اجازه بدهید با معرفی یک شخصیت جهانی شروع کنم؛ آبراهام مازلو. Abraham Maslow روانشناسی که در سال‌های ۱۹۴۳- ۵۴ به جای تمرکز بر روانشناسی و اینکه اشتباه افراد چیست و چطور مانع پیشرفت خودشان می‌شوند، شکل مثبت‌تری از رفتار انسانی را زیر نظر گرفت که تمرکز اصلی آن روی «چه چیزی درست است» بود. این روانشناس انسان‌شناس برجسته در هرم مازلو به ظرفیت روح انسان و اینکه چگونه می‌تواند این ظرفیت را تکمیل کند علاقه‌مند بود.

به باور او انگیزه انسان مبتنی بر این است که فرد در جست‌وجوی تکامل و رشد فردی باشد. در این مسیر، آن‌هایی که علاقه‌مند به خود شکوفایی Self-actualization باشند بیشتر به دنبال تکامل و بهره‌مند شدن از تمام ظرفیت خود هستند.

مازلو و رشد خود شکوفایی

در هرم مازلو تأکید بر نیاز انسان به رشد و کشف حقیقت همیشگی بودن این نیاز در تمام زندگی اوست. به باور مازلو انسان همیشه در حال «دگرگون شدن» است و هرگز باوجوداین فعل دچار ایستایی نمی‌شود. خود شکوفایی که به تعالی فردی هم معروف است، نشان می‌دهد همه ما تشنه معنای زندگی هستیم و برای رسیدن به آن تلاش می‌کنیم. این مفهوم برای ما مهم است.

همان‌طور که میدانید، کره زمین زیستگاه تفاوت‌هاست و هرکسی باوجود تفاوت‌هایش، انگیزه متفاوتی هم برای تعالی فردی دارد. گروهی گرایش به هنر و ادبیات دارند، برخی هم عاشق ورزش هستند، عده‌ای اهل فعالیت‌های گروهی و مشارکتی‌اند و جمع دیگری هم فردمحوراند.

این روانشناس انسان‌گرای آمریکایی معتقد بود که حس شکوفایی فردی می‌تواند با تجربیات عالی ارزیابی شود. مثلاً جهان را به خاطر داشته‌هایش که شامل شگفتی، رضایت و لذت می‌شود تجربه کند. محشر است، نه؟ اگرچه رسیدن به چنین احساسی در شرایط روحی خاص که با خلأهای روحی مختلف همراه است، قطعاً به این سادگی اتفاق نمی‌افتد.

ناگفته نماند که خود شکوفایی یک فرایند ادامه‌دار از دگرگونی است نه اینکه موقعیت بی‌نقصی از شادی بی‌پایان باشد. مازلو این احساس را که در رأس هرم قرار گرفته است با جمله زیر توصیف می‌کند:

«تمایل فردی برای بهتر شدن تا جاییکه ظرفیت او اجازه می‌دهد. شکل خاصی که این تمایل دارد طبعاً در هر شخصی متفاوت است. شاید یک نفر تعالی فردی را در مادر شدن می‌داند و دیگری در ورزشکار شدن. ممکن است کسی شیفته نقاشی باشد یا آن یکی به دنبال فعالیت‌های نوآورانه برود.»

با هرم مازلو بیشتر آشنا شوید

هرم نیازهای مازلو یکی از نمونه‌های قوی برای درک بهتر تعالی فردی است. بنا بر نظریه او، افراد قبل از رسیدن به شکوفایی فردی نیاز دارند تا چهار نیاز اصلی‌شان را برآورده کنند. به عبارت ساده‌تر، قدم گذاشتن روی پله بالاتر نیازمند بالا آمدن از پله زیرین است. این طبقه‌بندی را با هم می‌خوانیم:

◄ کف هرم؛ نیازهای اصلی مثل آب و غذا و جان‌پناه

◄ طبقه دوم هرم؛ نیاز به امنیت

◄ طبقه سوم هرم؛ نیاز به تعلق‌خاطر یا ارتباط

◄ طبقه چهارم هرم؛ نیاز به احترام و خودباوری (هم برای خود و هم برای دیگران)

◄ طبقه پنجم (نوک هرم)؛ خودشکوفایی

نکته جالب‌توجه در مورد این هرم وجود محدودیت‌هایی باوجود کلی بودن دستورالعمل است و نمی‌شود آن‌ها را نادیده گرفت. مثلاً خیلی از افراد هستند که غذا و سرپناه مناسبی ندارند ولی روح سرخوش و آرام و صلح‌جویی دارند و همچنین روابط قوی و احترام متقابل را تجربه می‌کنند؛ بنابراین اگرچه هرم مازلو تصویر تمام نمایی از کشف فردی می‌دهد ولی تنها راه رسیدن به آن نیست.

خودشکوفایی و رسیدن به بهترین نسخه از خود

در ادامه توضیحات ساده و گویای مازلو این جمله زیبای کیم ایگل Kim Egel درمانگر را هم به خاطر بسپارید:

«می‌خواهم بهترین نسخه از خودم باشم.»

به جمله بحث‌برانگیزی رسیدیم! چطور می‌شود که بهترین نسخه از خودمان باشیم؟ اصلاً چطور متوجه می‌شویم که به بهترین نسخه خودمان تبدیل شده‌ایم؟

خانم ایگل که یک درمانگر و مشاور ازدواج است در ادامه جمله‌اش می‌نویسد «نسخه‌ای برای انجامش وجود ندارد. هرکدام از ما باید راه شخصی خودمان را پیدا کنیم تا بتوانیم صدای خرد درونی‌مان را بشنویم. این صدا می‌تواند کمک کند یک زندگی واقعی را تجربه کنیم.»

همان‌طور که بالاتر هم برایتان نوشتم هرکسی تعریفی از خودشکوفایی برای خودش دارد؛ اما این همه ماجرا نیست! این مقاله قرار است کمک دست شما باشد تا با پیچیدگی کمتری مسیر خودشناسی و تعالی خودتان را طی کنید.

خود شکوفایی چه چیزی نیست؟

همان‌طور که نوشته بودم، هر شخصی به‌تناسب ظرفیت و گرایش خود به دنبال تعالی است؛ اما این جمله می‌تواند برای بعضی مبهم باشد؛ بنابراین شاید بد نباشد در این مورد بنویسم که دقیقاً چه چیزهایی نمی‌تواند شکوفایی فردی باشد.

این شکوفاشدن ارتباطی با کمال‌گرایی ندارد. حتی برای تجربه این حس عالی نباید انتظار داشته باشید همه‌چیز بر وفق مراد باشد. می‌توانید در مسیر متعالی شدن قدم بردارید و همچنان دردسرهایی را تحمل کنید.

پس وقتی صحبت از تعالی می‌شود شما هم باید محدودیت‌هایتان را در نظر بگیرید و هم به نقاط قوطى که منحصر به خود شماست توجه کنید و این شامل مهارت‌های عملی، پذیرفتن نقش پدر و مادر، استعداد هنری یا نظر‌گاه‌های احساسی شما می‌شود.

با این اوصاف طوری زندگی می‌کنید که تقویت‌کننده نقاط قوت شما باشد ضمن اینکه بتوانید به آرزوهای کوچک و بزرگی که دارید هم برسید. مثلاً من دوست دارم حنجره خوبی برای آوازخوانی سنتی داشته باشم. موسیقی را دوست دارم ولی نمی‌توانم به آن خوبی که انتظار می‌رود، بخوانم. ولی به‌مرورزمان متوجه می‌شوم که استعداد خوبی برای نواختن سازدهنی دارم.

به کلاس آموزشی می‌روم، مرتب تمرین می‌کنم و اگرچه ممکن است خواننده نشوم ولی حالا متوجه شده‌ام که می‌توانم این نیاز را با نواختن یک ساز برآورده کنم.

چه کسانی بهترین تعریف از خود شکوفایی هستند؟

تا اینجا باهم در مورد تعریف و ضد تعریف تعالی فردی گپ زدیم و حالا مرزبندی‌هایی داریم که به ما برای درک بهتر این مفهوم کمک می‌کند؛ اما واقعاً افرادی که چنین خصلتی دارند یا در حال تجربه این احساس شگفت‌انگیز هستند، چگونه افرادی هستند؟

مهم: لازم است به خاطر بسپارید افرادی که در جست‌وجوی تعالی هستند ممکن است در هیچ‌کدام از دسته‌بندی زیر قرار نگیرند. به همان اندازه هم این احتمال وجود دارد که با داشتن این ویژگی‌ها به شکوفایی برسند.

او آزادانه زندگی می‌کند

زندگی‌اش در بند نظرات و حرف‌های دیگران نیست. بازخوردهای اجتماعی تأثیری بر او ندارد. برای فردیتی که دارد ارزش قائل است و همیشه نیاز به جمع و گروه ندارد.

میانه خوبی با واقعیت و حقیقت دارد

ممکن است این‌طور به نظر برسد که با احتمالات واقعی بیشتر ارتباط دارد و در مقایسه با دیگران، وقت بیشتر و کم دردسرتری برای شناخت نادرستی و اشتباهات می‌گذارد.

مشکلی با ناشناخته‌ها ندارد

به اینکه نداند در آینده چه پیش خواهد آمد اهمیت نمی‌دهد.

او دلسوز، مهربان و پذیراست

چنین احساسات شکوهمند و عمیقی را هم نسبت به خودش و هم نسبت به دیگران تجربه می‌کند.

او شوخ‌طبعی جالب‌توجه و عادی دارد

اگر جزو چنین افرادی هستید و در برابر اشتباهاتی که از شما سر میزند، خنده‌تان می‌گیرد. یک چراغ سبز به نفع شما! چنین فردی حتی به دیگران هم احساس سرگرم شدن در موقعیت‌های چالش‌برانگیز می‌دهد.

از دوستی‌های واقعی لذت می‌برد

دوستی‌های انگشت‌شمار، کهنه و معنادار را به فهرست بلندبالایی از دوستان موقتی ترجیح می‌دهد.

او یک فرد خودانگیخته است

از طبیعت خودش پیروی می‌کند و کمتر پیش می‌آید که دنباله‌روی یک روتین تعریف شده باشد. هراسی از دنبال کردن آنچه در لحظه اتفاق می‌افتد ندارد.

خلاق است

مهم است که بدانید خلاقیت فقط مربوط به توانمندی‌های هنری نیست. برخی از افراد خودشکوفا ممکن است قابلیت حل مسئله به روشی تازه و متفاوت را داشته باشند یا ذهنیت حل مسئله آن‌ها چارچوب جذاب و متفاوت از دیگرانی داشته باشد. ممکن است نتواند جلوی احساسات خودش را بگیرد که این هم یکی دیگر از خصلت‌های شخصیت خودانگیخته است.

از تجربه فراوان لذت می‌برد

تجربیات زیاد باعث خلق لحظه‌ای سرشار از رضایت، شگفتی و لذت می‌شود و بیشتر اوقات روح فرد را به جهان هستی وصل می‌کند. فردی که بهره‌مند از ویژگی خودشکوفایی است با چشمانی باز به تماشای لحظات می‌نشیند. لحظاتی که در آن معنای عمیقی نهفته است. البته ناگفته نماند که او لزوماً یک آدم معنوی نیست.

مسائلی بزرگ‌تر از خودش، برای او اهمیت دارد

او علاقه‌مند به تفکر تصویر بزرگ است و به جای اینکه جهان را در زندگی خودش خلاصه کند تلاش می‌کند تا برای هدف عمیق‌تر، علت چشمگیرتر و مأموریت بزرگ‌تری قدم بردارد.

از خوشی‌های کوچک استقبال می‌کند

او به لحظات لذت‌بخش مثبت توجه می‌کند- از تماشای آخرین تیغه‌های خورشید پیش از غروب بگیر تا یک بوسه محبت‌آمیز- حتی لبخند کودکی می‌تواند در لحظه او را سرحال کند. چنین فردی باوجود تکراری بودن یک لذت، بازهم به استقبال آن می‌رود.

او عادل است

برای دیگران خیر می‌خواهد و طوری رفتار و عمل می‌کند که غیرمنصفانه و غیراخلاقی نباشد.

او احساس اجتماعی دارد

این واژه را روانشناس برجسته آلفرد آدلر توصیف و آن را دغدغه حال خوب برای همه تعریف کرده است.

** نکته: اگر ویژگی‌های بالا را در خودتان نمی‌بینید فراموش نکنید که خودشکوفایی یک فرایند است نه اینکه پایان بازی باشد. نقطه‌ای وجود ندارد که شما باید پایانی برای سفرتان در نظر بگیرید. ازنظر یک درمانگر تعالی فردی یک کار مداوم است. ازنظر انسانی، ما هرگز همان‌که هستیم باقی نمی‌مانیم.

