با آناتومی فکر کردن بیشتر آشنا شویم

با افکار صبحگاهی شروع کنیم: «حوصله بیرون اومدن از تخت رو ندارم!» دانشمندان در ابتدا می‌گفتند که چنین فکری اتفاقی و خودانگیخته نیست و در عوض به این دلیل اتفاق می افتد که واکنشی نسبت به اطراف فرد می‌توانست باشد.

با تکرار این فکر در ذهن دلایلی مثل زنگ ساعت، چک کردن گوشی همراه برای فهمیدن ساعت یا شنیدن صدای ماشین شهرداری که برای جمع کردن زباله‌ها آمده باعث می‌شود که متوجه شویم زمان در حال سپری شدن است. به معنای دیگر، افکار با خاطراتی که داریم خودشان را نشان می‌دهند.

بد نیست بدانید که وقتی درحال فکر کردن و تصمیم گرفتن درمورد موضوعی هستید، شبکه‌های عصبی متفاوتی در حال رقابت باهم هستند. در نهایت یکی از این شبکه‌ها فعال و رفتاری که دلخواه شماست، تولید می‌شود. این فرایند از طریق سلول‌های عصبی موجود در نخاع اتفاق می افتد که معروف است به عصب حرکتی. شبکه مورد نظر پیام مورد نظر را به ماهیچه‌ها ارسال می‌کند و نتیجه؟ بله، پتو را روی سرتان می‌کشید یا اینکه برعکس از تخت بیرون می‌آیید.

اگر بخواهیم با خودمان روراست باشیم، بیشتر ما اینطور زندگی می‌کنیم که حرکت فوری، توجه به یک کار (که معمولاً چندکار است) و بازدهی نیاز به همین رفتارهای پرپیچ و تاب روزانه دارد. پس چندان هم عجیب نیست که در لحظه تصمیم گیری برای بیدار شدن حسابی با خودمان درگیر می‌شویم. این درگیری بیش از آنکه نتیجه بخش باشد می‌تواند حواسمان را پرت کند.

بااین اوصاف، باوجود اینکه لازم است بهترین نتیجه را از فکرهایمان بگیریم اما بیش از آن باید به راحتی در نقطه‌ای آرام بگیریم، ذهنمان را از شلوغی دور کنیم و در لحظه قرار بگیریم. پس منظور از بهترین مکان برای فکر کردن درواقع همین موقعیت آرامش است که مغز حرکت و رفتار طبیعی خودش را دارد و ارتباطات درستی بین شبکه‌های عصبی برقرار می‌شود.

وقتی فکر می‌کنیم چه اتفاقی می افتد؟

حتی اگر در بهترین مکان برای فکر کردن هم نباشید و بخواهید برای لحظه‌ای به موضوعی فکر کنید بد نیست با تعریف دانشمندان علم اعصاب درمورد فرایند فکر کردن بیشتر آشنا شوید.

ظرفیت فعالیت: انفجار ناگهانی ولتاژعصبی به دلیل تغییرات شیمیایی (به دلیل سیگنال دادن عصب‌ها به هم)

عصب: سلول‌های عصبی که ارسال کننده این سیگنال‌ها هستند.

انتقال دهنده عصبی: پیام رسان‌های شیمیایی که عصب‌ها آنها را آزاد می‌کنند و باعث ارتباط سلول‌ها با یکدیگر می‌شوند (پیام رسان‌های عصبی شامل دپامین، اپی نفرین و نوروپی نفرین و موارد دیگر هستند).

قشر پیش پیشانی مغز: بخشی از مغز که کار برنامه یزی، شخصیت سازی، تصمیم گیری و رفتارهای اجتماعی را انجام می‌دهد.

هیپوکامپوس Hippocampus: بخشی از مغز که نقش بسیار مهمی در انواع کارکردهای حافظه دارد.

سیناپس: ساختاری که بستر انتقال سیگنال الکتریکی یا شیمیایی را به سلول هدف، برای عصب فراهم می‌کند.

همانطور که متوجه شدید مغز به روشی پیچیده و شگفت انگیز با بخش‌های زیادی که باهم ارتباط همزمان دارند عملیات فکر کردن را مدیریت می‌کند. بنابراین همان یک فکر کوتاه و ساده صبحگاهی کاری می‌کند تا همه این اجزای متفاوت مغز در آن واحد درگیر شوند.

حالا تصور کنید که نتیجه این فکر کردن، فکر دیگری مثل بی میلی برای بیرون آمدن از تخت و کشیدن پتو روی سرتان باشد. اینبار چه اتفاقی برای مغز می افتد؟ یا اینکه تصمیم بگیرید کامل بیدار شوید و به کارهایتان برسید؟ فرایند شگفت انگیزی است، اینطور نیست؟!

