همه ما بدون شک با این چالش و چالش‌های سخت دیگری مثل کم‌کاری، مدیریت زمان، شبکه‌های اجتماعی زمانی روبه‌رو شدیم یا همچنان با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنیم. آنچه در این مقاله اهمیت دارد، فراهم کردن چند تکنیک و ابزار متنوع است تا بتوانیم از پس چالش بزرگ‌تر بربیاییم.

چالش چرا هنگام درس خواندن تمرکز کافی ندارم؟

احتمالاً شما هم جزو همان دسته‌ای هستید که یا خودتان و یا یکی از عزیزانتان، سال تحصیلی را به دلیل پاندمی کرونا، در خانه و پشت میز و با یک لپ‌تاپ یا گوشی هوشمند به پایان رساند. چالش یادگیری از راه دور و مشکل از دست دادن انگیزه و فشاری که ناشی از لزوم یادگیری شخصی بود را باید بزرگ‌ترین چالش چند سال اخیر دانست.

حالا قصد دارم کمی عمیق‌تر به داستان نگاه کنم و باهم چند راهکار شدنی را با هدف کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه به خاطر بسپاریم.

یک جای مناسب پیدا کن

مکان، مکان و باز هم مکان!

برای آدمی مثل من که یک نویسنده دورکار است، « جا» همیشه حرف اول را می‌زند. اینکه بتوانم بهترین نقطه خانه و اتاقم را برای تمرکز و محتوا نویسی در اختیار داشته باشم همیشه ضروری‌ترین بخش برای موفق شدن است.

حالا جای من را با فردی که قصد مطالعه و یادگیری دارد عوض کنید. چیزی تغییر نمی‌کند. محیط امن برای کتاب خواندن همیشه کارساز است. برخی باید در فضای امنی مثل کتابخانه باشند تا تمرکز پیدا کنند و بعضی دیگر هم، نه، کنج دنجی در کافه محل یا شهر برایشان کافی است. گروه دوم حتی با وجود یک پس‌زمینه صوتی هم می‌توانند تمرکزشان را برای مطالعه حفظ کنند.

اما نکته‌ای که در هر حالت نباید نادیده گرفته شود کیفیت همان نقطه‌ای است که برای مطالعه انتخاب کرده‌ایم:

• مکانی صاف و بدون پستی‌وبلندی
• نقطه‌ای پاک و بدون آلودگی
• موقعیتی که بتوانیم لوازم موردنیازمان را به‌راحتی جا بدهیم و دسترسی خوبی هم به همه آن‌ها داشته باشیم.

ویژگی‌های مکان مناسب برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه

خروجی‌های برق در دسترس– با همه‌گیر شدن مطالعه  در کتاب‌خوان‌های دیجیتالی، یکی از نیازهای اصلی بسیاری از ما، دسترسی نزدیک به خروجی‌های برق است. حتی اگر پای یک reader دیجیتال وسط نباشد، وجود یک لپ‌تاپ یا تبلت در فرایند مطالعه افراد اجتناب ناپذیر است.

چه کسی هست که بتواند وسط مطالعه دنبال پریز برق بگردد و بخش زیادی از حس و حال خوبش با همین جابه‌جایی از بین برود و اعتراضی نداشته باشد!

جای نشستن راحت ( یا حتی جای ایستادن خوشایند)- برای کار و کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه، در اختیار داشتن جایی که حالت بدنی راحتی داشته باشیم و بتوانیم مدت‌زمان زیادی سرگرم کار خودمان شویم، بسیار مهم است.

حالا دیگر بعد از چند سال ترجمه و نویسندگی، میدانم که یکی از مهم‌ترین آیتم‌های نشستن برای من، اختصاص جایی برای تکیه دادن است. ازآنجاکه موقع کار و مطالعه، روی صندلی اداری نمی‌نشینم، یک دیوار سفید و تمیز همیشه در بخشی از اتاقم یا هرجای امن دیگری به دادم می‌رسد!

♦♦ مهم: راست و بدون قوز نشستن، چه پشت میز نشسته باشیم چه روی توپ‌های ورزشی یا یک میز ایستاده، به افزایش انرژی و اعتمادبه‌نفس برای مطالعه کمک می‌کند.

از طرفی در حالت خمیده نشستن این پیام را به مغز می‌دهد که وضعیت روانی خوشایندی ندارید.

چند پیشنهاد برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه در روزهای پاندمی

روزهای پاندمی برابر است با دورکاری. یعنی چه دانش‌آموز باشید چه کارمند، مجبور هستید تا به‌صورت خودآموز و فردی کارتان را پیش ببرید. شاید بد نباشد در کنار روش‌های مؤثر کتاب‌خواندن، با چند راهکار زیر آشنا شوید:

اگر عشق کافئین و چای روزانه هنگام کتاب خواندن هستید بهترین تصمیم این است که خیلی راحت‌تر از جعبه شکلات و پفک، به موکاپات و فرنچ پرس و جعبه دم‌نوش‌ها دسترسی پیدا کنید.

◄◄ کابینت پایین، سمت چپ، پشت شیرجوش استیل عزیزم؛ این از آدرس فرنچ پرس محبوب من!

هم‌اتاقی پرسروصدا یا همسایه بی‌ملاحظه دارید؟ بله، کاملاً درک می‌کنم که تا جا افتادن فرهنگ حفظ حریم شخصی در کشور ما و چند جغرافیای دیگر باید صبر کنیم. اما اگر اهل پخش موسیقی موقع کتاب خواندن هستید حالا وقتش رسیده.

همچنین اگر از وجود یک هدفون روی سرتان موقع مطالعه کلافه نمی‌شوید، گزینه هدفون حذف صدا noise-cancelling دقیقاً به درد شما می‌خورد. برای سفارش این محصول می‌توانید به یکی از فروشگاه‌های اینترنتی در کشور مراجعه کنید.

یا شاید از یک پس‌زمینه صوتی موقع کتاب خواندن بدتان نمی‌آید؟ انتخاب یک پاتوق دنج با جمعیت مناسب برای این کار می‌تواند یکی دیگر از روش‌های کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه باشد.

تشریفات کتاب‌خوانی

وقتی نوبت ساعت مطالعه و درس خواندن می‌شود، اینکه یک روتین مشخص داشته باشیم تا به کمک آن، تمرکز و حس و حال دلخواهمان را به دست بیاوریم خیلی مهم است.

شاید بد نباشد من روتین کتاب‌خوانی خودم را برایتان بنویسم!

• کشیدن پرده اتاق به‌طور کامل تا نور خورشید به درون نتابد.
• نیمه‌باز گذاشتن در اتاق تا جریان هوای خنک را داشته باشم.
• انتخاب بهترین جا برای تکیه دادن و دراز کردن پاهایم (من میز کار ندارم).
• مرتب کردن بخشی کنار دستم برای جا دادن چند کتاب و تبلت
• در دسترس قرار دادن دفترچه‌های یادداشت، تقویم و خودکار محبوب روزنوشت نویسی
• لیوان سرامیکی آبی‌رنگ که همیشه از آب خنک پرشده

با این آداب‌ورسوم جذاب، هم موقعیت بدنی مناسبی برای گردش خون کافی در بدنم ایجاد می‌کنم هم انرژی‌های خسته‌کننده را از ذهنم دور نگه می‌دارم. به عبارتی هرکسی پاسخ مناسبی برای سؤال چگونه کتاب خواندن پیدا می‌کند.

یا شاید روتین مطالعه شما یک آیتم جالب دیگر هم دارد و مثل خیلی از مشاهیر ادبیات جهان، ساعت مطالعه خود را با خواندن نشریات شروع می‌کنید. حتی:

• حرکات کششی
• روشن کردن شمع
• گوش دادن به موسیقی یا پادکست

شاید بد نباشد بدانید که

بدون در نظر گرفتن اینکه دقیقاً چه تشریفاتی برای خودتان در نظر دارید، « تکرار» موضوع مهمی است که نباید آن را فراموش کنید. وقتی این مناسبات تکرار می‌شوند، مغز شما به‌مرورزمان و به‌سادگی در وضعیت تمرکز و کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه قرار می‌گیرد.

