هوش هیجانی توانایی ما در شناخت احساسات در خود و دیگران، درک تأثیر آنها و استفاده از این دانش برای هدایت افکار و رفتارهای‌مان است. از آنجا که افراد باهوش تمایل دارند با دیگران بهتر کنار بیایند و همدل و دلسوزتر باشند، احتمالاً در مقایسه با همتایان خود موفق‌تر خواهند بود. این مهم باعث می‌شود هوش هیجانی چیزی باشد که ارزش بیشتر دانستن را دارد؛ با ذهن همراه باشید.

هوش هیجانی چیست؟

ما تمایل داریم که احساسات و هوش خود را به عنوان دو چیز جداگانه در نظر بگیریم. اما مهم است که آنها را به عنوان هوش هیجانی (Emotional Intelligence) کنار هم قرار دهیم تا راهی متفاوت برای هوشمند بودن را جستجو کنیم. طبق تعریف فرهنگ لغت، هوش هیجانی به معنای: «توانایی آگاهی، کنترل و ابراز احساسات و مدیریت مناسب روابط بین فردی و منطقی و همدلانه است».

پنج مؤلفه هوش هیجانی

• خودآگاهی: وقتی خودآگاهی داشته باشیم، از نقاط قوت و ضعف خود و همچنین نحوه واکنش در برابر موقعیت‌ها و افراد آگاه هستیم.
• خود تنظیمی: افراد باهوش از نظر احساسی می‌توانند احساسات خود را تنظیم کرده و در صورت لزوم آنها را تحت کنترل قرار دهند.
• انگیزه: افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخوردار هستند نیز تمایل زیادی به انگیزه دارند که این باعث انعطاف پذیری و خوش بینی آنها می‌شود.
• یکدلی: افراد با همدلی و دلسوزی بیشتر در برقراری ارتباط با دیگر افراد، بهتر عمل می‌کنند.
• مهارت‌های اجتماعی: مهارت‌های اجتماعی افراد با EQ بالا نشان می‌دهد که آنها واقعاً از دیگران مراقبت کرده و به آنها احترام می‌گذارند و با آنها کنار می‌آیند.

اهمیت هوش هیجانی

در حقیقت احساسات همیشه در محل کار وجود داشته‌اند، اما باید تحت کنترل قرار بگیرند. با این حال، این روزها احساسات را در محل کار مجاز می‌دانیم و فواید آن را تشخیص داده‌ایم. هوش هیجانی بیش از گذشته اهمیت دارد، زیرا محیط‌های کاری تغییر کرده‌اند. امروزه ما به طور عمده به شکل تیمی کار می‌کنیم و نه در انزوا!

شرکت‌های موفق متوجه شده‌اند که شناخت احساسات می‌تواند به محیط‌ کاری سالم‌تری منجر شود. این به معنای عاطفه و احساسی بودن نیست، اما به این معنی است که افراد به احتمال زیاد از احساسات خود و دیگران آگاهی دارند و طبق آن رفتار می‌کنند. افرادی که از هوش هیجانی بالاتری برخوردارند، با تغییرات سازگارتر هستند.

علاوه بر این، رهبران دارای هوش هیجانی بالاتر تمایل دارند که کارمندان شادتری داشته باشند. این مهم باعث می‌شود هزینه‌های فرسایش ناشی از کاهش یابد و در نتیجه بهره وری افزایش پیدا کند. در مقالات متعدد مثال‌هایی از فروشندگان با EQ بالا ذکر شده است که به طور قابل توجهی بهتر از سایر فروشندگان عمل می‌کنند. در مطالعه روی ۵۱۵ مدیر، معلوم شد که هوش هیجانی نسبت به تجربه یا ضریب هوشی، تأثیر بیشتری در موفقیت افراد دارد.

