خودآگاهی – ذهن

خودآگاهی چیست؟ چگونه خودمان را بهتر بشناسیم؟

فاطمه سجادی — Sat, 22 Oct 2022 04:44:23 +0000

خودآگاهی چیست؟ چگونه خودمان را بهتر بشناسیم؟

از هزاران سال پیش تا به امروز دانشمندان و فیلسوفان همیشه گفته‌اند، بالاترین هدفی که انسان‌ها در زندگی‌شان می‌توانند به آن دست پیدا کنند شناخت خود و کسب خودآگاهی است نه رسیدن به یک موقعیت اجتماعی یا کاری خوب.

حتما از خود می‌پرسید مگر کسی وجود دارد که خود را نشناسد؟ متأسفانه، خودآگاهی چالش برانگیزتر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. واقعیت این است که ما انسان‌ها کمتر از آن‌چه فکر می‌کنید نسبت به خود، خودآگاه هستیم مخصوصا در عصر دیجیتال کنونی. این عدم خودآگاهی بر بسیاری از جنبه‌های زندگی فردی و اجتماعی ما تاثیر گذاشته است.

زیرا بر خلاف بسیاری از چیزها در زندگی، خودآگاهی چیزی نیست که با بالا رفتن سن‌تان رشد کند و برای رسیدن به آن باید اقدامات خاصی را انجام دهید. نکته خوب در دنیای مدرن وجود دارد این است که دیگر نیازی نیست برای رسیدن به خودآگاهی به یک معبد بروید یا کارها و اعمال خاصی را انجام دهید.

تنها کاری که باید انجام دهید این است که بخواهید خودآگاه‌تر باشید. در این مقاله به شما راه کارهایی ارائه می‌کنیم که کمک می‌کنند بتوانید در زندگی روزمره خود، خودآگاه‌تر شوید.

فهرست

فصل ۱

نتیجه‌گیری و معرفی کتاب

فصل ۱

خودآگاهی چیست؟

اکثر ما انسان‌ها تمایل داریم فکر کنیم، خودآگاه هستیم و خود را به خوبی می‌شناسیم، در حالی که در حقیقت این‌طور نیست. طبق تحقیقات فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد واقعا خودآگاهی دارند.

در حالی که خودآگاهی مهم‌ترین مهارت برای داشتن یک زندگی معنادار است. برای شاد بودن، یافتن هدف و داشتن روابط سالم به آن نیاز دارید. گنجاندن خودآگاهی در زندگی به معنای واقعی کلمه کلید زندگی کردن به روش دلخواه و رسیدن به اهداف مورد نظر است.

خودآگاهی به معنی توانایی دیدن و ارزیابی خود به صورت آگاهانه و عینی است. این بدان معنی است که بدون توجه به شرایط‌تان، شما در زندگی خود ثابت هستید و قدرت کنترل آن را دارید.

به طور کلی، خودآگاهی توانایی دیدن خود به همان شکلی است که واقعاً هستید. این توانایی است که به عمیق‌ترین بخش‌های وجودمان نگاه کنیم و درونی‌ترین ویژگی‌ها، خواسته‌ها، نیازها و همچنین ناامنی‌ها، عیب‌ها و نقص‌هایمان را درک کنیم.

در واقع خودآگاهی مبتنی بر این ایده است که شما افکار خود نیستید، بلکه موجودی هستید که افکارتان را مشاهده می‌کند. شما متفکر هستید، و جدا و مجزا از افکار خود هستید.

به زبان ساده، کسانی که خودآگاهی بالایی دارند می‌توانند اعمال، احساسات و افکار خود را به طور عینی تفسیر کنند. خودآگاهی به معنای پیدا کردن الگوهایی است که باعث ایجاد شیوه فکر کردن تان، توضیح مسائل برای خودتان و درک محیط اطراف شده است.

خودآگاهی بر شناخت و مدیریت احساسات متمرکز است. در واقع، خودآگاهی به معنای شناخت وضعیت عاطفی خود در هر مقطع زمانی است.

این استدلال نشان می‌دهد که اغلب افراد از وضعیت عاطفی که در حال حاضر در آن هستند و میزان تأثیر آن بر رفتار و فرآیند فکری‌شان کاملاً بی‌اطلاع هستند. اما تنها زمانی که بتوانید حالات عاطفی خود را مدیریت کنید، بهتر می‌توانید سایر عناصر زندگی خود را نیز مدیریت کنید.

خودآگاهی ابزاری است که ما را خلاق‌تر و با اعتماد به نفس‌تر می‌کند. اگر فردی خودآگاه باشد، مکالمات مؤثرتری خواهد داشت، روابط قوی‌تری ایجاد می‌کند. احتمال تقلب، دروغگویی و دزدی در چنین فردی کمتر خواهد بود.

