با آناتومی فکر کردن بیشتر آشنا شویم

با افکار صبحگاهی شروع کنیم: «حوصله بیرون اومدن از تخت رو ندارم!» دانشمندان در ابتدا می‌گفتند که چنین فکری اتفاقی و خودانگیخته نیست و در عوض به این دلیل اتفاق می افتد که واکنشی نسبت به اطراف فرد می‌توانست باشد.

با تکرار این فکر در ذهن دلایلی مثل زنگ ساعت، چک کردن گوشی همراه برای فهمیدن ساعت یا شنیدن صدای ماشین شهرداری که برای جمع کردن زباله‌ها آمده باعث می‌شود که متوجه شویم زمان در حال سپری شدن است. به معنای دیگر، افکار با خاطراتی که داریم خودشان را نشان می‌دهند.

بد نیست بدانید که وقتی درحال فکر کردن و تصمیم گرفتن درمورد موضوعی هستید، شبکه‌های عصبی متفاوتی در حال رقابت باهم هستند. در نهایت یکی از این شبکه‌ها فعال و رفتاری که دلخواه شماست، تولید می‌شود. این فرایند از طریق سلول‌های عصبی موجود در نخاع اتفاق می افتد که معروف است به عصب حرکتی. شبکه مورد نظر پیام مورد نظر را به ماهیچه‌ها ارسال می‌کند و نتیجه؟ بله، پتو را روی سرتان می‌کشید یا اینکه برعکس از تخت بیرون می‌آیید.

اگر بخواهیم با خودمان روراست باشیم، بیشتر ما اینطور زندگی می‌کنیم که حرکت فوری، توجه به یک کار (که معمولاً چندکار است) و بازدهی نیاز به همین رفتارهای پرپیچ و تاب روزانه دارد. پس چندان هم عجیب نیست که در لحظه تصمیم گیری برای بیدار شدن حسابی با خودمان درگیر می‌شویم. این درگیری بیش از آنکه نتیجه بخش باشد می‌تواند حواسمان را پرت کند.

بااین اوصاف، باوجود اینکه لازم است بهترین نتیجه را از فکرهایمان بگیریم اما بیش از آن باید به راحتی در نقطه‌ای آرام بگیریم، ذهنمان را از شلوغی دور کنیم و در لحظه قرار بگیریم. پس منظور از بهترین مکان برای فکر کردن درواقع همین موقعیت آرامش است که مغز حرکت و رفتار طبیعی خودش را دارد و ارتباطات درستی بین شبکه‌های عصبی برقرار می‌شود.

وقتی فکر می‌کنیم چه اتفاقی می افتد؟

حتی اگر در بهترین مکان برای فکر کردن هم نباشید و بخواهید برای لحظه‌ای به موضوعی فکر کنید بد نیست با تعریف دانشمندان علم اعصاب درمورد فرایند فکر کردن بیشتر آشنا شوید.

ظرفیت فعالیت: انفجار ناگهانی ولتاژعصبی به دلیل تغییرات شیمیایی (به دلیل سیگنال دادن عصب‌ها به هم)

عصب: سلول‌های عصبی که ارسال کننده این سیگنال‌ها هستند.

انتقال دهنده عصبی: پیام رسان‌های شیمیایی که عصب‌ها آنها را آزاد می‌کنند و باعث ارتباط سلول‌ها با یکدیگر می‌شوند (پیام رسان‌های عصبی شامل دپامین، اپی نفرین و نوروپی نفرین و موارد دیگر هستند).

قشر پیش پیشانی مغز: بخشی از مغز که کار برنامه یزی، شخصیت سازی، تصمیم گیری و رفتارهای اجتماعی را انجام می‌دهد.

هیپوکامپوس Hippocampus: بخشی از مغز که نقش بسیار مهمی در انواع کارکردهای حافظه دارد.

سیناپس: ساختاری که بستر انتقال سیگنال الکتریکی یا شیمیایی را به سلول هدف، برای عصب فراهم می‌کند.

همانطور که متوجه شدید مغز به روشی پیچیده و شگفت انگیز با بخش‌های زیادی که باهم ارتباط همزمان دارند عملیات فکر کردن را مدیریت می‌کند. بنابراین همان یک فکر کوتاه و ساده صبحگاهی کاری می‌کند تا همه این اجزای متفاوت مغز در آن واحد درگیر شوند.

حالا تصور کنید که نتیجه این فکر کردن، فکر دیگری مثل بی میلی برای بیرون آمدن از تخت و کشیدن پتو روی سرتان باشد. اینبار چه اتفاقی برای مغز می افتد؟ یا اینکه تصمیم بگیرید کامل بیدار شوید و به کارهایتان برسید؟ فرایند شگفت انگیزی است، اینطور نیست؟!

بهترین مکان برای فکر کردن کدام است؟

با این توضیحات حالا می‌توانید تصور کنید یک نقطه دنج، یک فضای مناسب چطور عملکرد مغز را برای فکر کردن بهبود می‌بخشد و بهترین تصمیم را در نهایت می‌گیرید. پیشنهاد می‌کنم با سیزده مکانی که احتمالاً چند مورد از آنها همیشه انتخاب شما هستند بیشتر آشنا شوید.

در حمام

حرف و حدیث‌ها را جدی بگیرید! راست می گویند که بهترین فکرها و راه حل‌ها را زیر دوش حمام پیدا می‌کنیم. اگر میانه خوبی با دوش آب گرم دارید باید عرض کنم که نه تنها کمک می‌کند هورمون دپامین بیشتری در مغزتان ترشح شود بلکه به جسمتان هم آرامش می‌بخشد. در نتیجه افکار درونی شما متمرکز می‌شوند و به آنچه که می‌خواهید می‌رسید.

در اتوبوس یا تاکسی

عموماً در وسایل حمل و نقل عمومی، چه سوار مترو باشید یا از پنجره کوچک هواپیما به اقیانوس ابرها زل زده باشید، چنین فضاهایی به معنای واقعی کلمه ذهن شما را به جاهای جدید هدایت می‌کنند. داشتن حس جهت و مسیر به هدف مسافرتی کوتاه مدتی که دارید خیلی از مواقع روی جریان افکارتان تأثیر می‌گذارد و چشم اندازهای تازه‌ای در اختیارتان قرار می‌دهد.

نکته: ناگفته نماند همسفر شدن با غریبه‌ها که معمولاً احساس خوب و امنی در شما به وجود می‌آورند هم کاری می‌کند تا حواستان پرت شود و فرایند پردازش اطلاعات و فکر کردن در ذهنتان بهتر اتفاق بیفتد.

در سالن نمایش

کافی ست نور کم جانی تابیده شده باشد، صندلی راحتی در اختیار داشته باشید، کمی پاپکورن یا ساندویچ مختصر کنار دستتان و اتفاقاً نمایشی که درحال تماشایش هستید، چه تئاتر چه فیلم، هم تماشایی باشد. چنین محیطی یکی از انواع بهترین مکان برای فکر کردن می‌تواند به حساب بیاید تا ذهنتان را درست و حسابی کشف کنید.

سالن‌های نمایش نه به خوبی طبیعت، اما به اندازه آن می‌توانند فرصت تنفس عمیق و آرامش روحی را برایتان به ارمغان بیاورند.

گوشه دنجی در یک کافه

از جایی با بوهای اشتهابرانگیز تا نقطه جذابی برای تماشای هرجور آدمی، کافه‌ها و قهوه خانه‌ها ترکیب بی نظیری از آرامش خیال و نوعی حواس پرتی ظریف هستند.

اگر مثل من اهل قهوه خانه‌های قدیمی و کافه‌های نه چندان تاریک هستید حتماً موافقید که داشتن یک کنج آشنا با یک سفارش نوشیدنی یا میان وعده سبک چه تجربه خوشایندی است تا اجازه دهید زندگی همانقدر ساده، در اطرافتان اتفاق بیفتد. تجربه شفافیت ذهن و الهام گرفتن بعد از خروج از چنین فضاهایی حتماً برای شما هم لذت بخش و خاص است.