وداع با تکنولوژی

نه! اشتباه برداشت نکنید. منظور من قطعاً کنار گذاشتن کامل آن‌ها نیست. چه بسیار کتاب‌خوانی‌هایی که نیاز به جست‌وجو در گوگل، استفاده از مترجم گوگل و موارد دیگر داشته باشد.

همه ما، کم یا زیاد، به گوشی‌ها، شبکه‌های اجتماعی و اپلیکیشن هایی که نصب کرده‌ایم معتاد هستیم. این اعتیاد کاری می‌کند تا بازدهی، تمرکز و انگیزه کافی برای مطالعه یا درس خواندن نداشته باشیم.

شخصاً به دلیل ماهیت کاری که دارم، همیشه وضعیت اعلان شبکه‌های اجتماعی را غیرفعال می‌کنم. حتی پلتفرم چت در یکی از تیم‌های کاری را خاموش کردم تا در زمان استراحت و بدون استرس همه را چک کنم.

♦♦ نکته: فقط کافی است تا یک صدای بیپ از گوشی یا تبلت بعضی هنگام مطالعه بلند شود، مغز فرمان توجه و درنهایت حواس‌پرتی را صادر می‌کند. فکر می‌کنید چطور می‌شود که یک دقیقه ناقابل تبدیل به بسته شدن کتاب و ناتمام ماندن فرایند درس خواندن یک دانش‌آموز/ دانشجو می‌شود؛ با تکرار همین نوتیفیکیشن ها و وسوسه‌های حضور در اینستاگرام.

طبق برآوردهای انجام شده، ۲۳ دقیقه طول می‌کشد تا ذهن دوباره به وضعیت قبل از حواس‌پرتی برگردد.

•● شاید بهتر باشد بدانید که

برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه می‌توانید از ترفند مسدود کردن سایت‌ها site blocker استفاده کنید. فقط کافی است تا گزینه موردنظر را در موتور جست‌وجو، وارد کنید.

تقسیم‌بندی و فاصله‌گذاری هر فصل درسی با فصل بعدی

این بخش مخصوص آن دسته از کتاب‌خوان‌هایی است که قرار است به‌زودی از پس یک آزمون درسی بربیایند. این گروه بیش از هر جمعیت دیگری مورد هجوم حجم زیادی از اطلاعات که باید یاد بگیرند و حفظ کنند قرار می‌گیرند.

بخش زیادی از فشار روحی فرد به دلیل برنامه‌ریزی ضعیف و ناکارآمد بودن مدیریت زمان است که کاری می‌کند شب (های) قبل از آزمون شب‌های کابوس و فرار باشد.

اما خبر خوب اینکه با توجه به پژوهش‌های انجام شده، تقسیم‌بندی و فاصله‌گذاری بین هر بخش کتاب با بخش بعدی تا میزان زیادی باعث بهبود تمرکز و توجه می‌شود.

شاید آمادگی شب قبل از امتحان برای روی امتحان جواب بدهد ولی اطلاعاتی که در حافظه ذخیره می‌شود به احتمال زیاد فوراً از خاطر می‌رود.بنابراین اینکه سی دقیقه روی موضوع تمرکز کنید- و این فرایند را تکرار کنید- بسیار ساده‌تر از هشت ساعت بی‌وقفه درس خواندن است.

تکنیک پومودورو  Pomodoro Technique

در ادامه توضیح بالا، باید عرض کنم که تکنیک جالب دیگری هم هست که ابداع آقای فراچسکو چیریلو Francesco Cirillo در اواخر دهه هشتاد میلادی بود.

تکنیک پومودورو یکی از بهترین روش‌ها برای تقسیم‌بندی درست بخش‌های کتاب بر اساس زمان موردنظر است. کار سختی نیست. فقط کافی است کتاب موردنظرتان را انتخاب ، زمان‌بندی و تا زمان به صدا درآمدن صدای زنگ زمان‌سنج گوجه‌ای، مطالعه کنید.

نکته مهم در تنظیم این زمان‌سنج این است که باید بازه زمانی موردنظرتان را برای درس خواندن مشخص کنید. معمولاً ۲۵ دقیقه بدون هیچ حواس‌پرتی در نظر گرفته می‌شود. بعد از این مدت، یک استراحت ۳-۵ دقیقه‌ای نیاز دارید.

شما باید یک چرخه سه مرحله‌ای دیگر را تکرار کنید تا مجموعه زمان استراحتتان به ۲۵-۳۰ دقیقه برسد. تکنیک پومودورو به‌راحتی کاری می‌کند تا دچار خستگی، عدم تمرکز و بی‌انگیزگی برای درس خواندن نشوید.

♦♦ شاید بد نباشد بدانید که ♦♦

بازه زمانی ۲۵-۳۰ دقیقه مطالعه با توجه به زمان آماده‌سازی سس گوجه یا پومودورو در آشپزی ایتالیایی در نظر گرفته شده است.

چند ابزار مدرن برای کاهش حواس‌پرتی

حالا که چند مرحله برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه پیش رفتیم بد نیست با چند ابزار مناسبی که شرایط متفاوتی برای درس خواندن فراهم می‌کنند آشنا شویم. می‌توانید برای سازمان‌دهی فرایند مطالعه از ابزارهای مفید زیر استفاده کنید:

اپلیکیشن  Todoist

این نرم‌افزار یک اپلیکیشن کاربرپسند است که با هدف ساده‌سازی برنامه‌های شخصی،کارها، درس‌ها و پروژه‌ها در قالب یک فهرست پویا به کمک کاربر می‌آید.

یکی از بهترین ویژگی‌های این برنامه قابلیت فهرست سازی روزانه با برنامه زمان‌بندی هوشمند تنظیم شده است. مثلاً اگر قرار باشد برای هر آخر هفته یک ساعت مطالعه درسی و نیم ساعت مطالعه آزاد داشته باشید، می‌توانید با تنظیم reminder این کار را انجام دهید.

همچنین برای همخوان کردن یک برنامه با افراد دیگر- مطالعه گروهی- می‌توانید روی این اپلیکیشن حساب کنید.

ازجمله قابلیت‌های این نرم‌افزار می‌توان به ویژگی‌های زیر اشاره کرد:

◄ افزودن و نظارت بر کارها و وظایف روی تلفن همراه، تبلت، موبایل، مرورگر

◄ امتیاز یکپارچه‌سازی برنامه بین پلتفرم‌ها و دیگر سیستم‌عامل‌ها

◄ همخوان کردن یک کار یا برنامه درسی/ مطالعاتی بین چند نفر

◄ امکان بارگذاری فایل و ثبت دیدگاه در مورد کار و درس‌های خوانده شده توسط دیگران

◄ دسته‌بندی و اولویت‌گذاری برنامه درسی

◄ قابلیت فعال‌سازی کارهای مهم به عنوان یادآوری

◄ زمان‌بندی کارها

نکته: این نرم‌افزار در ایران هم قابل دانلود و نصب است.

اپلیکیشن ترللو Trello

ترللو یکی دیگر از نرم‌افزارهای مدیریت برنامه و زمان است که دسترسی به آن برای همه کاربران در سراسر جهان ممکن است. این برنامه یک اپلیکیشن آنلاین است که می‌توانید برای مدیریت زمان و کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه از آن بهره ببرید.

این برنامه هم درست مثل todoist کار می‌کند.

تمرکز روی مهارت‌ها نه سطح و کلاس

دنیل ونگ Daniel Wong کارشناس دانشگاهی به یکی از رایج‌ترین اشتباهات بین دانشجویان اشاره کرده است:

•● اهمیت دادن به سطح و کلاس نه مهارت و یادگیری ●●

اینکه دنبال مدرک و مدارج بالاتر باشیم ساده است ولی آیا مهارت پیدا کردن برای زندگی در دنیای واقعی با اولی قابل مقایسه است؟!

شاید دوران تحصیل جذابی نداشته‌ایم ولی اکنون به این باور رسیده‌ایم که هدف از آموزش، تجهیز فرد یادگیرنده با مهارت‌ها و دانشی است که فرصت مشارکت مفید در دنیای واقعی را برای او فراهم کند.

برای کاهش حواس‌پرتی هنگام درس خواندن کافی است این اصل را فراموش نکنیم.