خودآگاهی راهی برای توسعه شخصی و تبدیل شدن به یک فرد بهتر است. به همین جهت همیشه باید برای رشد و توسعه خودآگاهی خود تلاش کنید. زیرا اگر فردی بخواهد به هدف خاصی برسد، باید خودآگاه باشد که چه مراحلی را باید طی کند.

توجه داشته باشید که خودآگاهی درجات مختلفی دارد و به صورت طیفی است. به همین جهت مزایای آن برای هر فردی متفاوت است.

خودآگاهی و هوش هیجانی

خودآگاهی بخش مهمی‌‌ از هوش هیجانی است. به همین علت است که دانیل گولمن، نویسنده کتاب هوش هیجانی، آن را به عنوان اولین شایستگی از پنج شایستگی که هوش هیجانی را تشکیل می‌دهد، معرفی کرده است.

برای افرادی که فاقد خودآگاهی هستند، داشتن یک زندگی واقعاً شاد و سازنده بسیار سخت است. زیرا بدون آگاهی و درک از خود، و احساسی از خود که ریشه در ارزش‌هایمان دارد، آگاهی از احساسات دیگران و پاسخ دادن به آن‌ها دشوار است.

برای مطالعه کتاب هوش هیجانی کافی است بر روی لینک زیر کلیک کنید.‎

خلاصه کتاب هوش هیجانی‎

دانیل گلمن، نویسنده کتاب هوش هیجانی در کتاب خود از تاثیرگذار در EQ صحبت می‌کند و نشان می‌دهد که چقدر هوش هیجانی در رسیدن به موفقیت مهم‌تر از آی کیو است.

‎اکنون بخوانید‎

‎

بازگشت به فهرست

فصل ۲

دلیل اهمیت خودآگاهی و فایده‌های آن ‏

وجود ما از لایه‌های شخصیتی خودآگاه و ناخودآگاه ساخته شده است. رابطه بین خودآگاه و ناخودآگاه مانند کوه یخ است. به طوری که بیشتر فعالیت‌ها و تصمیمات‌مان بر اساس ناخودآگاه است. اگر در طول زندگی بر مبنای ناخودآگاه و بدون آگاهی از بدن خود، نحوه تنفس یا عادات، روال‌ها، تکانه‌ها و واکنش‌های خود حرکت کنیم، قدرت خود را از دست می‌دهیم.

اما وقتی موفق می‌شویم خودآگاه باشیم، درک بهتری از نحوه و چرایی واکنش‌هایمان نسبت به آن‌چه که زندگی ارائه می‌دهد به دست خواهیم آورد. درنتیجه قدرت خود را پس خواهیم گرفت و انتخاب‌هایی که می‌کنیم آگاهانه خواهند بود و پاسخ‌های ما به مسائل سالم‌تر، متعادل‌تر و سازنده‌تر خواهند بود.

شناخت فواید خودآگاهی به شما در درک بهتر این موضوع کمک خواهند کرد.

فواید خودآگاهی

یکی از بزرگ‌ترین کارهای شما در زندگی باید خودآگاهی بیشتر و درک مزایای آن باشد. خودآگاهی به ما این امکان را می‌دهد که به عنوان یک فرد رشد و تغییر کنیم و نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و قبل از تبدیل شدن به یک مشکل با آن‌ها مقابله کنیم.

خودآگاهی می‌تواند ما را فعال‌تر کند، پذیرش ما را تقویت کند و خودسازی مثبت را تشویق کند.

خودآگاهی به ما این امکان را می‌دهد که چیزها را از منظر دیگران ببینیم، خودکنترلی را تمرین کنیم، خلاقانه و سازنده کار کنیم و به خودمان و کارمان افتخار کنیم و درنتیجه اعتماد به نفس‌مان بالاتر می‌رود.

خودآگاهی می‌تواند با شناسایی نقاط قوت‌مان، ما را در شغل‌مان بهتر کند، باعث شود در محیط کار ارتباطات بهتری داشته باشیم و اعتماد به نفس و رفاه شغلی ما را افزایش دهد.

خودآگاهی فواید مختلفی دارد و مزایای آن در هر فرد می‌تواند متفاوت باشد. در اینجا چند نمونه از دیگر مزایای رایج خودآگاهی آورده شده است:

درک بهتری از آنچه می‌خواهید و یا نیاز دارید به وجود می‌آورد
شانس به دست آوردن آنچه می‌خواهید را افزایش می‌دهد
قدرت تصمیم‌ گیری را بهبود می‌بخشد
کمک می‌کند تا احساسات خود را مدیریت کنید و با مدیریت احساسات روابط کاری و شخصی خود را تقویت کنید
منجر به واکنش‌های سالم‌تر به عوامل خارجی می‌شود
میزان بهره‌وری و موفقیت را افزایش می‌دهد
می‌تواند توانایی شما را برای ایجاد تغییرات مثبت افزایش دهد
می‌تواند به افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس کمک کند و خودکنترلی و خلاقیت را تقویت کند
با تشخیص اینکه چه کارهایی را به خوبی انجام می‌دهید و چه چیزی را باید بهبود دهید، به بهبود مهارت‌ها کمک می‌کند
با شناسایی احساسات و کاهش وظایفی که از آن‌ها لذت نمی‌برید، استرس را کاهش می‌دهد و شما را خوشحال‌تر می‌کند
ما را از فرضیات و تعصبات‌مان رها می‌کند

این مزایا دلیل کافی برای کار بر روی بهبود خودآگاهی است، اما این فهرست به هیچ وجه کامل نیست.