در جنگل

اگر حتی نویز محیطی خفیف هم برایتان خوشایند نیست پیشنهاد می‌کنم مدتی از چنین محیطی دل بکنید. خودتان را در یک فضای چوبی رها کنید چرا که نه تنها امنیت و خلوص را برایتان به همراه دارد بلکه کمک می‌کند تا یک بار دیگر با مادر طبیعت ارتباط برقرار کنید. ارتباطی که گاهی هرگز موفق به تجربه آن نبوده‌اید. از تازگی و لذت بخش بودن هوا که دیگر نگویم!

لب ساحل

البته بعید است که گزینه جنگل و ساحل نزدیک به هم نباشند یا اگر ساحلی در کار نیست، کرانه رودی وجود نداشته باشد. اما اگر سبزی نزدیک خودتان سراغ ندارید، به سراغ آبی سیر بروید. تجربه قدم زدن در مکانی که می‌توانید آزادانه انگشتانتان را در شنها فرو کنید، مشتی صدف ریز و درشت بردارید و یا دمی گوشه‌ای بنشینید و از تماشای اینهمه زیبایی لذت ببرید، قطعاً در گشایش هرذهنی مؤثر بوده است.

شما غرق تماشای امواج کوتاه و بلند دریا هستید و دسته‌های پرندگان مهاجر بالای سرتان در حال پرواز هستند، شاید تنها باشید ولی کاملاً تنها نیستید و از اینهمه شکوه و لطف برای بهتر فکر کردن کمک می‌گیرید بی آنکه بدانید.

در پشت بام یا هرنقطه بلند دیگر

فراموش نکنید که بهترین مکان برای فکر کردن باید ویژگی و قدرت دیدن اطراف با چشم پرنده را به شما بدهد. چون کاری می‌کند تغییرات مثبتی درچشم اندازی که دارید ایجاد شود. لازم به یادآوری نیست که قرار گرفتن در موقعیت‌هایی بالاتر از سروصدا و سطوح استرس زا بیشتر مواقع کمک می‌کند آن شفافیتی که برای فکر کردن در جست و جویش هستید آنقدرها هم دست نیافتنی به نظر نرسد.

در مسیر پیاده روی

شخصاً از جمله طرفداران پیاده روی طولانی مدت هستم. این روش از جمله مفیدترین ابزارها برای شناخت و مدیریت استرس، دسته بندی سؤالاتی که درمورد زندگی داریم و البته تصمیم گیری‌های مهم است. حتی به نظرمن، مسیر پیاده روی از جمله بهترین دوستان می‌تواند شمرده شود.

اگر نزدیکی محل زندگی یا محل کارتان یک مسیر پیاده روی پردار و درخت یا نه، مسیری مناسب و به دور از آلودگی‌های معمول صوتی دارید، آن را از دست ندهید. شنیدن صداهای طبیعی وقتی نیاز به درست فکر کردن دارید واقعاً تأثیر خوبی دارد.

مبل دوست داشتنی خانه

چرا راه دور برویم؟ گاهی ما فقط یک نقطه امن و دنج در خانه خودمان می‌خواهیم. بعضی وقتها میگویند زمان کافی را در فضای شخصی خودتان سپری کنید و این فضا لزوماً نباید بیرون از خانه باشد.

شاید فکر بدی نباشد گاهی که از سر کار می‌آیید و فکرتان مشغول است، روی مبل دوست داشتنی‌تان لم بدهید و اجازه دهید افکارتان به صورت طبیعی و بدون دخالت شما دسته بندی شوند. حتی این مدت زمان می‌تواند پنج دقیقه باشد و همه آن تفاوتی را که دنبالش هستید می‌تواند ایجاد کند.

سوپرمارکت محله

انتخاب یک فعالیت روتین که می‌تواند راهی برای تنظیم دوباره ذهنتان باشد. همین که بین قفسه‌های فروشگاه قدم بزنید بی آنکه نیاز به تمرکز برای خرید خاصی داشته باشید می‌تواند مفید باشد. البته مراقب باشید این کار آنقدر ادامه پیدا نکند که فضایی برای فکر کردن پیدا نکنید و فقط سرگرم پرسه زدن شوید.

بهترین مکان برای فکر کردن همیشه بقالی سرکوچه نیست، بین‌هایت انتخاب کوچک و بزرگ دارید و می‌توانید برای تقویت ذهنیت حل مسئله یکی از آنها را انتخاب کنید. بازارماهی فروشان شمال و میدان تره بار شهرتان از جمله بهترین انتخاب‌هاست.

مکانی ساکت در محل کار

باتوجه به اینکه یک محیط کار ناراحت بیشتر مواقع ریشه بسیاری از نگرانی‌ها و حواس پرتی‌ها می‌تواند باشد، سازمان‌های زیادی هم هستند که فضاهای نیم شخصی آرام بخش را برای کارمندانشان طراحی کرده‌اند.

این چنین محیطی با توجه به نیاز آنها برای دور شدن موقت از میز کار طراحی شده است. این مکان‌های مشخص نه تنها برای افراد درونگرا- یک سوم کارمندان هرمحیط کاری از این افراد هستند- مناسب است بلکه به برونگراها هم فرصت کمی سکوت را می‌دهد که احتمالاً به آن نیاز دارند.

در کتابخانه

اگرچه سفر در میان قفسه‌های کتابخانه‌ها سالهاست جزو ماجراجویی‌های پرطرفدار نیست ولی همیشه بخش جدایی ناپذیر وقت گذرانی با بزرگترین متفکرین بوده است.

فرقی نمی‌کند که واقعاً بخواهید در کتابخانه باشید یا فقط می‌خواهید وقتتان را پر کنید، قدرت کنترل را به ذهنتان بدهید و در این مسیر روی اپلیکیشن ذهن حساب کنید! با دانلود رایگان این برنامه می‌توانید بهترین مکان برای فکر کردن آنهم به شکل مجازی داشته باشید و از انتخاب هزاران کتاب صوتی شنیدنی غافلگیر شوید.

در سالن یوگا

تمرین ذهنی مثل یوگا از جمله روش‌های مهم برای کار کشیدن از جسم و ذهن است. همانطور که به بدنتان فرصت تجربه حالت‌های مختلف را می‌دهید و با کشش و تقویت، باقی مانده استرس را بیرون می‌ریزید، فرصت پرورش فکرهایتان را هم به خودتان می‌دهید.

شما در طول تمرین‌های یوگا متوجه می‌شوید که با هجوم افکار گوناگون روبه رو شده‌اید. طبیعی است و اگر کمی به خودتان فرصت بدهید، به مرور زمان چشمهایتان را در تمرین شاواسانا savasana- تمرین بدون حرکت ماندن و خاموش کردن ذهن- باز و لحظه باشکوه بعدی را در خودتان تماشا می‌کنید.

چطور بهترین مکان برای فکر کردن باعث تفکر خلاقانه می‌شود؟

همیشه قرار نیست فکر کردن برای ما یک فرایند تعریف شده باشد که مثلاً به یافتن راه حل برای مدیریت مخارج ماهانه یا رابطه احساسی با یک شخص ختم شود. گاهی جایی را انتخاب می‌کنیم که در آن بتوانیم نوآوری و تفکر خلاقانه را در ذهنمان پرورش دهیم.

در ادامه قصد دارم چند مکان دیگر را که باعث تولد فکرهای خلاقانه می‌شود معرفی کنم. شاید هنوز تجربه‌ای شبیه به «یافتم» نیوتن نداشته باشید!

تخت خواب؛ صبح زود یا قبل از خواب

میدانید چه چیزی می‌تواند حیرت انگیز و الهام بخش باشد؟ اینکه چشمهایتان را آرام آرام باز کنید درحالیکه هیچ آلودگی صوتی انسانی نمی‌شنوید مگر صدای پرندگان که با احساس لطیف گرمای خورشید روی پوستتان در هم آمیخته است. البته ممکن است آدم سحرخیزی نباشید و دلتان بخواهد لحظات مکاشفه‌تان را دیروقت و قبل از خواب تجربه کنید.

