراد تمایل دارند. پایین‌ترین نمرات آزمون‌های هوش مربوط به مردان است.احتمال سوءاستفاده از کودکان در مردان بیشتر است و آن‌ها تمایل بیشتری به رها کردن کودکان خود و یا مراقبت نکردن از والدین پیرشان دارد. ضمن اینکه متأسفانه مردان میانگین عمر کوتاه‌تری نسبت به زنان دارند. آن‌ها به‌طور متوسط پنج سال زودتر از زنان می‌میرند.

البته من از نوشتن این واقعیت‌ها شرمنده شما مردان هستم. اما این واقعیت‌ها غیرقابل‌انکار هستند و کاملاً گیج‌کننده به نظر می‌رسند. خصوصاً اینکه تصور عمومی بر این است که مردان در جوامع امروزی وضعیت بهتری از زنان دارند و این واقعیت، با تصور عمومی تناسب ندارد. مشکل از کجاست؟ شاید بهتر باشد ریشه مشکل را در روانشناسی زن و مرد جستجو کنیم.

به لحاظ روان‌شناختی، تفاوت بین جنسیت‌ها موضوعی بسیار پیچیده است و متخصصان درباره جواب آن باهم هم‌نظر نیستند. بسیاری از روانشناسان، جواب را به تفاوت‌های بیولوژیک و تکاملی نسبت می‌دهند. آن‌ها معتقدند که روند تکاملی و بیولوژیکی بتواند جواب این سؤالات را توجیه کند. آن‌ها معتقدند که میزان تستوسترون مردان آن‌ها را به افرادی پرخاشگر، سلطه‌جو، رقابتی و متمایل به خطر تبدیل می‌کند. البته مشکل این نظریه در نظر نگرفتن متغیرهای فرهنگی است.

تأثیر فرهنگ در تفاوت‌های جنسیتی

در بررسی روانشناسی زن و مرد نمی‌توان از عامل فرهنگ برای توجیه تفاوت‌ها صرف‌نظر کرد. فرهنگ مسئله بسیار مهمی است که در شکل‌گیری پیش‌زمینه‌های ذهنی و اجتماعی نقش دارد. این پیش‌زمینه‌ها می‌توانند به رفتار مردان شکل ببخشند و آن را هدایت کنند.

در طول سال‌ها، از آسیب‌های فرهنگ به جایگاه و موقعیت زنان در جوامع گفته شده است. اما شاید کمتر کسی به نقش آسیب فرهنگ در وضعیت مردان اشاره کرده باشد. بارزترین نمونه آسیب فرهنگی به وضعیت مردان، تصور تاریخی از جنگاوری مردان است.

 در همه جوامع از مردان انتظار می‌رود که به جنگ بروند و به‌سادگی برای کشورشان جان بدهند. بااینکه امروزه تعداد بسیار زیادی از زنان وارد ارتش‌های دنیا شده‌اند و در جنگ‌ها شرکت می‌کنند. اما همچنان این نقش بیشتر از مردان تصور می‌شود.

حالا بیایید یک‌بار دیگر باهم جواب این سؤال را مرور کنیم. چرا مردان بیشتر از زنان دچار اختلال عملکرد هستند و یا در تست آی‌کیو نمرات پایین‌تری می‌گیرند؟ آیا باید جواب این سؤال را در تفاوت‌های بیولوژیک زنان و مردان پیدا کرد یا باید جواب این سؤال را در تأثیر فرهنگ و تاریخ در روانشناسی زن و مرد جستجو کرد؟

آیا این مسئله نمی‌تواند ناشی از آسیب‌هایی باشد که مردان در طول جنگ‌ها و مشکلات سخت‌افزاری جامعه دیده‌اند؟ آیا شرکت در جنگ‌ها، اعتیاد، یا بی‌خانمان بودن آسیب‌های روان‌شناسانه و اختلالات عملکردی و شناختی جدی را موجب نخواهد شد؟