خودآگاهی این پتانسیل را دارد که تقریباً هر تجربه‌ای را که دارید تقویت کند، زیرا ابزار و تمرینی است که می‌توان در هر مکان و هر زمان از آن استفاده کرد تا در لحظه بر مشکلات مسلط شوید. زیرا خودآگاهی کمک می‌کند که به طور واقع بینانه خود و موقعیت را ارزیابی کنید و درنتیجه انتخاب‌های خوبی داشته باشید.

بازگشت به فهرست

فصل ۳

علت عدم خودآگاهی

دلایل عدم خودآگاهی چیست؟ به عبارت دیگر، چرا مردم با وجود فایده‌های زیاد خودآگاهی اغلب به طور مداوم در مشاهده و درک خود، تعاملات‌شان با دیگران و تأثیرات اعمال‌شان شکست می‌خورند؟ در ادامه برخی از علت‌هایی که باعث عدم خودآگاهی می‌شوند را بررسی خواهیم کرد.

ترس از آسیب پذیر شدن

افرادی که خودآگاه نیستند می‌ترسند در صورت خودآگاه شدن خود را در معرض آسیب قرار دهند. زیرا خودآگاهی به معنی قبول کردن ضعف‌ها است. آن‌ها نگران هستند که از سوی دیگران مورد قضاوت یا طرد شدن قرار گیرند، در نتیجه ترجیح می‌دهند نسبت به احساسات، افکار، انگیزه‌ها و رفتارهای خود بی‌خبر باقی می‌مانند.

این افراد خود را در یک حباب محصور می‌کنند و فقط با افراد کمی‌‌ ارتباط برقرار می‌کنند تا زیر سوال نروند.

ترس از درهم شکستن واقعیتی که به آن باور دارند

یک اصل اساسی در روانشناسی وجود دارد که دیدگاه فرد نسبت به خودش غالباً کمی‌‌دور از واقعیت است. ما اغلب از ضمایر اول شخص برای اشاره به خودمان استفاده می‌کنیم و دلیل خوبی هم دارد. از منظر ذهن ما، خودمان همه چیز و غایت همه چیز هستیم. درنتیجه خود را بیش از حد خوب یا بد می‌پنداریم.

در برخی موارد، این دیدگاه تنها چیزی است که برای افراد اهمیت دارد و اعتماد به نفس و عزت نفس خود را بر روی آن بنا می‌کنند. چنین افرادی هنگامی‌‌ که با دیدگاه‌های بیرونی روبرو می‌شوند، تشخیص تفاوت بین واقعیت عینی و تفسیر ذهنی‌شان از زندگی برای‌‍شان دشوار خواهد بود و نمی‌خواهند واقعیتی که به آن باور دارند درهم شکسته شود.

ترس از تغییر

تغییر کردن بسیار ترسناک است. مردم مخلوق عادت‌های خود هستند و ترس از ناشناخته‌ها می‌تواند توانایی ایجاد تفاوت‌های مثبت در زندگی را از ما بگیرد. این‌که دیگران عیوب ما را بیان کنند بسیار سخت است، اما چالش برانگیزتر از همه این است که سعی کنیم خودمان را تغییر دهیم و عیوب خود را برطرف کنیم.

هر بار که تغییر دیدگاه جدیدی را اتخاذ می‌کنیم، چیزهایی در مورد خود می‌آموزیم که قبلاً متوجه آن نبودیم. نباید بترسیم زیرا تغییر اجتناب ناپذیر است و اگر به درون خود نگاه کنیم، خودآگاه‌تر خواهیم شد و درنتیجه بهتر می‌توانیم نحوه برخورد با تغییر را کنترل کنیم.

ترس از حقیقت

به نظر می‌رسد که انسان‌ها به طور طبیعی دوست ندارند خود را در آینه مشاهده کنند. زیرا ممکن است فوراً آنچه در مورد خود دوست ندارند را ببینند. مردم از این درک می‌ترسند.

ممکن است افراد از خودآگاه‌تر شدن و روبه رو شدن با خود بترسند، زیرا در نهایت مجبور خواهند شد تصمیم بگیرند که می‌خواهند تغییر کنند یا نه.

ترس از اشتباه کردن

مردم از خودآگاهی می‌ترسند زیرا خودآگاهی به معنای اعتراف و پذیرش اشتباهاتشان است. همچنین به این معنی است که آنها نیاز به تغییر دارند. خودآگاهی ممکن است ناراحت کننده باشد. زیرا اجتناب از مشکل و تظاهر به اینکه همه چیز خوب است بسیار ساده‌تر است.