شما جزو کدام دسته هستید؟ جزو آنها که بلبل سحرخیزند یا آنها که با به خواب رفتن همه، تازه می‌توانند سروسامانی به افکارشان بدهند؟

هتل‌ها

آنجا را باید برزخ زندگی تنظیم شده دانست! هم برایتان سخت است که راحت باشید و هم فضایی را در اختیار دارید که می‌توانید فعالیت‌های عادی روزمره‌تان را انجام دهید؛ خوابیدن، مسواک زدن و غذاخوردن.

وقتی از بهترین مکان برای فکر کردن با هدف نوآوری حرف می‌زنم درواقع نقش هتل بیشتر خودش را نشان می‌دهد. تغییرات غیرمنتظره‌ای که در این فضاها اتفاق می افتد به خوبی می‌تواند زندگی تنظیم شده فرد را از حالت روزانه وارد آمادگی برای زیستن در لحظه کند.

عتیقه فروشی

حتماً که قرار نیست برای خرید پا به این سرزمین عجایب بگذارید. حتی قدم زدن لابه لای مشتی وسیله قدیمی که عمری بیش از صدسال ممکن است داشته باشند می‌تواند یک منبع الهام بخش عالی به حساب بیاید.

مکان‌های خاطره انگیز

این مکان خاطره انگیز می‌تواند به دلیل تغییراتی که در زندگی شما پیش آمده است به خاطره تبدیل شده باشد؛ ازدواج، نقل مکان، مهاجرت یا بچه دار شدن. لزوماً نباید مکان خیلی خاص و چشمگیری باشد و حتی یک رستوران سنتی معمولی در گوشه ایاز شهر یا حتی در مسیر بین دوشهر می‌تواند سالها قلب شما را ربوده باشد و لبخند روی لبهایتان بنشاند.

موزه

اگر فرزند زمانه خویش هستید که می‌خواهید بیشتر یاد بگیرید، چرا از بزرگان یاد نگیرید؟ موزه تاریخ در هرشهر از جمله بهترین باغهای مخفی برای سفر به گذشته است که ذهنتان را برای فکر کردن و یافتن راه حل‌های خلاقانه ورزیده می‌کند.

موزه گربه از جمله موزه‌های جالبی است که به تازگی در تهران افتتاح شده و نظر خیلی از موزه گردهای ماجراجو و خوش فکر را به خود جلب کرده است.

بازی‌ها و مسابقات باشگاهی

برنامه ریزی برای تماشای یک بازی تیمی همیشه هیجان انگیز است و نه تنها جنبه سرگرم کننده تماشای دیگران را به خوبی درخودش جای داده است، می‌توانید از دیدن همکاری تیمی، نظم در برگزاری مسابقه، عوامل پشت صحنه و گروه فیلم بردار و عکاسی که اطراف زمین حضور دارند به اندازه کافی الهام بگیرید و احساس خوبی را تجربه کنید.

آیا می‌توانیم جلوی فکر کردن را بگیریم؟

خیلی از ما تجربه گرفتار شدن در چرخه همیشه در چرخش افکار را داریم و خیلی از مواقع هم به زحمت تلاش می‌کنیم جلوی چرخیدنش را بگیریم و زیر لب زمزمه می‌کنیم که «کافیه! چقدر داری فکر می‌کنی؟». ولی واقعاً امکان چنین کاری هست یا ما توانش را داریم؟

مایکل هالاسا Michael Halassa استادیار دپارتمان علوم شناختی و مغز MIT به تعریف هرکسی از فکر کردن تأکید می‌کند و ادامه می‌دهد که تفکر، فرایند آن را بالاتر برایتان توضیح دادم، در هردو سطح خودآگاه و ناخودآگاه می‌تواند اتفاق بیفتد.

آن نوع از فکر که درموردش میدانیم، مثل افکار بی پایان که در زمان خواب به سراغ ما می‌آید حالت خاموش دارند و احتمالاً کار مدیتیشن با همین نوع از افکار است. اما باوجود تلاش مدیتیشن کننده ها-البته مشخص نیست که چقدر در کنترل و مدیریت چنین افکاری موفق هستند- هنوز هم از نظر تئوری کاملاً مشخص نیست آیا می‌توان جلوی فکر کردن را گرفت یا نه. میدانیم که آزمایش چنین نظریه‌ای هم سخت است.

جولیا کام Julia Kam، پژوهشگر شناختی در آزمایشگاه Knight دانشگاه کالیفرنیا در ادامه تأیید می‌کند که افراد متمرکز روی انواع تمرین‌های آرام سازی بدن و ذهن بیش از دیگران قدرت شناخت افکارشان را دارند. بنابراین وقتی روی موضوعی تمرکز می‌کنند و ذهنشان لحظه‌ای منحرف می‌شود، بهتر از دیگران می‌توانند به موقعیت قبلی خودشان برگردند.

وقتی در بهترین مکان برای فکر کردن نشسته‌اید شاید بد نباشد به این موضوع با حوصله بیشتری فکر کنید؛ بین فکری در سر داشتن و دانستن اینکه فکری در سر دارید، تفاوت است. کمی پیچیده شد؟ لازم است تا این موضوع جالب را بازتر کنیم.

چند مثال از قدرت توقف فکر کردن

این مرتبه که با رفیقتان وعده دارید و مشغول قدم زدن یا سفارش نوشیدنی در کافه دنجتان هستید، از او بپرسید به چه فکر می‌کند. احتمالاً این جواب را زیاد شنیده‌اید که «هیچی». درست است! آن‌ها نمی‌دانند که درحال فکر کردن هستند. اما اگر کمی بیشتر کنکاش کنید متوجه می‌شوید آنها داشتند به تصمیم به مهاجرت فلانی یا زمان آزمون رانندگی فکر می‌کردند.

فکر دقیق آنها زمانی مشخص شد که شما تلنگری به ذهنشان زدید تا واضح‌تر با آن روبه رو شوند. بنابراین وقتی کسی در جواب «به چی داری فکرمیکنی؟» می‌گوید «هیچی» در واقع جریانی از افکار خودآگاه را تجربه می‌کند که ساختار منسجمی ندارد.

یک مثال دیگر؛ حتماً برایتان پیش آمده که دربازار یا هرموقعیت دیگری باشید و کسی را ببینید. اما هرچه به ذهنتان فشار می‌آورید یادتان نمی‌آید او را دقیقاً کجا دیدید. چندساعت بعد از جا می‌پرید و به خودتان می‌گوید که فلانی را جایی دیده‌اید و آنجا مثلاً سینما بوده است. وقتی صحبت از پس زمینه مغز می‌شود دقیقاً با این مثال متوجه حقیقت خواهید شد.

به اعتقاد خانم کام تعریف هرکسی از فکر کردن، پاسخ به سؤال چگونه می‌شود فکر کردن را متوقف کرد، است. اگر برای شما چنین فرایندی یک گفت و گوی درونی با خودتان است پس می‌توانید جلوی آن را بگیرید. اما اگر فکر کردن به معنی توجه نکردن به چیز مشخصی باشد، بنابراین نباید انتظار داشته باشیم که هرکسی از عهده آن بربیاید.

جالب است که بگویم حتی همین حالا که مشغول خواندن این مقاله هستید هم به فکر کردن فکر می‌کنید و رشته‌ای از عصب‌ها در مغز درحال پیام رسانی هستند. پس اگر قدرت توقف آگاهانه افکارمان را داشته باشیم و بتوانیم به لطف مدیتیشن «جای خالی در ذهن» بسازیم باز هم مغز دست از کار نمی‌کشد و افکار ما در پس زمینه ذهنمان زاد و ولد می‌کنند بی آنکه خبر داشته باشیم.

پایان بخش

بهترین مکان برای فکر کردن، بهترین غذا برای مهمانی، بهترین روش برای حل مسئله، بهترین مکان برای سفر کردن و خلاصه ریز و درشت بهترین‌ها که همیشه وسوسه انگیز هستند و باعث می‌شوند شما برای انتخاب‌هایتان گزینه‌های محدود و مشخصی داشته باشید.

درحالیکه اینطور نیست و باوجود مواردی که در این مقاله نوشته شد، باز هم فضاها و محیط‌های بکر و شخصی و متفاوتی هستند که حتماً با سلیقه فرد برای فکر کردن و هرکار دیگری هماهنگی دارند.