شاید خواندن این نوشته برای شما جالب باشد: تفکر قالبی در روانشناسی

واقعیت‌های ساختاری چه می‌گویند؟

بر اساس آمارها، بیش از ۹۰درصد کشته‌های محیط کاری را مردان شکل می‌دهند. این به آن معنا است که مردان بیش از زنان در مشاغل پرخطر حضور دارند. مشاغلی که می‌تواند جان آن‌ها را به‌صورت جدی به خطر بیندازد. آیا محیط‌های پراسترس شغلی، کارهای خطرناک و مشاغل سخت، تأثیرات عمیقی در تفاوت روانشناسی زن و مرد بر جا نمی‌گذارد؟

بحث اصلی این است که استرس و هیجانات روحی تأثیر زیادی بر کیفیت عملکرد افراد باقی می‌گذارد. این مسئله می‌تواند واقعیت تفاوت طول عمر مردان و زنان را هم توجیه کند. چرایی حضور مردان در مشاغل پرخطر می‌تواند هزاران دلیل داشته باشد؛ از دلایل فیزیکی و قدرت جسمانی بیشتر مردان تا انتظارات فرهنگی جامعه از آن‌ها. می‌بینید که ردپای فرهنگ غالب جامعه بر آسیب‌های جنسیتی تا چه اندازه قابل مشاهده است.

برای مطالعه بیشتر: افزایش اعتماد به‌نفس در زنان

چه باید کرد؟

آگاهی بخشی به مردان در طول سال‌های آموزش و تربیت صحیح هنجاری آن‌ها یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌توان برای کاهش آسیب ناشی از مشکلات جنسیتی پیشنهاد داد.

کاملاً واضح است که زنان هم مجموعه‌ای از مشکلات روان‌شناختی مخصوص به خود را دارند که درباره آن صحبت شده است. مثلاً زنان بیشتر از مردان دچار افسردگی می‌شوند. اما آسیب‌های مردان بیشتر در حوزه اختلالات و نارسایی‌های اجتماعی، در قالب رفتارهای تهاجمی، آسیب زدن به خود و رفتارهای ضداجتماعی خلاصه می‌شود.

همان‌طور که بالاتر هم از آن صحبت کردیم، بررسی تفاوت روانشناسی زن و مرد بسیار دشوار است. ما انسان‌ها مجموعه پیچیده‌ای از احساسات، عوامل فیزیولوژیک و روان‌شناختی هستیم که به‌سادگی نمی‌توان درباره ما نظر داد.

بررسی علمی رفتارها، باید در شرایط آزمایشگاهی و کنترل متغیرها انجام شود. اما انجام این کار در انسان بسیار مشکل و تقریباً نشدنی است. البته دانشمندان حوزه رفتارشناسی به پیشرفت‌های قابل‌توجهی در این زمینه دست پیدا کرده‌اند اما ارائه نظر قطعی کار بسیار سختی است.

بیشتر بخوانید: روانشناسی خیانت

این نوشته تفاوت ‌های گیج کننده در روانشناسی زن و مرد ؛ آیا زنان و مردان متفاوت هستند؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

مردان مریخی، زنان ونوسی! از قدیم‌الایام تفاوت مردان و زنان مورد توجه انسان‌ها بوده است. اما آیا واقعا تفاوتی اساسی میان مردان و زنان وجود دارد؟ در این مقاله از منظر روانشناسی مرد و زن تفاوت‌های میان هر دو جنسیت را بررسی کرده‌ایم. با ما در ذهن همراه باشید.

تفاوت مردان و زنان؛ استریوتایپ ها را بشناسیم

مردان و زنان به صورت طبیعی با تفاوت‌های فیزیولوژیک و روانی خاص خلق شده‌اند. اما گاهی بیان تفاوت مردان و زنان با اغراق و پیش‌داوری‌هایی انجام شده است که از حقیقت دور هستند.