بهترین مکان برای فکر کردن کدام است؟

با این توضیحات حالا می‌توانید تصور کنید یک نقطه دنج، یک فضای مناسب چطور عملکرد مغز را برای فکر کردن بهبود می‌بخشد و بهترین تصمیم را در نهایت می‌گیرید. پیشنهاد می‌کنم با سیزده مکانی که احتمالاً چند مورد از آنها همیشه انتخاب شما هستند بیشتر آشنا شوید.

در حمام

حرف و حدیث‌ها را جدی بگیرید! راست می گویند که بهترین فکرها و راه حل‌ها را زیر دوش حمام پیدا می‌کنیم. اگر میانه خوبی با دوش آب گرم دارید باید عرض کنم که نه تنها کمک می‌کند هورمون دپامین بیشتری در مغزتان ترشح شود بلکه به جسمتان هم آرامش می‌بخشد. در نتیجه افکار درونی شما متمرکز می‌شوند و به آنچه که می‌خواهید می‌رسید.

در اتوبوس یا تاکسی

عموماً در وسایل حمل و نقل عمومی، چه سوار مترو باشید یا از پنجره کوچک هواپیما به اقیانوس ابرها زل زده باشید، چنین فضاهایی به معنای واقعی کلمه ذهن شما را به جاهای جدید هدایت می‌کنند. داشتن حس جهت و مسیر به هدف مسافرتی کوتاه مدتی که دارید خیلی از مواقع روی جریان افکارتان تأثیر می‌گذارد و چشم اندازهای تازه‌ای در اختیارتان قرار می‌دهد.

نکته: ناگفته نماند همسفر شدن با غریبه‌ها که معمولاً احساس خوب و امنی در شما به وجود می‌آورند هم کاری می‌کند تا حواستان پرت شود و فرایند پردازش اطلاعات و فکر کردن در ذهنتان بهتر اتفاق بیفتد.

در سالن نمایش

کافی ست نور کم جانی تابیده شده باشد، صندلی راحتی در اختیار داشته باشید، کمی پاپکورن یا ساندویچ مختصر کنار دستتان و اتفاقاً نمایشی که درحال تماشایش هستید، چه تئاتر چه فیلم، هم تماشایی باشد. چنین محیطی یکی از انواع بهترین مکان برای فکر کردن می‌تواند به حساب بیاید تا ذهنتان را درست و حسابی کشف کنید.

سالن‌های نمایش نه به خوبی طبیعت، اما به اندازه آن می‌توانند فرصت تنفس عمیق و آرامش روحی را برایتان به ارمغان بیاورند.

گوشه دنجی در یک کافه

از جایی با بوهای اشتهابرانگیز تا نقطه جذابی برای تماشای هرجور آدمی، کافه‌ها و قهوه خانه‌ها ترکیب بی نظیری از آرامش خیال و نوعی حواس پرتی ظریف هستند.

اگر مثل من اهل قهوه خانه‌های قدیمی و کافه‌های نه چندان تاریک هستید حتماً موافقید که داشتن یک کنج آشنا با یک سفارش نوشیدنی یا میان وعده سبک چه تجربه خوشایندی است تا اجازه دهید زندگی همانقدر ساده، در اطرافتان اتفاق بیفتد. تجربه شفافیت ذهن و الهام گرفتن بعد از خروج از چنین فضاهایی حتماً برای شما هم لذت بخش و خاص است.

در جنگل

اگر حتی نویز محیطی خفیف هم برایتان خوشایند نیست پیشنهاد می‌کنم مدتی از چنین محیطی دل بکنید. خودتان را در یک فضای چوبی رها کنید چرا که نه تنها امنیت و خلوص را برایتان به همراه دارد بلکه کمک می‌کند تا یک بار دیگر با مادر طبیعت ارتباط برقرار کنید. ارتباطی که گاهی هرگز موفق به تجربه آن نبوده‌اید. از تازگی و لذت بخش بودن هوا که دیگر نگویم!

لب ساحل

البته بعید است که گزینه جنگل و ساحل نزدیک به هم نباشند یا اگر ساحلی در کار نیست، کرانه رودی وجود نداشته باشد. اما اگر سبزی نزدیک خودتان سراغ ندارید، به سراغ آبی سیر بروید. تجربه قدم زدن در مکانی که می‌توانید آزادانه انگشتانتان را در شنها فرو کنید، مشتی صدف ریز و درشت بردارید و یا دمی گوشه‌ای بنشینید و از تماشای اینهمه زیبایی لذت ببرید، قطعاً در گشایش هرذهنی مؤثر بوده است.