پیشنهادهای این مقاله لزوماً وحی منزل نیستند ولی جزو پرطرفدارترین مکان‌هایی به حساب می‌آیند که علاوه بر تفکر فرصت خوبی برای خلاقیت و خلوت فردی فراهم می‌کنند.

کنج دنج شما کجاست؟ اسم باغ مخفی را رویش گذاشته‌اید یا همه آنجا رفت و آمد دارند؟!

منبع:

https://www.huffpost.com/entry/best-places-to-think_n_5474634

https://www.lifehack.org/articles/productivity/15-common-places-that-can-inspire-your-creativity.html

https://www.verywellmind.com/what-happens-when-you-think-4688619

https://www.livescience.com/can-you-ever-stop-thinking.html

این نوشته بهترین مکان برای فکر کردن از نظر شما کجاست؟! برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

گاهی هنوز به‌خوبی نمی‌دانیم که مثبت اندیشی ها یا همان تفکر روشن‌بینانه ما چه تأثیر بزرگی بر تصمیم‌گیری‌های ما دارند. شاید این قدرت را داشته باشیم که واقعیت را نادیده بگیریم ولی به‌راستی آیا قدرت رودررو نشدن با پیامدهای این ندیدگرفتن را هم داریم؟!

موقعیتی را تصور کنید که در آن خواهان به دست آوردن چیزی هستید، هر چیزی. برای شخص من شروع یک ایران‌گردی و زندگی در ون یک تفکر آرزومندانه است و تقریباً نمی‌توانم از فکرش بیرون بیایم. خواسته من به‌صورت سیگنال‌هایی روانه ذهنم می‌شود که به من نهیب می‌زند « هی! داری یک چیزی را از دست می‌دهی.»

هر تصمیمی که بعدازاین می‌گیرم تحت تأثیر همان خواسته و فکر من قرار می‌گیرد. حالا چه اتفاقی برای واقعیت می‌افتد؟ به شکل همان چیزی که « من می‌خواهم» تغییر می‌کند. تاجاییکه فکر می‌کنم هر چیزی در مسیر همان خواسته من قرار دارد. درک موقعیتی که در آن به‌تبع همین طرز فکر مشکلاتی پیش می‌آید سخت نیست؛ مشکلاتی هم در روابط فردی و هم در زندگی حرفه‌ای. واقعیت، واقعیت است حتی اگر از چشم دیگری آن را تماشا کنیم تغییر نمی‌کند.

وقتی منطق برده تفکر آرزومندانه می‌شود

شاید با خودتان بگویید این حرف دیگر خیلی زیاده‌روی است. ولی این اتفاق می‌افتد و اندیشه، برده خواهش‌های ذهن می‌شود مخصوصاً وقتی خواهش بزرگی روبه‌روی چنین اندیشه‌ای ایستاده باشد. وقتی چنین وضعیتی پیش می‌آید، مهم نیست چقدر هنگام تصمیم‌گیری با منطق و سند پیش می‌رویم، آن‌طور که باید باشد، نیست.

طولی نمی‌کشد که ما واقعیت را آن‌گونه که هست نبینیم بلکه آن‌گونه که خودمان می‌خواهیم ببینیم. زیربنای هر تفکر آرزومندانه‌ای خیال و رؤیاست. بدین‌صورت، برای کسی که با خیال و رؤیایش سروکار دارد مهم نیست واقعاً چه پیش می‌آید.

اگر وارد مسیر اشتباهی شود، اگر برخورد دیگران با او خوب نباشد، اگر خطا کند و همه این موارد و مشابه آن‌ها به چشم چنین فردی نمی‌آید. چرا؟ او دنیای دیگری را می‌بیند. دنیایی که در تصور خود اوست و همان‌جا هم واقعیت پیدا کرده است.

باوجوداین حقیقت که تفکر آرزومندانه می‌تواند شکلی از انگیزه باشد، از طرف دیگر می‌تواند روشی برای خودداری فرد از حضور در موقعیت فعلی‌اش هم به نظر بیاید، موقعیتی که برایش خوشایند نیست.

یک تابلوی آشنا از تفکر آرزومندانه

او روزهای خوبی داشت؛ سال گذشته همین روزها. اما حالا همه‌چیز به‌هم‌خورده است و فشار روانی زیادی را متحمل می‌شود. دوست داشت که همه‌چیز مثل گذشته باشد، همان‌قدر آرام و مرتب. روزهایی که اوضاع بهتر بود. در ذهنش، زمان‌هایی را به یاد می‌آورد که « شادی، حاکم وقت بود.»

تلاش کرد تا همان گذشته را به زمان حال بکشاند و تصور کند که زندگی فعلی‌اش مثل گذشته، آرام و مثبت و خوب است.

توصیف غم‌انگیزی بود. ولی این، همان واقعیتی است که می‌تواند دردناک باشد. به دلیل همین دردناک بودن است که « ناآگاهانه» از آن فرار می‌کنیم و به همان افکار روشن‌بینانه خوشایند پناه می‌بریم.

چنین فردی در دنیای خیالاتش زندگی می‌کند بدون اینکه معنایی داشته باشد. بی‌آنکه بداند چشمانش را به روی آنچه دارد اتفاق می‌افتد بسته است. او، تظاهر می‌کند.

تفکر آرزومندانه کاری می‌کند تا تمرکز فرد از روی خودش و خواسته‌هایش برداشته شود. درنهایت دیگران را هم فراموش می‌کند. همین، باعث بروز مشکلات جدی خواهد شد.

۴ دلیل که در تله تفکر آرزومندانه گرفتار می‌شویم

بهتر است یک‌بار دیگر یادآوری کنم که چنین طرز فکری هرگز از واقعیت ناشی نمی‌شود بلکه زاییده ذهن و خواسته‌های درونی فرد است در مورد آنچه « می‌خواهد» اتفاق بیفتد.

♦♦ نباید فراموش کنیم که

برای واقع‌گرا بودن لازم است تا گرفتار دام‌های قطعی نشویم. این دام‌ها باعث بروز مشکلات جدی در زندگی ما می‌شوند. سؤال اینجاست: « دلیل اینکه گرفتار چنین تله‌ای می‌شویم چیست؟»

تمرکز روی هدف و نه مسیر

چنین دیدگاهی باعث می‌شود متوجه اشتباهاتمان نشویم. متوجه نشویم که مرتکب چه خطاهایی می‌شویم. پس اگر این ایراد را برطرف نکنیم، پایان خوبی در انتظار ما نخواهد بود.

◄ بهتر است با خود تکرار کنیم که

هر آنچه خواسته ماست ممکن است علیه ما باشد.

آیا آنچه می‌خواهم، شدنی است؟

وقتی هدفی در ذهن داریم یا رؤیایی برای خودمان می‌پرورانیم اولین چیزی که لازم است در نظر داشته باشیم این است که آیا این هدف یا رؤیا شدنی است؟ اگر پاسخ مثبت باشد، پس تلاش ما بیهوده و خیال‌پردازانه نیست و اجازه نمی‌دهیم ناامیدی به سراغ ما بیاید.

♦♦ مهم: تفکر آرزومندانه مانع ارزیابی‌های منطقی می‌شود و کاری می‌کند تا منابع در اختیارمان قربانی اهدافی شوند که خارج از دسترس ما قرار دارند.

درد ناامیدی و خستگی زیاد

وابستگی به اندیشه‌های خوش‌بینانه غیرواقعی باعث می‌شود تا همیشه غرق در دنیای اوهام باشیم. این یعنی وقتی باید به واقعیت بپردازیم، این واقعیت ما را خسته و ناامید می‌کند. حال تصور کنید چنین آرزویی ریشه‌ای قوی داشته باشد و فرد را بیشتر در دنیای اوهام فروببرد، چنین وضعیتی به‌تدریج او را ضعیف و درمانده می‌کند.

خبر بد اینکه واقعیت دیر یا زود خودش را نشان می‌دهد و آن زمان، قطعاً بی‌رحم‌تر و تلخ‌تر از اکنون خواهد بود.