این استریوتایپ‌ها درباره تفاوت روان شناختی مردان و زنان باعث ایجاد کلیشه‌هایی شده‌اند که دعوای میان دو جنس را تشدید کرده‌اند. تفکرات قالبی مانند احساساتی یا وابسته بودن بیش از اندازه زنان و یا گریه نکردن مردان، مشخصا تفکرات غلطی هستند.

برای آنکه تفاوت‌ مردان و زنان را بشناسیم، باید به متن مطالعات علمی روان شناسان مراجعه کنیم. بحث روان شناسی مردان و زنان برای بسیاری از روان‌شناسان جذاب است. آنها تمرکز مطالعات خودشان را روی بررسی این موضوع گذاشته‌اند و نتیجه آن هم جالب و قابل توجه است. در ادامه با این مباحث آشنا خواهید شد.

روان شناسی مردان و زنان

اولین و مهم‌ترین نکته‌ای که در بررسی تفاوت‌ مردان و زنان مورد توجه قرار می‌گیرد، تفاوت بنیادین خلقت هر دو جنسیت است. اگر ما بخواهیم توانایی‌ها یا ویژگی‌های مردان و زنان را بررسی کنیم، باید به این مساله دقت کنیم که اساسا مردان و زنان متفاوت از هم خلق شده‌اند.

مقایسه مردان و زنان از نظر میزان توانایی مانند این است که بخواهیم دو چیز با دو ماهیت متفاوت را باهم قیاس کنیم. زنان و مردان طوری خلق شده‌اند که مکمل هم باشند.

توانایی‌ آنها براساس نقشی که در خلقت به عهده گرفته‌اند با هم متفاوت است و بنابراین استریوتایپ‌هایی که درباره روان شناسی مردان و زنان شکل گرفته است، از اساس غلط است.

جالب است بدانید که تفاوت مردان و زنان در بعد روانشناسی در فرهنگ‌ها و ملیت‌های متفاوت با هم فرق دارد. البته نمی‌توان منکر تفاوت‌های اساسی و بنیادین روان شناسی مردان و زنان شد. بیایید باهم بررسی کنیم روان‌شناسان چه تفاوت‌هایی را در مردان و زنان شناسایی کرده‌اند. احتمالا خواندن این تفاوت‌ها برایتان جالب باشد.

تفاوت‌های بیولوژیکی و تکاملی

دو عامل در شکل‌گیری تفاوت مردان و زنان، ساختار بیولوژیک بدن و نقش هر دو جنسیت طی تکامل است. بگذارید واضح‌تر توضیح بدهم. در متفاوت بودن زنان و مردان شکی نیست. اما باید بدانیم که این تفاوت‌ها از دو عامل مهم سرچشمه می‌گیرند.

عامل اول، تفاوت‌های بیولوژیک این دو گروه است. یعنی چه؟

محققان اثبات کرده‌اند که به صورت طبیعی، مغز زنان و مردان تفاوت‌های جالبی با هم دارد. میزان اتصالات نورونی درون مغز یا میزان توانایی ارتباط بین دو نیمکره مغز از مهم‌ترین تفاوت‌های ساختار مغز مردان و زنان است. 

از طرفی مغز زنان و مردان از نظر شکلی هم تفاوت‌های کمی با هم دارد. مثلا وزن مغز زنان از مردان کمتر است. یا دو نیمکره مغز در زنان قرینه‌تر از دو نیم‌کره مردان است. این تفاوت‌ها ظاهرا ساده به نظر می‌رسند؛ اما تاثیر ویژه‌ای در ویژگی‌های رفتاری مردان و زنان دارند.