در هنگام استخدام، شرکت‌ها می‌خواهند افرادی را به همکاری بپذیرند که به خوبی با تیم‌های کاری تعامل دارند. در حال حاضر حدود ۲۰ درصد سازمان‌ها به عنوان بخشی از فرآیندهای استخدام خود را به هوش هیجانی اختصاص می‌دهند. حتی باهوش‌ترین فرد نیز برای موفقیت در این روزها به مهارت افراد خوب احتیاج دارد. ضریب هوشی بالا به تنهایی دیگر کافی نیست!

تقویت مهارت هوش هیجانی

ضریب هوشی بالا نیز چیزی است که ما با آن متولد می‌شویم، در حالی که EQ چیزی است که می‌توانیم برای بهبود آن تلاش کنیم. تا حدود زیادی، هوش هیجانی ما از کودکی با نحوه تربیت‌مان آغاز می‌شود،. اما در بزرگسالی، می‌توانیم تلاش کنیم تا از نظر عاطفی باهوش‌تر شویم. ما در زیر به هفت مهارت برای بهبود مهارت هوش هیجانی اشاره می‌کنیم:

• در احساسات خود تأمل کنید. اینجاست که خودآگاهی آغاز می‌شود. برای رشد در هوش هیجانی، به احساسات خود و اینکه چگونه معمولاً در موقعیت‌های منفی واکنش نشان می‌دهید (از اینکه یک همکار، یکی از اعضای خانواده یا یک فرد غریبه درگیر آنها باشد) فکر کنید. وقتی از احساسات و واکنش‌های معمولی خود آگاهی بیشتری دارید، می‌توانید آنها را بهتر کنترل کند.
• آنچه ما واقعیت می‌پنداریم اغلب با آنچه اطرافیان ما می‌بینند کاملاً متفاوت است. برای دریافت چگونگی مواجهه با شرایط عاطفی دیگران، از دیگران کمک بگیرید.
• هنگامی‌ که خودآگاهی خود را افزایش می‌دهید و نحوه برخورد خود را درک کردید، به احساسات خود بیشتر توجه کنید.
• قبل از اقدام به کاری یا صحبت کردن، متوقف شوید و فکر کنید. انجام این کار سخت است، اما به کار خود ادامه دهید و آن را به یک عادت تبدیل کنید.
• با درک چرایی، همدل‌تر شوید. سعی کنید چرایی را در پشت احساسات یا عواطف دیگران بفهمید.
• چه کسی انتقاد را دوست دارد؟ احتمالاً هیچ کس، اما انتقاد اجتناب ناپذیر است. وقتی ما تصمیم می‌گیریم از انتقاد یاد بگیریم به جای اینکه به سادگی از رفتارهای خود دفاع کنیم، می‌توانیم در هوش هیجانی رشد کنیم.
• هوشمندتر شدن از نظر عاطفی یک شبه اتفاق نخواهد افتاد، اما ممکن است با تلاش، صبر و تمرین زیاد اتفاق بیفتد.

فواید هوش هیجانی

EQ مزایای بسیاری دارد، اما در اینجا فقط چند مورد از آن را بیان می‌کنیم:

۱- این امکان را برای کار تیمی بهتر فراهم می‌کند

تیم‌هایی با اعضای دارای هوش هیجانی، در همکاری با یکدیگر عالی هستند. آ‌ها ارتباط خوبی دارند، به یکدیگر اعتماد دارند و برای یکدیگر ارزش قائل هستند. وقتی کسی پیشنهادی را ارائه می‌دهد، می‌توانند به روشی مثبت و مؤثرتری پاسخ دهند.

۲- می‌توانید با تغییر کنار بیایید

افراد زیادی تغییر را دوست ندارند، اما هوش هیجانی ابزار لازم را برای مقابله با هر تغییری که پیش روی باشد را به شما می‌دهد. در محل کار، بسیاری از افراد اغلب نسبت به تغییر نگرشی منفی دارند. اما یک فرد باهوش از نظر احساسی شخصیتی مثبت‌تر خواهد داشت و می‌تواند اعضای دیگر تیم را نیز به این احساس تشویق کند.