چه رفتارهایی باعث خودشکوفایی می‌شود؟

در ادامه شاید بهتر باشد به هفت رفتار ساده و خوشایند که شما را به شکوفاشدن نزدیک می‌کند اشاره‌کنم:

• زندگی را مثل یک کودک تجربه کنید؛ همان‌قدر باعلاقه و پیگیر.
• به دنبال چیزهای جدید باشید نه دنبال کردن همان راه امن همیشگی.
• وقتی پای سنجیدن تجربه‌ها به میان می‌آید، به صدای قلبتان گوش دهید نه سنت، اکثریت یا نفوذ و قدرت.
• از تظاهر دوری‌کنید و کاملاً روراست باشید.
• خودتان را آماده کنید تا اگر دیدگاه مخالفی دارید، موردتوجه قرار نگیرید.
• مسئولیت‌پذیر باشید و سخت‌کوش.
• ببنید چه گاردی دارید و سعی کنید آن‌ها را از میان بردارید.

چگونه خودشکوفایی را رفتار ثابت خود کنیم؟

اگر هدف شما تعالی فردی است که باید تبریک گفت چون هدف قابل‌تحسینی دارید. کافی است دقت کنید اگر هدفی در زندگی دنبال می‌کنید و به دیگران اهمیت می‌دهید پس شما در مسیر شکوفاشدن قرار دارید.

با تمرین چند ترفند زیر، متعالی بودن به‌خوبی جزوی از عادات شخصی‌تان خواهد شد.

پذیرا باشید

وقتی برای آنچه پیش‌آمده پذیرا باشید به خودتان کمک می‌کنید که شکوفا بمانید. شاید یک‌شب برنامه ریخته باشید که روز بعد با دوستانتان به پیک‌نیک بروید ولی همین‌که بیدار می‌شوید صدای بارش سیل‌آسا را می‌شنوید!

چنین خصلتی همچنین به معنی آسودگی خیال شما در برابر موقعیت‌های ناشناخته است یا شاید نشانه‌ای دیگر از این باشد که اهل تفکر آرزومندانه نیستید و اوضاع را همان‌طور که هست، می‌بینید.

قدرت پذیرش به تجربه فردی هم برمی‌گردد. بله میدانم که همیشه هم دوست داشتن آدم‌هایی نامهربان یا سخت، آسان نیست. هرچند همچنان می‌توانید دلسوزی خودتان را حفظ کنید چون «هرکسی گرفتاری‌های خودش را دارد و ما از آن‌ها بی‌خبریم.»

◄ فراموش نکنید که

پذیرفتن یک نفر به معنی وقت گذراندن با او نیست.

خودتان، انگیزه خودتان باشید

برای انگیزه داشتن باید در لحظه زندگی کرد. باید ببینیم چطور می‌شود بدون نگرانی از آینده از حال لذت ببریم. البته که «دانستن» و «آماده بودن» احساس امنیت بیشتری به شما می‌دهد و زندگی را آسان‌تر می‌کند ولی چرا با آن نجنگیم؟! شاید بد نباشد به استقبال فرصت‌های چشیدن چیزهایی جدید و غیرمنتظره برویم.

خیلی از ما خاطراتی از کودکی‌مان داریم؛ بچگی خوشایندی که بی‌پروا می‌دویدیم بی‌آنکه فکر کنیم قرار است مقصد کجا باشد یا ترس از به زمین خوردن داشته باشیم. حتی شاید جوان‌تر که بودیم بدون فکر و برنامه‌ریزی آماده یک سفر چندروزه می‌شدیم و به دل جاده می‌زدیم. چرا که نه؟ مگر زندگی قرار است طور دیگری باشد؟!

درواقع تمرین‌های ذهن آگاهی کمک می‌کند تا شما بهتر صدای قلب و غریزه‌تان را بشنوید و به سراغ چیزهایی بروید که احتمالاً برای روبه‌رو شدن با آن آمادگی نداشتید.

روابط باید حال شما را خوب کند

همه ما ارتباطاتی در زندگی فردی داریم که به نحوی نقش مهمی در زندگی ما دارند؛ اما نباید فراموش کنیم که به همان اندازه هم ارتباط با خودمان اهمیت دارد. تقریباً بیشتر ما یک «زمان شخصی» یا خلوت برای خودمان داریم. برای یکی بیشتر و برای دیگری کمتر است. مهم این است که دستاورد شما در این خلوت شخصی چیست نه اینکه چطور آن را می‌گذرانید.

افرادی که عادت به تعالی دارند معمولاً آدم‌هایی آرام و صلح‌جو هستند. با این اوصاف تمرکزتان روی این باشد که با خود در ارتباط باشید و بیش از آنکه با دیگران وقت بگذرانید، برای خودتان وقت داشته باشید.

برای هر موضوع کوچکی، قدرشناس باشید

کلیشه؟ احساس می‌کنید این عنوان یک جمله تکراری و بی‌معنی است؟ فکر می‌کنید اگر مثل زمانی که بعد از خوردن غذا از دست‌پخت میزبان تشکر می‌کنید، در طول روز هم قدردان خودتان باشید رفتار عجیبی است؟ نگاهی به دوروبرتان بیندازید! چیزهایی که معمولاً برای شکر گذاری نادیده می‌گیریم موارد زیر می‌توانند باشند:

• غذای خوشمزه‌ای که دیشب خوردم.
• پیاده‌روی کوتاه با یک گربه ناشناس
• هوای خوب که نفس کشیدن در آن لذت‌بخش است.
• شغلی که احساس خوبی از انجام دادنش دارم.

با اصالت زندگی کنید

این جمله می‌تواند معانی زیادی داشته باشد. دقیقاً منظور من چیست؟ اینکه بتوانیم اصیل باشیم یعنی به خودمان و حقیقت وجودی خود افتخار کنیم، از بی‌صداقتی دور بمانیم، از نفوذ و قدرتمان سوءاستفاده نکنیم و نیازهای خود را نادیده نگیریم. همچنین چندان نگران این موضوع نباشیم که دیگران چه فکری در مورد ما دارند.

همچنان یادآوری می‌کنم که به جای اهمیت دادن به حرف‌وحدیث مردم بهترین کار این است که به تجربیات خودمان توجه کنیم و راهنمای ما، قلب ما باشد. چراکه ما، دستکم با خودمان نمی‌توانیم روراست نباشیم و نیازهایی که داریم را نادیده بگیریم. البته که رعایت حقوق دیگران و احترام به حریم آن‌ها برای ما مهم است ولی تلاش می‌کنیم که در مسیر درستی به اهداف شخصی‌مان هم برسیم.

وقتی صحبت از خودشکوفایی می‌شود دقیقاً تلاش با بالاترین حد ظرفیت خود است نه با تکیه بر ظرفیت دیگران.

مشفق و همدل باشید

دلسوزی افرادی که روحی متعالی دارند نسبت به آفریده‌های دیگر هستی قابل‌تحسین است. این توجه و مراقبت آن‌ها از دیگران فقط مختص به دایره اجتماعی‌شان یا آن‌هایی که در زندگی روزانه می‌شناسند نیست. آن‌ها به خاطر انسانیت این‌گونه هستند.

اگر دقت کرده باشید، رفتار دلسوزانه برخی کاملاً در ارتباطات آن‌ها به چشم می‌آید. شاید در این مسیر دنبال کردن زندگی افرادی با تجربه‌های متفاوت کمک‌کننده باشد که بخشی از آن با مطالعه کتاب، شدنی است.

همچنین با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن می‌توانید از فرصت بی‌نظیر سفر کوتاه به کتابخانه صوتی مجموعه بهره ببرید و با خیال راحت کتاب‌های موردعلاقه خود در حوزه توسعه فردی و روانشناسی را مطالعه کنید.

اما چطور می‌شود این حس زیبا و تأثیرگذار انسانی را در خودمان تقویت کنیم؟ تلاش کنیم تا:

• کارهای داوطلبانه بیشتری برای خیریه و امور بشری انجام دهیم.
• دایره ارتباطات اجتماعی خود را گسترش دهیم.
• به هر قدمی که برمی‌داریم دقت کنیم و مراقب باشیم قدم‌ها، سازنده و مثبت باشند.

شرکت در جلسات با درمانگر

برای رسیدن به هر هدفی، موقعیت‌هایی در زندگی پیش می‌آید که نیاز داریم با یک متخصص حرف بزنیم. منظور من اینجا حضور یک روانشناس است و تقویت خودشکوفایی هم ازجمله این اهداف می‌تواند باشد. از طرفی، منتظر نباشید که درگیر یک مشکل ذهنی نگران‌کننده شوید تا بعد برای گفت‌وگو با درمانگر اقدام کنید.

حتی نیاز به درک مفهوم دلسوزی، خود انگیزشی و قدرت و نفوذ شخصی هم می‌تواند دلیل گرفتن شماره یک درمانگر و تنظیم جلسه باشد؛ بنابراین روی این راهکار برای شناخت بهتر تعالی فردی و تقویت آن در خودتان حتماً حساب جدی بازکنید.

در این مورد، گفت‌وگو درمانی که عموم آن را درمان یا تراپی می‌خوانند یکی از روش‌های درمانی انسانی است که مازلو تعریف دقیق‌تری در مورد آن با توجه به روانشناسی انسان‌گرا ارائه داد.

خودشکوفایی؛ قله دست‌نیافتنی

اینکه تصمیم بگیرید به یکی از حس‌های بسیار ناب و ارزشمند زندگی و البته رهایی‌بخش برسید، قابل‌تحسین است اما مراقب باشید تلاش برای تجربه این حس و درونی کردنش شما را به مرز خستگی و دل‌زدگی نرساند! قرار نیست شکوفایی به معنی غرق شدن در همه خوبی‌ها و درک تمام استانداردهای انسان درست باشد.

به باور مازلو تعالی فردی حقیقی به‌ندرت اتفاق می‌افتد. این عقیده موردقبول بسیاری دیگر از همکاران او هم است. واقعاً چند نفر را می‌شناسید که ۱۰۰% درست زندگی کنند؟ از طرف دیگر، همه چالش‌هایی که در گذشته داشتیم و شرایطی که اکنون در آن زندگی می‌کنیم باعث می‌شوند خیلی سخت‌تر رشد کنیم، خودمان را بشناسیم و به قدرت و نفوذ دلخواهمان برسیم.

حتی همان فردی که یک شخصیت متعالی دارد هم هنوز جایی برای بهتر شدن در خودش می‌بیند.

به یاد داشته باشید که رشد حقیقی تا لحظه مرگ انسان ادامه دارد و رسیدن به نقطه شکوفاشدن باید با عادات و رفتارهای سالم حفظ شود. اینکه با این حقیقت روبه‌رو شویم، خودش یک راهنمایی مهم برای رسیدن به تعالی است.

در پایان

خودشکوفایی یک لباس تک سایز نیست! بلکه باید آن را free size حساب کنید. هیچ دونفری شبیه هم نیستند پس هر کسی مسیر خودش را برای تعالی انتخاب می‌کند. حتی فراموش نکنید که قرار نیست مثل سفر چندروزه به کلاردشت در تابستان باشد! قرار نیست همه‌چیز یکهو و سریع اتفاق بیفتد.

شکوفایی ممکن است یک هدف بلندمدت (به بلندی تمام عمر) باشد تا به کوتاهی جاده‌ای به مقصد بهبود فردی؛ بنابراین فراموش نکنید که بهترین راه تکامل زندگی این است که ظرفیت خودتان را به بالاترین حد ممکن برسانید و به تماشای بهترین خودتان بنشینید.

داشتن قدرت پذیرش بالا، تقویت خود انگیزشی، داشتن خلوت شخصی در کنار روابط سالم اجتماعی، شکر گذاری بابت خوبی و نعمات، اصیل بودن و ماندن، همدلی و دلسوزی و شرکت در جلسات با درمانگر از مهم‌ترین راهکارهای تقویت حس شکوفایی فردی است که به‌راحتی با کمی پشتکار و تمرکز می‌توانید آن‌ها را در خودتان تثبیت کنید.

منبع:

https://www.healthline.com/health/self-actualization#things-to-keep-in-mind

https://www.simplypsychology.org/maslow.html#self

این نوشته خودشکوفایی چیست و چه ترفندهایی برای زیباتر کردن روح خود سراغ دارید؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

با طرح این دو سؤال مهم شاید بد نباشد برای شروع، تعریف دقیق و ساده‌ای از افکار عمومی در اختیار داشته باشیم.

افکار عمومی یعنی چه؟

افکار عمومی مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها و باورها در مورد مسائل مختلف و ازجمله آن‌ها، موضوعات سیاسی است. بسیاری از دیدگاه‌های مردم، چه به‌صورت فردی و چه به‌صورت مردمی، در مورد موضوعات متنوع فرهنگی، اجتماعی و از همه مهم‌تر سیاسی شکل‌دهنده ساختار افکار عمومی است.

این نظرات برای ارزیابی و تفسیر در اختیار مفسران و سیاستگذاران قرار می‌گیرد. افکار عمومی  به‌گونه‌ای هستند که می‌توان با تکیه‌بر آن‌ها، از احساسات و اندیشه فردی در مورد یک موضوع یا مسئله اطلاعات مفیدی دریافت کرد. بنابراین بخش مهمی از تصمیم‌گیری‌های سیاستگزاران بر اساس همین نظرات و درنهایت مدیریت آن‌ها انجام می‌شود.