زمان‌بندی برای استراحت

سی دقیقه؟ یک ساعت و سی دقیقه؟ نصف روز؟ هیچ فرقی ندارد برای درس خواندن یا مطالعه چه مدت‌زمانی را تعیین کرده باشید. مهم این است که برای فواصل مطالعه زمان استراحت هم کنار گذاشته باشید.

با به خاطر سپردن این‌که کنترل فردی و انرژی ذهنی ازجمله منابعی هستند که در پایان روز آن‌ها هم تمام می‌شوند می‌توانیم یک برنامه مناسب برای مدیریت زمان استراحت – آن‌طور که دلمان می‌خواهد- بچینیم.

شاید شما هم مثل من اهل جایزه دادن به خودتان بعد از تمام کردن هر فصل کتاب درسی هستید!

ورزش

این اصل علمی دیگر بر کسی پوشیده نیست که ورزش نه‌تنها برای بدن که برای ذهن هم مفید است.  ورزش منظم باعث می‌شود تا تمرکز فرد با افزایش جریان خون به مغز، به مدت ۲-۳ ساعت بهبود پیدا کند. جدای از خوش اخلاق شدن و بهبود کیفیت خواب، باعث کم شدن استرس و اضطراب هم می‌شود.

مهم: وقتی به‌طور منظم ورزش می‌کنیم خطر بروز آلزایمر و کاهش فرایند پردازش مغزی را پایین میاوریم.

برای شروع نیاز به انگیزه دارید؟ بنا بر توصیه کارشناسان می‌توان با سی دقیقه فعالیت مداوم در بیشتر روزهای هفته یا سرجمع ۱۵۰ دقیقه در هفته، وارد چرخه بهبود بازدهی و تمرکز شد.

۵ راهکار کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه در کودکان

بچه‌ها خیلی بیشتر از بزرگ‌سالان درگیر بازی عدم تمرکز در فرایند کتاب خواندن و رسیدگی به امور درسی‌شان می‌شوند. مشکل تمرکز، چه در کلاس درس باشند چه در اتاقشان سرگرم انجام تکالیف، ازجمله شایع‌ترین دغدغه‌های هر دانش‌آموزی به شمار می‌رود.

بارها در مقالاتم به اهمیت آموزش کودک و تأثیر این دوره از زندگی بر موفقیت در زندگی بزرگ‌سالی پرداخته‌ام. در این مقاله هم قصد دارم برایتان بنویسم که چگونه یک کودک کتاب‌خوان در خانه پرورش بدهیم ؟

انجام یک کار و نه بیشتر

خیلی از بچه‌ها میانه‌ای با چندکاره بودن ندارند. اینکه در زمان مشخصی از این شاخه به آن شاخه بپرند و لحظه را از دست بدهند شاید برایشان چندان واضح و تعیین کننده نباشد، ولی در بلندمدت باعث به همریختگی تمرکز آن‌ها خواهد شد.

این معرکه است اگر کودک شما بتواند زمانش را با انجام فقط یک کار مدیریت کند. تمرکز و انگیزه او با این روش،به‌مراتب بیشتر از چندکاره بودن خواهد بود.

تقسیم کارها

دوست دارد شام را خودش درست کند؟ هیچ اشکالی ندارد. به او کمک کنید تا برنامه درست کردن شام را در فواصل زمانی مشخصی انجام دهد. در اختیار داشتن زمان و فاصله کافی بین انجام یک کار به ذهن کودک انسجام و تمرکز کافی می‌بخشد. او به‌مرورزمان یاد می‌گیرد که برای هر بخش از کاری که باید انجام دهد، نیاز به چه آیتم‌ها و چه میزان دقتی دارد.

•● مهم: حس مسئولیت‌پذیری و موفقیت در پایان انجام هر بخش کار انگیزه فوق‌العاده‌ای به کودک می‌دهد.

فهرستی از اهداف

گاهی کودک شما مشکل عدم تمرکز ندارد، او اصلاً نمی‌داند روی چه چیزی باید تمرکز کند.برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه و پذیرش مسئولیت در فرایند درس خواندن بد نیست از روش فهرست سازی استفاده کنید. با این فهرست به او مسیر مشخصی می‌دهید که دید او را در مورد آنچه باید انجام دهد، بخواند یا یاد بگیرد روشن می‌کند.

از او بخواهید برای ساعت جدید درس‌خوانی‌اش چند هدف مشخص کند:

• یادداشت برداری از یک بخش یا موضوع
• یک جای اختصاصی برای درس خواندن

تشخیص اینکه کودک تمرکز کافی در زمان مطالعه ندارد با مشاهده مکان نامنظم و غیرشخصی او کار چندان سختی نیست.

روی زمین و میز هنر دست پدربزرگش دوست دارد کتاب بخواند؟ یا حتی وقتی روی تخت دراز کشیده و یک‌پایش مثل پاندول تکان می‌خورد؟ یا شاید انتخابش اتاقی دربسته و نشسته پشت میز کار دوست‌داشتنی‌اش باشد.

خیال او را بابت انحصار جایی برای درس خواندن راحت کنیم!

مرتب کردن دفترچه و کتاب تمرین

با رنگ‌بندی و تقسیم هر بخش کتاب و دفترچه او، مسیر را برایش هموارتر می‌کنیم. با عادت کودک به تمیز و مرتب بودن، به او کمک می‌کنیم تا در هنگام مطالعه تمرکز و دقت کافی داشته باشد.

شاید بد نباشد که در کنار او، نوشتن و مدیریت دفتر مشق یا کتاب تمرین را زیر نظر داشته باشیم و ببینیم چطور از پس درست کردن دفترش بر خواهد آمد.

همچنین باعث افتخار ماست اگر ضمن دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، گشتی در کتابخانه کتاب‌های صوتی مجموعه بزنید و به سلیقه خود از فهرست کتاب‌هایی مثل ذهن خود را فعال کنید به قلم اسکات جی. هالفرد، خلاصه کتاب جادوی ذهن اثر ماری کندو Marie Kondo یا کتاب ۱۰۱ روش برای به یادآوردن سریع (چگونه حافظه خود را تقویت کنیم) نوشته مایکل تیپر Michael Tipper، کتاب مورد علاقه خود در حوزه توسعه فردی و روانشناسی را انتخاب کنید.

پایان‌بخش

« وقتی نتوانیم ارزیابی کنیم نمی‌توانیم مدیریت کنیم»

این جمله پیتر دروکر Peter Drucker ازجمله فعالین حوزه مدیریت است.او تأکید می‌کند که وقتی پیگیری و سنجش موفقیت جزو اهداف ما نباشد، امکان پیشرفت و بهتر شدن هم وجود ندارد.

برای من، ساعات اولیه صبح و قبل از خواب ازجمله بهترین اوقات برای بازنگری در مورد عادت‌ها، روتین و پیشرفت زندگی حرفه‌ای است.در مورد فرایند درس خواندن هم قطعاً همین استاندارد جواب می‌دهد.

تجربه شما در این مورد چیست؟ آیا برای کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه نیاز به هدفون noise-cancelling دارید یا به‌راحتی روی درس و کتابتان متمرکز می‌شوید؟

منبع:

https://www.oxfordlearning.com/how-to-help-child-focus-in-school/

https://freedom.to/blog/how-to-stay-focused-studying/

این نوشته کاهش حواس‌پرتی هنگام مطالعه با رعایت چند راهکار جالب برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

احتمالاً شما هم برای چند پرسش بالا جواب‌های ساده‌ای دارید ولی همه میدانیم که این جواب‌ها ساده نیستند! اجازه بدهید در ادامه اضافه کنم که صحبت از « آنچه» می‌خوانیم نیست، پای «چطور» خواندن در میان است.

خواننده فعال کیست و خواننده منفعل چه ویژگی‌هایی دارد؟

برای اینکه با راهکارهای چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم آشنا شویم لازم است دو دسته خواننده را بشناسیم؛ خواننده فعال و خواننده منفعل.