اما وقتی از پذیرش اشتباه خود امتناع می‌کنید، هرگز نمی‌توانید رابطه مثبتی با اطرافیان خود ایجاد کنید و این موضوع در درازمدت به روابط شما آسیب می‌زند.

ترس از اشتباه کردن، مانند ترس از شکست خوردن است. برای غلبه بر این ترس مقاله زیر را بخوانید.‎

ترس از شکست و راهکارهای مقابله با آن

ترس از شکست که Atychiphobia نیز نامیده می‌شود، زمانی است که اجازه دهیم ترس مانع انجام کارهایی شود که احساس می‌کنیم در آن‌ها شکست می‌خوریم.

‎اکنون بخوانید‎

‎

بازگشت به فهرست

فصل ۴

ویژگی‌های افرادی که خودآگاهی ندارند ‏

تقریباً در هر زمینه‌ای از زندگی – از تجارت گرفته تا دوست‌یابی تا سیاست، توانایی ارزیابی سطح خودآگاهی بسیار مهم است. زیرا بدون خودآگاهی، بعید است که فرد بتواند به بلوغ عاطفی دست پیدا کند.

اما واقعیت این است که خودآگاه بودن نیز بسیار سخت است. در واقع، بسیاری از ایرادات انسانی و سوگیری‌های شناختی وجود دارند که ما را از تصمیم‌گیری منطقی باز می‌دارند و باعث عدم خودآگاهی می‌شوند.

برقراری ارتباط با افرادی که به اندازه کافی خودآگاهی ندارند بسیار سخت است. اما سوال اینجاست که نشانه‌های عدم خودآگاهی چیست؟

در ادامه نشانه‌های عدم خودآگاهی را بررسی خواهیم کرد تا به شما در تشخیص بهتر عدم خودآگاهی در خودتان یا شخصی دیگر کمک کنیم.

۱.فکر می‌کنید تمام موفقیت‌هایتان را خودتان به دست آورده‌اید

این تعصب رایج باعث می‌شود باور داشته باشید که تمام موفقیت‌های‌تان نتیجه کار سخت، فداکاری، تعهد و نظم و انضباط است و هیچ چیز دیگر در آن نقش نداشته است!

اما شانس چطور؟

اگر تا به حال گرفتار این فکر شده‌اید باید بدانید که نشانه عدم خودآگاهی است. زیرا باور کردن اینکه شانس در رسیدن شما به موفقت نقش داشته باعث می‌شود در نظر دیگران خوب به نظر نرسید. بنابراین ذهن اغلب می‌خواهد باور کند که هیچ شانسی در دست‌یابی به موفقیت‌ها وجود نداشته است.

برای مقابله با عدم خودآگاهی، سعی کنید هر از چند گاهی متواضع‌تر باشید، به موفقیت‌های گذشته خود فکر کنید و سعی کنید موارد شانسی که باعث آن شده است را تشخیص دهید.

اگر می‌خواهید بهتر تاثیر شانس در زندگی خود را درک کنید، خلاصه کتاب زیر را مطالعه نمایید.

خلاصه کتاب فریب خورده تصادف

نسیم نیکلاس طالب، نویسنده معروف در کتاب خود تحت عنوان فریب خورده تصادف درمورد جایگاه شانس، تصادف و اتفاقات پیش‌بینی نشده‌ای که وقوع‌شان در اختیار ما نیست، حرف می‌زند.

‎اکنون بخوانید‎

۲.خود را قربانی می‌دانید

اگر خود را قربانی دائمی‌ شرایط می‌بینید، به احتمال زیاد خودآگاهی ندارید. تعصب خودخواهانه به محافظت از نفس کمک می‌کند. بنابراین، هر زمان که به عقب‌نشینی دست می‌زنیم، ساده‌ترین کار برای مقابله این است که سرزنش را متوجه چیز دیگری کنیم.

یک جلسه مهم را از دست داده‌اید؟ ترافیک زیاد بوده است!

فراموش کرده‌اید برای سالگرد همسرتان هدیه بخرید؟ مغازه‌ها همه بسته بودند!

در یک بازی بولینگ شکست خوردید؟ سالن بولینگ باید کمی‌ زاویه داشته باشد!

حتی اگر احمقانه به نظر برسد، گفتن این نوع چیزها نشانه آشکاری از کمبود خودآگاهی است.

۳. گفتن “نمی‌دانم” برای شما سخت است

اگر فکر می‌کنید که گفتن “نمی‌دانم” نشانه ضعف است، پس نشانه واضحی وجود دارد که شما فردی هستید که فاقد خودآگاهی است.