حاکمان یک کشور با توجه به افکار عمومی، بخش زیادی از دغدغه‌های مردم را تحلیل و بررسی می‌کنند.

افکار عمومی چگونه شکل می‌گیرند؟

شاید برایتان جالب باشد که بدانید افکار عمومی چه پیشینه‌ای دارند و چطور شکل می‌گیرند. بسیاری از ما و شهروندان سایر کشورهای جهان با توجه به باورها و دیدگاه‌های شخصی خودشان، یک سری نظرات مختلف در حوزه سیاست، فرهنگ و اجتماع دارند. سرچشمه این افکار و باورها را باید در کودکی پیدا کرد.

باورهای ما از همان کودکی به‌تدریج و با گسترده‌تر شدن دنیای شخصی که در آن زندگی می‌کنیم، شکل می‌گیرد و رشد می‌کند. این باورها ارتباط نزدیکی با افکار فردی ما دارند که به پشتوانه همین دیدگاه‌ها، ارزش‌ها و انتظاراتی در مورد زندگی و مسائل مختلف برای خودمان تعیین می‌کنیم.

♦♦ اعتقاد به کسب حق آزادی بیان فارغ از جنسیت، زندگی باکیفیت، برابری جنسی و حفظ حریم شخصی ازجمله افکار عمومی است که همه ما در هر سرزمین و حاکمیتی خود را نماینده‌ای برای ابراز آن می‌دانیم.♦♦

نکته: افکار عمومی یا در یک کشور شکل می‌گیرد و بدون احساس خطر یا فشار روانی بیان می‌شوند یا فرد مجموعه‌ای از باورها و اصول ارزشی را با خود به کشوری می‌برد که احتمالاً اهمیت چندانی به افکار عمومی و تأثیر آن بر اداره دولت نمی‌دهند.

پس از دوران کودکی، باورهای شخصی ما در بزرگ‌سالی هم در شکل دادن به افکار عمومی تأثیرگذار هستند. درواقع این نظرات و باورها بر اساس تجربه زیسته و ارزش‌هایی هستند که در مسیر زندگی به آن‌ها دست پیدا کرده‌ایم.

همچنین مدیریت افکار عمومی جامعه‌ای که افراد در آن، دچار رفتارهای نژادپرستانه یا تعصبی هستند ممکن است به‌سختی انجام پذیرد چراکه چنین جامعه نگاه و باور بدبینانه‌ای در مورد حاکمان کشور خوددارند.

وقتی صحبت از افکار عمومی و چگونگی شکل‌گیری آن به میان می‌آید باید به تأثیر زمان در عادی‌سازی دیدگاه‌ها، نظرات در مورد دیگر افراد جامعه، رویدادها و نظرات توجه داشت. این زنجیره نظرات شامل احساس ما در مورد آنچه باید اتفاق بیفتد و همچنین آنچه به نفع حاکمیت است می‌شود.

به‌عبارت‌دیگر

اساس افکار عمومی همین نظرات، احساسات و نتیجه‌گیری‌ها در مورد شیوه اداره کشور است.

فاکتورهای تأثیرگذار بر افکار عمومی

نباید از اهمیت شناسایی و بررسی فاکتورهای مهم و اثرگذاری، در قدم اول، برای مدیریت افکار عمومی غافل شد. در ادامه به چهار فاکتور مهم در شکل‌گیری افکار عمومی می‌پردازم.

فاکتورهای محیطی

این فاکتورها نقش بسیار حیاتی در شکل‌گیری و توسعه افکار و نظرات عمومی بازی می‌کنند. جوامع کوچکی مثل خانواده، دوستان، همسایه‌ها،  محل کار، انجمن‌های مذهبی یا مدارس ازجمله نقاط فراگیر برای روح بخشیدن به افکار عمومی هستند.

این‌یک اصل اثبات‌شده است که همه ما معمولاً دیدگاه‌هایی داریم که همخوانی بیشتری با همین جوامع کوچک دارند. پژوهش‌های انجام شده نشان می‌دهند وقتی شما ازنظر سیاسی به یکی از حزب‌های کشور پایبند باشید درحالی‌که خانواده یا دوستانی دارید که طرفدار حزب مخالف شما هستند، احتمال اینکه شما به جمع حزب مخالف بپیوندید و مثل جمع، طرفدار آن‌ها باشید زیاد است.

یافته‌های مربوط به دوران جنگ جهانی دوم هم در تأیید همین واقعیت بوده است؛ تلاش برای همخوانی سرباز با جامعه جدید پس از انتقال به جوخه دیگر.

رسانه‌های حاکم و شبکه‌های اجتماعی

روزنامه‌ها و وب‌سایت‌های خبری، شبکه‌های اجتماعی، رادیو و تلویزیون، ایمیل و وبلاگ‌ها  نیز ازجمله موارد تأثیرگذار در تأیید افکار عمومی هستند. رسانه‌های حاکم و شبکه‌های اجتماعی همچنین باعث پویایی افکار عمومی  و عمل‌گرا شدن صاحبان این افکار می‌شوند.

بسیاری از کمپین‌هایی سال‌های اخیر در ایران درواقع اهرم اصلی بیداری عمومی و حساسیت بخش گسترده‌ای از مردم برای حضور پررنگ‌تر در برخی رویدادهای سیاسی و اجتماعی بوده است.

دنیای شبکه‌های اجتماعی  و رسانه‌های حاکم آن‌قدر گسترده است که بدون شک یکی دیگر از مهم‌ترین نقش‌های آن شناساندن افکار عمومی به افراد جامعه است. از طرفی رهبران سیاسی دولت‌ها به لطف همین رسانه می‌توانند مخاطبان خودشان را داشته باشند و بدین ترتیب یک گام دیگر برای مدیریت افکار عمومی‌بردارند.

نکته جالب‌توجه در مورد جایگاه رسانه‌ها در جامعه این است که فرصت یکپارچه شدن افکار عمومی در مقیاس بزرگ‌تر را فراهم می‌کند. بنابراین مخاطب در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با وجود حجم زیادی از هشتگ های ایجاد شده، می‌تواند دسترسی سریع و ساده‌ای به افکار عمومی داشته باشد.

با رواج رسانه‌های جمعی- تلویزیون، رادیو، ماهواره و در دهه‌های اخیر شبکه‌های اجتماعی- رویداد مهمی مثل انتخابات با نمایش برخورد نظرات متفاوت و مناظرات مردم و سران سیاسی شکل دیگری به خود گرفت.

گروه‌های مشترک‌المنافع

گروه‌های مشترک‌المنافع، سازمان‌های غیردولتی (NGO)، گروه‌های مذهبی و اتحادیه‌های کار و کارگری زمینه شکل‌گیری و توسعه افکار عمومی را در مورد دغدغه‌هایی که دارند فراهم می‌کنند.

همه این گروها با داشتن دغدغه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و ایدئولوژیک در تلاش هستند که به لطف رسانه‌های حاکم و شبکه‌های اجتماعی بر افکار عمومی تأثیر بگذارند یا به‌صورت شفاهی مسائل خود را مطرح کنند.

◄◄ اعتصاب کارگران نیشکر هفت‌تپه خوزستان ازجمله نمونه‌های بسیار تأثیرگذار از فعالیت اتحادیه‌های کارگری برای جهت‌دهی به افکار عمومی بودند.

شاید برایتان جالب باشد بدانید که

برخی از گروه‌های مشترک‌المنافع در سراسر جهان از ابزار تبلیغات و روابط عمومی برای اعلام دغدغه‌های خود و جلب افکار عمومی استفاده می‌کنند.

همچنین ازجمله تاکتیک‌های پرطرفدار در چند سال اخیر می‌توان به رأی‌گیری غیررسمی انجمن‌ها و گروه‌های غیردولتی اشاره کرد که در چند سال اخیر موج گسترده‌ای از این روش اطلاع گیری در مورد افکار عمومی در کشور ما به وجود آمده است.

بسیاری از اتحادیه‌ها و انجمن‌ها به لطف بستر جهانی شبکه‌های اجتماعی اقدام به رأی‌گیری از اعضا و حامیان خود، چه به‌صورت ارسال پیامک و چه  در وب‌سایت، کرده‌اند.

دلایل برگزاری این رأی‌گیری‌های غیررسمی می‌تواند محدوده‌ای از ارزش سرگرمی تا نقش کاربردی در دست‌کاری افکار عمومی داشته باشد به‌ویژه از سوی گروه‌های مشترک‌المنافع یا سازمان‌هایی خاص که برخی از آن‌ها از نتایج نظرسنجی دروغین به‌عنوان ابزاری برای خوب‌تر جلوه دادن خود استفاده می‌کنند.

سران(رهبران) فکری

این فاکتور نقشی اساسی را در تعریف مشکلات مردم و تأثیرگذاری بر افکار عمومی در مورد خودشان به خود اختصاص داده‌اند.  رهبران سیاسی، درصورتی‌که بخواهند توجه رسانه‌ها را به خود جلب کنند، مشخصاً می‌توانند یک مشکل ناشناخته را به مسئله و دغدغه‌ای ملی تبدیل کنند.

یکی از روش‌هایی که سران فکری برای جمع‌آوری نظرات و حل اختلافات بین آن‌هایی که توافق اصلی را در مورد یک موضوع باهم دارند، انتخاب می‌کنند نمادسازی خلاقانه یا تولید شعار و تکیه‌کلام است.

آن‌ها از این روش برای مدیریت افکار عمومی استفاده می‌کنند که یکی از نمونه‌های آشکار از نقش رهبران فکری به جنگ جهانی اول برمی‌گردد.  وودرو ویلسون Thomas Woodrow Wilson بیست و هشتمین رئیس‌جمهور آمریکا که جزو متحدان در این جنگ به شمار می‌آمد شعار « جنگی برای پایان دادن به همه جنگ‌ها» را با هدف « ساختن جهانی امن به نفع دموکراسی»، سر داد.

درحالی‌که روابط پس از آغاز جنگ جهانی دوم با اتحاد جماهیر شوروی داشت با عنوان «جنگ سرد» شکل می‌گرفت. گوینده این عبارت اولین بار مشاور رئیس‌جمهور، برنارد باروک Bernard Baruch بود که در سال ۱۹۴۷ آن را مطرح کرد. با طرح علنی موضوع جنگ سرد، نمادها و شعارها به‌راحتی برای بخش بزرگی از جامعه و مخاطبین رسانه حاکم و شبکه‌های اجتماعی ساخته شد. این روش درواقع سنگ بنای اصلی افکار عمومی در مورد هر موضوع موردتوجه جامعه بود.

نباید فراموش کرد که رهبری فکری مربوط به چهره‌های برجسته در جامعه نمی‌شود. بلکه هر فردی را شامل می‌شود که دیگران به‌نوعی طرفدار و دنباله‌روی او در مورد موضوعی خاص هستند.

بنابراین در یک گروه اجتماعی این شخص محبوب ممکن است شهرت سیاسی داشته باشد و دیگری به دلیل دانش سیاست خارجی مشهور باشد درحالی‌که فرد پرطرفدار بعدی می‌تواند یک کارشناس املاک باشد.

پس این رهبران عموماً بیرون از حلقه ارتباطی شخصی خودشان، دوستان و نزدیکان، شناخته شده نیستند درحالی‌که اثر پیش‌رونده نقش آن‌ها در شکل‌گیری و مدیریت افکار عمومی چشمگیر است.

اثرات پیچیده

بر کسی پوشیده نیست که ویژگی‌های روان‌شناختی، محیط فردی و اثرات بیرونی دیگر نقش اصلی و مهمی را در شکل‌گیری افکار فردی ایفا می‌کنند. با این اوصاف کار چندان ساده‌ای نیست که بگوییم افکار عمومی در مورد یک مسئله یا موضوع چطور شکل می‌گیرد.

البته نباید از تغییر این افکار هم غافل شد. یک سری از این نظرات و باورها هستند که تحت تأثیر رویدادها یا محیط‌های خاص هستند درحالی‌که در موارد دیگر، تعیین فاکتورهای برونی بر شکل‌گیری این فکرها چندان ساده نیست.

البته  یک سری افکار عمومی قابل پیش‌بینی هستند و می‌توان آن‌ها را بررسی و شناسایی کرد. برای نمونه افکار عمومی در مورد برخی کشورها تا میزان زیادی بستگی به حاکمیت حاکم بر آن کشور دارد.

نکته جالب‌توجه و البته آشنا اینجاست که وقتی مردم همخوانی چندانی با شرایط حاکم نداشته باشند، دیدگاه خودشان را تغییر می‌دهند. مورد مشابه می‌تواند یک رویداد خاص مثل بلایای طبیعی و مصائب انسانی باشد. این دو مورد باعث تشدید آگاهی نسبت به مشکلات جدی یا دغدغه‌ها می‌شود یا زمینه تغییر در افکار عمومی را ایجاد می‌کند.

