از قانون مورفی و کارکرد آن در واقعیت چه میدانید؟

قانون مورفی که به اسم ادوارد مورفی گره خورده است، از یکی از پایگاه‌های نیروی هوایی آمریکا در سال ۱۹۴۹ متولد شد. مهندس ادوارد مورفی، یکی از مهندسین هوافضای نیروی هوایی آمریکا بود. او در پروژه‌ای برای بررسی تحمل گرانشی انسان هنگام کم یا زیاد کردن ناگهانی سرعت با نیروی هوایی همکاری می‌کرد.

مورفی در این پروژه پیشنهاد کرده بود که آزمایش تحمل سرعت را با تکنیک‌های خاصی وارد فاز انسانی کند. قرار بود ابتدا آزمایش روی یک موش انجام شود و سپس یکی از افراد گروه شخصا روند آزمایش را برعهده بگیرد.

او از دستیار خود خواست که سنسورهای الکترونیکی را به کیس آزمایش نصب کند تا نمایشگرها را چک کنند. هر سنسور دو حالت برای نصب شدن داشت که یک حالت آن غلط و حالت دیگر درست بود. در کمال تعجب، دستیار مورفی تمام سنسورها را روی حالت غلط نصب کرد! به این دلیل نمایشگرها همگی عدد صفر را نشان دادند.

مورفی از این اشتباه عجیب دستیارش عصبانی شد و با عصبانیت به او گفت: اگر تنها یک راه برای خطا کردن وجود داشته باشد، تو حتما خطا را پیدا خواهی کرد! بله! می‌توان گفت که این جملات به صورت رسمی اولین دسته از قوانین مورفی هستند که در همان لحظه متولد شدند.

هرچند گروه با رفع نقص آزمایش از مورفی خواست دوباره مسئولیت آزمایش‌ها را به عهده بگیرد، اما مورفی قبول نکرد و حاضر نشد آزمایش را تکرار کند. او وارد فاز بدبینی شده بود!

خب! حالا که دقیق‌تر با قوانین مورفی آشنا شدید، بیایید روی ابعاد دیگر این قانون متمرکز شویم. شاید برایتان سوال پیش بیاید که اصلا تا چه اندازه می‌توان این دسته از قوانین را توجیه کرد؟ آیا این قانون در واقعیت وجود دارد؟

مسئله مهمی که درباره قوانین مورفی وجد دارد، منطق پشت آن است. منطق قوانین مورفی براساس احتمال و تصادف چیده شده است. قوانین مورفی مجموعه‌ای از احتمالات پیچیده هستند، اما مجموعه آن‌ها، همان گزاره مورفی به صورت منفی تایید می‌کنند.

ابدا چیز عجیبی نیست. اگر کمی به تک‌تک قوانین مورفی فکر کنید، خواهید فهمید که منطق توجیه کننده پشت این قوانین چیست. قوانین مورفی دائما به ما یادآوری می‌کنند که هیچ چیزی دوام مادام‌العمر ندارد و بالاخره روزی از کار خواهد افتاد. یا هیچ نظم و سیستمی همیشه به آنصورت که ما می‌خواهیم کار نخواهد کرد.

یا از آنجایی که دقایق کسل‌کننده‌ای را در ترافیک می‌گذرانید و وقت زیادی از شما می‌گیرد، مدام با خودتان فکر می‌کنید که همه در حرکت و جنبش هستند به جز شما.

شانس، بدشانسی و بدبیاری همگی از منطقی به نام تصادف کمک می‌گیرند. تصادف مسئله‌ای کاملا تعریف شده در قوانین فیزیکی است. و متاسفانه می‌بینید که بیشتر برای کسانی پیش می‌آید که دست‌وپا چلفتی هستند! آیا این ناعادلانه است؟ مشخص نیست!

یک بار دیگر برگردیم و پیشامدی که برای مورفی و دستیارش اتفاق افتاد را بررسی کنیم. آیا اگر دستیار مورفی حواس‌پرت نبود، چنین اشتباه مسخره‌ای را انجام می‌داد و کل پروژه را خراب می‌کرد؟ بعید است.

رابرات اوپنهایمر، فیزیکدان معروفی است که علاوه بر ارائه خدمات ارزنده در فیزیک، به آزمایش اصول قوانین مورفی شهرت پیدا کرده است. او سعی کرد تا یکی از قوانین معروف مورفی را به صورت علمی آزمایش کند تا متوجه شود که آیا می‌توان به لحاظ علمی این قوانین را درست دانست یا نه.

او برای این آزمایش دست به ابتکار جالبی زد. حتما می‌دانید که یکی از قوانین مورفی، درمورد سقوط نان کره‌مالی شده به زمین است.

براساس قوانین مورفی، اگر نان کره مالی شده به زمین بیفتد، حتما روی قسمتی خواهد افتاد که کره دارد. اوپنهایمر هم این قانون را آزمایش کرد تا متوجه شود که این گزاره تا چه اندازه صحت دارد.

براساس آزمایش‌های او، روی کره زده شده نان، با احتمال ۴۲درصد بیشتر به زمین برخورد خواهد کرد. یا او آزمایش کرد و فهمید که اساسا نان‌های کره‌ای به محض باز شدن، بیشتر در معرض سقوط و به زمین افتادن هستند!

اوپنهایمر هم به قانون مورفی مبتلا شد!

البته نکته غم‌انگیز ماجرا این است که بعد از انجام این آزمایش‌ها، مودبانه عذر اوپنهایمر خواسته شد و او از آزمایشگاهی که در آن کار می‌کرد اخراج شد. البته اگر فکر می‌کنید این بیکاری باعث شد تا او دست از آزمایش درباره قانون مورفی بردارد، در اشتباهید!

اوپنهایمر همچنان بعد از اخراج از آزمایشگاه فیزیک به آزمایش درباره قوانین مورفی ادامه داد و به کشف‌های جدیدی رسید. مجموعه مطالعات اوپنهایمر درباره قوانین مورفی برای او و همه کسانی که  درگیر این قانون بودند، یک نتیجه داشت. او به این ادراک رسید که قانون مورفی به صورت بهینه شده‌ای بدبینانه، به صورت وابسته‌ای نجات دهنده و به شدت ناعادلانه هستند.

ماهیت نجات دهندگی قوانین مورفی یکی از نکاتی است که مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفت. اوپنهایمر عقیده داشت که قوانین مورفی می‌تواند هوشمندانه عمل کند و افراد هم می‌توانند به صورت هوشمندانه از این قانون استفاده کنند تا درگیر بدبیاری نشوند.