[su_box title=”بیشتر از مغز بدانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]عملکرد نیمکره‌های چپ و راست مغز و تفاوت بین قسمت های آن[/su_animate]

[/su_box]     

عامل مهم دیگری که در شکل‌دهی به روان شناسی مردان و زنان نقش ایفا می‌کند، نقشی است که مردان و زنان در طول تکامل حیات انسانی برعهده داشته‌اند. مردان در طول تکامل مسئول شکار و کارهای بیرون از خانه بوده‌اند و زنان همیشه نقش خانه‌دار و مسئول تعلیم فرزندان را به دوش می‌کشیدند.

همین تفاوت در کارکرد باعث شده است که ویژگی‌های خاصی در طول قرن‌ها از اجدادمان به ما به ارث برسد. تمایل بیشتر مردان نسبت به تامین معاش خانواده و یا مدیریت دقیق زنان در امور داخل خانه ناشی از همان نقش‌هایی است که درطول هزاره‌های قبل مردان و زنان برعهده میگرفتند.

مردان و زنان چه تفاوتی دارند؟

اینهمه مقدمه بافتیم تا به اینجا برسیم! روان‌ شناسی مردان و زنان جه اطلاعاتی از تفاوت‌های این دو جنس به ما ارائه می‌دهد؟ البته قبل از هر جوابی باید این نکته را یادآوری کنم که تمام تفاوت‌هایی که در ادامه از آنها حرف خواهیم زد، براساس آمارهای کلی است و دلالت مطلق ندارد.

خلاقیت

یکی از جنجالی‌ترین موضوعاتی که در بررسی تفاوت‌ مردان و زنان به آنها اشاره می‌شود، خلاقیت و هوش است. تا پیش از این فرض می‌شد که مردان خلاقیت و هوش بیشتری نسبت به زنان دارند. اما در سال‌های گذشته، آمارها نتیجه دیگری را به روان‌شناسان نشان داده‌اند. آنها دریافته‌اند که هوش زنان با اختلاف کمی نسبت به مردان بیشتر است.

البته در مجموع می‌توان گفت که خلاقیت و هوش و استعداد زن و مرد تقریبا شبیه به هم است و بیشتر از عوامل بیولوژیک و جنسی، تحت تاثیر عوامل محیطی است.

زیبایی شناسی و درک هنری

یکی از پربحث‌ترین موضوعات در تفاوت‌ مردان و زنان درک مفاهیم هنری و زیباشناسی است. حتما این جوک معروف را شنیده‌اید که برای زنان بین رنگ گوجه‌ای، آلبالویی، جیگری، اناری، سرخابی تفاوت زیادی وجود دارد اما مردان همه آنها را به یک اسم می‌شناسند؛ قرمز! (البته می‌دانم که هیچ‌وقت در تعریف جوک قوی عمل نکرده‌ام!)

همین یک لطیفه تفاوت میان زنان و مردان را مشخص می‌کند. روان‌شناسان اثبات کرده‌اند که زنان قدرت تشخیص رنگ بیشتری نسبت به مردان دارند. به طور کلی توانایی درک زیبایی و هنر زنان از مردان بیشتر است.

تمرکز

نمی‌توان دقیق گفت که مردان قدرت تمرکز بیشتری دارند یا زنان. اما دانشمندان فهمیده‌اند که بین نوع تمرکز مردان و زنان تفاوتی اساسی وجود دارد.

زنان می‌توانند در آن واحد روی چند فعالیت متمرکز شوند و همه آنها را با هم مدیریت کنند. اما مردان صرفا می‌توانند روی یک فعالیت ذهنی به صورت عمیق متمرکز شوند. درعوض ذهن زنان پراکنده‌تر است و تمرکزشان سطحی‌تر از تمرکز مردان است.

مثلا زنان می‌توانند در عین اینکه رانندگی می‌کنند، با دیگران حرف بزنند، موسیقی اتومبیل را تنظیم کنند و حواسشان به جاده هم باشد. اما مردان حین رانندگی ترجیح می‌دهند روی رانندگی متمرکز شوند و کار دیگری نکنند.