شما غرق تماشای امواج کوتاه و بلند دریا هستید و دسته‌های پرندگان مهاجر بالای سرتان در حال پرواز هستند، شاید تنها باشید ولی کاملاً تنها نیستید و از اینهمه شکوه و لطف برای بهتر فکر کردن کمک می‌گیرید بی آنکه بدانید.

در پشت بام یا هرنقطه بلند دیگر

فراموش نکنید که بهترین مکان برای فکر کردن باید ویژگی و قدرت دیدن اطراف با چشم پرنده را به شما بدهد. چون کاری می‌کند تغییرات مثبتی درچشم اندازی که دارید ایجاد شود. لازم به یادآوری نیست که قرار گرفتن در موقعیت‌هایی بالاتر از سروصدا و سطوح استرس زا بیشتر مواقع کمک می‌کند آن شفافیتی که برای فکر کردن در جست و جویش هستید آنقدرها هم دست نیافتنی به نظر نرسد.

در مسیر پیاده روی

شخصاً از جمله طرفداران پیاده روی طولانی مدت هستم. این روش از جمله مفیدترین ابزارها برای شناخت و مدیریت استرس، دسته بندی سؤالاتی که درمورد زندگی داریم و البته تصمیم گیری‌های مهم است. حتی به نظرمن، مسیر پیاده روی از جمله بهترین دوستان می‌تواند شمرده شود.

اگر نزدیکی محل زندگی یا محل کارتان یک مسیر پیاده روی پردار و درخت یا نه، مسیری مناسب و به دور از آلودگی‌های معمول صوتی دارید، آن را از دست ندهید. شنیدن صداهای طبیعی وقتی نیاز به درست فکر کردن دارید واقعاً تأثیر خوبی دارد.

مبل دوست داشتنی خانه

چرا راه دور برویم؟ گاهی ما فقط یک نقطه امن و دنج در خانه خودمان می‌خواهیم. بعضی وقتها میگویند زمان کافی را در فضای شخصی خودتان سپری کنید و این فضا لزوماً نباید بیرون از خانه باشد.

شاید فکر بدی نباشد گاهی که از سر کار می‌آیید و فکرتان مشغول است، روی مبل دوست داشتنی‌تان لم بدهید و اجازه دهید افکارتان به صورت طبیعی و بدون دخالت شما دسته بندی شوند. حتی این مدت زمان می‌تواند پنج دقیقه باشد و همه آن تفاوتی را که دنبالش هستید می‌تواند ایجاد کند.

سوپرمارکت محله

انتخاب یک فعالیت روتین که می‌تواند راهی برای تنظیم دوباره ذهنتان باشد. همین که بین قفسه‌های فروشگاه قدم بزنید بی آنکه نیاز به تمرکز برای خرید خاصی داشته باشید می‌تواند مفید باشد. البته مراقب باشید این کار آنقدر ادامه پیدا نکند که فضایی برای فکر کردن پیدا نکنید و فقط سرگرم پرسه زدن شوید.

بهترین مکان برای فکر کردن همیشه بقالی سرکوچه نیست، بین‌هایت انتخاب کوچک و بزرگ دارید و می‌توانید برای تقویت ذهنیت حل مسئله یکی از آنها را انتخاب کنید. بازارماهی فروشان شمال و میدان تره بار شهرتان از جمله بهترین انتخاب‌هاست.

مکانی ساکت در محل کار

باتوجه به اینکه یک محیط کار ناراحت بیشتر مواقع ریشه بسیاری از نگرانی‌ها و حواس پرتی‌ها می‌تواند باشد، سازمان‌های زیادی هم هستند که فضاهای نیم شخصی آرام بخش را برای کارمندانشان طراحی کرده‌اند.

این چنین محیطی با توجه به نیاز آنها برای دور شدن موقت از میز کار طراحی شده است. این مکان‌های مشخص نه تنها برای افراد درونگرا- یک سوم کارمندان هرمحیط کاری از این افراد هستند- مناسب است بلکه به برونگراها هم فرصت کمی سکوت را می‌دهد که احتمالاً به آن نیاز دارند.

در کتابخانه

اگرچه سفر در میان قفسه‌های کتابخانه‌ها سالهاست جزو ماجراجویی‌های پرطرفدار نیست ولی همیشه بخش جدایی ناپذیر وقت گذرانی با بزرگترین متفکرین بوده است.

فرقی نمی‌کند که واقعاً بخواهید در کتابخانه باشید یا فقط می‌خواهید وقتتان را پر کنید، قدرت کنترل را به ذهنتان بدهید و در این مسیر روی اپلیکیشن ذهن حساب کنید! با دانلود رایگان این برنامه می‌توانید بهترین مکان برای فکر کردن آنهم به شکل مجازی داشته باشید و از انتخاب هزاران کتاب صوتی شنیدنی غافلگیر شوید.