۳- شما می‌توانید گفتگوهای سخت را اداره کنید

چه مشتری عصبانی باشد و چه یک کارمند ناراحت! مکالمه‌های دشوار می‌توانند انواع احساسات را برانگیزند. اگر مهارت درستی دارید، می‌توانید قبل از یافتن تصمیم، با برقراری ارتباط عاطفی با طرف مقابل، آن مکالمات را کنترل کنید.

۴- هوش هیجانی یک مهارت مهم فردی است

EQ به شما این امکان را می‌دهد تا به سرعت در مردم اعتماد به نفس ایجاد کرده و همچنین یک رابطه مناسب را فراهم کنید. شما قادر خواهید بود احساسات آنها را درک کرده و با آنها همدلی کنید. این مورد برای هر نقشی فرد در کار تیمی بر عهده دارد، EQ فوق العاده است.

۵- هوش هیجانی ویژگی اصلی یک رهبر قدرتمند است

رهبران بزرگ مردم را درک می‌کنند. آنها می‌دانند که مدیران چگونه کار می‌کنند، چگونه بر مردم تأثیر می‌گذارند و چگونه الهام بخش آنها هستند. هوش هیجانی به شما کمک می‌کند تا به این درک برسید تا بتوانید یک رهبر موفق باشید و تیم خود را در مسیر درست هدایت کنید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″] هوش هیجانی در مدیریت ؛ چگونه بتوانیم رهبری مؤثر باشیم؟ [/su_animate]

[/su_box]

تفاوت بین ضریب هوشی و هوش هیجانی چیست؟

اگر هوش هیجانی نوعی هوش است، چه تفاوتی با ضریب هوشی دارد؟ ضریب هوشی (IQ) نمره‌ای از آزمون‌های استاندارد برای اندازه‌گیری میزان هوش است. ضریب هوشی مستقیماً به توانایی‌های فکری شما مربوط می‌شود، مانند اینکه چقدر خوب یاد می‌گیرید و همچنین چقدر اطلاعات را درک کرده و از آنها استفاده می‌کنید. افرادی که ضریب هوشی بالاتری دارند می‌توانند انتزاعی بیندیشند و ارتباط ذهنی راحت‌تری برقرار کنند.

هوش هیجانی بسیار متفاوت است. EQ استفاده از احساسات برای تفکر و تقویت استدلال است. کسانی که از هوش هیجانی بالایی برخوردار هستند قادرند احساسات خود را مدیریت کرده و همچنین از آن برای تسهیل تفکر و درک احساسات دیگران استفاده کنند.

وقتی صحبت از محل کار می‌شود، برخی می‌گویند که هوش هیجانی برای کار شما مفیدتر از ضریب هوشی است، اگرچه برخی دیگر استدلال می‌کنند که ضریب هوشی اهمیت بیشتری دارد. صرف نظر از اینکه کدام یک از اهمیت بیشتری برخوردار است، EQ نقش مهمی در نحوه عملکرد فرد در زندگی و کار او ایفا می‌کند.

کلام آخر

در عصر دجیتالی امروز، هر مؤلفه شخصیتی می‌تواند به عنوان یک برگ برند محسوب شود. هوش هیجانی چیزی است که ما باید به عنوان یک فرد به آن بپردازیم، آن را مهم بدانیم، بهبود آن را انتخاب کنیم و مهارت کسب آن یاد بگیریم تا بتوانیم هم برای خود و هم برای دیگران، زندگی خوشآیند ایجاد کنیم. EQ ارزش همه چیز را دارد، زیرا ما را به کارمندانی بهتر، همسرانی وفادارتر و افرادی موفق تبدیل خواهد کرد.

این نوشته هوش هیجانی چیست؟ اهمیت، فواید و راه های تقویت EQ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

ضریب هوشی یا آی‌کیو چیست؟

هوش تعاریف متعددی دارد. بسیاری از روان‌شناسان انواع مختلفی از هوش را شناسایی کرده‌اند. هوش جسمانی، هوش هیجانی، هوش عقلی و هوش معنوی معروف‌ترین تقسیم‌بندی روان‌شناسان از انواع هوش است. هرکس ممکن است در یک یا چند زمینه هوشی مستعد باشد. اما آنچه که به نام آی کیو شناخته می‌شود، ضریب هوشی افراد است.