◄ خواننده منفعل

• او به‌سرعت آنچه را که خوانده است فراموش می‌کند.
• حجم آنچه را که می‌خواند بر کیفیت به یادسپاری‌اش اثر می‌گذارد. خواننده منفعلی که زیاد می‌خواند چندان از خواننده منفعلی که کم خوان است جلوتر نیست.

◄ خواننده فعال

• او هرچه بیشتر می‌خواند، بهتر به خاطر می‌سپرد.
• خواننده فعال یاد گرفته است که بین محتوای خوب کتاب با محتوای بد تفاوت قائل شود. به عبارتی او درک درستی از فرایند خواندن دارد.
• او تصمیم‌گیرنده خوبی است چون می‌داند چطور دنیا را وادار کند آنچه را که به دردش می‌خورد به او بدهد.
• خواننده فعال از مشکلات فرار نمی‌کند.

 بهترین ویژگی او این است که هرچه بیشتر بخواند بیشتر یاد می‌گیرد.

پرسش: فکر می‌کنید آخرین کتابی را که انتخاب کرده بودید با کدام رویکرد خواندید؟

چند عادت مفید برای پاسخ به چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم ؟

اجازه بدهید همین ابتدا یادآوری کنم اگر می‌خواهیم از فواید چیزی که برایش زمان زیادی می‌گذاریم بهره ببریم لازم است سنجیده عمل کنیم. بله خیلی از ما زمان زیادی را برای کتاب‌خوانی کنار می‌گذاریم درحالی‌که تعداد کمی آگاهانه در تلاش برای بهبود فرایند مطالعه و به خاطر سپردن آنچه می‌خوانیم هستیم.

برای شروع بهتر است برای کتاب خواندن «برنامه‌ریزی» داشته باشیم.

• باید آن را ثبت کنیم.
• بیشتر به آنچه خواندیم فکر کنیم.
• به آنچه خواندیم، در صورت امکان، عمل کنیم.

حالا قصد دارم در ادامه برایتان چند عادت مفید را بیاورم که با کمک آن‌ها بتوانیم بیشترین سود از هر صفحه کتاب‌خوانی را به دست بیاوریم.

برای خواندن، یک فیلتر در نظر بگیریم

هیچ قانونی برای انتخاب کتاب وجود ندارد. نه مجبوریم پرفروش‌ترین را لابه‌لای قفسه‌های شهر کتاب پیدا کنیم و نه کلاسیک‌ها را. همچنین قرار نیست هر چیزی دیگران دوست دارند ما هم همان‌طور باشیم. درواقع در کتابی که دیگران نمی‌خوانند امتیازی برای ما نهفته است.

کافی است فراموش نکنیم ما دیگر یک بچه‌محصل وظیفه‌شناس برای خواندن هر جور کتابی نیستیم. پس بهتر است تمرکزمان را روی خواندن کتاب‌هایی بگذاریم که:

• محبوبیت بیشتری در مقایسه با دیگر کتاب‌ها داشته باشند.
• با سلیقه ما جور دربیایند.
• متناسب با احوالات فعلی ما باشند.

مهم: هرچه کتاب جالب و مرتبط با روحیه خودمان انتخاب کنیم، یعنی شانس به خاطر سپردن محتوای آن را در آینده بیشتر می‌کنیم.

شاید بهتر باشد بدانیم که

کتاب‌های قدیمی و ترجمه‌شده نیاز به بررسی نسخه‌های مختلف دارند تا بهترین را انتخاب کنیم. مثلاً برای خرید کتابی که ترجمه‌شده است حتماً به یاد داشته باشیم که مترجم با رعایت اصول ترجمه به محتوای اصلی متن وفادار مانده باشد.

یک چکیده برای آشنایی

آشنایی اولیه با کتاب موردنظر با انتخاب یک چکیده کوتاه از آن آغاز می‌شود. اگر هنوز رمان بی‌نظیر درخت انجیر معابد اثر شاهکار احمد محمود را نخوانده‌اید پیشنهاد می‌کنم برای شروع، چکیده‌ای از خود نویسنده و زندگی او که به درک بهتر فضای داستان کمک می‌کند آماده کنید. پرسش‌های زیر به‌خوبی در این مسیر به خواننده کمک می‌کنند:

• چرا نویسنده این کتاب را نوشت؟ (آیا برای نوشتن آن قبلاً صحبت شده بود؟)
• پیشینه نویسنده چیست؟
• چه کتاب‌های دیگری نوشته است؟
• این کتاب کجا نوشته شد؟
• وقتی این کتاب نوشته شد، کشور از نظر سیاسی، اقتصادی و فرهنگی چه موقعیتی داشت؟
• آیا این کتاب ترجمه‌شده یا دوباره چاپ شده است؟
• آیا در دوره‌ای که این کتاب نوشته می‌شد هیچ رویداد مهمی – جنگ، رکود اقتصادی، تغییر رهبر، فناوری جدید- اتفاق افتاد؟

چرا این کتاب را می‌خوانیم؟

در این مرحله شاید بهتر باشد تکلیف خودمان را با کتابی که از قفسه بیرون کشیده‌ایم روشن کنیم:

• برای تفریح این کتاب را می‌خوانم.
• دوست دارم در مورد چیزی/ کسی که نمی‌دانم/ نمی‌شناسم بیشتر بدانم.
• برای بهتر شدن مهارت‌های شغلی‌ام کتاب می‌خوانم.
• می‌خواهم وضعیت سلامتی‌ام را ارتقا بدهم.
• قصد دارم مهارت جدیدی یاد بگیرم.
• در فکر راه‌اندازی یک کسب‌وکار موفق هستم.

قرار نیست با خواندن کتاب حجم به‌دردنخوری از اطلاعات را دریافت کنیم. این فایده ندارد! پس بهتر است برای اینکه پاسخ درستی برای چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم بیابیم، دلیل خوبی داشته باشیم.

گذراخوانی سودمند

من شخصاً هر بار که به شهر کتاب سر می‌زنم، برای انتخاب کتابی که تابه‌حال چیز زیادی در موردش نمی‌دانم به جلد پشت کتاب توجه می‌کنم. خلاصه‌ای از محتوای اصلی کتاب همیشه در این قسمت گنجانده می‌شود که به مخاطب کمک می‌کند با شناخت اولیه و بهتری تصمیم بگیرد.

همچنین شناسنامه کتاب که صفحه اول را در هر کتابی به خودش اختصاص می‌دهد، بهترین منبع معرفی آن است. شاید بهتر باشد بدانید که بهترین نویسندگان جهان به لطف کتابشناسی می‌توانند برای نوشتن کتابشان، با صدها کتاب دیگر آشنا شوند.

همخوانی محتوای کتاب با احوالات فردی

البته این عادت قرار نیست همیشه عملی باشد اما نباید فراموش کرد که همخوان کردن کتاب با وضعیت روانی فعلی و چالش‌هایی که با آن‌ها سروکار داریم می‌تواند اثر بسیار قدرتمندی داشته باشد.

برای نمونه در روزهایی که برای ذهن آگاهی، تقویت ذهن و مثبت اندیشی وقت بیشتری می‌گذارم انتخاب کتاب آدم‌های سمی می‌تواند بخش مهمی از تجربیات من در این مسیر باشد و نه صرفاً یک محتوای مکمل.

می‌توانید موقعیت‌های زیر را برای انتخاب کتاب دلخواهتان در نظر بگیرید:

◄ کتابی برای سفر و ماجراجویی-

◄ کتابی برای کنار آمدن با مصائب و دردها-

◄ کتابی متناسب با بحران‌های اخلاقی که گرفتارشان شده‌اید-

◄ کتابی برای روبه‌رو شدن با روزهای سخت-

◄ کتابی برای نارضایتی شغلی-

یادداشت‌برداری

اگر بدانیم چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم ، کتاب خواندن دیگر یک رفتار بسیار جذاب  برای ما می‌شود و انجام عادت‌ها به‌مرورزمان تأثیر خود را می‌گذارد.

یادداشت‌برداری می‌تواند دو حالت داشته باشد:

• داشتن یک دفترچه یا حتی صفحه memo گوشی هوشمندتان همیشه بهترین گزینه برای ثبت نکاتی است که موقع کتاب خواندن دوست دارید همواره جلوی چشمتان باشد.
• خلاصه‌نویسی پس از پایان هر بخش از کتاب موردنظر. این خلاصه‌نویسی مثل حالت اول می‌تواند همراه با بخش‌های خواندنی‌تر و مفیدتر باشد.