در سالن یوگا

تمرین ذهنی مثل یوگا از جمله روش‌های مهم برای کار کشیدن از جسم و ذهن است. همانطور که به بدنتان فرصت تجربه حالت‌های مختلف را می‌دهید و با کشش و تقویت، باقی مانده استرس را بیرون می‌ریزید، فرصت پرورش فکرهایتان را هم به خودتان می‌دهید.

شما در طول تمرین‌های یوگا متوجه می‌شوید که با هجوم افکار گوناگون روبه رو شده‌اید. طبیعی است و اگر کمی به خودتان فرصت بدهید، به مرور زمان چشمهایتان را در تمرین شاواسانا savasana- تمرین بدون حرکت ماندن و خاموش کردن ذهن- باز و لحظه باشکوه بعدی را در خودتان تماشا می‌کنید.

چطور بهترین مکان برای فکر کردن باعث تفکر خلاقانه می‌شود؟

همیشه قرار نیست فکر کردن برای ما یک فرایند تعریف شده باشد که مثلاً به یافتن راه حل برای مدیریت مخارج ماهانه یا رابطه احساسی با یک شخص ختم شود. گاهی جایی را انتخاب می‌کنیم که در آن بتوانیم نوآوری و تفکر خلاقانه را در ذهنمان پرورش دهیم.

در ادامه قصد دارم چند مکان دیگر را که باعث تولد فکرهای خلاقانه می‌شود معرفی کنم. شاید هنوز تجربه‌ای شبیه به «یافتم» نیوتن نداشته باشید!

تخت خواب؛ صبح زود یا قبل از خواب

میدانید چه چیزی می‌تواند حیرت انگیز و الهام بخش باشد؟ اینکه چشمهایتان را آرام آرام باز کنید درحالیکه هیچ آلودگی صوتی انسانی نمی‌شنوید مگر صدای پرندگان که با احساس لطیف گرمای خورشید روی پوستتان در هم آمیخته است. البته ممکن است آدم سحرخیزی نباشید و دلتان بخواهد لحظات مکاشفه‌تان را دیروقت و قبل از خواب تجربه کنید.

شما جزو کدام دسته هستید؟ جزو آنها که بلبل سحرخیزند یا آنها که با به خواب رفتن همه، تازه می‌توانند سروسامانی به افکارشان بدهند؟

هتل‌ها

آنجا را باید برزخ زندگی تنظیم شده دانست! هم برایتان سخت است که راحت باشید و هم فضایی را در اختیار دارید که می‌توانید فعالیت‌های عادی روزمره‌تان را انجام دهید؛ خوابیدن، مسواک زدن و غذاخوردن.

وقتی از بهترین مکان برای فکر کردن با هدف نوآوری حرف می‌زنم درواقع نقش هتل بیشتر خودش را نشان می‌دهد. تغییرات غیرمنتظره‌ای که در این فضاها اتفاق می افتد به خوبی می‌تواند زندگی تنظیم شده فرد را از حالت روزانه وارد آمادگی برای زیستن در لحظه کند.

عتیقه فروشی

حتماً که قرار نیست برای خرید پا به این سرزمین عجایب بگذارید. حتی قدم زدن لابه لای مشتی وسیله قدیمی که عمری بیش از صدسال ممکن است داشته باشند می‌تواند یک منبع الهام بخش عالی به حساب بیاید.

مکان‌های خاطره انگیز

این مکان خاطره انگیز می‌تواند به دلیل تغییراتی که در زندگی شما پیش آمده است به خاطره تبدیل شده باشد؛ ازدواج، نقل مکان، مهاجرت یا بچه دار شدن. لزوماً نباید مکان خیلی خاص و چشمگیری باشد و حتی یک رستوران سنتی معمولی در گوشه ایاز شهر یا حتی در مسیر بین دوشهر می‌تواند سالها قلب شما را ربوده باشد و لبخند روی لبهایتان بنشاند.

موزه

اگر فرزند زمانه خویش هستید که می‌خواهید بیشتر یاد بگیرید، چرا از بزرگان یاد نگیرید؟ موزه تاریخ در هرشهر از جمله بهترین باغهای مخفی برای سفر به گذشته است که ذهنتان را برای فکر کردن و یافتن راه حل‌های خلاقانه ورزیده می‌کند.

موزه گربه از جمله موزه‌های جالبی است که به تازگی در تهران افتتاح شده و نظر خیلی از موزه گردهای ماجراجو و خوش فکر را به خود جلب کرده است.