بهتر است به خاطر بسپاریم

با زندگی طولانی‌مدت در خیال و اوهام، زمانی می‌رسد که نمی‌توانیم فرق بین واقعیت و خیال را تشخیص بدهیم. درحالی‌که تا پیش‌ازاین دیگران تلاش می‌کردند چشمان ما را باز کنند. واقعیت بی‌رحمانه سیلی محکمی بر صورت ما می‌نوازد و باعث اندوهمان می‌شود. حالا پناه بردن به آن خیالات دیگر برایمان خوشایند نیست.

تفکر آرزومندانه وضعیت روانی برای فرد ایجاد می‌کند که وقتی در دنیای واقعیت به خودش می‌آید، توانی برای فرار از آن نخواهد داشت حتی اگر تلاش زیادی برای بیرون آمدن از آن کند.

تفکر آرزومندانه، خوشایند است

بله! البته که دوستش داریم. جایی که در آن هستیم برایمان خوشایند است. اما بهتر است به خودمان نهیب بزنیم که چنین انتخابی ما را تبدیل به آدم بزدلی می‌کند که نمی‌خواهد با واقعیت روبه‌رو شود. ترجیح ما فرار است تا پذیرش چیزی که « نمی‌خواهیم».

۸ چند تمرین برای مدیریت تفکر آرزومندانه

زندگی با رؤیاها قطعاً لذت‌بخش است اما خردمندانه این است که چارچوب اصلی این رؤیاها، واقعیت باشد. فکر می‌کنید چقدر ذهن واقع‌گرایی داشته باشید؟ درصورتی‌که در این مورد احساس ضعف می‌کنید و نیاز به تمرکز و تمرین بیشتری دارید، شاید بد نباشد هشت تمرین زیر رادنبال کنید.

تمرین اول- جمع‌آوری واقعیت

تا جاییکه امکان دارد به دنبال حقایق و نکات منطقی باشید. فوریت شما باید پیگیری موارد واقعی باشد. انسان، ذاتاً تمایلات شناختی دارد. همین گرایش باعث می‌شود تا نگاه منطقی به مسائل نداشته باشیم و برای ما مسائل با سوگیری « دلم می‌خواهد و دلم نمی‌خواهد» همراه باشد.

خیلی از ما در زندگی با افرادی روبه‌رو هستیم که فقط به جنبه مورد تأیید خودشان از ماجرا نگاه می‌کنند. چنین افرادی چنان باور محکمی به موضوع دارند که غیر آن را محکوم می‌کنند.

تمرین دوم- نتیجه‌گیری بر مبنای واقعیت نه برداشت شخصی

مراقب باشید که نتیجه باعث عقب‌نشینی شما نشود. تلاش کنید تا نتیجه شما منعطف و ممکن باشد و بر اساس واقعیت اتفاق بیفتد. برای بسیاری از ما اتفاق می‌افتد که با باورهای منحرف‌کننده ادامه می‌دهیم. این باورها باعث می‌شوند تا حقیقت موضوع را متوجه نشویم. اجازه بدهید تا با یک مثال ادامه دهم:

ساعت شش صبح است و شما در طباخی مشغول صرف صبحانه هستید. فردی وارد می‌شود. فرض شما این است که این شخص آمده کله‌پاچه بخورد و در اصل بیکار است یا شاید هم برای وقت‌گذرانی اینجا را انتخاب کرده.

درحالی‌که ممکن است او فرد بسیار موفقی باشد و فقط آمده است تا کسی را که آنجا با او قرار گذاشته و ماشین ندارد با خودش به خانه یا محل کارش ببرد. یا شاید نوبت کاری‌اش تمام‌شده و خسته از یک روز کاری پرفشار برای اولین بار آمده تا در مکان موردعلاقه‌اش یک صبحانه جانانه بخورد و تجدیدقوا کند.

لئو تولستوی فقید چه زیبا می‌گوید:

« آزاداندیشان آن‌هایی هستند که دوست دارند بدون سوگیری و ترس از شناخت چیزهایی که مطابق با میلشان نیست از ذهنشان استفاده کنند. این حالت ذهنی کمتر وجود دارد اما یک متفکر درست، این‌گونه است.»

تمرین سوم- تمرکز روی اشتباهات و نادیده گرفتن حل مسئله

تفکر آرزومندانه ساختاری دارد که ذهن انسان آرزومند را از توجه به خطاهایش منحرف می‌کند. فراموش نکنیم « هیچ‌کس کامل نیست و خطا باعث یادگیری ما می‌شود». هر اشتباهی که در مسیر زندگی و اهدافمان از ما سر می‌زند با ما در شناخت قوت و ضعف‌هایمان کمک می‌کند و شاید بهتر این باشد که با تکیه‌بر تفکر انعکاسی، از خطاهایمان پند بگیریم.

بسیاری از ما این‌گونه هستیم که به خطاهایمان زیاد توجه می‌کنیم و تمرکز خود را روی آن‌ها می‌گذاریم. درحالی‌که بسیاری از اوقات برداشت ما درست نیست و تلاش نمی‌کنیم تا با دقت بیشتری به مسئله نگاه کنیم. بخشی از این تلاش کم برای حفظ خودمان و خودداری از پذیرش این واقعیت است که اشتباه ما دقیقاً کجا بوده.

برای اینکه به خودمان باور داشته باشیم و بدانیم که می‌توانیم یاد بگیریم و بهتر شویم باید ریزبینانه تر به مشکل نگاه کنیم و ببینیم چطور می‌شود با دنبال کردن تکنیک‌های حل مسئله می‌شود مشکلات را از ریشه شناسایی و حل کرد.

تمرین چهارم- افزایش فاصله بین محرک و پاسخ برای واقع‌گرا بودن

شخصیت هریک از ما با الگوهای رفتاری درهم‌تنیده است که ریشه‌ای عمیق در ذهن و روان ما دارند. این الگوهای رفتاری عامل واکنش‌های فوری در موقعیت‌های متفاوت هستند به‌ویژه زمانی که تفکر آرزومندانه و حقیقت باهم روبه‌رو می‌شوند.

نباید از خاطر ببریم که تقریباً همیشه این افکار شکل ایدئال به خود می‌گیرند. پس اگر وقت بیشتری برای آن‌ها کنار بگذاریم و به موقعیت فکر کنیم، شاید به راه‌حل بهتری برسیم که به آن تفکر سرخوشانه شکلی منطقی می‌بخشد. این ماجرا می‌تواند حتی به نفع اطرافیان ما باشد.

اما برای رسیدن به راه‌حل‌های عاقلانه لازم است تا از روی آگاهی دست به عمل بزنیم نه اینکه تحت تأثیر محیط واکنش نشان بدهیم. لازمه اقدام آگاهانه، تشخیص درست محرک و واکنش در موقعیت‌های متفاوت است.

تمرین پنجم- تمرین ذهن آگاهی

« ذهن میمون» اصطلاحی است که در مکتب بودا استفاده می‌شود. این اصطلاح به چه نکته‌ای اشاره می‌کند؟ ذهن مثل میمون فقط از یک فکر به فکر دیگر می‌پرد بی‌آنکه کنترلی روی خودش داشته باشد. نتیجه چنین کاری  اختلال وسواس است که باید بگویم همه هدف حمله آن قرار می‌گیریم.

چاره چیست و درمان چگونه است؟ ذهن آگاهی بهترین روش کنترل ذهنی است که درگیر پرش‌های فکری کنترل نشده می‌شود و باید برای حضور در لحظه تربیت شود. به جای اینکه غم گذشته یا آینده را بخوریم بهتر است در حوضچه اکنون شنا کنیم.

♦♦ مهم: با شروع تمرین‌های ذهن آگاهی و پشتکار در انجام آن متوجه می‌شویم که چطور الگوهای رفتاری بر فکر ما فرمانروایی می‌کرده است.

تمرین ششم- تأکید بر حقیقت و راست‌گویی برای واقع‌گرا بودن

بله! روشن است که مسیر درستی و راستی همیشه سخت خواهد بود اگرچه در بلندمدت، مسیری ساده‌تر از این پیدا نمی‌شود.  با انتخاب این دو صفت فراتر از سایر خصلت‌های انسانی، فرد بین خودش و آنچه دیگران فریبکاری طبیعی می‌دانند فاصله می‌گذارد. شخصیت محکم اینجاست که خودش را نشان می‌دهد.