نکته: اگر برای انجام این تمرین کمی نیاز به انگیزه دارید فقط کافی است تصور کنید درست زمانی که از خواندن دست برمی‌دارید، کسی روی شانه‌تان می‌زند و از شما می‌خواهد آنچه را خوانده‌اید برایش تعریف کنید. او هیچ پیش‌زمینه‌ای در مورد کتاب ندارد. چگونه انجامش می‌دهید؟

 کتاب‌هایی که در بخشی از آن‌ها یادداشت‌های خواننده(ها) ثبت شده همیشه شگفت‌انگیز، کاربردی و خواندنی هستند.

فراموش نکنید که

این عادت بسیار مفید کمک می‌کند تا هرزمان که می‌خواهید دوباره به سراغ کتاب بیایید، چکیده‌نویسی‌های شما باعث می‌شوند به یاد بیاورید تا کدام قسمت کتاب پیش رفته‌اید.

یادداشت‌برداری‌های قابل جست‌وجو

می‌توانید با انتخاب یکی از روش‌های زیر دسترسی راحتی به یادداشت‌برداری‌های حین کتاب خواندن داشته باشید:

◄ جعبه یادداشت- یادداشت‌هایتان قابل حمل هستند و بر اساس موضوع، نویسنده یا زمان مطالعه دسته‌بندی‌شده‌اند.

◄ بخشی از همان کتاب- یادداشت‌ها در همان کتابی که می‌خوانید یا خوانده‌اید طبق دسته‌بندی بالا نوشته شده‌اند.

◄ سیستم دیجیتالی- سکشن memo در گوشی هوشمند، اپلیکیشن های یادداشت نویسی متنوع و حتی word office

◄ زمان‌بندی برای خواندن و بازنگری یادداشت‌ها

حفظ تمرکز

من ازجمله کتاب‌خوان‌های کم تمرکزی هستم که نیاز به اراده‌ای آهنین برای چک نکردن گوشی، تلویزیون خاموش، بهانه نتراشیدن و سر به هوا نبودن دارم.

آنچه در به حافظه سپردن  چیزی که می‌خوانیم مهم است همین تمرکز عمیق برای فهم و جذب محتواست مخصوصاً اگر موضوع کتاب پیچیده و مبهم باشد.

♦♦ مهم: هدف ما این است که یک خواننده فعال باشیم. چنین فردی به تمرکز و توانایی ارتباط با دنیای نویسنده نیاز دارد.

فکر می‌کنید برای خواندن رمان بی‌نظیر کلیدر محمود دولت‌آبادی تمرکز کافی ندارید؟ بله حق دارید! کتاب‌های با حجم بالا گزینه‌های سختی برای حفظ تمرکز هستند. ولی چه باید کرد؟

** روزی ۲۵-۳۰ صفحه بخوانید **

فراموش نکنیم که خواندن یک کتاب حجیم یا سنگین با این روش ممکن است مدت‌های طولانی طول بکشد ولی نتیجه خوبی که دارد به شما حس خوشایند خسته نبودن از خواندن کتاب می‌دهد.

نشانه‌گذاری در کتاب

خیلی از ما ازجمله آن‌هایی هستیم که به‌سادگیِ بچه‌ها در مورد کتاب‌ها فکر می‌کنیم؛ تا نکردن برگه‌های کتاب، چیزی ننوشتن در صفحات آن. ما فکر می‌کنیم کتاب یک وسیله مقدس است.

ولی جالب اینجاست اگر می‌خواهیم بدانیم چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم باید دست از تقدیس کتاب برداریم. اتفاقاً یکی از بخش‌های جذاب کتاب‌خوانی برای من، اگر کتاب را به روش سنتی بخوانم، همین یادداشت نویسی و هایلایت کردن بخش‌های جالب آن است.

◄ فراموش نکنیم که هرچه بیشتر بنویسیم، ذهن ما در زمان خواندن کتاب فعال‌تر خواهد بود.

ساختن یک تصویر ذهنی شفاف

شاید تصور کنید این عادت فقط برای کتاب خواندن کاربرد دارد درحالی‌که این‌طور نیست. ساختن یک تصویر ذهنی کامل و درست از هر چیزی که در زندگی با آن روبه‌رو می‌شویم ازجمله اثرگذارترین تکنیک‌ها برای به خاطر سپردن آن موضوع است.

یکی از تجربه‌های شگفت‌انگیز من در کتاب‌خوانی، شاهنامه فردوسی بود. این مثنوی آن‌قدر استادانه نوشته شده است که باوجود تحصیل در رشته ادبیات فارسی، گاهی نیاز به مکث بیشتر برای درک بعضی ابیات داشتم. با این کار سعی می‌کردم تا تصویری متفاوت و ویژه از آنچه می‌خوانم برای خودم بسازم.

ایجاد ارتباط ذهنی

کتاب‌ها بسته‌های دست‌نخورده نیستند. هرکدام از ما به روش خودمان با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم. فراموش نکنیم که هر محتوا یا حقیقت گنجانده شده در کتاب می‌تواند با بینهایت موضوع دیگر ارتباط داشته باشد. هرچه تلاش شخصی ما برای پیدا کردن این روابط بیشتر باشد، حافظه ما برای ثبت آنچه می‌خوانیم بیشتر تقویت می‌شود.

در اختیار داشتن مدل‌های ذهنی

مدل‌های ذهنی کمک می‌کنند تا درک بهتری از کتاب‌ها داشته باشیم. در ادامه با چند روش استفاده از این مدل‌ها آشنا می‌شویم:

◄ تأیید طلبی

برای شناخت این مدل ذهنی کافی است تا چند سؤال از خودمان بپرسیم:

• کدام بخش(های) این کتاب را نادیده می‌گیرم؟
• این کتاب در راستای تأیید نظرات من است؟ (همین‌طور است؟ اما آیا واقعاً باورهای من را تأیید می‌کند یا فقط چیزهایی را می‌خوانم که دوست دارم بخوانم؟)

اگر دوست ندارید با آنچه خلاف میل شماست در کتاب روبه‌رو شوید، مدل تأیید طلبی قرار است تا این موضوع را به روی شما بیاورد.

◄ به‌روزرسانی فکری

• با خواندن این کتاب قرار است کدام نظرات شخصی‌ام را تغییر بدهم؟
• اطلاعات موجود در این کتاب چطور در به‌روزرسانی دیدگاه من نسبت به زندگی کمک می‌کند؟

◄ انگیزه‌ها

• انگیزه شخصیت‌ها یا نویسنده کتاب چیست؟
• آن‌ها به دنبال چه هستند؟ چه هدفی دارند؟

کورت ونه گات Kurt Vonnegut به‌خوبی در چند جمله زیر به اهمیت انگیزه تأکید کرده است:

«  وقتی می‌خواهم نویسندگی خلاق را به دانشجوهایم تدریس کنم به آن‌ها میگویم تا شخصیت‌هایی خلق کنند که فوری یک چیزی می‌خواهند حتی شده یک لیوان آب. شخصیت‌هایی که بی‌معنا بودن زندگی مدرن، آن‌ها را به ستوه آورده است، مرتب آب می‌خورند.»

◄ مستندات اجتماعی

منظور از این مستندات تعداد نسخه‌های به فروش رفته، تصاحب عنوان پرفروش‌ترین و دیدگاه سایرین است.

• آیا این موارد ازجمله آن‌هایی هستند که روی برداشت و درک من در مورد کتاب اثر می‌گذارند؟
• آیا نویسنده با همین دستاویزها بر خواننده‌هایش تأثیر می‌گذارد؟

البته اینکه نویسنده‌ها از این روش‌ها برای فروش قابل‌توجه کتاب‌هایشان استفاده کنند چندان هم عجیب نیست. درنتیجه، کتاب‌های معمولی و سطح متوسط هم می‌توانند به محبوبیت برسند. مستندات اجتماعی ازجمله روش‌های کلاسیک هستند که خوانندگان باهوش متوجه آن‌ها می‌شوند.