البته درست‌تر آن است که از لفظ بهره هوشی برای این اصطلاح استفاده کنیم. اما این اصطلاح به غلط مصطلح و رایج تبدیل شده است. ضریب هوشی درواقع میانگینی از همه انواع هوش عقلی افراد است. ضریب هوشی باتوجه به میزان عملکرد افراد در انواع آزمون‌های هوش سنجیده می‌شود و افراد به طور متوسط نمره ۱۰۰ را در این آزمون کسب می‌کنند.

تنها چنددرصد محدود افراد در آزمون‌های سنجش ضریب هوشی نمره بالاتر از ۱۳۰ را کسب می‌کنند و درصد کمی هم نمره زیر ۷۰ را کسب می‌کنند. شاید برایتان سوال باشد که معروف‌ترین افرادی که ضریب هوشی بالا داشتند چه کسانی هستند؟

گوته با متوسط آی‌کیوی ۲۱۰ تا ۲۵۵، آلبرت انیشتین با آی‌کیوی بین ۲۰۵ تا ۲۲۰، لئوناردو داوینچی با آی‌کیوی بین ۱۸۰ تا ۲۲۰، اسحاق نیوتون با آی‌کیوی بین ۱۸۰ تا ۲۰۰، کپرنیک با آی‌کیوی بین ۱۶۰ تا ۲۰۰ و نیکلا تسلا با آی‌کیوی بین ۱۶۰ تا۳۱۰ (اوه خدای من!) از معروف‌ترین نوابغ تاریخ علم به‌حساب می‌آیند.

آیا می‌توان ضریب هوشی را افزایش داد؟

بله! خبر خوب اینکه که افزایش ضریب هوشی عملی است و افراد می‌توانند در طول زندگی آن را توسعه دهند. هرچند نمی‌توان از این واقعیت که وراثت در میزان ضریب هوشی افراد بسیار اهمیت دارد؛ اما همه روان‌شناسان متفق‌القول هستند که ضریب هوشی می‌تواند تحت تاثیر عوامل محیطی کم و زیاد شود.

اما سوال مهم‌تر از سوال بالا این است که چطور می‌توانیم باعث افزایش ضریب هوشی شویم؟ راستش جواب‌های زیادی برای این سوال درنظر گرفته شده است. پس با دقت و حوصله ادامه بحث را دنبال کنید تا راه‌های افزایش ضریب هوشی را باهم بررسی کنیم.

قبل از هرچیزی باید توجه کنید که یکی از مهم‌ترین شرایط افزایش ضریب هوشی، شرط سنی است. بهترین زمان برای تقویت و افزایش ضریب هوشی سنین کودکی است. پس از پدر و مادر هستید و فرزند خردسالی دارید، باید از سنین پایین شروع به تقویت آن کنید. می‌توانید برای تقویت ضریب هوشی کودکان‌تان از این مقاله‌ ما اطلاعات خوبی کسب کنید. البته نگران نباشید. همیشه برای افزایش ضریب هوشی تان وقت دارید.

تغذیه

یکی از مهم‌ترین مسائلی که باید برای افزایش ضریب هوشی‌ درنظر بگیرید، تغذیه است. نقش تغذیه در رشد و بهبود عملکرد مغز غیرقابل انکار است. مواد غذایی سوخت مغز به‌حساب می‌آیند و بهترین کارخانه‌ها هم بدون سوخت توان فعالیت خود را از دست می‌دهند.

توجه به تغذیه برای داشتن ذهنی سالم و هوش بالا یکی از ضروریات افزایش ضریب هوشی است. اگر دوست دارید مغزتان مثل یک نیروگاه اتمی کار کند، توصیه‌های تغذیه‌ای زیر را در برای برنامه غذایی‌تان درنظر بگیرید:

غذاهای دریایی، مخصوصا ماهی سالمون و ماهی تن یکی از مهم‌ترین منابع سوختی مغز را درخود جا داده‌اند. امگا-۳ یکی از مهم‌ترین مایحتاج مغز ما برای کارکرد بهتر است و ماهی سالمون و ماهی تن، دوز بالایی از این ماده غذایی را در خود جا داده‌اند.