حقیقت‌جو و واقع‌گرا بودن کمک می‌کند تا در هر نقطه از زندگی بتوانیم روحیه‌ای غالب داشته باشیم و چه بخواهیم چه نخواهیم ما را به سطح عمیق‌تری از شناخت می‌رساند.

◄ بهتر است همواره به خودمان یادآوری کنیم که

صداقت، بی‌رحمانه کاری می‌کند تا اشتباهاتمان را بپذیریم و روی خودمان کار کنیم. تنها با دنبال کردن این اصل مهم است که در مسیر کنترل تفکر آرزومندانه و رسیدن به واقع‌گرایی موفق خواهیم بود.

اما، صداقت بی‌رحمانه مهم‌ترین درس زندگی را هم در خود نهفته دارد:

« صحبت از اینکه چه چیزی درست است و باید مهم‌تر از حقیقت باشد نیست. درست بودن صرفاً یک موضوع درونی و شخصی است. صحبت از حقیقت است که باید بیشترین توجه را به خودش اختصاص بدهد. چون حقیقت، هدف است.»

تمرین هفتم- پذیرش دیگران

رابرت گرین Robert Greene در کتاب خواندنی‌اش قوانین طبیعت بشر The laws of human nature – این کتاب را انتشارات نسل نواندیش وارد بازار کتاب ایران کرده است– از آنتوان چخوف به‌عنوان یکی از منطقی‌ترین افراد یادکرده و نوشته است:

« او خانواده‌ای فقیر و پرجمعیت داشت با پدری الکلی. پدری که بی‌رحمانه همه بچه‌ها را کتک می‌زد. چخوف پزشک شد و نویسندگی را هم در کنار حرفه اصلی‌اش ادامه داد. او دکتر عمومی بود و می‌خواست بداند چه عواملی ما انسان‌ها را تا این حد غیرمنطقی، ناشاد و خطرناک می‌کند.

او در داستان‌ها و نمایشنامه‌هایش به روش کاملاً درمانی وارد درون شخصیت‌های داستان می‌شد و حتی به بدترین نوع این‌گونه حیوانی هم توجه می‌کرد. این‌گونه بود که می‌توانست همه حتی پدرش را ببخشد. رویکرد او نشان می‌داد هر آدمی، هرچقدر هم پیچیده باشد، حتماً دلیلی برای رفتارهای خودش دارد. منطقی که به آن رفتارها معنا می‌دهد.

چخوف با این بیانیه دست به یک اسطوره‌زدایی زده است و آدم وحشی و متجاوز را تا سطح یک انسان نشان می‌دهد. زیاد طول نمی‌کشد که این انسان نفرت‌انگیز نمی‌شود بلکه باید برایش دلسوزی کرد.»

با مثالی که برایتان آوردم، یک‌بار دیگر یاد می‌گیریم که دیگران را آن‌گونه که هستند بپذیریم نه آن‌گونه که ما می‌خواهیم.

تمرین هشتم- تفکر بر پایه اصول اولیه first-principles thinking

فقط کافی است نظم هستی را همیشه جلوی چشمان خود داشته باشیم، جهانی بر پایه اصول اساسی. در این جهان بی‌کران قوانین غیرقابل‌انکار و تغییرناپذیری مثل جاذبه وجود دارد. برای درک این اصول پایه لازم است تا حقایق نهفته در آن‌ها را شناسایی کنیم و بعد برای هرکدام یک منطق در نظر بگیریم.

با دنبال کردن این اصول متوجه می‌شویم که محیط ما چگونه است و چه الگوهایی در این سیستم مرتب تکرار می‌شود. با پیروی از تفکر بر پایه اصول اولیه است که جهان هستی را آن‌گونه که کار می‌کند نظاره می‌کنیم نه طوری که ما دوست داریم درک کنیم. برای فرار از تفکر آرزومندانه و پوشیدن لباس واقع‌گرایی این اصل را هرگز نباید فراموش کرد.

معرفی کتاب

اگرچه کتاب خواندن در این روزهای سخت که دغدغه معاش بیش از هر وزنه دیگری، روی شانه‌های ما سنگینی می‌کند، سخت شده است ولی شاید گوش دادن به صدای گرمی که از دنیای تجربه‌ها و داستان‌ها با ما سخن بگوید بتواند بهانه‌ای برای تحمل بار هستی باشد.

خلاصه کتاب دستورالعمل شکست اثر الیزابت دی Elizabeth Day

شکست در زندگی هرکسی یک‌جور تعریف می‌شود. مهم نیست که چه چیزی را شکست بنامیم، مهم احساسی است که شکست به ما تحمیل می‌کند و همچون ضربه‌ای بر جان ما وارد می‌شود. الیزابت دی هم از این قاعده مستثنا نبوده است. او در زندگی با شکستی بزرگ مواجه شد. دی در زندگی شخصی‌اش با شکست روبه‌رو شد و از شریک زندگی‌اش طلاق گرفت. این جدایی دی را دچار شکستی عمیق کرد. او درست در ۲۰۱۷، و دو سال پس از طلاق، زمانی که در حال بهبودی از شرایط روحی ناشی از طلاق بود، به زندگی خود فکر کرد. زندگی که در آن مجبور بود تنها باشد و بدون هیچ فرزندی، احساس کند که آینده‌ای مبهم در انتظارش است.

این وضعیت ایده نوشتن از شکست را در ذهن او پرورش داد. دی سعی کرد با مصاحبه از مشاهیر و صحبت در مورد شکست‌هایشان، پادکستی تولید کند که برای مخاطبانش الهام‌بخش باشد. او در این پادکست از چیزهای اشتباهی که در زندگی آموخته‌اند با مشاهیر حرف می‌زد. طولی نکشید که این پادکست به شهرتی بی‌نظیر رسید و تنها پس از هشت قسمت از پخش، بیش از دویست‌هزار بار بارگیری شد. این موفقیت او را به سمت تولید کتاب از این پادکست سوق داد. دی از چکیده همه‌چیزهایی که در پادکست مشهور او آموخته بود، کتابی تحت عنوان دستورالعمل شکست نوشت. کتابی که با خوانندگان از شکست و راه‌های مواجهه با آن حرف می‌زند. دی در این کتاب از تجربیات خود و مشاهیر در مواجهه با شکست در زندگی حرف می‌زند و چالش‌هایی که در زندگی با آن روبه‌رو بوده‌اند را با خوانندگان خود به اشتراک می‌گذارد.

بخش‌هایی از کتاب: بحران‌های زندگی چنین کاری با شما می‌کنند؛ آن‌ها شما را از بدیهیات قدیمی‌تان دور می‌کنند و به هرج‌ومرج می‌اندازند. تنها راه زنده ماندن در این شرایط، تسلیم شدن در برابر روند کار است. زمانی که از این وضع خلاص شدید، درحالی‌که به نور خیره می‌شوید، باید آنچه فکر می‌کردید از خودتان می‌دانید را برهم بزنید و آن را از نو بسازید. شما می‌دانید که اهمیتی ندارد که چند ماه از آخرین باری که شانس ملاقات کسی را داشتید می‌گذرد. دوستی واقعی باید در پیوستگی فضا-زمان جریان پیدا کند. فضایی که هر وقت کسی از طرفین به آن نیاز داشته باشد، بتواند از آن استفاده کند بدون آنکه هیچ قضاوتی از طرف دیگری صادر شود.

خلاصه کتاب آداب روزانه به قلم میسن کاری Mason Currey

میسن کاری در کتاب آداب روزانه با مخاطب خود از ضرورت داشتن یک برنامه‌ ثابت برای کارهای روزانه صحبت می‌کند. به نظر کری داشتن روتین روزانه کمک خواهد کرد با تمرکز و انرژی بیشتری کارها پیش برود و افراد سرعت عمل بیشتری داشته باشند. کری در این کتاب شما را با عادات روزانه بزرگان هنر و صنعت و علم آشنا خواهد کرد. شما در این کتاب خواهید آموخت که چطور  عادات روزانه خود را متناسب با شخصیت و فرم زندگی‌تان ایجاد و از آن پیروی کنید. آشنایی با ضرورت داشتن آداب روزانه ثابت، ضرورت پیروی از آن، فواید پیروی از آداب روزانه با تکیه با یک زندگی واقعی و آشنایی با عادات خاص روزانه مشاهیر از مهم‌ترین مباحثی است که در این کتاب با آن آشنا خواهید شد.