برای مثال افکار عمومی در مورد محیط‌زیست با خبرسازی‌هایی در مورد فاجعه چرنوبیل، انفجار رآکتور هسته‌ای در اکراین روسیه در سال ۱۹۸۶، از سوی مارگارت تاچر، نخست وزیر انگلیس در سال ۱۹۸۸ به‌عنوان یکی از معضل‌های زیست‌محیطی و همچنین نشت تانکر نفتی اکسون والدز Exxon Valdez  در سال ۱۹۸۹ شکل دیگری به خود گرفت یا دچار تغییراتی با دغدغه‌های جدید شد.

روش‌های مدیریت افکار عمومی

در ادامه قصد دارم با چند راهکار ساده، چند قدم برای مدیریت افکار عمومی‌برداریم.

مردم را نباید فراموش کرد

مردم خواهان این هستند که دولت به منافع آن‌ها توجه داشته باشد. استراتژی‌های بحران که تا سطح « هرچه قدر می‌توانی کمتر بگو» احتمالاً کاری می‌کند تا دولت در نظر مردم، تصویر نادرستی بگیرد. آیا بحران و آشفتگی افکار عمومی یعنی حاکمیت باید فوراً اقدام به پیگیری اوضاع کند؟ شاید این‌طور نباشد. چون نیاز است تا روی این وضعیت کار شود.

بحران و اغتشاش افکار عمومی معمولاً باعث ایجاد فرصت‌هایی می‌شود. ضمن اینکه بیشتر شبیه نگه‌داشتن یک اژدها با دم است. نباید فراموش کرد که مردم، باهوش و جست و جو گر هستند.

بنابراین، دولت یا حاکمیتی که اعتبار درستی در نگاه مردمش داشته باشد، افکار عمومی خواهان حمایت آن از باورهایشان و به عبارتی مدیریت افکار عمومی هستند.

در نقطه مقابل و با مشاهده بی‌اعتباری دولت، باید منتظر مردمی بود که حتی احساس همدردی هم نسبت به حاکمیت ندارند که معمولاً این روش، بهترین انتخاب است.

اوضاع نباید از این بدتر شود

اولین هدف مدیریت افکار عمومی، ارتباطات بحران، باید این باشد که اوضاع بدتر از وضعیت فعلی نشود. پاسخ سریع به وضعیت شاید در راستای حفظ وقت گران‌بهای ما باشد اما نباید فراموش کرد که باید به‌درستی این پاسخ داده شود.

بهترین کار این است که بحران را با انتخاب‌های دم‌دستی بدتر نکنیم. اگر خبرنگاری قصد مصاحبه تلفنی دارد بهتر است این کار انجام نشود. انجام مصاحبه تلفنی درست بعد از بحران افکار عمومی، مدیریت را سخت می‌کند.

در چنین وضعیتی معمولاً فرد مسئول که مصاحبه را پذیرفته است بعداً متوجه می‌شود که همه آنچه تعریف کرده بود تحریف‌شده  یا جنبه‌های منفی به حرف‌هایش تزریق و خبرنگار داستان دیگری را منتشر کرده است.

مدیریت افکار عمومی یعنی هدایت بحران با ابزار درست. می‌توان از گزینه پاسخگویی با ایمیل استفاده کرد. دستکم در ابتدای بحران. این تصمیم چند نتیجه با خود به همراه دارد:

• با این روش، فرصت بیشتری برای فکر کردن به جواب‌هایی که قرار است داده شود، وجود دارد.
• به خبرنگار نشان داده می‌شود که موضوع برای او هم اهمیت دارد فقط زمان بیشتری نیاز است.

در مدتی که برای پاسخگویی زمان خریداری می‌شود، می‌توان وضعیت را با بررسی رسانه‌های اجتماعی ارزیابی کرد تا پاسخ درستی ارائه شود.

هدف از مدیریت افکار عمومی را فراموش نکنیم

این فرایند به ما یک تصویر بزرگ و کلی می‌دهد: باید از دولت مراقبت کرد. وقتی بحران ارتباطات در مقیاس کلان پیش می‌آید درواقع مدیریت آن یعنی:

• حفاظت از اعتبار حاکمیت
• محافظت از قیمت سهام
• حمایت و مراقبت از مردم

شاید بخشی از این معادله مربوط به حفظ پول و سرمایه ارزی کشور باشد ولی نباید فراموش کرد که استراتژی کوتاه‌مدت ممکن است کوته‌بینانه باشد. اینکه دولت بتواند مشاغل حقوقی را ساده‌تر کند( در همین فرایند پول دولت هم حفظ می‌شود) می‌تواند بهترین هدف و استراتژی به‌حساب بیاید.

اما اگر بهای محافظت از دولت، به خطر انداختن اعتبار ملی باشد، در بلندمدت به قیمت کاهش قیمت سهام یا فرار مغزها تمام می‌شود که هزینه‌ای به‌مراتب بیشتر دارد. بنابراین هم اهداف بلندمدت و هم اهداف کوتاه‌مدت باید سنجیده شوند.

واقعیت از زوایای مختلفی قابل‌مشاهده است

مدیریت افکار عمومی باید استراتژیک باشد. گروهی اسم « چرخش» را برای آن انتخاب می‌کنند و به نظر چندان هم نادرست نیست. حاکمیت « باید» از خودش در شرایط بحران اذهان عمومی دفاع کند؛ با ذی‌نفعانش، با کارمندانش، با رهبرانش و البته با مصرف‌کننده‌هایی که دارد.

پیامی که از بحران منتقل می‌شود باید با واقعیت همخوانی داشته باشد و البته نباید فراموش کرد که واقعیت را از چندین زاویه می‌توان مشاهده کرد. وقتی آن را یک فرصت می‌بینیم، تا حدودی نقش اهرم پیدا می‌کند.

با پاسخ مناسب و به‌موقع از سوی ذی‌نفعان، بحران می‌تواند یک فرصت مفید و سودمند باشد. پس اگر دورتر از واقعیت باشد به نفع حاکمیت نیست.

تعادل در برخورد با خبرنگاران

بخت با کسی یار است که ارتباطش با خبرنگاران با ایمیل و هرگونه متن نوشتاری برقرار می‌شود. چون با دریافت و مشاهده ایمیل حاوی پرسش‌ها، فرد مسیری از سفر پرسش و پاسخ را در مقابل دیدگانش طی می‌کند.

با دریافت متن سؤالات، این قدرت وجود دارد که فوراً و البته در بازه زمانی مناسب و مدیریت‌شده پاسخی همدلانه و مطابق با سؤالات آن‌ها و گفت‌وگو با رسانه‌های جمعی ترتیب داده شود.

رویارویی با خبرنگاران فرصت اقدام فعالانه را فراهم می‌کند. درصورتی‌که حس می‌کنیم قرار است اتفاقی بیفتد و این اتفاق اجتناب‌ناپذیر است، بهترین تصمیم این است که با آن روبه‌رو شویم و همچنین مشخص کنیم برای مدیریت اوضاع چه روشی برای حل مسئله باید پیاده کرد.

اینجاست که جایگاه شخصیت‌های حقوقی و وکلا خودش را نشان می‌دهد. وکلا با بیان موقعیت کاری می‌کنند تا تفاوت قابل توجهی در نتیجه اقدام قضایی صورت بگیرد.

خطاها باید به ما بیاموزند

اینکه از اشتباهاتمان درس بگیریم و به لطف این آگاهی، زمین را جای بهتری برای زیستن کنیم شاید سخت باشد. این سختی، یعنی مورد هدف قرار گرفتن غرور و دارایی ما. اگر این مسیر ما را دورتر می‌برد و برایمان هزینه دارد در عوض انسانیت و فروتنی تصویر بهتری پیدا می‌کند و نتیجه بهتری برایمان رقم می‌زند.

عبرت گرفتن از اشتباهات کاری می‌کند تا ذی‌نفعان خودمان را حفظ کنیم که این شامل مردم هم می‌شود. شاید از تبعات این آگاهی، شادی اندکی باشد ولی فایده‌ای که برایمان دارد به‌مراتب اثرگذارتر و چشمگیرتر است.

پذیرش خطاها لزوماً نباید علنی باشد مخصوصاً در ابتدای بحران و درست درزمانی که اوضاع پیچیده است. اما عالی می‌شود اگر با خودمان تکرار کنیم

« حالا که با مشکلات روبه‌رو شدم آن‌ها را ریشه‌یابی می‌کنم تا بهترین راه برای حل آن‌ها را بیابم.»

درواقع به جای ادای جمله « اشتباه کردم» با گفتن عبارت بالا، یک موقعیت شرطی هوشمندانه درست می‌کنیم که متفاوت است. با این اوصاف، حالا برمی‌گردیم به مزیت پاسخ‌های مکتوب در بازه زمانی مشخص به جای گفت‌وگوهای شفاهی که نیازمند پاسخ سریع و بعضاً فکر نشده هستند.

باور به اینکه « ذات بشر» علیه ما است

این جمله، زیادی ترسناک و مبهم و غیرمتعارف نیست؟! اجازه بدهید کمی این عبارت را برایتان بیشتر توضیح بدهم.

همه ما طبیعتاً به سمت بحران کشیده می‌شویم که این تمایل به نقطه منفی نام دارد. این وضعیت برای خیلی از نویسندگان و خبرنگاران آشناست. چرا؟ چون آن‌ها به‌خوبی می‌دانند که اخبار ناراحت‌کننده بیشتر از خبرهای خوب بازدید دارد. در دنیای فناوری و شبکه، منجر به کلیک و همخوان کردن می‌شود. این، یعنی مدیریت افکار عمومی.

فراموش نکنید که

خبرهای بد، همیشه پول‌ساز هستند.

پس اینکه بسیاری از انتشارات و خبررسانی‌ها وضعیت را بدتر ازآنچه هست نشان بدهند درواقع به نفعشان است. چنین وضعیتی همواره اتفاق می‌افتد و این ما هستیم که برای مدیریت خود باید بهترین تصمیم را بگیریم.

مهم: مجهز بودن به تفکر سواد رسانه‌ای آگاهی فردی نسبت به این موضوع را افزایش می‌دهد.

همچنین می‌توانید با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، افتخار حضور در کتابخانه صوتی این مجموعه را برای دانلود کتاب های مورد علاقه خود در حوزه فردی و توسعه کسب و کار نصیب ما کنید.

پایان‌بخش

مدیریت افکار عمومی لزوماً منحصر به زندگی فردی ما نمی‌شود. یا بهتر است این‌گونه نوشته شود که در مقیاس کلان روش‌های کارآمدی وجود دارد که همه ما با الهام از آن می‌توانیم مسیر مدیریت شخصی زندگی خودمان را پیدا و هموار کنیم.

مجموعه ما مشتاقانه منتظر ثبت دیدگاه شما خواننده عزیز در مورد تجربیات مدیریتی‌تان در عرصه مختلف زندگی ازجمله کنترل افکار عمومی است.

منبع:

https://courses.lumenlearning.com/americangovernment/chapter/the-nature-of-public-opinion/

https://www.britannica.com/topic/public-opinion/Mass-media-and-social-media

https://blog.reputationx.com/proactive-crisis-communications

این نوشته مدیریت افکار عمومی: یک شمشیر دولبه با اثری چشمگیر برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

تصور کنید آماده رفتن به سر کار هستید، داخل ماشین خودتان، در ایستگاه مترو یا حتی مشغول ثبت کارت حضوروغیاب که ناگهان ذهن‌تان مشتی تصویر یا افکار عجیب‌وغریب را به سمت شما نشانه می‌گیرد. حالا شما با مغزتان گلاویز شده‌اید فقط به خاطر اینکه دارد یک بلایی سرتان می‌آورد!

این افکار واقعاً چه می‌توانند باشند؟ چیزهایی خجالت‌آور یا مسائل ممنوعه و غیرقابل‌پذیرش از طرف اجتماع یا حتی از این‌ها آزاردهنده‌تر، مثل آسیب زدن به کسی که در واقعیت اصلاً دوست ندارید این کار را نسبت به او انجام دهید.

هرچه که باشد، این فکرهای غیرمنتظره که به قلمرو ذهن شما هجوم می‌آورند فقط برای شما نیستند. نگران نباشید. شما تنها نیستید.

در مورد افکار مزاحم بیشتر بدانیم

پیش از آنکه راهکاری برای مدیریت افکار مزاحم پیدا کنیم شاید بد نباشد کمی عمیق‌تر با فکرهای بی‌موقع و مزاحمی که به سراغ ما می‌آیند آشنا شویم.

افکار مزاحم افکاری هستند که پا به ناخودآگاه فرد می‌گذارند بی‌آنکه خبری بدهند یا فرد نیاز به یادآوری داشته باشد. محتوای این افکار هشداردهنده، آزاردهنده یا حتی ظاهراً عجیب‌وغریب است.

این افکار با یک سری نقاط مشترک گریبان خیلی از ما را می‌گیرند؛ اما یک سری از افراد حسابی درگیر آن‌ها می‌شوند که درنهایت فشار خیلی زیادی به روان آن‌ها تحمیل می‌شود.