توقف مطالعه در زمان خستگی

یک قانون کلی می‌گوید که « عاشقان کتاب هرگز به فکر تمام کردن یک کتاب خسته کننده نمی‌افتند.»

شاید بد نباشد این جمله جالب شوپنهاور، فیلسوف آلمانی، را به خاطر بسپاریم:

«  کسی یک کتاب به‌دردنخور را نمی‌خواند و البته کتاب‌های خیلی خوب را هم زیاد نمی‌خواند. کتاب‌های اولی سم فکری هستند که ذهن را خراب می‌کنند.»

دوباره خوانی (در صورت نیاز)

ازجمله روش‌های مؤثر کتاب خواندن این است که کتاب‌های عالی را باید چند بار خواند. شاید نتیجه بگیریم که این کار یک‌جور وقت تلف کردن است درحالی‌که هنوز کلی کتاب معرکه دیگر در صف انتظار هستند.

اگر می‌خواهیم بدانیم چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم باید دچار این سوءبرداشت نشویم. بهترین زمان دوباره خوانی دقیقاً بعد از تمام شدن کتاب است.

فراموش نکنید که

هدف، خواندن یک دو جین کتاب نیست. قرار است کتاب بخوانیم تا هر آنچه می‌توانیم بر دانایی خودمان اضافه کنیم.

اگر می‌خواهیم حافظه بادوامی از آنچه خواندیم داشته باشیم، دوباره خوانی حتماً بهترین عادت است.

تکرار، همیشه برای تقویت حافظه جواب می‌دهد.

کتاب خواندن همچون یک فرایند یادگیری

خیلی از ما احتمالاً فکر می‌کنیم که دریافت اطلاعات همان یادگرفتن اطلاعات است؛ مثل زمانی که کتاب درسی می‌خوانیم و لزوماً قرار نیست چیزی یاد بگیریم و فقط فرایند دریافت اطلاعات اتفاق می‌افتد..اما بهتر است بدانیم که فرایند اصلی یادگیری شامل تفکر و بازخورد می‌شود. « تجربه» باعث می‌شود ما با ایده‌های مختلفی در فرایند یادگیری، آشنا شویم.

این ایده‌ها اگر فرصتی برای فکر کردن به آن‌ها نداشته باشیم، ما را وارد چالش نمی‌کنند. به موضوع کتاب خواندن و اینکه چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم بازگردیم!

همین موضوع در مورد کتاب خواندن هم درست است؛ اگر مطالعه کردن بدون تفکر باشد پس یادگیری هم اتفاق نمی‌افتد. یکی از دلایلی که کتاب می‌خوانیم تجربه مشاهده دقیق زندگی از دریچه نگاه نویسنده است و این دقیقا ورود به فرایند یادگیری است.

کتابی که با مکث، تفکر و تلاش برای ارتباط خوانده شود کمک می‌کند تا مغز ما فقط تمایلات نویسنده را یاد نگیرد بلکه نحوه استفاده از این تمایلات و افکار را هم بیاموزد و اینکه هرکدام کجا مفید است و کجا جواب نمی‌دهد.

استفاده عملی از آموخته‌ها

حال به مرحله آخر رسیدیم؛ کتاب خوانده شد. شاید بد نباشد که پیش از هر چیز در ادامه مبحث چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم به چند پرسش مهم پاسخ بدهیم:

◄ چطور می‌توانم آنچه را که از خواندن این کتاب یاد گرفتم استفاده کنم؟

◄ مطالب این کتاب چه موقع به کمک من می‌آید؟ چه زمانی به درد من نمی‌خورد؟

◄ کجا می‌توانم از آن استفاده کنم؟

همچنان که به دنبال جواب هستیم بهتر است فراموش نکنیم که با پایان یافتن مطالعه یک کتاب قرار نیست اتفاق شگفت‌انگیزی بیفتد و ما عین دریافتی خود از کتاب را در زندگی واقعی پیاده کنیم.

** مهم: با برنامه‌ریزی و تصمیم درست در مورد چگونه پیاده کردن مطالب کلیدی نهفته در کتاب در زندگی واقعی، بین خواندن کتاب و تجربه عملی آنچه خواندیم فاصله‌ای منطقی ایجاد می‌کنیم.

تکنیک فاینمن Feynman

در فرایند یادگیری، تکنیک فاینمن به‌عنوان الگوریتمی برای تضمین یادگیری استفاده می‌شود.

شاید بهتر باشد بدانید که

این تکنیک برگرفته از نام ریچارد فاینمن، برنده نوبل فیزیک، است.

اما این تکنیک از چه حرف می‌زند؟ چهار گام اصلی در تکنیک فاینمن مدنظر است:

• انتخاب محتوا یا موضوع
• یاد دادن آن به یک کودک
• شناسایی مشکلات و موانع و بازگشت به منبع اصلی
• بازنگری و ساده‌سازی

در فرایند چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم، آموزش، روشی اثرگذار برای جاسازی اطلاعات در ذهن است. البته لازم نیست حتماً محتوای کتابی را که خواندید به یک آدم کم سن و سال آموزش بدهید. بنا بر تکنیک فاینمن، پیدا کردن فردی که علاقه‌مند است تا آموخته‌های شما را یاد بگیرد جواب می‌دهد.

کسی پیدا نشد؟ هیچ ایرادی ندارد. با خودتان در مورد کتاب حرف بزنید. حتی می‌توانید دیدگاه خودتان را در مورد کتاب‌هایی که در مجموعه ذهن می‌خوانید، پس از دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن برای ما ارسال کنید

پایان‌بخش

چه پایان‌بخشی بهتر از این گفتار نویسنده بزرگ ایران زمین، خالق شاهکار تاریخ بیهقی، ابوالفضل بیهقی، که در مورد کتاب نوشت:

« بهترین سخن‌گویان و یاران، کتابها هستند و آنگاه‌که دوستان تنهایت نهند، می‌توانی به آن سرگرم شوی. اگر او را همراز خویش قرار دهی، سرّ تو را فاش نمی‌کند و با کتاب است که می‌توان به دانش و نیکی‌ها دست یافت. »

من اگر پزشک بودم، درمانی قدرتمندتر از کتاب برای بیمارانم تجویز نمی‌کردم!

منبع:

How to Remember What You Read

این نوشته چگونه کتاب بخوانیم که فراموش نکنیم ؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

این هدف مشترکی است که مردم هر ساله آن را در لیست کارهای خود قرار می‌دهند، احتمالا شما هم این هدف را برای خود تعیین کرده اید.

کتاب خواندن از دوران باستان همیشه یک فعالیت ارزشمند بشری بوده است.

خواندن کتاب های بیشتر هدفی است که همه باید در طول زندگی خود دنبال کنند. اما به نظر می‌رسد امروزه، پیدا کردن وقت برای خواندن صدها کتاب خوب که هر ساله منتشر می‌شوند، هر روز دشوارتر می‌شود، چه برسد به خواندن آثار کلاسیک.

به لطف تلفن های هوشمند، رسانه های اجتماعی و سایت های پخش فیلم مانند نت فلیکس، خوانندگان بیش از هر زمان دیگری عوامل حواس پرتی در اطراف خود دارند.

“کسی که کتاب می‌خواند  قبل از مرگ هزار بار زندگی می‌کند. اما کسی که کتاب نمی‌خواند فقط یک بار زندگی می‌کند. ”      جورج آر آر مارتین

اگر شما هم دوست دارید کتاب های بیشتری بخوانید و از فواید آن بهره مند شوید، این مقاله را انتها بخوانید.

 چرا باید کتاب بخوانیم؟ چگونه برای کتاب خواندن انگیزه پیدا کنیم؟  

کتاب یادگیری شتاب زده برای قرن بیست و یکم بیان می‌کند، که سه کلید برای یادگیری موثر وجود دارد که در کتاب خواندن نیز تاثیرگذار هستند. آن سه کلید،  انگیزه، انگیزه و انگیزه هستند.

نکته اصلی در کتاب خواندن ایجاد انگیزه است. اگر به اندازه کافی انگیزه داشته باشید، همه چیز بسیار آسان تر خواهد شد و خواندن به کاری تبدیل می‌شود که بدون زحمت آن را انجام می‌دهید. در نتیجه کتاب خواندن برایتان لذت بخش خواهد بود.

