یووال نوح هراری تاریخ­‌دان، فیلسوف و استاد دانشگاه است؛ اما بیشتر افراد او را به‌واسطۀ مطالعۀ کتاب موفق‌اش، یعنی انسان خردمند می­‌شناسند. هستۀ اصلی این کتاب، روایت بقای گونۀ «انسان خردمند» از میان سایر گونه‌های متعدد، دستیابی او به ابزار، زبان و کشاورزی و درنهایت تسلطش بر کل کرۀ زمین است.

انسان خردمند یکی از پرفروش‌ترین کتاب­‌های بین‌المللی است و ۲۳ میلیون نسخه از آن، در سراسر جهان به فروش رفته است. حتی افرادی مانند بیل گیتس و مارک زاکربرگ نیز مطالعۀ آن را توصیه کرده‌­اند. برای مطالعه خلاصه این کتاب کافی است بر روی لینک زیر کلیک کنید.

حقیقت‌های کتاب انسان خردمند

با ادامۀ این مقاله همراه باشید تا از ۵ حقیقت جالب در مورد این کتاب پرده برداریم.

حقیقت اول: انسان خردمند و حداقل شش گونۀ دیگر از انسان­‌ها، در یک دورۀ یکسان می‌­زیسته‌­اند

شاید انسان‌ خردمند تنها گونه‌ای از انسان‌ها باشد که امروز روی این سیاره راه می‌رود؛ اما همیشه این‌طور نبوده است.

ما، با حداقل شش گونۀ انسانی دیگر، هزاران سال اشتراک زیست‌گاهی داشته‌­ایم. گونه­‌هایی از قبیل «انسان فلورسی» که تا حدود ۲۷/۱ متر قد داشت، «انسان­تبارِ دنیسووا» که در آسیای مرکزی و سیبری زندگی می­‌کرد و در سال ۲۰۱۰ کشف شد و همچنین «انسان نئاندرتالِ» معروف که در اوراسیا زندگی می­‌کرد.

حقیقت دوم: ما آخرین گونۀ انسانی هستیم؛ واقعیتی که هیچ کس دلیل آن را نمی­‌داند

هنوز روشن نیست که چرا ما آخرین گونۀ است­قامت انسانی هستیم. طبق «نظریۀ درهم­‌تنیدگی»، جفت­گیری انسان خردمند با دیگر گونه­‌های انسانی، به‌ویژه نئاندرتال‌­ها به ادغام آن­‌ها در یک گونۀ واحد انجامید.

از سوی دیگر، «نظریۀ جایگزینی» بر این ایده استوار است که ما انسان­‌های خردمند، سایر گونه‌های انسانی را با کشتن آن­‌ها یا از بین بردن منابع غذایی‌شان به انقراض کشانده‌­ایم.

حقیقت سوم: «انقلاب شناختی» به تکامل ما سرعت بخشید

مغز ما قبلاً شبیه به مغز نئاندرتال‌­ها بود؛ اما یک جهش ژنتیکیِ تصادفی ساختار مغزمان را تغییر داد و جهش تکاملی­‌ای در تفکر، حافظه و یادگیری‌مان ایجاد کرد. یا حداقل، رایج‌­ترین نظریۀ موجود این را می­‌گوید.

به‌هرحال این جهش منجر به برتری ما نسبت به سایر گونه­‌های انسانی شد؛ انسان خردمند ناگهان شروع به ساختن قایق، چراغ‌نفتی و تیر کرد. از شرق آفریقا خارج شد، مسیرهای تجاری بنا کرد و جوامع بزرگ‌تری ساخت. همچنین، ابزار ارتباطی پیچیده‌ای به نام «زبان» را اختراع کرد.

حقیقت چهارم: انفجار جمعیت؛ نتیجۀ «انقلاب کشاورزی»

انسان‌های خردمند در ابتدا آذوقه­‌جویان و شکارچی‌های کوچ­‌نشین بودند و برای یافتن منابع غذایی به همه‌جا سفر می­‌کردند؛ اما در حدود ۱۲ هزار سال پیش، دست به پرورش محصولات کشاورزی و اهلی کردن حیوانات زدند. این، شروع انقلاب کشاورزی بود؛ اتفاقی که باعث شد بتوانیم غذای خودمان را پرورش دهیم.

کارِ کشاورزی، نسبت به شکار و جمع‌­آوری غذا، سخت‌­تر بود و زمان بیشتری می­‌گرفت. علاوه بر این­‌ها کیفیت غذای تولیدی نیز پایین‌تر بود؛ اما درعین‌حال باعث افزایش موجودی غذایی و درنتیجه، افزایش جمعیت شد و به‌این‌ترتیب پای انسان­ خردمند را به سراسر جهان باز کرد.

حقیقت پنجم: پیدایش پول و خط، منجر به تسهیل امر تجارت شد

در تمدن­‌های اولیۀ بشری، انسان­‌ها کالا را با غذا مبادله می­‌کردند؛ اما کمی بعد، اوضاع به‌شدت پیچیده شد. درواقع مبادلۀ کالا به کالا معایب زیادی داشت؛ ازجمله اینکه کمتر پیش می‌­آمد که افراد دقیقاً به کالاهای کنونی یکدیگر نیاز داشته باشند. به همین دلیل پول و خط متولد شدند.

در حدود ۳ هزار سال قبل از میلاد، سومریانِ بین‌­النهرین، به‌منظور پیگیری معاملات‌شان، شروع به حک کردن یک سری نماد بر روی لوح­‌های سفالی کردند و تقریباً در همان زمان بود که مفهومی به نام «پولِ جو» به‌عنوان یک اقدام جمعی برای ارزش‌­گذاری و تبادل کالا ابداع شد.

کتاب­‌های ۲۰ دقیقه­‌ای

کتاب‌های غیرداستانی مملو از ایده‌های تأثیرگذار و نکات مفید هستند؛ اما خواندن همۀ آن­‌ها زمان زیادی می‌­برد؛ زمانی که اکثر ما آن را نداریم. تیم مترجمین سایت ذهن، مهم‌ترین بخش‌های این کتاب­‌ها را جدا کرده و در قالب پکیج‌­هایی کوچک می‌­ریزد که مطالعه یا گوش دادن به نسخۀ صوتی آن­‌ها تنها ۲۰ دقیقه از وقت‌تان را خواهد گرفت.

این نوشته ‏۵‏‎ ‎حقیقت از کتاب انسان خردمند که باید بدانید برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.