دلیل شکل‌گیری افکار مزاحم چیست؟

آیا می‌توانیم این فکر و خیال‌های مزاحم را طبیعی بدانیم؟ قبل از جواب دادن به این سؤال همه‌گیر بهتر است بدانیم کسی هنوز دقیقاً نمی‌داند دلیل ناگهان آمدن این فکرها چیست ولی جمعی از روانشناسان نظریه‌هایی دارند.

خانم لین سامرستاین Lynn Somerstein در سال ۲۰۱۶ عنوان می‌کند که شاید افکار مزاحم نشانه‌ای از وجود مسئله‌ای سخت یا اشتباه در زندگی فرد باشند. احتمالاً او درگیر مشکلاتی در رابطه‌اش باشد، از استرس در محیط کارش رنج ببرد، خستگی ناشی از پدر یا مادر بودن داشته باشد و در تلاش است تا دردسری برایش درست نکند.

هرچند به جای اینکه مشکل به‌خوبی حل و به فراموشی سپرده شود، با روش‌های دیگری راهی برای آمدن به سطح پیدا می‌کند.

دکتر هانا ریس Hannah Reese در سال ۲۰۱۱ فرض را بر این می‌گذارد که احتمالاً این افکار منفی ظاهر می‌شوند چون ما قصد نداریم آن‌ها را عملی کنیم. به‌عبارت‌دیگر، اگرچه اصلاً دنبال انجام آن فکر و خیال‌ها نیستیم، مغز ما فقط آن‌همه چیزهای بی‌معنی نامناسب را که تصور می‌کنیم، بیرون می‌ریزد. اما چرا؟ سؤال خوبی است!

مارتین سیف Martin Seif  و سالی وینستون Sally Winston، دو متخصص افکار پریشان و مزاحم، در سال ۲۰۱۸ توضیح جالبی برای توضیح دلیل این فکر و خیال‌ها دارند:

« مغز ما گاهی به سراغ ساختن فکرهای به‌دردنخور می‌رود و این فکرها فقط بخشی از جریان بی‌فایده خودآگاه ما هستند. افکار بی‌فایده معنایی ندارند. اگر آن‌ها را جدی نگیرید یا درگیرشان نشوید در خودآگاهتان ناپدید می‌شوند.»

اگرچه هنوز هم نمی‌دانیم که این افکار از کجا سر درمی‌آورند و البته بد نیست بدانیم که همچنان هم به سراغ ما خواهند آمد تا اذیت کنند.

** فراموش نکنیم که **

هرچه بیشتر تلاش کنیم به موضوعی فکر نکنیم بیشتر درگیر آن می‌شویم.

به شما گفته می‌شود که به « یک فیل بنفش» فکر نکن. می‌توانید به هر چیزی در دنیا فکر کنید به‌جز فیل بنفش. حالا به نظر خودتان این تلاش برای فکر نکردن به فیل بنفش چقدر می‌تواند ادامه داشته باشد؟ برای خیلی از ما تسلیم شدن در برابر یک فکر یا تصویر که ما را از دیدن آن منع می‌کنند، چندان طول نمی‌کشد.

بهتر است به خاطر بسپاریم که

وقتی فرد مغز سالم و فاقد هرگونه اختلالی دارد و می‌داند که چطور افکار شخصی را زیر نظر بگیرد و به‌درستی هدایتشان کند، این فکر و خیال‌های مزاحم جز مشتی تصویر روی صفحه ذهن او نیستند.

اما در نقطه مقابل اگر فرد متوجه یک سری افکار آزاردهنده، ناخواسته و ناگهانی شده باشد که مرتب به سراغش می‌آید، احتمالاً درگیر نوعی اختلال جدی مغزی شده است.

شاید برایتان جالب باشد که با دو نوع شایع از اختلالات ذهنی ناشی از هجوم افکار مزاحم بیشتر آشنا شوید:

◄ اختلال اضطراب  anxiety

◄ اختلال وسواس فکری Obsessive-Compulsive Disorder یا OCD

همچنین نشانه‌ای از افسردگی، اختلال استرس پس از حادثه PTSD، اختلال شخصیت مرزی یا اختلال کم‌توجهی- بیش فعالی ADHD هم می‌تواند باشد.

مدیریت افکار مزاحم؛ دسته‌بندی آن‌ها

دکتر الن رایان Elaine Ryan هم به دسته‌بندی‌های شایعی از افکار ناگهانی آزاردهنده پرداخته که آشنایی با این دسته‌بندی کمک می‌کند بهتر با آن‌ها روبه‌رو شویم.

◄ افکار مزاحم در مورد فعالیت‌های جنسی

فکرها و تصوری از تجربه سکس خشونت‌بار یا رابطه جنسی با افراد یا وسایل نامناسب.

◄ افکار مزاحم در مورد بچه‌ها

مادر شاد و پرغروری که ناگهان دچار تصوری از پرت کردن کودکش از طبقه دوم خانه می‌شود. حتی افکاری مثل فشار دادن او تاجاییکه به او آسیب بزند به سراغش می‌آید.

◄ افکار مزاحم خشونت‌بار

مردی درحالی‌که همسرش مشغول خرد کردن سبزی است ناگهان تصور می‌کند او با چاقو دستش را می‌برد.

◄ افکار مزاحم در مورد جنبه‌های اعتقادی یک فرد مذهبی

فرد معتقد و باایمانی ناگهان و خیلی غیرمنتظره تصور می‌کند در ایستگاه ایستاده و با صدای بلند فحاشی می‌کند.

◄ افکار مزاحم در مورد اعضای خانواده

برادری که هرگز آسیبی به خواهرش نزده، حالا و خیلی ناگهانی فکر می‌کند دست و پای او را بسته و مشغول شکنجه اوست.

افکار مزاحم و چند مورد از مشکلات ذهنی

هرچه جلوتر می‌رویم تا برای مدیریت افکار مزاحم دانش بیشتری به دست بیاوریم متوجه می‌شویم که افکار مزاحم غیرمنتظره کاملاً عادی هستند. هرچند، اگر فردی خود را گرفتار چرخه افکار مزاحم تکراری می‌بیند احتمالاً با یکی از اختلالات ذهنی جدی که بالاتر اشاره کردم در حال دست‌وپنجه نرم کردن است.

قصد دارم در ادامه به ارتباط این فکر و خیال‌های مزاحم با شش نوع از اختلالات بپردازم که تصورات آزاردهنده نشانه رایج در همه آن‌هاست.

افکار مزاحم و اختلال اضطراب

فرد دارای اختلال اضطراب در مقایسه با افرادی که  اختلال وسواس فکری ( OCD )  دارند، تصویرسازی‌ها، خشونت و نامناسب بودن فکرها کمتر آزارش می‌دهد.

در اختلال اضطراب فراگیر، فرد مخصوصاً نگران امنیت اعضای خانواده‌اش است. درحالی‌که در نوع خاص دیگری از این اختلال، اختلال اضطراب اجتماعی (هراس اجتماع)، احتمالاً دردسرهایی را در عبور از خاطرات گذشته، وقتی مرتکب اشتباهات یا حرف‌ها و کارهای احمقانه می‌شوند، تجربه می‌کنند.

فرد دارای اختلال اضطرابی در رویارویی با افکار ناخواسته مزاحم اغلب بدترین کار را می‌کند؛ نشخوار فکری و تلاش برای رهایی از آن‌ها که در این مسیر قدرتی به دست می‌آورد که پیش‌ازاین نداشته است.

افکار مزاحم و اختلال وسواس فکری

اصلی‌ترین نشانه OCD همین افکار ناخواسته است. دکتر رابرت ل. لیهی Robert L. Leahy در سال ۲۰۰۹ این‌گونه به نقش افکار آزاردهنده در این نوع اختلال اشاره کرد:

« شما درگیر افکار یا احساساتی می‌شوید که از آن‌ها خوشتان نمی‌آید. اصلاً چرا این فکر و خیال‌های مریض، نفرت‌انگیز و ناخواسته به سراغ من می‌آیند!»

دکتر لیهی روانشناس از این فکرها به‌عنوان ارزیابی منفی افکار نام می‌برد. فکر می‌کنید « نکند مشکلی دارم که این افکار به سراغم می‌آیند. چون نباید این‌ها به مغز من خطور کنند.»

پس احتمالاً او تصمیم می‌گیرد با سه روش  به جنگ با این افکار برود:

◄ کنترل آن‌ها

◄ فرار از آن‌ها

◄ در مورد وضعیت و زندگی دیگران خیالش راحت باشد.

وجه تفاوت فردی که اختلال وسواس فکری دارد با سایر افراد در همین‌جاست؛ واکنش آن‌ها نسبت به افکار مزاحم باعث مشکلاتی در ادامه می‌شود.

دکتر دبرا کیسن Debra Kissen متخصص اضطراب برای ما فهرستی از شایع‌ترین افکار مزاحم ترتیب داد که بالاتر به آن‌ها اشاره کردم. ۹۰% افراد به یک مورد از این فهرست که دچارش شدند اشاره کردند.

اما تفاوت این ۹۰% با فردی که اختلال OCD دارد این است که دیگران « به میزان متعادلی» از این افکار رنج می‌برند؛ درحالی‌که اختلال وسواس فکری یعنی فشار فوق‌العاده در برابر این فکر و خیال‌ها.

** شاید بهتر باشد بدانید **

فردی که دچار اختلال وسواس فکری است از دو نشانه اصلی در رفتارهای خود رنج می‌برد:

• نشانه‌های وسواس– افکار و تصاویر تکراری، مداوم و ناخواسته که باعث استرس یا اضطراب می‌شوند.

مثال: ترس از آلودگی، رفتارهای وسواسی در مورد نظم دقیق و هندسی لوازم، افکار خشونت‌آمیز یا ترسناک در مورد آسیب زدن به خود یا دیگران، افکار ناخواسته در مورد موضوعات جنسی یا مذهبی.

• نشانه‌های اجبار– رفتارهای تکراری که فرد برای جلوگیری یا کاهش اضطراب مرتبط با وسواس فکری یا پیشگیری از وقوع اتفاقی بد مجبور به انجام آن‌هاست. این نشانه‌ها فقط برای مدتی باعث کاهش اضطراب می‌شوند.

مثال: شستن و تمیز کردن، چک کردن شیر گاز یا قفل در که حتماً بسته باشند، حساب‌وکتاب کردن، نظم و ترتیب، دنبال کردن یک روتین مشخص و سفت‌وسخت، به دنبال اطمینان خاطر بودن.

افکار مزاحم و افسردگی

فقط افرادی با اختلال اضطراب یا وسواس فکری درگیر افکار مزاحم نیستند بلکه افسردگی هم نشانه‌هایی از فکرهای ناخواسته ناراحت‌کننده را در خود گنجانده است.

شاید بهتر باشد بدانید که

تکرار افکار ناراحت‌کننده باعث افسردگی می‌شود مخصوصاً وقتی خود این فکرها، محتوایی پژمرده کننده داشته باشند.

این چرخه تکراری روان رنجور کننده معروف است به نشخوار فکری. نشخوار فکری کاری می‌کند تا فرد روی فکر، رفتار یا هر موضوع مسئله‌داری متمرکز شود تاجاییکه مثل کودکی که نگران از دست دادن اسباب‌بازی‌اش است از فکر کردن دست برندارد. این چرخه معیوب بارها

می‌چرخد و می‌چرخد و باعث می‌شود فرد تلاش کند راه‌حلی برای مسئله پیدا کند غافل از آنکه هرگز راه‌حلی به ذهنش نمی‌رسد جز افسردگی به دلیل فکر بیش‌ازحد یا نشخوار فکری.

فرد افسرده  با وجود این افکار مزاحم ممکن است رفتارهای زیر را نشان بدهد:

• ارزیابی بیش‌ازحد یک نفر ( مثلاً نظرات او مبتنی بر تفکر سیاه‌وسفید شکل می‌گیرد)
• همیشه روی موارد و افکار منفی تمرکز می‌کند و همیشه هم انتظار دارد بدترین‌ها اتفاق بیفتد.
• در مورد یک تجربه بد خاص بیش‌ازحد فکر می‌کند، نشخوار فکری، و آن را به همه تجربه‌های مشابه در آینده عمومیت می‌دهد.
• فکر بیش‌ازحد (گرفتار مغز خودش می‌شود و بیش‌ازاندازه چیزی را تحلیل می‌کند).
• بدون شناخت روحیات و خلقیات طرف مقابل تلاش می‌کند ذهن‌خوانی کند یا فرض را بر این می‌گذارد که طرف مقابل او می‌داند به چه فکر می‌کند یا چه قصدی دارد.
• پیش‌بینی می‌کند که اتفاق بدی قرار است بیفتد و همچنین می‌پذیرد که این پیش‌بینی جزو « تقدیر» اوست.
• هر بی‌اعتنایی یا توهینی را بزرگ‌نمایی می‌کند.
• افکار طرف مقابل را درست یا حقیقی در نظر می‌گیرد.
• نسبت به چیزهایی که در کنترل او نیستند احساس مسئولیت می‌کند و فرض را بر این می‌گذارد که بدترین‌ها قرار است اتفاق بیفتد.