از طرف دیگر، اگر انگیزه نداشته باشید، همه چیز بسیار سخت خواهد شد. بیشتر از اینکه از کتاب خواندن احساس لذت کنید، به نظرتان  کاری طاقت فرسا خواهد آمد.

در نتیجه، فقط یک راه برای کتاب خوان شدن وجود دارد: برای خود یک انگیزه پیدا کنید.

نه بیشتر نه کمتر. هرچه انگیزه بیشتری داشته باشید، خواندن برایتان کاری بدون زحمت تر و دلپذیرتر می‌شود.

برای به دست آوردن انگیزه، باید درک کنید که کتاب خواندن چه فوایدی برای زندگی تان به همراه خواهد داشت. هرچه این مزایا را درونی تر کنید، بدون دردسر تر و طبیعی تر به یک کتاب خوان قهار تبدیل می‌شوید.

برخی از مزایای کتاب خواندن عبارتند از:

• اشتباهات دیگران را تکرار نخواهید کرد.
• قادر خواهید بود خرد و دانش بزرگترین ذهن ها را بیاموزید.
• انتخاب ها و فرصت های جدیدی را مشاهده خواهید کرد.
• از غنای تاریخ و فرهنگ جهان شگفت زده خواهید شد.
• شما یک مزیت رقابتی قوی نسبت به سایرین پیدا خواهید کرد و در زندگی تان موفق تر خواهید شد.

راهکارهایی برای بیشتر کتاب خواندن

حال که با مزایای کتاب خواندن آشنا شدید و اولین قدم، یعنی پیدا کردن انگیزه برای کتاب خواندن را برداشتید؛ وقت آن رسیده است که راهکارهایی را بیاموزید که با به کارگیری آن ها بتوانید بیشتر کتاب بخوانید.

۱.زمان ایده آل برای کتاب خواندنتان را شناسایی کنید

قسمت های کوچکی از روز که انرژی یا وقت آزاد برای خواندن دارید را مشخص کنید. مثل کتاب خوانی به عنوان اولین کاری که صبح، انجام می‌دهید. می‌توانید کتاب هایی با ژانرهای متفاوت را در ساعات مختلف روز بخوانید.

۲. هر روز ۱۵-۲۰ صفحه بخوانید

تعهد به کتاب خواندن یعنی خواندن حداقل ۱۵ تا ۲۰ صفحه در روز،  یکی از راه های عالی برای رسیدن به موفقیت است. می‌توانید در کمتر از ۳۰ دقیقه این تعداد صفحه را مطالعه نمایید.

این مقدار زمان برای کتاب خواندن در ابتدا صبح، وقت ناهار یا قبل از خواب ایده آل است.

اگر به مدت یک هفته روزانه ۱۵-۲۰ صفحه بخوانید، در آخر هفته ۱۰۵-۱۴۰ صفحه کتاب خوانده اید که تقریباً یک سوم کتاب‌های غیر داستانی معمولی است.

۳. یک لیست کتاب برای خود ایجاد کنید

بسیاری از افراد، زمانی که باید مطالعه کنند، وقت خود را صرف مرور صفحات اینترنتی می‌کنند، یا در نهایت یک کتاب اشتباه را برای خواندن انتخاب می‌کنند.

وقتی در مورد کتابی می‌خوانید که جالب به نظر می‌رسد، احتمالا با خود فکر می‌کنید: “من دوست دارم آن کتاب را بخوانم، اما ابتدا باید کار دیگری انجام دهم”. سپس، نام آن  کتاب جالب را برای همیشه فراموش می‌کنید.

نگه داشتن یک لیست از کتاب هایی که باید بخوانید به شما کمک می‌کنید تا بر این اهمال کاری غلبه نمایید. می‌توانید  وقتی می‌خواهید کتابی بخرید، قبل از خرید لیست خود را چک کنید و از خریدن کتاب های اشتباه جلوگیری نمایید.

برای تهیه یک لیست کتاب، ابتدا باید بفهمید چگونه کتاب های مورد علاقه تان را شناسایی کنید. خواندن مقاله زیر می تواند به شما در انتخاب کتاب مناسب کمک نماید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]

انتخاب کتاب خوب ؛ راهنمای قدم به قدم برای شروع کتابخوانی

[/su_box]

۴. به طور هم زمان بیشتر از یک کتاب بخوانید

دو یا سه کتاب را به طور همزمان بخوانید. این عمل شما را قادر می‌سازد بدون اینکه خسته شوید، از یک کتاب به سراغ کتاب دیگری بروید. خواندن چندین کتاب به این معنی است که ایده های کتاب اول را به روش های عجیب و غریب با ایده های کتاب دوم مخلوط خواهید کرد.

به یاد داشته باشید نباید  آنقدر تعداد کتاب هایی که می‌خوانید زیاد باشد که خواندن آن ها در یک روز  برایتان دشوار شود. با این حال ، اگر بیش از یک کتاب بخوانید، همیشه کتابی دارید که برای خواندنش هیجان زده شوید.

معمولا پیشنهاد می‌شود در یک زمان،  سه کتاب را با هم بخوانید. خواندن تعداد بیشتری کتاب از این مقدار، طاقت فرسا خواهد شد.

۵. سایر مطالب خواندنی را مصرف کنید

بیشتر اوقات کتاب خواندن، لزوماً فقط به معنای خواندن کتاب های خوب نیست. خواندن مقالات و مطالب مفیدی که در اینترنت یا شبکه های اجتماعی می‌بینید نیز به نوعی کتاب خواندن محسوب می‌شود.

اما مراقب باشید مطالبی که می خوانید واقعا مفید و علمی باشند. وقت خود را صرف محتواهای زرد و بی ارزش نکنید.

۶. برای کتاب خواندن تان، هدف تعیین کنید

برای اینکه چند کتاب را در یک ماه یا سال مشخص می‌خواهید بخوانید، هدف مشخص کنید. می‌توانید هدف خود را بین کتاب های داستان و غیر داستانی بشکنید. مثلا بگویید:

امسال می‌خواهم ۲۵ کتاب داستانی و ۲۵ کتاب غیر داستانی بخوانم.

در حالت ایده آل ، حداقل یک بار در ماه پیشرفت خود را در رسیدن به این هدف بررسی نمایید.

۷. یک نقطه مطالعه مشخص داشته باشید

مشخص کنید که می‌خواهید در کجا کتاب بخوانید.  خصوصاً اگر به تازگی تصمیم گرفته اید به یک کتاب خوان قهار تبدیل شوید، این یک تاکتیک عالی برای شرطی سازی ذهنتان است.

با در نظر گرفتن یک منطقه مشخص برای کتاب خواندن، مغز تان با این منطقه ارتباط برقرار می‌کند.

مغز با خود می‌گوید: “اوه ، این منقطه خواندن است … باید خواندن یک کتاب را شروع کنیم.”

در واقع شما با کتاب خواندن در یک فضای خاص، مغز خود را برای خواندن شرطی سازی می‌کنید.

نمونه هایی از نقاط معمول کتاب خواندن عبارتند از:

• هال
• کافه
• نیمکت
• صندلی راحتی
• کتابخانه
• اتاق مطالعه
• میز شخصی

نقطه مطالعه خود را مشخص کنید و بیشتر کتاب خوانی خود را در آنجا انجام دهید. مغز شما شرطی خواهد شد تا در آن منطقه خاص بیشتر کتاب بخواند.

۸. عادت کتاب خواندن را در خود ایجاد نمایید

مرتب کتاب خواندن، مثل ورزش کردن یا مدیتیشن، یک عادت است. اگر آنقدر که می‌خواهید نمی خوانید، باید انضباط شخصی داشته باشید تا خواندن را به بخشی از برنامه روزانه تان تبدیل کنید.

عادت خود را با گفتن جملاتی مانند: “هر روز در ساعت X  صبح/ عصر، برای Y دقیقه در Z (مکان) کتاب خواهم خواند .” ایجاد کنید.

سپس، به مدت یک ماه، پیگیری کنید که چند روز به این عادت پایبند بوده اید.