بازی‌ها و مسابقات باشگاهی

برنامه ریزی برای تماشای یک بازی تیمی همیشه هیجان انگیز است و نه تنها جنبه سرگرم کننده تماشای دیگران را به خوبی درخودش جای داده است، می‌توانید از دیدن همکاری تیمی، نظم در برگزاری مسابقه، عوامل پشت صحنه و گروه فیلم بردار و عکاسی که اطراف زمین حضور دارند به اندازه کافی الهام بگیرید و احساس خوبی را تجربه کنید.

آیا می‌توانیم جلوی فکر کردن را بگیریم؟

خیلی از ما تجربه گرفتار شدن در چرخه همیشه در چرخش افکار را داریم و خیلی از مواقع هم به زحمت تلاش می‌کنیم جلوی چرخیدنش را بگیریم و زیر لب زمزمه می‌کنیم که «کافیه! چقدر داری فکر می‌کنی؟». ولی واقعاً امکان چنین کاری هست یا ما توانش را داریم؟

مایکل هالاسا Michael Halassa استادیار دپارتمان علوم شناختی و مغز MIT به تعریف هرکسی از فکر کردن تأکید می‌کند و ادامه می‌دهد که تفکر، فرایند آن را بالاتر برایتان توضیح دادم، در هردو سطح خودآگاه و ناخودآگاه می‌تواند اتفاق بیفتد.

آن نوع از فکر که درموردش میدانیم، مثل افکار بی پایان که در زمان خواب به سراغ ما می‌آید حالت خاموش دارند و احتمالاً کار مدیتیشن با همین نوع از افکار است. اما باوجود تلاش مدیتیشن کننده ها-البته مشخص نیست که چقدر در کنترل و مدیریت چنین افکاری موفق هستند- هنوز هم از نظر تئوری کاملاً مشخص نیست آیا می‌توان جلوی فکر کردن را گرفت یا نه. میدانیم که آزمایش چنین نظریه‌ای هم سخت است.

جولیا کام Julia Kam، پژوهشگر شناختی در آزمایشگاه Knight دانشگاه کالیفرنیا در ادامه تأیید می‌کند که افراد متمرکز روی انواع تمرین‌های آرام سازی بدن و ذهن بیش از دیگران قدرت شناخت افکارشان را دارند. بنابراین وقتی روی موضوعی تمرکز می‌کنند و ذهنشان لحظه‌ای منحرف می‌شود، بهتر از دیگران می‌توانند به موقعیت قبلی خودشان برگردند.

وقتی در بهترین مکان برای فکر کردن نشسته‌اید شاید بد نباشد به این موضوع با حوصله بیشتری فکر کنید؛ بین فکری در سر داشتن و دانستن اینکه فکری در سر دارید، تفاوت است. کمی پیچیده شد؟ لازم است تا این موضوع جالب را بازتر کنیم.

چند مثال از قدرت توقف فکر کردن

این مرتبه که با رفیقتان وعده دارید و مشغول قدم زدن یا سفارش نوشیدنی در کافه دنجتان هستید، از او بپرسید به چه فکر می‌کند. احتمالاً این جواب را زیاد شنیده‌اید که «هیچی». درست است! آن‌ها نمی‌دانند که درحال فکر کردن هستند. اما اگر کمی بیشتر کنکاش کنید متوجه می‌شوید آنها داشتند به تصمیم به مهاجرت فلانی یا زمان آزمون رانندگی فکر می‌کردند.

فکر دقیق آنها زمانی مشخص شد که شما تلنگری به ذهنشان زدید تا واضح‌تر با آن روبه رو شوند. بنابراین وقتی کسی در جواب «به چی داری فکرمیکنی؟» می‌گوید «هیچی» در واقع جریانی از افکار خودآگاه را تجربه می‌کند که ساختار منسجمی ندارد.

یک مثال دیگر؛ حتماً برایتان پیش آمده که دربازار یا هرموقعیت دیگری باشید و کسی را ببینید. اما هرچه به ذهنتان فشار می‌آورید یادتان نمی‌آید او را دقیقاً کجا دیدید. چندساعت بعد از جا می‌پرید و به خودتان می‌گوید که فلانی را جایی دیده‌اید و آنجا مثلاً سینما بوده است. وقتی صحبت از پس زمینه مغز می‌شود دقیقاً با این مثال متوجه حقیقت خواهید شد.

به اعتقاد خانم کام تعریف هرکسی از فکر کردن، پاسخ به سؤال چگونه می‌شود فکر کردن را متوقف کرد، است. اگر برای شما چنین فرایندی یک گفت و گوی درونی با خودتان است پس می‌توانید جلوی آن را بگیرید. اما اگر فکر کردن به معنی توجه نکردن به چیز مشخصی باشد، بنابراین نباید انتظار داشته باشیم که هرکسی از عهده آن بربیاید.