نکته: این فکر و خیال‌ها در ذهن چنین فردی رفت‌وآمد می‌کنند و کاری می‌کنند تا از واقع‌گرایی و مشاهده موقعیت واقعی خودش دور بماند. او نمی‌تواند بپذیرد که این‌ها مشتی فکر هستند و لزوماً نباید درست باشند. این فکرها بازتابی از واقعیت نیستند.

افکار مزاحم و اختلال پس از حادثه PTSD

این نوع اختلال ذهنی هم نشانه‌هایی از فکر و خیال‌های آسیب‌رسان را در خود جا داده است. اما تفاوتی که با دیگر اختلالات دارد در مورد افکار پیش از حادثه یا زمان وقوع آن هستند تا اینکه افکاری مبتنی بر « اگر بشود چه می‌شود» باشند.

این دسته از افکار خیلی از اوقات با خاطرات مربوط به حادثه پیوند خورده‌اند و حتی ممکن است بازگشتی به همان حادثه باشند.

« گرفتار گذشته شدن» نشانه‌ای اختلال است. فرد مشکلاتی برای فراموش کردن آنچه برایش پیش‌آمده دارد و از طرفی مغز مرتب آن افکار مزاحم، خاطرات، به عقب بازگشتن‌ها و کابوس‌ها را به یاد می‌آورد. درواقع باید نام دیگر آن را « زندگی دوباره همان حادثه» دانست.

بخش دشوار ماجرا اینجاست که مغز حتی همان واکنش‌های بدنی تجربه‌شده در لحظه حادثه را برای فرد تکرار می‌کند که این وضعیت به‌مراتب از دفن گذشته در همان گذشته سخت‌تر است.

این نوع افکار آسیب‌رسان و مزاحم کاری می‌کنند تا سطح هوشیاری فرد در بالاترین حالت خود باشد یا وضعیتی روانی که معروف است به « وضعیت ستیز یا گریز».

تصور کنید که همیشه در وضعیت روانی « آماده باش» قرار داشته باشید و مغز شما مرتباً هورمون اپی نفرین (آدرنالین)  را ترشح کند که در موقعیت‌های خطرناک باید آزاد شود!

خاطرات اشتباه و نشانه‌های دیگر

شناخت همه نشانه‌های روانی در زمان رویارویی با افکار مزاحم بهترین استراتژی برای مدیریت افکار مزاحم است. اما آیا خاطرات اشتباه هم جزوی از افکار ناراحت‌کننده ناخواسته می‌توانند باشند؟

در اختلال پس از حادثه متوجه شدیم که فرد ممکن است با یک سری افکار مداوم، خاطرات و بازگشت به گذشته افکار مزاحم را تجربه کند. درحالی‌که در نوع دیگری از این خاطرات، فرد با اختلال وسواس فکری OCD احتمالاً با خاطرات اشتباه سروکار دارد.

اما منظور از خاطره اشتباه دقیقاً چیست؟

«  فکرهایی در ذهن فرد شکل می‌گیرد که مربوط به گذشته اوست. اما نمی‌تواند تشخیص بدهد این فکرهای مزاحم خاطرات مربوط به گذشته هستند یا واقعاً افکار مزاحم.»

خاطرات اشتباه در هرزمانی خودشان را نشان می‌دهند؛ چند ساعت پس از ماجرا ناگهان به سراغ فرد می‌آیند یا سال‌ها بعد. « فکر ناگهانی و خاصی از ماجرای ناراحت‌کننده‌ای که در زمان و مکان خاصی اتفاق افتاد» رایج‌ترین نشانه خاطرات اشتباه است.

این خاطرات ممکن است مبهم باشند اما هرچه فرد با آن‌ها بیشتر کلنجار می‌رود متوجه می‌شود که جزئیات بیشتری به دست می‌آورد. البته این جزئیات اشتباه هستند ولی فرد تداعی‌کننده نمی‌تواند اشتباه بودن آن‌ها را تشخیص بدهد.

مدیریت افکار مزاحم با انجام چند روش درمانی

کنترل یا درمان افکار مزاحم در زندگی روزانه یا در موارد جدی‌تر مثل اختلالات ذهنی که بالاتر در موردشان نوشتم به‌صورت کلی با انتخاب دو روش ممکن می‌شود؛ درمان یا دارو.

دارودرمانی

دارودرمانی‌های زیادی برای مدیریت افکار مزاحم یا درمان اختلال وسواس فکری وجود دارد. پزشک یا روان‌پزشک موردنظر داروی مناسب وضعیت فعلی فرد را در نسخه او می‌نویسد که عموماً شامل داروهای زیر می‌شود:

• کلومیپرامین Clomipramine- آرام‌بخش و ضدافسردگی
• فلوکستین Fluoxetine- ضدافسردگی و آرام‌بخش
• پاروکستین Paroxetine- ضدافسردگی
• سرترالین Sertraline- ضدافسردگی
• سیتالپرام Citalopram- ضدافسردگی
• ونلافاکسین Venlafaxine – ضدافسردگی

رفتاردرمانی شناختی  CBT ( Cognitive Behavioral Therapy  )

برای افرادی که تمایلی به دارودرمانی و تحمل عوارض جسمی پس از مصرف داروها ندارند، همچنین آن‌هایی که به توصیه پزشک بهتر است دارودرمانی نکنند یا آن دسته از افرادی که شدت هجوم افکار ناراحت‌کننده زیاد نیست و از پس مدیریت افکار مزاحم برمی‌آیند چندین و چند روش درمان مبتنی بر حرف زدن وجود دارد که همیشه مفید بوده است.

ازجمله این روش‌ها، رفتاردرمانی شناختی است که درواقع رایج‌ترین و گسترده‌ترین نوع آن‌هاست. این روش درمانی برای بسیاری از تشخیص‌های پزشکی جواب می‌دهد.

مؤسسه ملی سلامت ذهن National Institute of Mental Health در آمریکا یادآور شده است که رفتاردرمانی شناختی به همان اندازه دارودرمانی می‌تواند درمان اثرگذاری باشد. همچنین می‌تواند در کنار دارودرمانی برای افرادی که نشانه‌های شدیدتری دارند، مفید باشد.

این روش درمانی پرطرفدار راهکارهایی را برای مدیریت افکار و احساسات ناخواسته و منفی به افراد نشان می‌دهد تا در مسیر غلبه بر مشکل و بهبود سلامتی خودشان گام‌های مفیدی بردارند.

◄ پرسش: از آخرین مرتبه‌ای که از کمک یک درمانگر برای مدیریت افکار مزاحم یا رسیدگی به احوال روان کمک گرفتید چقدر می‌گذرد؟

درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش  Acceptance and Commitment Therapy) ACT)

این روش درمانی شکلی از رفتاردرمانی شناختی است که تمرکز اصلی آن بر پذیرش وجود افکار و احساسات مزاحم است نه تلاش برای تغییر آن‌ها.

این پذیرش با ذهن آگاهی و پیشرفت طرز تفکر انعطاف‌پذیر ترکیب می‌شود و درنهایت کمک می‌کند تا فرد روان رنجور بپذیرد که او با این افکار ناراحت‌کننده زندگی می‌کند اما قرار نیست اجازه بدهد انرژی روانی‌اش به‌واسطه هجوم این افکار هدر برود.

شاید بهتر باشد با شش اصل مهم مدیریت افکار مزاحم در این روش درمانی بیشتر آشنا شویم:

• پاک‌سازی شناختی- بیاموزیم که وزنه کمتری برای افکار، تصاویر و احساسات منفی در نظر بگیریم.
• پذیرش- اجازه بدهیم افکار در ذهن ما شناور باشند بدون آنکه فشاری بر روان ما وارد کنند.
• زیستن در لحظه- تمرکز بر لحظه حال به جای نگرانی برای آینده یا پشیمانی برای گذشته. برای هر آنچه در اطراف ما رفت‌وآمد می‌کند، آغوش باز داشته باشیم.
• مشاهده خود- آگاهی و شناخت نسبت به خود برتر
• ارزش‌ها- تعیین اینکه چه چیزی برایمان اهمیت بیشتری دارد. در زندگی ما چه ستون‌هایی وجود دارند که با تکیه به آن‌ها زندگی می‌کنیم؟
• اقدام متعهدانه- هدف‌گذاری مبتنی بر ارزش‌های فردی و اقدام برای به ثمر نشاندن اهداف.

مدیریت افکار مزاحم با درمان شخصی

در کنار دارودرمانی و درمان زیر نظر روانشناس می‌توانیم با کمک خودمان هم از شر افکار ناراحت‌کننده خلاص شویم. در ادامه با هفت روش مفید برای تغییر دیدگاه و غلبه بر این فکر و خیال‌ها آشنا می‌شویم:

◄ مشخص کنیم که این افکار « افکار مزاحم» هستند.

◄ به خودمان یادآوری کنیم که رفت‌وآمد این فکرها دست ما نیست و ناخواسته است.

◄ بپذیریم که این افکار وجود دارند و در پستوی کوچکی از ذهن ما جا پیداکرده‌اند. برای راندن آن‌ها بیش‌ازحد تلاش نکنیم.

◄ در زمان شناور شویم و اجازه بدهیم که زمان سپری شود ( در فکر و خیال‌هایمان گیر نکنیم).

◄ فراموش نکنیم که همان مقدار کم هم زیاد است. کمی توقف کنیم و به خودمان زمان بدهیم. عجله‌ای نیست!

◄ قرار است این افکار مزاحم باز هم به سراغمان بیایند. پس منتظرشان باشیم.

◄ جلوی اضطراب را نگیریم. سرگرم همان کاری باشیم که تا قبل از پیدا شدن فکر و خیال‌ها انجام می‌دادیم.

مدیریت افکار مزاحم با مدیتیشن

از معجزه مدیتیشن غافل نشوید! تجربه ثابت کرده است که این تکنیک یکی از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین روش‌های مراقبت از ذهن در برابر افکار ناراحت‌کننده است.

مدیتیشن ازجمله بهترین ابزارها برای ذهن درمانی در راه غلبه بر این مشکل است. فراموش نکنیم که با انجام همین تمرین ساده می‌توانیم کیفیت زندگی خود را نیز بهتر کنیم.

با انتخاب این روش خودمراقبتی و درمانی مؤثر قرار است چه اتفاقی بیفتد:

• با افکار خودمان بهتر و بیشتر آشنا می‌شویم.
• میدانیم که این افکار از کجا سرچشمه می‌گیرند.
• به دنبال راه‌حلی برای مغز هستیم تا به جای توجه به افکار آزاردهنده، روی تصاویری که کمتر خوشایند هستند تمرکز کند و مسیر را برایش منحرف کنیم.

فراموش نکنیم که همه این کارها برای شناخت افکار، اجازه رفت‌وآمد به آن‌ها و هدایتشان به مسیری غیر از مسیر ماست.

بنا بر پژوهش‌های انجام‌شده، تمرین‌های ذهن آگاهی و مدیتیشن بخش ناخودآگاه ذهن فرد را هدف قرار می‌دهند- ۹۰% از « فرد» در این ناخودآگاه مخفی‌شده است؛ نظریه کوه یخی زیگموند فروید- و کمک می‌کنند افکار ناخواسته آسیب‌رسان از بین بروند و به جای درد و رنج و ترس بیشتر، باعث بهبودی می‌شوند.

برای شنیدن کتاب های صوتی بیشتر درحوزه توسعه فردی و مدیریت ذهن میتوانید ضمن دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، سری به کتابخانه صوتی مجموعه ما بزنید.

پایان‌بخش

افکار مزاحم قدرت زیادی دارند چون مثل قلاب به ذهن شما گیر می‌کنند. ماهیت غیرعادی و عجیب آن‌ها کاری می‌کند تا ما فشار و اضطراب را تجربه کنیم. بهتر است بگویم « چون ماهیتی ناشناخته دارند باعث اندوه و ترس می‌شوند».

بهتر است به خاطر بسپاریم که درگیر چنین فکر و خیال‌هایی شدن به معنی این نیست که ما مشکل خاص یا نگران‌کننده‌ای داریم. فکرهای ناخواسته مثل هر فکر دیگری در زندگی روزانه ما می‌آیند و می‌روند. مهم این است که برای مدیریت افکار مزاحم چطور و چقدر تلاش می‌کنیم.

صمیمانه امیدوارم با خواندن این مقاله نسبت به سلامت جان و روان خود دلسوزی بیشتر خرج کنیم و هر نشانه حتی سطحی را جدی بگیریم.