یک نقل قول معروف در این زمینه وجود دارد. هر چه بیشتر بدانید، بیشتر متوجه می‌شوید که نمی‌دانید. ارسطو

داشتن صداقت و دانش لازم برای اعتراف به کاستی‌های خود، به جای گفتن سخنان بی‌معنی و بی‌خردانه، نشانه خردمندی است. اگر این اصل اساسی را درک نمی‌کنید، پس باید بیشتر روی خودآگاهی خود کار کنید.

۴. نیاز به کنترل همه چیز دارید

اگر بخش اعظم انرژی خود را صرف تأثیرگذاری بر چیزهایی می‌کنید که خارج از کنترل‌تان هستند، پس خودآگاهی ندارید. این شامل موارد زیر است:

کنترل اینکه آیا مردم شما را دوست دارند یا نه.
سعی کنید میزان خواب مورد نیاز یا سایر نیازهای فیزیکی بدن‌تان را کنترل کنید.
باورهای خود را به دیگران تحمیل کنید.

این‌ها و موارد مشابه چیزهایی هستند که باید از کنترل کردن‌شان دست بردارید. وقتی سعی می‌کنید چیزهای زیادی را کنترل کنید، خود را در معرض انتظارات بالا، ناامیدی قرار می‌دهید و احتمالا اعصاب اطرافیان‌تان را نیز به هم می‌ریزید و در رابطه خود با آن‌ها دچار مشکل می‌شوید.

کسی که خودآگاه است می‌داند چه زمانی باید عقب نشینی کند و زندگی را همان طور که هست بپذیرد: آشفته و غیرقابل کنترل.

۵. هرگز نظر خود را در مورد چیزی تغییر نمی‌دهید

شما ممکن است در علوم موشکی متخصص باشید یا در عصب شناسی مدرک دکترا داشته باشید. اما این شما را در هر موضوعی متخصص نمی‌کند.

تغییر عقیده نشانه کلیدی خودآگاهی است. وقتی خودآگاهی داشته باشید، این درک را پیدا می‌کنید که دانای همه چیز نیستید. اشکالی ندارد وقتی اطلاعات جدیدی پیدا می‌کنید، نظر خود را تغییر دهید.

البته این کار همیشه آسان نیست. زیرا تغییر عقیده در مورد چیزی می‌تواند شبیه به اعتراف به اشتباه باشد. این کار به ویژه با افزایش سن دشوارتر می‌شود.

۶. بیش از حد بر شادی‌های کوتاه مدت تمرکز می‌کنید

همه می‌خواهند زندگی طولانی و شادی داشته باشند. اما برای انجام این کار، باید تعادلی بین تمرکز بر شادی کوتاه مدت و شادی بلند مدت پیدا کنید.

اگر فقط وقت خود را صرف شادی‌های کوتاه مدت می‌کنید، به احتمال زیاد خودآگاهی ندارید. منظور از لذت‌های فوری چیزهایی مانند:

به جای کار کردن روی پروژه‌های خود، تمام روز سریال تماشا کنید.
خوردن تنقلات ناسالم به جای تهیه غذای سالم.
به جای بیرون رفتن برای ورزش کردن در داخل خانه بمانید.
به جای مرتب کردن کمد لباس خود برای خرید بیرون بروید.

توجه داشته باشید که منظور این نیست که باید ممنوعیت شدیدی برای همه لذت‌های فوری اعمال کنید. در عوض، باید تعادل سالمی‌‌ بین شادی بلندمدت و کوتاه مدت پیدا کنید که احساس رضایت و هدف شما را تقویت کند.

شادی بلند مدت به معنی مقاومت در برابر وسوسه یک لذت فوری به امید به دست آوردن یک پاداش ارزشمند و طولانی مدت در دراز مدت است.

اگر نمی‌توانید این تعادل را پیدا کنید و هر زمان که فرصت پیدا کردید “راه آسان” را انتخاب کنید، باید روی خودآگاهی خود کار کنید.

۷. هرگز به اشتباهات خود اعتراف نمی‌کنید

اعتراف نکردن به اشتباهات اغلب نشانه ناامنی عمیق است. وقتی کسی نمی‌تواند حتی اشتباهات کوچک خود را بپذیرد، نشان دهنده آن است که احساس ترس و بی‌کفایتی شدیدی می‌کند.

از سوی دیگر، تمایل به اعتراف به اشتباهات نشان دهنده سرسختی ذهنی و بلوغ عاطفی است. اعتراف به اشتباه نمایشگر این است که شما بینش لازم برای درک این موضوع را دارید که در حالی که اشتباهات بخشی از ما هستند، ما را تعریف نمی‌کنند.

۸. از گرفتن تصمیمات سخت اجتناب می‌کنید

بلاتکلیفی مزمن معمولاً به معنای عدم اعتماد به نفس و ترس از قضاوت شدن یا اشتباه کردن است. اما دقیقاً چه ارتباطی با خودآگاهی دارد؟

خوب، افرادی که خودآگاه هستند، معمولاً آزمایش‌های زیادی انجام می‌دهند. به جای اینکه کورکورانه این فکر را بپذیرند که اگر من حرفم را بزنم و نظرم را بگویم دیگران فکر می‌کنند من احمق هستم، آن را آزمایش می‌کنند.