اگر به دنبال ایجاد عادت های جدید در خود هستید، عادت هایی مثل کتاب خواندن، خواندن کتاب زیر می تواند شما را با ساز و کار ایجاد عادت ها آشنا نماید.‎

۹. یک باشگاه کتاب راه اندازی کنید

یک کلوپ کتاب شامل گروهی از افراد است که شخصاً یا به طور مجازی دور هم جمع می‌شوند  تا درباره کتابی که می‌خوانند، صحبت ‌کنند.

یک نکته خوب در مورد باشگاه کتاب این است که اعضا به خواندن متعهد می‌شوند. در غیر این صورت، مجبور خواهند شد توضیح دهند، چرا کتاب نخوانده اند.

می توانید یک باشگاه کتاب ایجاد کنید و ماهانه یک بار با دوستان خود از طریق WhatsApp یا Zoom درباره یک کتاب خاص گپ بزنید و در مورد معنای آن صحبت کنید.

۱۰. همیشه یک کتاب همراه خود داشته باشید

همه ما زمان های آزادی داریم که به هدر می‌روند. مثلا وقتی منتظر اتوبوس و مترو هستیم، در اتاق انتظار برای قرار ملاقات نشته ایم، پسر یا دخترمان را از کلاس آموزشی یا مدرسه برمی داریم.

یک کتاب، کتاب صوتی یا کتاب الکترونیکی را در ماشین یا کیف خود نگه دارید. هنگامی که چند دقیقه وقت دارید، به جای اینکه وقت خود را در شبکه های اجتماعی بگذرانید ، شروع به خواندن کنید.

حتما شما هم تا به حال از کتاب های الکترونیکی یا اپلیکیشن های کتاب خوانی استفاده کرده اید. و این سوال برایتان پیش آمده که کدام اپلیکیشن کتاب خوانی بهتر است. مقاله زیر را بخوانید تا جواب سؤالتان را پیدا کنید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]

بهترین اپلیکیشن کتابخوانی ؛ ویژگی های یک اپلیکیشن کتابخوانی خوب چیست؟

[/su_box]

۱۱. قانون ۲ فصل را به کار بگیرید

اگر به کتاب‌خواندن علاقه داشته باشید، احتمالا با این سوال مواجه شده اید که چه کتابی باید بخوانید. برای پیدا کردن کتاب مناسب، یک ترفند وجود دارد که کتاب خوان های قهار به کار می‌برند:

• ابتدا کتابفروشی محلی خود را جست و جو کنید.
• به دنبال کتابی با عنوان / جلد جالب باشید (بله. در بعضی مواقع می‌توانید کتاب ها را بر اساس جلد آن قضاوت کنید).
• فقط ۲ فصل از آن کتاب را به طور گذری بررسی کنید.

در تصمیم گیری در مورد ارزشمند بودن یک  کتاب یا نبودن آن، بررسی  ۲ فصل تمام چیزی است که به آن نیاز دارید است.

در قدم بعد برای کتاب های غیر داستانی: فصل اول و آخر را بررسی کنید.

فصل اول:  ایده‌ای کلی راجع به کتاب ارائه می‌دهد.و از نحوه نوشتن نویسنده و موضوعاتی که در کل کتاب در مورد آن صحبت می‌شود، تصوری پیدا خواهید کرد.

آخرین فصل: نویسنده معمولاً خلاصه ای سریع از هر فصل را در فصل آخر بیان می‌کند. بیشتر اوقات، پیام اصلی کتاب به عنوان آخرین نکته در فصل آخر ارائه می‌شود.

اگر افکار مقدماتی و پایانی کتاب جذاب به نظر رسید، آن کتاب ارزش خواندن یا خرید را دارد!

در غیر این صورت، شما خلاصه ای از کل کتاب را در دو فصل خوانده اید. تبریک می‌گویم.

برای کتاب های رمان / داستانی: دو فصل اول را بررسی کنید. بررسی دو فصل اول کتاب های داستانی کافی است تا بتوانید سبک نوشتاری آن را بفهمید. با این کار اطلاعات کافی به دست می آورید تا تصمیم بگیرید که آیا این داستان به اندازه کافی جذاب است تا بقیه کتاب را بخوانید یا نه.

اگر ۲ فصل اول شما را مجذوب خواندن ادامه داستان نمی کند، به احتمال زیاد کتاب مناسب شما نیست.

۱۲. خواندن کتاب های بد را پس از ۵۰ صفحه متوقف کنید

یک توصیه مشهور وجود دارد  که می‌گوید اگر کتابی را دوست ندارید،  پس از ۵۰ صفحه خواندن آن را متوقف کنید.

تفکر پشت این ایده این است که کتاب‌های خوب بسیار زیادی وجود دارند، حتی بیشتر از آنکه  کسی بتواند در طول زندگی همه آن ها را بخواند. بنابراین هیچ دلیلی وجود ندارد که وقت خود را  تلف کنید تا یک کتاب را تا انتها بخوانید، فقط به خاطر این که احساس می‌کنید، باید مطالعه آن را به پایان برسانید.

می توانید با خواندن نمونه کتاب‌هایی که آمازون و سایر فروشگاه ها قبل از خرید کتاب به صورت رایگان در دسترس قرار می‌دهند، از این توصیه جلوتر نیز بروید.

۱۳. به کتاب های صوتی گوش دهید

اگر با ماشین به محل کار خود می‌روید، از پیاده روی طولانی لذت می‌برید یا وقت خود را در باشگاه می‌گذرانید، می‌توانید با گوش دادن به کتاب های صوتی، کتاب های بیشتری بخوانید.

کتاب های صوتی لذت بخش هستند. اگر چشمان تان از خواندن کتاب‌های چاپی یا کتاب‌های الکترونیکی خسته شده است، کتاب های صوتی گزینه خوبی می‌باشند. همچنین این کتاب‌ها برای افراد کم بینا ایده آل هستند.

با دانلود اپلیکیشن ذهن می توانید به مجموعه ای از برترین کتاب‌های روز دنیا دسترسی پیدا کنید که به صورت صوتی درآمده اند. پس وقت را تلف نکنید و با استفاده از ذهن کتاب‌های مورد نیازتان را در کمترین زمان مطالعه نمایید.

۱۴. از شبکه های اجتماعی مثل Goodreads استفاده کنید!

این یک برنامه ضروری برای هر کتاب خوان است ، به ویژه کسانی که به تازگی شروع به کتاب خواندن کرده اند.

اما Goodreads چیست؟

Goodreads یک شبکه اجتماعی برای کتابخوانان و نویسندگان است. فیس بوک را تصور کنید، اما منحصراً برای دوستداران کتاب که دارای ویژگی های عالی است.

علاوه بر روش هایی که در این مقاله بیان شده اند، می توانید از کتاب زیر نیز برای یادگیری “چگونگی خواندن کتاب” و تبدیل کردن آن به کاری لذت بخش، کمک بگیرید.

سخن آخر

کتاب خواندن از این جهت مهم است که باعث رشد افکار ما می‌شود، ضمن اینکه ذهن ما را فعال نگه می‌دارد، به ما دانش و یادگیری بی پایانی را هدیه می‌دهد.

با کتاب خواندن می‌توانید خود را وارد دنیای جادوگران کنید. می‌توانید با بیگانگان سیاره دیگری تعامل داشته باشید. می‌توانید در مورد یک موضوع خاص از متخصصان، زنده و مرده دانش کسب کنید.

کتاب خواندن به شما کمک می‌کند تا خلاقیت بیشتری داشته باشید. هر بار که کتابی را باز می‌کنید، ناخودآگاه به سپرده بانک ایده های خود، چیزی اضافه می‌نماید. پس از کتاب خواندن غافل نشوید و سعی کنید با استفاده از راهکار های ارائه شده، کتاب های بیشتری بخوانید.

منابع

• https://buildyoulifestyle.com/read-books-to-upgrade-your-life-9-tricks-to-become-a-bookworm/
• https://www.lifeoptimizer.org/2007/07/21/how-to-become-an-avid-reader/
• https://becomeawritertoday.com/read-more-often/

این نوشته روش های موثرِ کتاب خواندن را فرا بگیرید تا در سال جدید کتاب‌های بیشتری بخوانید ‏ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.