 مثال دیگر اینکه زنان موقع مطالعه یک کتاب می‌توانند فرزندان‌شان را هم کنترل کنند و حواسشان به آنها هم باشد و درعین حال برنامه تلویزیونی درحال پخش را هم از دست ندهند. کاری که احتمالا بعید است مردی بتواند از پس آن بربیاید!

آموزش و یادگیری

به خاطر همان دلیلی که بالا از آن حرف زدیم، مردها آموزش‌پذیرتر از زنان هستند. آنها راحت‌تر می‌توانند روی مساله‌ای آموزشی متمرکز شوند و به همین دلیل زودتر آن را یاد می‌گیرند. درصورتیکه زنان به خاطر نداشتن تمرکز کافی نسبت به مردها، سخت‌تر مساله‌ای را آموزش می‌بینند.

ارتباط

شبوه‌های ارتباط گیری مردان و زنان تفاوت‌های اساسی و بنیادینی با هم دارد. مردان بیشتر علاقه دارند در ارتباط‌شان از موضع قدرت رفتار کنند و لحن حرف‌هایشان امری و قاطع است.

آنها در ارتباط با دیگران بیشتر به فکر منافع شخصی خودشان هستند درصورتیکه زنان ملاحظه‌کارتر و صمیمانه‌تر رفتار می‌کنند و هدف‌شان از ارتباط با دیگران شکل‌گیری پایه‌های دوستی و روابط احساسی است.

مواجهه با بحران

زنان می‌بخشند اما فراموش نمی‌کنند، برعکس مردان نمی‌بخشند ولی فراموش می‌کنند. من نمی‌دانم این جمله از چه کسی نقل شده است اما قطعا شخص خردمندی این جمله را در تفاوت احساس مردان و زنان نسبت به اشتباه و خطای دیگران گفته است.

مردان در مواجهه با موقعیت‌هایی که به لحاظ احساسی بحرانی به نظر می‌رسد، بیشتر در لحظه فکر و عمل می‌کنند. وقتی موقعیت برطرف شد و مشکل از بین رفت، مردان هم به طبع فراموش می‌کنند و دیگر به آن فکر نمی‌کنند.

اما سیستم روانی زنان متفاوت عمل می‌کند. آنها تا مدتها بعد از وقوع حادثه هم به آن فکر می‌کنند و تمام احساسات‌شان درگیر آن اتفاق می‌شود.

حافظه

زنان ریزبین‌تر از مردان هستند. مردها بیشتر به کلیات توجه نشان می‌دهند. درصورتیکه زنان دید محیطی قوی‌تری دارند و توجه آنها به جزییات بیشتر است. به همین دلیل زنان حافظه کوتاه‌مدت قوی‌تری نسبت به مردان دارند. چرا که در به خاطر سپردن اطلاعات، از حواس بیشتری استفاده می‌کنند. درعوض مردها حافظه طولانی‌مدت قدرتمندتری نسبت به زنان دارند.

اعتماد به‌نفس و عزت نفس

مطالعات نشان داده است که زنان اعتماد به‌نفس کمتری نسبت به مردان دارند. آنها بیش از اندازه روی جزییات متمرکز می‌شوند و سخت‌گیرتر از مردان هستند. همین مساله باعث می‌شود اعتماد به‌نفس آنها افت کندو معمولا مردان بیشتر از زن‌ها از خودشان راضی هستند.

درمورد عزت نفس هم همین فرمول جاری است. مردان نسبت به زنان عزت نفس بیشتری دارند و راحت‌تر با خودشان کنار می‌آیند.

حالا نوبت شماست. چه تفاوت‌های اساسی میان مردان و زنان می‌شناسید؟ اصلا این تفاوت‌ها را قبول دارید؟ نظرات خودتان را با ما به اشتراک بگذارید.

[su_box title=”در ذهن بهترین‌ها را بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]

[/su_animate]

[/su_box]     

این نوشته روان‌شناسی زنان و مردان؛ حقایقی جالب از تفاوت مردان و زنان برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.