جالب است که بگویم حتی همین حالا که مشغول خواندن این مقاله هستید هم به فکر کردن فکر می‌کنید و رشته‌ای از عصب‌ها در مغز درحال پیام رسانی هستند. پس اگر قدرت توقف آگاهانه افکارمان را داشته باشیم و بتوانیم به لطف مدیتیشن «جای خالی در ذهن» بسازیم باز هم مغز دست از کار نمی‌کشد و افکار ما در پس زمینه ذهنمان زاد و ولد می‌کنند بی آنکه خبر داشته باشیم.

پایان بخش

بهترین مکان برای فکر کردن، بهترین غذا برای مهمانی، بهترین روش برای حل مسئله، بهترین مکان برای سفر کردن و خلاصه ریز و درشت بهترین‌ها که همیشه وسوسه انگیز هستند و باعث می‌شوند شما برای انتخاب‌هایتان گزینه‌های محدود و مشخصی داشته باشید.

درحالیکه اینطور نیست و باوجود مواردی که در این مقاله نوشته شد، باز هم فضاها و محیط‌های بکر و شخصی و متفاوتی هستند که حتماً با سلیقه فرد برای فکر کردن و هرکار دیگری هماهنگی دارند.

پیشنهادهای این مقاله لزوماً وحی منزل نیستند ولی جزو پرطرفدارترین مکان‌هایی به حساب می‌آیند که علاوه بر تفکر فرصت خوبی برای خلاقیت و خلوت فردی فراهم می‌کنند.

کنج دنج شما کجاست؟ اسم باغ مخفی را رویش گذاشته‌اید یا همه آنجا رفت و آمد دارند؟!

منبع:

https://www.huffpost.com/entry/best-places-to-think_n_5474634

https://www.lifehack.org/articles/productivity/15-common-places-that-can-inspire-your-creativity.html

https://www.verywellmind.com/what-happens-when-you-think-4688619

https://www.livescience.com/can-you-ever-stop-thinking.html

این نوشته بهترین مکان برای فکر کردن از نظر شما کجاست؟! برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

در این مقاله از تفکر سالم و راه‌های تقویت سلامت فکری با شما حرف زده‌ایم. تا انتها با ذهن باشید.

اهمیت سلامت فکری

گسترش رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی در کنار داشتن مزایای فراوان، معایب زیادی هم دارد. یکی از این معایب تخریب سلامت روان در اثر بمباران اطلاعات درست و نادرست و ایجاد فشار روانی بر افراد است.

واقعیت انکار ناپذیر این روزهای ما، تحت فشار بودن ذهن و روان به خاطر هجوم اطلاعات فراوان به مغز است. در این میان داشتن تفکر سالم، که از پیش‌شرط‌های سلامت روانی به حساب می‌آید، یکی از سخت‌ترین کارهای انسان در عصر مدرن است.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید هرچه بیشتر از مطالعات روان‌شناختی و تاثیرات روان بر جسم انسان می‌گذرد، محققان بیشتر به این باور می‌رسند که روان تاثیر باورنکردنی روی جسم دارد.

[su_note note_color=”#a631a8″ radius=”10″ class=””]

فکر ناسالم، ترس، خشونت و عصبانیت منجر به آزاد شدن هورمون‌هایی دربدن می‌شوند که اگر از حد مجاز عبور کنند حالتی شبیه به مسمومیت را برای ارگان‌های داخلی ایجاد می‌کنند. پایداری این حالت به مرور زمان منجر به بیماری‌های خطرناکی در بدن خواهند شد.

[/su_note]

به همین دلیل، سلامت فکر و روان و داشتن تفکر سالم بیش از پیش مورد تاکید قرار گرفته است. داشتن روان سالم فقط به بهبود روابط فردی یا موقعیت اجتماعی کمک نمی‌کند؛ بلکه منجر به بدن سالم و زندگی با کیفیت‌تر خواهد شد.

از کجا بفهمیم تفکرمان سالم نیست؟

وقتی تفکرمان سالم باشد، شادتر، باانگیزه تر و کارآمدتر خواهیم بود. انسانی که تفکر سالم دارد، به سادگی از دیگران ناراحت نمی‌شود، درگیر قضاوت‌های نابجا نخواهد شد و به راحتی عقاید ذهنی خود را درگیر نتیجه‌گیری‌ها نخواهد کرد.

درمقابل، تفکر ناسالم از افراد، شخصیت‌هایی سرخورده، عصبانی، عصیانگر و همیشه ناراضی خواهد ساخت که درمقابل هر کنش، واکنش‌های تهاجمی و سخت‌گیرانه ارائه می‌دهند. اما از کجا بفهمیم تفکرمان سالم نیست؟ در ادامه با بعضی از مهم‌ترین خصوصیات کسانی که تفکرشان ناسالم است آشنا خواهیم شد:

بیش از اندازه روی افکار منفی متمرکز می‌شوند

افرادی که تفکر سالم ندارند بیش از اندازه روی وجه منفی قضایا متمرکز می‌شوند. البته تفکر سالم به این معنا نیست که الزاما مثبت‌نگر باشیم، اما وقتی بیش از اندازه منفی‌نگر هستیم باید به سلامت تفکرمان شک کنیم.