همچنین میتوانید با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، دسترسی همیشگی و بی پایانی به انواع کتاب‌های صوتی مجموعه در حوزه توسعه فردی و روانشناسی داشته باشید.

پایان‌بخش

آدم بدبین همیشه از بارش باران شکایت می‌کند درحالی‌که فرد خوش‌بین منتظر تغییری است که بعد از باران اتفاق می‌افتد؛ سرسبزی و شادابی و تداوم بقا. اما یک واقع‌گرا امکانات لازم را برای گذراندن روزهای بارانی فراهم می‌کند.

وقتی امور زندگی و هستی را آن‌گونه که هستند بپذیریم می‌توانیم بر اساس رفتار طبیعت عمل کنیم. برای رسیدن به این پذیرش و باور قلبی پیشنهاد می‌کنم یکی از روزهای پیش رو را برای تفکر انتخاب کنید؛ فکر کردن به الگوهای رفتاری که تابه‌حال دنبال کرده‌اید.

کمی از تفکر آرزومندانه‌ای که در ذهنتان جا خوش کرده فاصله بگیرید و سعی کنید روی چیزهایی که قدرت تغییر آن‌ها را ندارید تمرکز نکنید. آغوش خود را برای پذیرش واقعیت زندگی بازکنید.

از این هشت تمرین ساده‌ای که برایتان در نظر گرفتم، می‌توانید انتخاب کنید که کدام را برای روز تفکر تمرین کنید. فراموش نکنید که تغییر یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد و « با تمرین است که استاد می‌شوی».

امیدوارم همگی یک خوش‌بین واقع‌گرا باشیم!

منبع:

https://www.empoweringparents.com/article/does-your-child-rely-on-wishful-thinking-how-to-motivate-him-toward-attainable-goals/

https://exploringyourmind.com/wishful-thinking-seeing-want-see

/https://theperfectadvise.com/be-a-realist/

این نوشته تفکر آرزومندانه : به تماشای سرزمین خیال می‌نشینم برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

این منِ بالغ تا چند سال پیش یک انسان حامل مواد منفجره بود! تعادل بسیار ناچیز، آماده انفجار، در یک سراشیبی تند… و در یک‌کلام یک خودِ بدون کنترل بودم

منِ بالغ چگونه عمل می‌کند؟

تابه‌حال با منِ بالغ خود روبه‌رو شده‌اید؟ درصورتی‌که هنوز احساس می‌کنید فرد واکنش‌پذیری هستید، بد نیست پرسش‌های زیر را پاسخ دهید:

• آیا احساسات من، تعیین‌کننده اعمال من است؟
• آیا پیش ‌آمده است که به عزیزانتان پرخاش کنید؟
• کارتان به عذرخواهی بابت آنچه گفتید یا آنچه از شما سر زد، کشیده است؟
• در اوج سختی و دردسر، حرفی زده‌اید که از گفتنش پشیمان شده باشید؟
• تابه‌حال شده که کنترل اوضاع از دستتان خارج شده باشد بی‌آنکه بدانید چرا؟
• آیا اهل تفکر پیش از عمل نبوده‌اید؟

همین‌جا توقف کنید! شما تنها نیستید و ما یک جامعه هستیم. بله، میدانم که سرعت عمل و گاهی تفکر تند و سریع می‌تواند جالب و حتی لذت‌بخش باشد، ولی این حالت فقط برای مدتی کوتاه دوام دارد و در بلندمدت، اثرات منفی به همراه خواهد داشت.

راهکارهایی برای تفکر پیش از عمل

احساساتی نظیر شرمندگی از خود و دیگران یا عهدشکنی در مورد تکرار نکردن رفتار اشتباه و شبیه این باعث شد تا تصمیم بگیرم در ادامه چند تمرین ساده و مفید را به شما معرفی کنم.

می‌توانید با به خاطر سپاری موارد زیر، با « منِ بالغ» خود دوباره معاشرت کنید.

درست کردن نشانه‌ها در برابر درست کردن دلایل

پیش از آنکه به موضوع اصلی بپردازم می‌خواهم چند جمله کوتاه را یادآور شوم.

در زندگی مدرن، اینترنت نمادی از رفع‌ورجوع سریع شده است؛ کسب درآمد در چند ساعت، کاهش وزن شگفت‌انگیز در یک ماه، پیدا کردن نیمه گمشده در یک هفته.

رفع‌ورجوع سریع هیچ هم بد نیست و البته که گاهی لازم است آن‌قدر چابک باشید که کار به فکر کردن نرسد. اما، دو مسئله اینجا خودنمایی می‌کند:

◄ رفع‌ورجوع سریع همیشه آن‌طور که انتظارش را دارید جواب نمی‌دهد. اگر هم جواب بدهد درواقع نشانه‌ها رفع‌ورجوع می‌شوند درحالی‌که دلایل همچنان به قوت خودشان باقی‌مانده‌اند و همین، مانع بزرگی برای تفکر پیش از عمل است.

◄ کاری می‌کند تا دوباره مجبور به درست کردنش باشید درحالی‌که هیچ‌وقت اضافی ندارید.

می‌خواهم با شما در مورد تأثیر بلندمدت صحبت کنم؛ بدین معنی که تکنیک‌هایی که قرار است انجام بدهیم، در بلندمدت اثرشان را نشان می‌دهند. این تأثیر بلندمدت به معنی رفع‌ورجوع سریع نیست. در عوض روش‌هایی هستند که به کمک آن‌ها شخصیت شما تغییرات مثبتی خواهد کرد.

برای مطالعه بیشتر: با تکنیک مدیریت زمان آشنا شوید

اولین ارمغان تفکر پیش از عمل چیست؟

خونسردی و اهل فکر بودن دو خصیصه معروف در افرادی است که پیش از هر کاری، ابتدا خوب فکر می‌کنند و می‌دانند برای رسیدن به این حالت تعادل، نیاز به گذر زمان کافی خواهد بود.

فراموش نکنید که

هر دقیقه در انجام این تمرین‌ها، ارزش دارد.

مراقبه

فراموش نکنید « اگر حساب کار دستتان نیاید، نتیجه نخواهید گرفت».

یکی از بزرگ‌ترین دردسرهای نبود تفکر پیش از عمل این است که بی‌آنکه متوجه شوید، اتفاق می‌افتد. شما متوجه نشانه‌های ناراحت‌کننده‌ای می‌شوید؛ ولی آن‌قدر همه‌چیز سریع پیش می‌رود که دیگر کار از کار گذشته و نمی‌توانید کنترلش کنید.

اینجا، نقش مراقبه و تقویت «خودآگاهی» پررنگ می‌شود؛ نقش درنگ برای زیر نظر گرفتن خودمان، اعمالمان و هر آنچه به زبان می‌آوریم. لازم است تا بدانیم ابتدایی‌ترین نشانه‌های ناشی از بدون فکر عمل کردن چیست تا به‌موقع جلوی خودمان بایستیم که مبادا دردسری گریبان ما را بگیرد.

ما، در این مرحله نیاز به « آگاهی» داریم.

بهتر است بدانیم که واکنش‌های تند در اغلب موارد نتیجه رفتارهای از روی احساسات گذرا است. پس هرچه در انجام تمرین‌های مراقبه شکیبا باشیم و مهارت به دست آوریم، شناخت و تربیت این احساسات زودگذر آسان‌تر می‌شود.

پیشنهاد: بد نیست جایی برای انجام تمرین‌های مراقبه در زندگی روزانه خود باز کنید. این تمرین‌ها را می‌توانید از پنج تا ده دقیقه در روز انجام دهید و اجازه بدهید تا بدنتان در این بازه زمانی در سکوت غوطه‌ور شود.

برای بهبود آگاهی با هدف تقویت تفکر پیش از عمل، به صدای بدنتان گوش دهید و شک نکنید که بهترین شروع برای رشد چشمگیر آگاهی خواهد بود.