منابع غذایی سرشار از اسیدچرب را فراموش نکنید. آوکادوو، مغزهای خوراکی مانند انواع بادام، یکی از مهم‌ترین منابع اسیدچرب در طبیعت هستند.

بروکلی، سبزیجات برگی و انواع میوه‌های خانواده بری با دارا بودن منبعی غنی از آنتی اکسیدان، از دیگر منابع باارزش سلامت و کارایی مغز و البته افزایش ضریب هوشی هستند. همچنین می‌توانید با اضافه کردن شکلات تلخ به رژیم روزانه‌تان به افزایش کارایی مغزتان کمک کنید.

ویتامین‌های گروه ب، انواع اسیدهای چرب و انتی آکسیدان‌ها برای حفظ حیات و کارایی مغزتان ضروری هستند. یادتان باشد از منابع ید هم به صورت روزانه استفاده کنید تا مغزتان بتواند به درستی کار کند.

تنظیم رژیم‌ غذایی

نمی‌شود از تغذیه حرف زد و از نقش رژیم غذایی در تنظیم مواد غذایی غافل شد. سعی کنید همیشه در تنظیم رژیم غذایی‌تان، هرم تغذیه را درنظر بگیرید. بهترین نوع رژیم غذایی برای افزایش ضریب هوشی رژیم مدیترانه‌ای است. رژیمی سرشار از غذاهایی دریایی، اسیدهای چرب و امگا-۳.

سعی کنید هفته‌ای یک یا دوبار از روش‌های روزه‌داری برای افزایش ضریب هوشی استفاده کنید. شاید عجیب باشد اما روزه‌داری تاثیری باورنکردنی بر افزایش ضریب هوشی دارد. محققان متوجه شده‌اند که روزه‌داری فاکتور BDNF که عاملی برای ایجاد نورون‌های مغزی و افزایش ایمنی مغز در برابر صدمات ناشی از استرس است را افزایش می‌دهد. این مساله بر افزایش هوش و کارایی مغز تاثیر قابل قبولی دارد.

خواب

سعی کنید خوابتان را درست تنظیم کنید. بهترین حالت خواب داشتن ۶-۷ ساعت خواب شبانه و چرت یک ساعته روزانه است. سعی کنید به مغزتان استراحت بدهید تا بتواند خودش را به طور مطلوبی بازسازی و بهینه‌سازی کند.

حتما تاثیر خواب شبانه را در کارایی مغزتان سرجلسه امتحان حس کرده‌اید. پس یادتان باشد که برای افزایش کارایی مغزتان و تولید بیشتر سلول‌های خاکستری، خواب شبانه خوب و عمیقی داشته باشید.

ورزش

ورزش یکی دیگر از راه‌های هوشمندانه افزایش ضریب هوشی است. شما می‌توانید با انجام ورزش سلامت جسمی و مغزی‌تان را تامین کنید. سلامت عقلی، متضمن افزایش کارایی آن و بهبود وضعیت هوش شماست.

گذشته از آن، انجام ورزش‌های مختلف می‌تواند بین اعضای بدن و مغز شما هماهنگی ایجاد کند. این هماهنگی می‌تواند منجر به بهبود کارایی مغز شده و به افزایش ضریب هوشی شما منجر شود.

از مغزتان کار بکشید

نباید یک لحظه مغزتان را آرام بگذارید. مغز شما هرروز باید طی تمرینات مختلف آزموده شود. مغز از آن دسته از اعضای بدن است که هرچه بیشتر از آن کار بکشید، ورزیده‌تر خواهد شد. درواقع شما با کار کشیدن از مغزتان به افزایش ضریب هوشی خودتان کمک کرده‌اید.