افراد خودآگاه از داده‌ها استفاده می‌کنند، نه از نظریه‌ها، تا اعمال خود را انتخاب کنند.

از سوی دیگر، هنگامی‌که افراد فاقد خودآگاهی هستند، اغلب به این معنی است که به سادگی هر آنچه را که ذهن‌شان به آن‌ها می‌گوید، می‌پذیرند و برده هر فکر یا احساس گذرا می‌شوند.

۹. در مورد احساسات خود درک روشنی ندارید

ممکن است چیز کوچکی به نظر برسد، اما عادت به توصیف احساسات به روش‌های بیش از حد مبهم اغلب یک مکانیسم اجتنابی برای رو به رو نشدن با حقیقت است.

گفتن این که ناراحتم از اینکه بگویید غمگینم کمتر ترسناک به نظر می‌رسد.

گفتن این که استرس دارم راحت‌تر از این است که بگویم در حال حاضر واقعاً عصبانی هستم.

اما موضوع اینجاست وقتی از صحبت کردن واضح در مورد احساسات خود اجتناب می‌کنید، به مغز خود می‌آموزید که آن‌ها خطرناک هستند.

از سوی دیگر، افراد خودآگاه می‌دانند که فقط به این دلیل که نسبت به چیزی احساس بدی دارند، به این معنا نیست که آن چیز بد است.

افرادی که خودآگاهی ندارند، با احتمال بیشتری از زبان ساده به جای اصطلاحات بیش از حد روشنفکرانه یا مبهم برای توصیف احساس خود استفاده می‌کنند.

۱۰. در مورد آینده نگرانی دارید

نگرانی، عبارتی است که برای مشکلی در آینده به کار برده می‌شود. مشکلی که درحال حاضر واقعا وجود ندارد یا مشکلی که توسط شما قابل حل نیست. به عبارت دیگر، نگرانی تفکر غیرمولد در مورد آینده است.

نگرانی بارهای روانی زیادی مانند اضطراب و استرس ایجاد می‌کند، اما هرگز چیزی را حل نمی‌کند.

پس چرا بسیاری از مردم این کار را به صورت مزمن انجام می‌دهند؟ چرا وقتی هزینه آن بسیار زیاد و سود آن بسیار کم است، نگران باشید؟

وقتی به اندازه کافی خودآگاهی نداشته باشید، احتمالا در مورد اینکه نگرانی چیست و چه تاثیر بر زندگی‌تان خواهد داشت نیز فکر نخواهید کرد و بدون اینکه مکثی برای بررسی مشکل داشته باشید و فقط در مورد آن نگران خواهید بود.

البته گفتنش از انجام دادنش راحت‌تر است. اما هر چه کسی بیشتر مایل باشد که واقعاً نگرانی خود را ببیند و در مورد آن بیاموزد، احتمال رها شدن از آن برایش بیشتر خواهد بود.

۱۱. مدام مشغول نشخوار کردن افکاری در مورد گذشته هستید

درست همان‌طور که نگرانی تفکر غیرمولد در مورد آینده است، نشخوار فکری نیز تفکر غیرمولد در مورد گذشته است.

وقتی افراد زمان زیادی را صرف نشخوار فکری و تمرکز بر روی اشتباهات، ضررها یا شکست‌های گذشته می‌کنند، این کار منجر به رنج عاطفی فوق‌العاده‌ای می‌شود که هیچ چیز جنبه مثبتی ندارد.

بدون درجه بالایی از خودآگاهی، افتادن در مارپیچ‌های نشخوار فکری آسان است، زیرا در لحظه، احساس خوبی ایجاد می‌کند.

به اشتباهات و ضررهای گذشته فکر کنید. آن‌ها را بپذیرید. اما در مورد آن‌ها نشخوار فکری نکنید.

توجه داشته باشید که ممکن است همه ما تاحدی این نشانه‌ها را از خود نشان دهیم. اما اگر شخصی بسیاری از نشانه‌های بالا را تا حد زیادی از خود نشان ‌دهد، باید قبل از اینکه به هر نوع رابطه جدی با او متعهد شوید یا مقدار قابل توجهی از قدرت و اختیار را به او واگذار کنید، به دقت فکر کنید و موقعیت را بررسی نمایید.

بازگشت به فهرست

فصل ۵

انواع خودآگاهی

برای تعریف انواع خودآگاهی، باید این را نیز در نظر بگیریم که همه انسان‌ها از کودکی حس خودآگاهی را دارند و میان خود و سایر افراد تمایز قائل هستند.

همچنین چندین سطح مختلف خودآگاهی وجود دارد. برخی از افراد اصلاً خودآگاهی ندارند، در حالی که برخی دیگر به شدت خودآگاه هستند. بسیاری از ما در جایی در این بین قرار می‌گیریم.