منبع:

https://positivepsychology.com/intrusive-thoughts/

این نوشته مدیریت افکار مزاحم چگونه آرامش فکری بیشتری به ارمغان می‌آورد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

تفکر خلاق و پیشرفت

تفکر خلاق یکی از مهم‌ترین ملزومات حل مساله و طی کردن مسیر موفقیت است. واقعیت این است که در روزگار ما، هرچقدر که تکنولوژی پیشرفت کرده‌است، مسائل هم پیچیده‌تر شده‌اند. این مساله یعنی چه؟ یعنی انسان عصر مدرن برای حل کردن مسائل، به راه‌حل‌های پیچیده‌تر و اعمال ذهنی قوی‌تر نیاز دارد.

چاره چیست؟ اینجاست که تفکر خلاق به کمک شما می‌آید. ما با استفاده از تفکر خلاق می‌توانیم راه‌حل‌های جدید بسازیم و از مشکلات پیچیده به راه‌حل‌ها پل بزنیم. اما تفکر خلاق یعنی چه؟ تفکر خلاق یعنی برای مسائل و مشکلاتی که پیش می‌آیند، راه‌حل‌هایی پیدا کنیم که برخلاف راه‌حل‌های معمول هستند و از روش‌های متداول پیروی نمی‌کنند.

تفکر خلاق به شما راه‌حل‌هایی پیشنهاد می‌کند که در عین تفاوت، کاربردی هستند و مشکلات‌ را به طرز جالب و عجیبی حل می‌کنند. این راه‌حل‌ها می‌توانند از شما یک مدیر یا کارآفرین خلاق بسازند که دیگران مطمئن هستند از پس هرمشکل برمی‌آید. اما تفکر خلاق فقط در حوزه کسب‌وکار به کار شما نخواهد آمد. این تفکر در هر بعد زندگی که فکرش را بکنید به کار شما خواهد آمد.

افراد خلاق چه ویژگی‌هایی دارند؟

برای آنکه لزوم داشتن تفکر خلاق را درک کنیم، باید بدانیم کسانی که خلاقانه فکر می‌کنند چه ویژگی‌هایی دارند؟

هوش هیجانی بالا

افرادی که تفکر خلاق دارند معمولا هوش هیجانی بالایی دارند. آنها معمولا در ارتباطات اجتماعی انسان‌های موفقی هستند و این ویژگی‌ها از آنها مدیری موفق می‌سازد. آنها به خوبی می‌توانند ارتباطات میان افراد را مدیریت کنند و حل مسائل برای آنها کار آسانی است.

انعطاف‌پذیری

افرادی که تفکر خلاق را به خوبی در خودشان پرورش داده‌اند، افراد منعطفی هستند. آنها با تغییرات به خوبی کنار می‌آیند و از دگرگونی‌ها نمی‌ترسند. این افراد دربرابر ایده‌های متفاوت هم از خودشان انعطاف نشان می‌دهند. آنها سرسخت نیستند و به نظرشان هر ایده ارزش فکر کردن دارد.

مقاله مرتبط: تفکر خلاق در کودکان؛ نکات طلایی برای والدین

اعتماد به‌نفس بالا

این افراد اعتماد به‌نفس بالایی دارند. آنها به توانایی‌های خودشان ایمان دارند و از تجربه‌های جدید نمی‌ترسند. آنها می‌دانند که می‌توانند با خلاقیت ذهنشان هر مساله را به سادگی حل کنند و برای هر مشکل، راه‌حل جالبی ابداع کنند.

موانع تفکر خلاق

ما همیشه در نوشته‌هایمان از تکنیک‌هایی حرف می‌زنیم که بتوانند مهارتی را در ما تقویت کنند. اما این بار قرار است متفاوت عمل کنیم. گاهی برای آنکه بتوانیم مهارتی را خودمان پرورش دهیم؛ بهتر است کارهایی که آن مهارت را تضعیف می‌کنند بشناسیم. به قول معروف ادب از که آموختی؟ از بی ادبان! پس پیش برویم. موانع تفکر خلاق چه چیزهایی هستند؟

مانع اول؛ حرکت بیش از اندازه روی الگوها

یکی از موانع تفکر خلاق حرکت بیش از اندازه روی اصول و قوانین است. اگر بیش از اندازه روی دانسته‌ها و اصول حرکت کنیم، شانس داشتن تفکری خلاق را از خودمان دریغ کرده‌ایم. افرادی که تاکید زیادی روی الگوهای انجام کارها دارند، معمولا از خلاقیت باز خواهند ماند.

افراد قاعده‌مند، آنقدر ذهن خودشان را درگیر قواعد و حرکت منظم روی الگوهای خطی می‌کنند که شانس فکر کردن فراتر از قواعد را از دست می‌دهند. پس یادتان باشد بیش از اندازه به قوانین و فرمول‌ها پایبند نباشید.

مانع دوم؛ پیشروی از پیش‌زمینه‌های ذهنی

یکی دیگر از موانع تفکر خلاق پیشروی از پیش‌زمینه‌های ذهنی است. همه گزاره‌هایی که به صورت قوانین از پیش نوشته شده در ذهن ما ورود دارند و قضاوت و کارایی ما را تحت تاثیر قرار می‌دهند، می‌توانند مانع تفکر خلاق ما باشند.

گاهی این پیش‌زمینه‌ها آنقدر ذهن ما را تحت تاثیر قرار می‌دهند که می‌توانند کارآمدی را مختل کنند و آن را تحت تاثیر قرار دهند. چه برسد به خلاقیت. این پیش‌زمینه‌ها می‌توانند به صورت خرافات هم دربیایند و تفکر ما را دچار اختلال کنند.

مانع سوم؛ نداشتن اعتماد به‌نفس

نداشتن اعتماد به‌نفس یکی دیگر از موانع تفکر خلاق است. وقتی به کارایی و درستی تفکر خودتان اعتماد و اعتقاد نداشته باشید، فکرتان درست کار نخواهد کرد. گاهی توانایی‌هایمان به اندازه کافی بالاست اما به خاطر نداشتن اعتماد به‌نفس نمی‌توانیم آنطور که باید از توانایی‌هایمان استفاده کنیم.

مانع چهارم؛ ترس از شکست

نداشتن اعتماد به‌نفس، ترس از شکست را در ما افزایش خواهد داد. اگر اعتماد به‌نفس نداشته باشیم همیشه ترس از شکست خوردن و اشتباه کردن در ما افزایش پیدا می‌کند. اگر بترسیم، مغز ما نمی‌تواند آزادانه عمل کند و بین ما و خلاقیت فاصله ایجاد می‌شود.

ترس گاهی آنقدر در وجودمان ریشه می‌زند که قدرت و توانایی انجام هرکاری را از ما می‌گیرد. خوب است که در این مواقع بدون فکر به نتیجه، صرفا از فرآیند انجام کار لذت ببریم. یادمان بماند گاهی نتیجه به اندازه فرآیند انجام کار اهمیت ندارد.

مانع پنجم؛ ترس از قضاوت

پنجمین مانع از موانع تفکر خلاق ترس از قضاوت شدن است. راستش آنقدر که ما درگیر ترس از حرف اطرافیان درمورد خودمان و رفتارمان هستیم، دیگران به ما توجه ندارند. همیشه برآورد ما از واقعیت اغراق شده‌تر است.

سعی کنید به این که اگر کاری را انجام دهید دیگران چه نظری درمورد شما خواهند داشت فکر نکنید. اگر به درستی کارتان معتقدید و می‌دانید که از نظر اخلاقی و اصولی مشکلی ندارد، از هیچ چیزی در دنیا نترسید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]تفکر قالبی یا کلیشه ای؛ چقدر با دام مخرب استریوتایپ آشنا هستید؟[/su_animate]

[/su_box]     

مانع ششم؛ ترس از تمسخر

ترس از تمسخر مانند ترس از قضاوت شدن می‌تواند یکی از موانع تفکر خلاق باشد. هروقت خواستید کاری متفاوت و خلاقانه انجام بدهید اما از اینکه کسی شما را مسخره کند ترسیدید، به این فکر کنید که اگر همه مثل شما فکر می‌کردند و از اینکه دیگران آنها را مسخره کنند می‌ترسیدند، هیچ‌وقت هیچ‌چیز اختراع نمی‌شد.

یک لحظه به این فکر کنید که داوینچی، برادران رایت، برادران لومیر و یا گراهام‌بل از تمسخر دیگران می‌ترسیدند! آنوقت خیلی از اختراعاتی که دنیا را تبدیل به جای بهتری کرده‌اند، هرگز به‌وجود نمی‌آمدند.

مانع هفتم؛ نداشتن تمرکز

اگر قبل از انجام کار ذهن‌تان درگیر مسائل حاشیه‌ای باشد نمی‌توانید خلاقانه عمل کنید. یکی از لازمه‌های مهم تفکر خلاق، داشتن ذهن آزاد است. ذهن آزاد باعث می‌شود بتوانید به‌خوبی روی کارتان متمرکز شوید و مغزتان کارایی بهتری داشته باشد. به همین دلیل از نداشتن تمرکز به عنوان یکی از موانع تفکر خلاق یاد می‌شود.

سعی کنید قبل از آنکه روی کارتان متمرکز شوید، ذهنتان را از هر دغدغه اضافی خالی کنید و فقط به همان کاری که قرار است انجام دهید فکر کنید. به این ترتیب می‌توانید کارایی بهتری داشته باشید.

مانع هشتم؛ نداشتن دانش کافی

دانش، یکی از ارکان تفکر خلاق است. سعی کنید قبل از آنکه کاری انجام دهید، درمورد نحوه انجام آن دانش و اطلاعات کافی کسب کنید. داشتن اطلاعات و دانش درمورد موضوع کاری‌تان می‌تواند دریچه‌های جدیدی را برایتان باز کند و باعث شود ایده‌های جدیدی به ذهنتان برسد.

دانش ماده اولیه تفکر خلاق است. هرچقدر که دانش‌تان بیشتر باشد، پتانسیل ذهن‌تان برای ساخت راه‌ها و ایده‌های جدید افزایش پیدا خواهد کرد.

مانع نهم؛ تنبلی

امان از تنبلی! تنبلی یکی از موانع تفکر خلاق و شاید یکی از مهم‌ترین آنهاست. کافیست ذهنتان حوصله تمرکز روی کارتان را نداشته باشد و نخواهد به راه‌حل‌های موجود فکر کند. آنوقت دیگر هرگز نخواهید توانست تفکر خلاقانه داشته باشید. تنبلی در ذات خود بی‌حوصلگی می‌آورد و اگر بی‌حوصله باشید توانایی‌های خلاقانه شما به طرز قابل توجهی کاهش پیدا خواهد کرد.

مانع دهم؛ تفکر خشک و غیرمنعطف

اگر یادتان باشد گفته بودیم که افرادی که تفکر خلاق دارند، انسان‌های منعطفی هستند. کسانی که متعصبانه و یا غیرمنعطف فکر می‌کنند، نمی‌توانند به راه‌حل‌های جدید، متفاوت و خاص فکر کنند و بیش از اندازه روی اصول تاکید می‌کنند.

[su_note note_color=”# d1d3d4″ radius=”10″ class=””]

همین مساله باعث می‌شود تفکر خلاقانه در آنها سرکوب شود. اگر دوست دارید تفکر خلاقانه در شما پرورش پیدا کند، آغوشتان را برای همه راه‌حل‌های ممکن و ایده‌های تازه باز کنید.

[/su_note]

این نوشته موانع تفکر خلاق ؛ چه چیزی درذهن ما جلوی خلاقیت ما را می‌گیرد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

مطالعات نشان داده‌اند امروزه سطح خوشحالی افراد نسبت به شغل‌ها و زندگی شخصی‌شان روزبه‌روز کمتر می‌شود.

در مقیاس ۱ تا ۳، ۱ نمایانگر «تا حدی خوشحال» و ۳ نمایانگر «به‌شدت خوشحال» است، مردم آمریکا به‌طور میانگین نمره ۲.۱۸ را دریافت کرده‌اند، کمی بیشتر از «نسبتاً خوشحال».

شاید مقدار به‌دست‌آمده خیلی ناامیدکننده به نظر نرسد، اما باید به این مسئله توجه داشت که سطوح خوشحالی از اوایل دهه ۱۹۹۰ به این طرف با کاهش قابل‌توجهی روبرو بوده است.

زمانی‌که در اعداد و ارقام بیشتر کنکاش کنید، وقت گذراندن در اینترنت، تنهایی به موسیقی گوش دادن، و استفاده از رسانه‌های اجتماعی، فعالیت‌هایی هستند که با خوشحال نبودن سروکار دارند.

جالب اینجاست که تمام این فعالیت‌ها به رایانه یا تلفن همراه شما ارتباط دارند. نکته جالب‌توجه دیگر، این واقعیت است که همه افراد این فعالیت‌ها را در محل کارشان انجام می‌دهند.

در این مقاله ۳ پرسش آورده شده تا به شما کمک کند، متوجه شوید علت تنفر از شغل‌تان چیست و برای تغییر اوضاع چه کارهایی می‌توان انجام داد.

سه اقدامی که می توان برای کاهش تنفر از کار کردن انجام داد:

1. آیا صرفاً بر جنبه‌های منفی شغل خود تمرکز کرده‌اید؟

به شخصه می‌توانم بگویم به پادکست‌هایی گوش داده‌ام که باعث شده از کار خود تنفر پیدا کنم.