گرفتار افکار پریشان‌کننده هستند

منفی‌نگری و بدبینی باعث هجوم افکار پریشان کننده به ذهن می‌شود. کسی که تفکر سالم نداشته باشد، همیشه نگران است. همیشه خیال می‌کند قرار است اتفاق بدی بیفتد. اگر قرار است کاری را شروع کنند، از نگرفتن نتیجه اطمینان دارند. همیشه فکر می‌کنند قرار است به سختی بیمار شوند و یا قرار است عزیزانشان را ازدست بدهند.

از اختلالات خواب رنج می‌برند

افکار ناراحت و پریشان کننده دست از سرشان برنمی‌دارد. فرقی نمی‌کند شب باشد یا صبح. این افکار منفی و ناراحت هستند که همیشه با کسانی که سلامت فکری ندارند همراهند.

هجوم این افکار در ذهن و مشغول شدن ذهن به افکار منفی باعث می‌شود که این افراد دچار اختلالات خواب باشند. بی‌خوابی، بدخوابی، درست نخوابیدن و کابوس دیدن از عوارض رایج نداشتن سلامت فکری است.

زودرنج هستند

کسانی که تفکر سالم ندارند، همیشه به رفتار و حرکات دیگران بدبینانه نگاه می‌کنند. آنها در یک سوءبرداشت و سوءتفاهم همیشگی به‌سر می‌برند و رفتار دیگران با خودشان را منفی تفسیر می‌کنند.

تفسیر غلط رفتار افراد باعث ایجاد قضاوت‌های نابجا می‌شود و از این افراد انسان‌های زودرنجی می‌سازد که با یک نه شنیدن ساده، دلگیر و ناراحت خواهند شد. این افکار منفی تاثیر بدی روی روابط فردی آنها می‌گذارد و از آنها انسان‌های گوشه‌گیر و منزوی می‌سازد.

روبه‌رو شدن با تغییرات برایشان بسیار سخت و دشوار است

تفکر منفی انسان را دچار تصلب و گرفتگی‌های زیادی می‌کند. بدبینی نسبت به شرایط باعث می‌شود که به سادگی نتوانند تغییرات قبول کنند و خودشان را با شرایط تطبیق دهند. به نظر آنها هر تغییر الزاما بد است و منجر به پیامدهای ناگوار و ناخوشایند خواهد شد.

[su_note note_color=”#a631a8″ radius=”10″ class=””]

آنها حاضر نیستند از دایره امن‌شان خارج شوند و با چالش‌های جدید روبه‌رو شوند. برای آنها چالش جدید مساوی با بدترین پیامدهای ممکن است و به شدت دربرابر آنها مقاومت می‌کنند.

[/su_note]

خودشان را آنطور که هستند نمی‌پذیرند

افرادی که تفکر سالم ندارند از اعتماد به‌نفس پایین رنج می‌برند. آنها هر رفتار منفی دیگران را به خودشان نسبت می‌دهند و فکر می‌کنند مشکل از آنهاست. این دسته از افراد روحیات کمال‌گرایانه دارند و اگر ذره‌ای کمتر از آنچه از خودشان انتظار دارند حاضر شوند، به شدت خودشان را مواخذه می‌کنند.

قبول نکردن کمبودها و کاستی‌های طبیعی برای این افراد بسیار سخت است و هر کمبود را مساوی با یک ضعف بزرگ می‌دانند.

چطور تفکر سالم داشته باشیم؟

داشتن تفکر سالم، نتیجه مبارزه با افکار منفی درون و جنگ با پیش‌داوری‌ها و قضاوت‌ها است. برای آنکه تفکر سالم داشته باشیم باید دستورالعمل‌های زیر را اجرایی کنیم:

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]تفکر ذهنی مثبت چیست؟ تکنیک هایی کاربردی و موثر برای داشتن تفکر ذهنی مثبت[/su_animate]

[/su_box]

۱. در زمان حال زندگی کنید

فکر کردن بیش از حد به گذشته یا نگرانی بیش از اندازه از آینده می‌تواند ذهن شما را به افکار منفی سوق بدهد. باید به فکرتان آموزش دهید که بیش از هرچیزی، زمان حال را جدی بگیرد.