از آن‌جایی که در میان جمع زندگی می‌کنیم ممکن است تصور دیگران از ما با تصوری که از خودمان داریم، متفاوت باشد. به همین جهت روانشناسان خودآگاهی را به دو دسته تقسیم‌بندی می‌کنند: خودآگاهی درونی و خودآگاهی بیرونی. در ادامه به بررسی هر یک از آن‌ها خواهیم پرداخت:

خودآگاهی درونی

اساساً، خودآگاهی درونی توانایی توجه و تأمل در مورد وضعیت درونی خود است. کسانی که خودآگاهی درونی دارند درون‌نگر هستند و با کنجکاوی احساسات و واکنش‌های خود را بررسی می‌کنند.

این نوع خودآگاهی زمانی اتفاق می‌افتد که افراد از برخی جنبه‌های خود آگاه می‌شوند، اما فقط به صورت خصوصی و درونی. برای مثال، دیدن چهره خود در آینه نوعی خودآگاهی درونی است.

خودآگاهی درونی بر ارزش‌های درونی، احساسات، ارزش‌ها، اهداف، آرزوها، هر آنچه در احساسات درونی خود داریم متمرکز است. رفتارها، افکار، نقاط ضعف‌ و قوت‌ که به ما کمک می‌کنند دیدگاه‌ها و احساسات خود را به شیوه‌ای خاص ارائه کنیم نیز در دسته خودآگاهی درونی قرار می‌گیرند.

برای کسب خودآگاهی درونی بهتر است چهار حوزه زیر را بررسی نمایید.

بدن فیزیکی

بدن فیزیکی ما احتمالاً آشکارترین جنبه از خودمان است و می‌تواند بر احساسات و طرز فکر ما بسیار تاثیر گذار باشد.

به عنوان مثال، احساس ناراحتی جسمی‌‌ می‌تواند منجر به احساس ناراحتی عاطفی شود، همچنین احساس ناراحتی عاطفی می‌تواند منجر به تغییراتی در احساسات فیزیکی ما شود.

به همین جهت پیدا کردن خودآگاهی نسبت به بدن فیزیکی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

احساسات

ما به عنوان انسان قادر به آگاهی از خود در سطح عاطفی هستیم – به این معنی که ما از احساسات خود آگاه هستیم.

احساسات قوی‌ترین عامل در نحوه تعامل ما با دیگران هستند. افراد با سطوح بالاتر هوش هیجانی قادر به تشخیص و پذیرش حالات هیجانی مختلف خود هستند.

دانستن اینکه در چه وضعیت عاطفی قرار دارید، می‌تواند تا حد زیادی به تقویت روابط حرفه‌ای و شخصی کمک کند!

اگر نتوانید این پاسخ‌ها را تشخیص دهید، پردازش احساسات و عبور از آن‌ها برای‌تان دشوار خواهد بود.

اندیشه‌ها و تفکرات

افکار ما با احساسات‌مان گره خورده است، بنابراین زمانی که سعی می‌کنیم بیشتر از احساسات خود آگاه شویم، باید افکار و فرآیندهای فکری خود را نیز درک کنیم.

در طول روز، به آنچه در مورد خود می‌گویید، نحوه صحبت در مورد خود و آنچه در مورد موقعیت‌هایی که با آن مواجه می‌شوید فکر می‌کنید، توجه کنید.

اگر متوجه شدید افکارتان منفی‌ هستند، ذهن آگاهی را تمرین کنید تا بفهمید چرا افکارتان به این شکل هستند. سپس، پس از تأمل، سعی کنید افکار یا فرآیندهای فکری مثبت بیشتری داشته باشید.

خودپنداره

خودپنداره تصور ما از خودمان است. تصوراتی که به واسطه تجربیات شخصی، انتظاراتی که در آینده از خود داریم و توانایی‌های‌مان، ایجاد شده‌اند.

درواقع خودپنداره همان به هم پیوستگی افکار و احساسات و اعتقادات در طول زمان است که به احساس هویت شخصی ما تبدیل می‌شود.

اگر خودپنداره شما سالم باشد، به احتمال زیاد با چالش‌ها روبرو می‌شوید، به اهدافی که برای خود تعیین کرده‌اید دست می‌یابید و در کل مثبت‌تر زندگی می‌کنید.

خودآگاهی بیرونی

نوع دیگر خودآگاهی، خودآگاهی بیرونی است. این نوع خودآگاهی زمانی به وجود می‌آید که افراد از نحوه ظاهرشدن‌شان در مقابل دیگران آگاه شوند.

درواقع خود آگاهی بیرونی، توانایی نگاه کردن به خود از نظر دیگران است. این آگاهی به ما کمک می‌کند درک کنیم که دیگران در موردمان چگونه فکری می‌کنند.