به‌مرورزمان، چنان با بدن و ذهنتان رفیق می شوید که می‌توانید نشانه‌های ابتدایی و ساده عمل شتاب‌زده را دریابید و به‌موقع جلوی وقوع دردسرهای احتمالی را بگیرید.

لطفاً وسط حرف من نپر!

برایتان پیش‌آمده که دوستتان در مورد چیزی حرف می‌زند و بعد از مدتی موتور ذهن شما هم گرم می‌شود و می‌خواهید سریع در مورد موضوع چیزی بگویید؟ به حدی که ممکن است وسط حرف او بپرید و با هیجان و آب‌وتاب زیاد اجازه حرف زدن را از او بگیرید.

دست نگه دارید! بهتر است وسوسه نشوید و در عوض چند نکته زیر را به خاطر بسپارید:

◄ زمان کافی به آن‌ها بدهید تا حرفشان تمام شود.

◄ به دنبال جواب دادن نباشید.

◄ به این فکر نکنید که کجای حرفشان، اشتباه کرده‌اند.

◄ برای نتیجه‌گیری شکیبا باشید.

و در ذهن خود به‌آرامی زمزمه کنید

« بنشین، آرام باش، گوش کن»

حالا در حالتی قرار دارید که به آنچه دوستانتان گفتند فکر کنید و تصمیم بگیرید چه واکنشی نشان بدهید.

شنونده خوبی بودن، می‌تواند فواید زیادی برای شما داشته باشد؛ ازجمله:

◄ شما فرد خونسرد و آرامی به نظر می‌رسید.

◄ شما زمان کافی را به طرف مقابل برای تمام کردن حرف‌هایش می‌دهید و در عوض، زمان مناسبی هم برای پاسخ خودتان دریافت خواهید کرد.

◄ شما به‌خوبی و بالغانه متوجه همه آنچه طرف مقابل می‌گوید می‌شوید و بدین ترتیب گفته‌های شما شتاب‌زده یا از روی قضاوت نادرست نخواهد بود.

◄ می‌توانید با دانستن تمام ماجرا، از گفته‌های طرف مقابل به‌طور مستقیم و برای استناد بهتر استفاده کنید.

برای کسب هنر شنونده خوبی بودن لازم نیست به علم « هوا کردن آپولو» مسلط باشید ولی بدانید و آگاه باشید که آموختن این هنر، در بلندمدت نتیجه‌بخش خواهد بود. در خلال تمامی مکالمات روزانه خود، به‌راحتی می‌توانید با هدف تفکر پیش از عمل، شنونده خوبی بودن را تمرین کنید.

به خاطر بسپارید که گفت‌وگو و تعامل نیاز به تعادل دارد. پس زمانی که شتاب‌زده عمل می‌کنید این تعادل به هم می‌ریزد.

شمرده حرف زدن

هیجان‌زدگی کاری می‌کند تا کلمات، مثل دانه‌های رنگ‌به‌رنگ اسمارتیز که از پاکت پاره شده سرریز می‌کند، بی‌نظم و ترتیب از دهانتان بیرون بریزد.

میدانید مشکل کجاست؟ همه ما عادت داریم که سریع حرف‌هایمان را بگوییم و بی‌وقفه ادامه بدهیم حتی اگر مغز ما زمان و توان کافی برای پردازش گفته‌های ما را نداشته باشد. همین باعث می‌شود تا به خودمان بیاییم و متوجه شویم « آه خدایا! من نباید این حرف را می‌زدم!» درحالی‌که، پشیمانی دیگر فایده ندارد.

پس، شمرده حرف زدن را تمرین کنیم؛ درست در زمانی که به اوج گفت‌وگوهایتان با دوستتان رسیده‌اید و متوجه شتاب‌زدگی در حرف زدن خودتان می‌شوید، به خودتان بیایید و ذهنتان را وادار کنید تا سرعت را پایین بیاورد.بد نیست بدانید که روش تنفس درست، کمک بزرگی در شمرده حرف زدن شما میکند.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″] بهترین راه نفس کشیدن – تمام آن چه درباره تنفس صحیح باید بدانید

[/su_box]

شمرده حرف زدن می‌تواند اثرات مفید زیر را روی رفتار و شخصیت شما بگذارد و نتیجه آن تقویت تفکر پیش از عمل خواهد بود:

◄ خودداری از انجام اشتباهات فاحش و بدون فکر

◄ خونسردی تحسین‌برانگیز

◄ دقت نظر و مکالمه مفید و نتیجه‌بخش

◄ بهبود اعتمادبه‌نفس و توانمندی‌های فردی

تبدیل شدن به فردی که دیگران مشتاقانه به او گوش می‌دهند.

مشاهده بدون واکنش

فراموش نکنید که رفتارهای هیجانی فقط باعث شتاب‌زدگی در حرف زدن نمی‌شود بلکه ما را وامی‌دارد تا فوراً واکنش نشان دهیم.

با چند مثال جالب و ساده برای درک بهتر تفکر پیش از عمل شروع می‌کنم:

• واکنش اولیه شما به‌محض دیدن یک سگ دوست‌داشتنی یا یک حیوان خانگی بامزه چیست؟
• واکنش اولیه شما وقتی ناگهان نوک انگشتتان به پایه میز کوبیده می‌شود چیست؟

بسیاری از ما واکنش‌های مشابهی نشان می‌دهیم و این، نشان‌دهنده ابتلا به اولین نشانه نبود تفکر پیش از عمل است: واکنش شتاب‌زده.

برای رهایی از این خصلت همه‌گیر دو راهکار زیر را به خاطر بسپارید:

مشاهده‌گر باش نه عمل‌کننده

برای نوبت پیاده روی بعدی‌تان برنامه‌ریزی کنید تا فقط روی نیمکت پارک بنشینید و تماشا کنید. شما دعوت شده‌اید تا نمایش تمرین نشده‌ای در زندگی واقعی را تماشا کنید بی‌آنکه نیاز باشد واکنشی نشان دهید. پس لذت ببرید!

درنگ کن

در طی یک تماس تلفنی با یکی از دوستان سالمندم، متوجه شدم پیش از رسیدن به خانه، در جاده تهران به کرج، درگیر تصادف کوچکی شده بود. دوست من بااینکه به شدت عصبی شده بود از اتومبیل خود پیاده نشد؛ درنگ کرد.

راننده ماشین دیگر با عصبانیت به سمت ماشین او آمد و به‌تندی برخورد کرد. دوست من از اتومبیل پیاده نشد؛ درنگ کرد. راننده پرخاش کرد و وقتی دوست من با آرامش در مورد اتفاق توضیح داد، ورق برگشت.

گرچه درگیری لفظی ناخوشایندی اتفاق افتاد ولی بدون شک اگر یکی از طرفین « درنگ» نمی‌کرد، اتفاق بدتری می‌افتاد. تفکر پیش از عمل، پیش برنده اوضاع بود.

هرازگاهی تخلیه هیجانی داشته باش

تابه‌حال برای تخلیه هیجانی در زندگی روزمره، چه برنامه‌هایی برایتان اولویت داشته و کدام‌یک را به‌طور مرتب تکرار می‌کنید؟

درصورتی‌که پاسخ پرسش بالا را بدانید، بدون تردید می‌توانید به سطح موردنظر آرامش و خونسردی که در بخش مراقبه به آن پرداختم دست پیدا کنید و بدین ترتیب به سطح خوبی از تفکر پیش از عمل دست پیدا کنید.

پایان‌بخش

شتاب‌زده عمل کردن، در زندگی سراسر شتاب‌زدگی و رقابت جوی امروز اتفاقی طبیعی است که بدون اغراق همه ما در سنین مختلف و نه مشخصاً نوجوانی یا سنین خامی، دچار آن شده‌ایم.

بهتر است واقع‌بین باشیم و اگر احساس می‌کنیم زندگی ما درگیر چنین رفتاری شده است به دنبال راهکارهای مفید برای نجات از آن و رسیدن به تفکر پیش از عمل باشیم.

و فراموش نکنیم که

                  برای رسیدن به نتیجه عجله نکنیم؛ ما برده احساسات خود نیستیم.

این نوشته تفکر پیش از عمل با چند تمرین روزانه برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.