آنچه که اهمیت دارد زندگی در زمان حال است. گذشته تمام شده است و آینده هنوز نرسیده است. پس منطقی‌ترین راه برای زندگی این است که حال را دریابیم.

۲. افکارتان را از رویدادهای واقعی جدا کنید

واقعیت انکارناپذیر درمورد همه ما این است که معمولا در مواجهه با رویدادها، قضاوت‌ها و پیش‌فرض‌های ذهنی‌مان را به شدت دخالت می‌دهیم. جدا کردن افکار و پیش‌زمینه‌های ذهنی از رویدادها یکی از مهم‌ترین راه‌های داشتن تفکر سالم است.

سعی کنید وقتی اتفاقی رخ می‌دهد، با خودتان و احساسات‌تان موضوع مورد نظر را حلاجی کنید. آنچه که احساس شماست باید از آنچه که در واقعیت جریان دارد جدا شود و شما باید این جدایی را انجام دهید. نگذارید پیش‌داوری‌ها و تجربیات گذشته به موضوعات جدید و هرآنچه که درحال وقوع است تعمیم داده شود.

۳. تله‌های فکری را از ذهنتان پاک کنید

تفسیر احساسی ما از وقایع، تله فکری نام دارد. وقتی ما عصبانی، غمگین، سرخورده یا هیجان‌زده هستیم، نمی‌توانیم به درستی درمورد رویدادهای پیش‌رو فکر کنیم و اصطلاحا به دام تله‌های فکری می‌افتیم.

مثلا یک رویداد ناخوشایند در گذشته را مانند یک الگوی ثابت و یک قانون ناشکستنی به تمام اتفاقاتی که برایمان رخ می‌دهند تعمیم می‌دهیم.

یا وقتی به درستی از نیت و احساس افراد درمورد خودمان اطلاع نداریم، به آنها برچسب میزنیم و رفتارشان را مورد قضاوت قرار می‌دهیم. در تمام این موقعیت‌ها ما دچار تله‌های فکری شده‌ایم که ناشی از احساسات و عواطف ماست.

سعی کنید با خودتان همه تله‌های فکری رایج ذهن‌تان را شناسایی کنید و درستی آنها را زیر سوال ببرید. بعد از اینکه به خودتان اثبات کردید قضاوت‌تان درمورد موضوعات اشتباه بود، با افتادن مجدد در دام تله‌های فکری مقابله کنید.

۴. واقع‌بین باشید

دیدن واقعیت، بخش مهمی از داشتن تفکر سالم است. واقع‌بینی به معنای دیدن صحیح حقایق و وقایع بدون دخالت دادن ارزش‌ها و عقایدمان است. واقع‌بینی به ما کمک می‌کند درک درستی از حقایق داشته باشیم.

واقع‌بینی به این معناست که نه منفی‌نگر باشیم و نه خوش‌بین. بلکه واقعیت‌ها را همانگونه که هستند ببینیم و بپذیریم. پذیرش واقعیت یکی از اصول مهم واقع‌بینی است که معمولا همگی آن را فراموش می‌کنیم.

۵. خودتان و دیگران را همانطور که هستید بپذیرید

چه بخواهیم و چه نخواهیم، همه انسان‌ها ضعف‌ها و قوت‌هایی دارند و هیچ انسانی کامل نیست. ما انسان‌ها به واسطه نقاط ضعف و قوت همدیگر را کامل می‌کنیم و به هم نیازمندیم. اگر قرار بود هرکس کامل و بی‌نقص باشد، به زندگی جمعی انسان‌ها و روابط اجتماعی نیازی نبود.

[su_note note_color=”#a631a8″ radius=”10″ class=””]

برای داشتن تفکر سالم باید خودمان و دیگران را همانطور که هستند بپذیریم و به آنها احترام بگذاریم. درک نقاط ضعف و قوت دیگران و احترام گذاشتن به آنها به ما کمک می‌کند که توقعات‌مان را از دیگران در محدوده واقع‌بینانه‌تری تنظیم کنیم و از آنها انتظارات بیهوده نداشته باشیم. ضمن اینکه پذیرش اشتباهات خودمان و دیگران برایمان آسا‌ن‌تر خواهد بود و روابط سالم‌تری باهم خواهیم داشت.

[/su_note]

ما در ذهن تلاش کرده‌ایم تا با جمع‌آوری به‌روزترین و بهترین کتابهای جهان در زمینه توسعه فردی و روانشناسی، به کسانی که دوست دارند به نسخه بهتری از خودشان تبدیل شوند کمک کنیم. اگر دوست دارید در این مسیر با دانش روز دنیا پیش بروید، می‌توانید با کلیک بر لینک زیر، به جمع ما در اپلیکیشن ذهن بپیوندید.

این نوشته چگونه تفکر سالم داشته باشیم؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.