می‌توانید تمرینات جدید ذهنی را شروع کنید. کلمات جدید یاد بگیرید. کتاب بخوانید. مسائل ریاضی حل کنید و فنون جدید یاد بگیرید. این تمرینات می‌توانند به صورت موثری باعث افزایش ضریب هوشی شما شوند.

مغزتان را به چالش بکشید

 مغز شما باید روزانه درمعرض چالش‌های مختلف قرار بگیرد تا ظرفیت آن افزایش پیدا کند. هربار که شما مغزتان را به چالش جدیدی می‌کشید و آن را وادار به پیدا کردن راه‌حل‌های جدید کنید، کارایی آن را به طور موثری افزایش داده‌اید.

تمرین کار کردن با دست مخالف یکی از مهم‌ترین و درعین حال ساده‌ترین روش‌های به چالش کشیدن مغز است. سعی کنید با دست مخالف‌تان غذا بخورید. با آن نقاشی کنید یا جملات ساده‌ای بنویسید تا هردو نیم‌کره مغزتان فعال شود.

کارهای ساده‌تری هم می‌توانید انجام دهید تا مغزتان به چالش کشیده شود. سعی کنید عادت‌های روزانه خودتان را بهم بزنید و خلاف قواعد هرروزه‌تان عمل کنید. مثلا می‌توانید مسیر متفاوتی را برای رفتن به محل کارتان انتخاب کنید.

انجام کارهایی از ان دست می‌تواند به سادگی باعث شود که مغزتان فعالیت بیشتری داشته باشید.

بازی‌های ذهنی و کامپیوتری

انجام بازی‌های ذهنی و کامپیوتری درمواقعی که بیکار هستید باعث می‌شود که مغزتان فعال شود. بازی‌هایی که می‌توانند توان ذهنی‌تان را به چالش بکشند تاثیر زیادی در افزایش ضریب هوشی شما دارند. مثلا می‌توانید جدول سودوکو حل کنید.

بازی‌های کامیپوتری استراتژیک که به توان ذهنی شما نیاز دارند می‌توانند به طرز قابل توجهی بهره هوشی شما را افزایش دهند. بازی‌هایی که به سرعت عمل و تصمیم‌گیری سریع نیازمند هستند هم تاثیر زیادی در افزایش ضریب هوشی دارند.

سعی کنید از گوشی هوشمندتان به صورت هدفمند استفاده کنید. به جای اختصاص دادن وقت‌تان برای گشتن در شبکه‌های اجتماعی، می‌توانید پادکست گوش دهید. کتابهای صوتی و الکترونیک مطالعه کنید و یا با استفاده از اپلیکیشن‌های آموزشی، مهارت‌های جدید یاد بگیرید.

آموزش زبان جدید

آموزش زبان خارجی جدید می‌تواند ضریب هوشی شما را افزایش دهد. وقتی شروع به یادگیری زبان جدید می‌کنید، مغزتان عملکرد زیادی از خودش نشان می‌دهد و مجبور می‌شود از چند توانایی خودش به صورت همزمان استفاده کند.

این عمل باعث می‌شود ضریب هوشی ‌تان به طرز قابل توجهی افزایش پیدا کند و باهوش‌تر شوید. سعی کنید زبان‌های خارجی جدید یاد بگیرید و هرروز چند لغت جدید حفظ کنید و از آنها در جملات استفاده کنید. تاثیر شگفت‌انگیز این کار در افزایش توانایی مغز باورنکردنی است.

یادگیری موسیقی

موسیقی یکی از بهترین تمرینات ذهنی برای افزایش ضریب هوشی است. هنوز به طوز دقیق مشخص نشده است که چطور یادگیری موسیقی بر افزایش ضریب هوشی تاثیر می‌گذارد؛ اما کسانی که توانایی نواختن یک ساز موسیقی دارند می‌توانند ساده‌تر از دیگران زبان خارجی جدید یاد بگیرند. آنها به طور متوسط ضریب هوشی بالاتری نسبت به افراد مشابه خودشان دارند.

این نوشته افزایش ضریب هوشی با چند راهکار ساده اما عملی. چطور مانند نوابع فکر کنیم؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.