زمانی‌که به صحبت‌های سایر کارآفرین‌ها در ارتباط با مسیر زندگی‌شان و موفقیت‌هایی که کسب کرده‌اند گوش می‌کنم، تعهد خود نسبت به زندگی را زیر سؤال می‌برم.

آیا واقعاً نسبت به داشتن یک زندگی رویایی علاقه داشتم یا صرفاً قصدم این بوده در خصوص موارد این‌چنینی با دیگران صحبت کنم؟

همین مسئله برای افرادی که در رسانه‌های اجتماعی جستجو می‌کنند یا برای گذران وقت به موسیقی گوش می‌دهند، صدق می‌کند.

زمانی‌که شما با موفقیت‌ها و احساسات دیگران مواجه می‌شوید، خودتان و زندگیتان را با زندگی آن‌ها مقایسه می‌کنید.

زمانی‌که شخصی را می‌بینید که به مسافرت می‌رود، یک وسیله نقلیه جدید خریداری می‌کند یا بچه‌دار می‌شود، احساس می‌کنید که در زندگی خود به‌اندازه کافی کارهای درست انجام نداده‌اید.

دانلود انواع کتاب های صوتی موفقیت و انگیزشی ایرانی و خارجی از اپلیکیشن ذهن

شاید متوجه شده باشید، این فعالیت‌ها معمولاً موجب می‌شود تا شما روی جنبه‌های منفی شغلی که دارید تمرکز کنید.

من به شخصه از این واقعیت که شغلم موجب می‌شود نتوانم کسب‌وکار شخصی خود را راه‌اندازی کنم، ناراضی‌ام.

برای شما هم می‌تواند چنین چیزی صحت داشته باشد یا کاملاً دلایل متفاوتی داشته باشید.

بااین‌حال اگر می‌خواهید مجدداً به شغل فعلی‌تان عشق بورزید، باید روی چیزهایی که به آن‌ها علاقه دارید، تمرکز کنید.

با تمرکز بر جنبه‌های مثبت شغلی که دارید می‌توانید به خودتان یادآور شوید که چرا در وهله اول این شغل را قبول کردید.

اگر درحال‌حاضر میزان پرداختی شغل شما، ۱۰ درصد بالاتر از حقوق دریافتی شغل قبلی‌تان است، باید در مواقعی که با موقعیت‌های دشوار مواجه می‌شوید، این مسئله را به خودتان یادآور شوید.

اگر این شغل را به خاطر نزدیکی به محل زندگی‌تان یا برقراری یک تعادل و توازن بین کار و زندگی انتخاب کرده‌اید، باید روی این جنبه از حرفه شغلی‌تان تمرکز کنید.

راهنمای کامل دانلود انواع کتاب های گویا و صوتی ایرانی و خارجی 

زمانی‌که همواره چیزهایی که از شغل‌تان دوست ندارید را به خورد خودتان بدهید، روزبه‌روز بیشتر از کاری که انجام می‌دهید متنفر خواهید شد.

با تمرکز روی وجه منفی کارتان، ممکن است از خودتان بپرسید:

• چرا در این شغل مانده‌ام؟
• چرا در این شغل پیشرفت نمی‌کنم؟
• چرا همیشه بدترین افراد ترفیع می‌گیرند؟
• آیا واقعاً مجبورم چنین شرایطی را تحمل ‌کنم؟

علت پرسش این سوالات این است که معمولاً خودتان را در شرایط فعلی گرفتار می‌بینید. هر چقدر از شغلتان تنفر بیشتری داشته باشید، از اینکه نمی‌خواهید دیگر کار کنید، بیشتر تنفر پیدا خواهید کرد.

ترس از شکست چیزی است که همه ما با آن مواجه می‌شویم. بااین‌حال، بدانید که نادیده‌گیری شکست همواره منجر به پشیمانی می‌شود.

2. آیا کارفرمای شما انسانی بی‌تفاوت است؟

شخصی که برای او کار می‌کنید و فرهنگی که آن‌ها کمک می‌کنند ایجادش کنید نقشی اساسی در این مسئله دارند که شما از کارتان لذت می‌برید یا از آن تنفر دارید.

مطالعات نشان می‌دهند که ۹۲ درصد از کارمندان بیشتر علاقه دارند برای کارفرمایی همدل کار کنند.

اکنون لحظه‌ای به این مسئله فکر کنید که ۹۲ درصد از افراد از شغل‌هایشان لذت نمی‌برند، از پیشرفت شغلی یا درآمدی که دارند رضایت ندارند، اما به‌هرحال در شغلشان می‌مانند و کار می‌کنند.

همدلی، همان توانایی یک فرد در درک و به‌اشتراک‌گذاری احساسات افراد دیگر است. بااین‌وجود، علت این‌که همدلی در ارتباط با تنفر از کارتان اهمیت اساسی دارد، این است که همه می‌خواهند احساس کنند پذیرفته‌شده هستند و مورداحترام واقع می‌شوند.

زمانی‌که با سرپرست‌تان در ارتباط با رؤیاها و جاه‌طلبی‌هایتان صحبت می‌کنید، اینکه با شخصی روبرو باشید که بخواهد به شما در دستیابی به آن‌ها کمک کند، فوق‌العاده خواهد بود.

حتی اگر آن‌ها واقعاً در راستای انجام چنین تلاش‌هایی موفق نباشند، این مسئله که آن‌ها به شما اهمیت می‌دهند کفایت می‌کند.

پیمایش اخیر انجام‌شده توسط گالاپ می‌گوید که ۳۷ درصد از کارمندان ترجیح می‌دهند، در شرایطی که حرفه‌شان این اجازه را به آن‌ها بدهد، پاره‌وقت کار کنند.

دلایل بسیاری برای کار کردن در خانه وجود دارد که برای بسیاری از متخصصان این حوزه جالب‌توجه است.

اگر شما خانواده داشته باشید، آن زمان کار کردن از خانه به شما این امکان را می‌دهد در حوزه مسائل خانوادگی حضور فعال داشته باشید و اثربخش باشید.

اگر در شهری زندگی می‌کنید که خیابان‌هایش با معضل ترافیک روبرو هستند، آن زمان کار کردن در خانه به شما کمک می‌کند تا صبح‌ها و غروب‌ها نشستن در ترافیک را به فراموشی بسپارید.

اگر هر روز در ترافیک گیر کنید، آیا از شغلتان متنفر نخواهید شد؟

همدلی به کارکنان اجازه می‌دهد احساس کنند ارزشمندند. زمانی‌که شما نگرانی‌ها و مشکلات پیش روی خود را مطرح می‌کنید و شخصی وجود دارد که علاقمند است به شما کمک کند تا درد و رنج خود را کاهش دهید، احساس خوبی به شما دست می‌دهد.

و بار دیگر نتیجه نهایی این خواهد بود که خواهید دانست شخصی وجود دارد که به شما و کاری که انجام می‌دهید، اهمیت می‌دهد.

احساس ارزشمندی در کاری که انجام می‌دهید، راهکاری است مطمئن برای اینکه اطمینان حاصل کنید افراد کارشان را دوست دارند، حتی اگر مجبورند هر روز با مشکلات اداری زیادی به‌طور متفاوت روبرو شوند.

اگر احساس می‌کنید در محیط کاری قرار دارید که در آن همدلی وجود ندارد، آنگاه من شما را تشویق می‌کنم تا داوطلبانه به دیگران کمک کنید.

کمک کردن به دیگران راهکاری است فوق‌العاده جهت اجتناب از تنفر از کارتان، چون شما را مجبور می‌سازد تا به نیازهای دیگران توجه کنید و روی آن‌ها تمرکز داشته باشید.

اگر شما در اقدامات نوآورانه و پیشگامانه‌ای که در محل کار شما رخ می‌دهد شرکت کنید، قادر خواهید بود تا با همکارانتان رابطه بهتری برقرار کنید.

این روابط می‌تواند بُعد جدیدی به زندگی کاری شما اضافه کند که به شما کمک می‌کند تا از فعالیت کاری‌تان لذت ببرید.

اگر در شرکت شما فعالیت‌های داوطلبانه این‌چنینی وجود ندارد، آنگاه این موقعیت فوق‌العاده‌ای است برای شما تا یکی از آن‌ها را آغاز کنید.

زمانی‌که پیش روی یک پروژه باشید که نسبت به اجرای آن مشتاق و علاقه‌مند هستید، این فرصت بسیار خوبی برای شما خواهد بود تا توانایی‌های رهبری خود را به شرکت نشان دهید و به کمک این فرصت‌ها رابطه‌سازی می‌کنید و قادر خواهید بود تا موقعیت خودتان را برای موقعیت‌های شغلی جدید در سازمان در مرکز توجه قرار دهید.

3. آیا به کاری که انجام می‌دهید علاقه‌ای ندارید؟

اینکه «تنفر از شغلتان» را به «عشق‌ورزی به شغلتان» تغییر دهید، بیشتر به چیزهایی که عاشق‌شان هستید ارتباط دارد تا چیزهایی که از آن تنفر دارید.

پیدا کردن چیزی که دوست دارید، کار آسانی نیست.

شما در دوران جوانی، عشق اول‌تان را از دست داده‌اید. زمانی‌که پا به عرصه بزرگسالی می‌گذارید، تمام تصمیمات خود را به عنوان یک بزرگسال مسئول خواهید گرفت.

شاید این مسئله برای عده زیادی از افراد صدق کند، اما در نهایت موجب می‌شود تا از کارشان متنفر شوند. آن‌ها فکر می‌کنند مشغول به انجام کاری هستند که دیگران نیز همان کار را انجام می‌دهند.

مشکل اینجاست، آنها به نتایجی دست پیدا می‌کنند که همه افراد به آن دست پیدا می‌کنند.

اگر می‌خواهید نتایج برایتان تغییر کند، آنگاه باید وقت بگذارید و در ارتباط با شغل رویایی‌تان فکر کنید. به چیزهایی که موجب می‌شوند این شغل به شغل رویایی‌تان بدل شود، خوب فکر کنید. صرف‌نظر از موقعیت مکانی، حقوق و مسئولیت‌ها یا صنعتی که در آن مشغول به کار هستید.

سپس وقت بگذارید و مشابهت‌های شغل کنونی‌تان با شغل رویایی‌تان را فهرست کنید.

این احتمال وجود دارد که شغل رویایی‌تان چیزهایی را با شغل‌ فعلی‌تان به اشتراک داشته باشد.

زمانی که موارد مشترک را فهرست کردید، باید ببینید آیا فرصت‌هایی در محل کاری فعلی‌تان وجود دارد تا بتوانید آن چیزهایی که دوست دارید را در جایگاه فعلی‌تان انجام دهید.

این مسئله می‌تواند هر چیزی را دربرداشته باشد، وقت گذراندن با سایر گروه‌ها، تغییر دپارتمان‌های شغلی، یا تغییر تمرکزتان در شغل فعلی.

اگر شغل فعلی‌تان ۶۰ درصد تعامل با مشتریان و ۴۰ درصد کار مدیریتی، اداری دارد و شما کمتر علاقه دارید با مشتریان‌تان سروکار داشته باشید، ببینید آیا می‌توانید برنامه خود را طوری زمان‌بندی کنید تا ۶۰ درصد کار مدیریتی، اداری و ۴۰ درصد با مشتریان تعامل داشته باشید.

اینکه بتوانید با سرپرست خود در ارتباط با شغل رویایی‌تان صحبت کنید و ببینید که آیا او می‌تواند به شما در به واقعیت بدل کردن رویای‌تان کمک کند یا نه، اهمیت بسیار زیادی دارد.

اگر برای مسئولیت‌هایی که بر عهده‌تان می‌گذارند از شایستگی لازم برخوردار نیستید، آنگاه باید با سرپرست‌تان جهت ایجاد برنامه‌ای که به حل این مسئله کمک کند، فعالیت کنید.

اگر احساس می‌کنید سرپرست شما بهترین شخصی نیست که بتواند به رشد مجموعه مهارت‌های شما کمک نماید، آنگاه باید در شبکه کاری خود به شخصی نزدیک شوید که از پس از انجام این کار بر آید؛ این شخص می‌تواند همکارتان باشد یا دوستی نزدیک از محل کار قبلی.

 ملاحظات نهایی

هدف بلندمدتی که در این مقاله آن را دنبال کردیم، پرورش و رشد شغل فعلی‌تان در مسیر نزدیک شدن به شغل رویایی‌تان است تا بتوانید مجدداً به کارتان عشق بورزید و از آن لذت ببرید.

شاید دستیابی به این مهم یک‌شبه انجام نشود، اما اگر خودتان را نسبت به ایجاد این تغییرات کوچک متعهد نمایید، کمک خودتان را در مسیری می‌بینید که تنفر از شغل‌تان به عشق و رضایت بدل شده است.

این نوشته علت واقعی اینکه چرا از کار کردن تنفر دارید (و چطور می‌توان بر آن غلبه کرد؟) برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.