آگاهی از نظرات دیگران باعث می‌شود که تمرکز بیشتری روی کار خود داشته باشید. به عنوان مثال افرادی که می‌دانند دیگران چگونه آن‌ها را می‌بینند، معمولاً همدل‌تر هستند. رهبرانی که می‌توانند ببینند کارکنان‌شان چگونه به آن‌ها نگاه می‌کنند، معمولاً مؤثرتر هستند و روابط قوی‌تری با کارمندان خود دارند.

این نوع خودآگاهی اغلب افراد را به هنجارهای اجتماعی پایبند می‌کند. وقتی می‌دانیم که تحت نظر و ارزیابی هستیم، اغلب سعی می‌کنیم به شیوه‌هایی رفتار کنیم که از نظر اجتماعی قابل قبول و مطلوب باشد.

در حالی که این نوع خودآگاهی فوایدی دارد، خطر انحراف در آن نیز وجود دارد. ممکن است کسانی که خودآگاهی بیرونی بالایی دارند درمورد اینکه دیگران در مورد آن‌ها چه فکری می‌کنند، دچار اضطراب و نگرانی شوند.

بازگشت به فهرست

فصل ۶

چطور بفهمیم تا چه میزان خودآگاهی داریم؟ ‏

خودآگاهی به صورت یک طیف است و میزان آن در افراد و موقعیت‌های مختلف متفاوت است. به همین دلیل نیاز است که میزان خودآگاهی خود را بسنجید تا بتوانید برای بهتر شدن آن برنامه‌ریزی کنید.

سنجش میزان خودآگاهی‌تان روشی موثر برای فهمیدن این است که واقعاً چه کسی هستید. بسیاری از افراد درمورد اینکه چه کسی هستند، اطلاعات کاملی ندارند. در واقع تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد واقعا خودآگاهی دارند.

به عنوان مثال، بسیاری از افراد نقاط قوت و ضعف خود را نمی‌شناسند. این موضوع می‌تواند به این دلیل باشد که مردم معمولاً به خودشان به صورت عینی نگاه نمی‌کنند.

اینجاست که تست‌های خودآگاهی می‌تواند به شما کمک کند.

با انجام تست‌های خودآگاهی می‌توانید اطلاعات دقیقی در مورد شخصیت خود، آنچه در آن مهارت دارید و موارد دیگر را پیدا کنید.

می‌توانید اطلاعات سنجش میزان خودآگاهی خود را برای ایجاد تغییرات مثبت در زندگی و شغل خود استفاده کنید. مهم‌تر از آن، این اطلاعات به شما کمک می‌کند تا به بالاترین پتانسیل خود برسید.

برای انجام تست خودآگاهی می‌توانید در اینترنت جست‌وجو کنید یا تست خودآگاهی آی ان ال پی را انجام دهید.

اما قبل از این که تستی را برای سنجش خودآگاهی خود انتخاب کنید، مطمئن شوید موارد زیر را مورد بررسی قرار داده است:

خود درونی (تشخیص رفتارها و احساسات)
پارادایم شخصی یا جهان بینی
باورهای شخصی: مثبت و منفی
ارزش‌های مهم زندگی
تعارضات درونی
محرک‌ها و الگوهای فکری و احساسی
والدین درونی
نقاط قوت و ضعف
عوامل موثر بر خود تخریب‌گری
تصورتان از آینده (اهداف و جاه طلبی‌ها)
عوامل محیطی تاثیرگذار

بازگشت به فهرست

فصل ۷

چطور مهارت خودآگاهی را توسعه دهیم؟

برای این که بتوانید خودآگاه‌تر شوید باید این مهارت را مانند یک دانش آموز یادبگیرید. یادگیری مهارت‌های خودآگاهی با یادگیری هر مهارت جدید دیگری تفاوت چندانی ندارد. اما مشکل این است که ما خودمان را در این مورد دانش‌آموز نمی‌دانیم.

زیرا درسی که می‌خواهیم یادبگیریم، خودمان است. در واقع شما هم معلم هستید و هم دانش آموز، هم پرسش و هم پاسخ.

به همین دلیل هر چه زودتر بتوانید ذهنیت یادگیری به عنوان یک دانش آموزی را اتخاذ کنید، زودتر می‌توانید خودآگاهی خود را توسعه دهید.

انجام گام به گام مراحل زیر می‌تواند به شما در یادگیری این مهارت کمک کند. برای بهتر به نتیجه رسیدن خودآگاهی را به عنوان یک هدف یادگیری جدید برای خود در نظر بگیرید. این مهارت‌ها را تمرین کنید، و سعی کنید به طور مداوم خودآگاهی خود را در شرایط سخت‌تر توسعه دهید.

۱. کاری که در هر لحظه انجام می‌دهید را نام ببرید

مطمئناً، بسیاری از ما می‌توانیم اقدامات بزرگی را که در یک روز انجام داده‌ایم فهرست کنیم. با این حال، وقتی خواسته می‌شود که رفتارهای لحظه به لحظه خود را شناسایی کنیم، بسیار سخت به نظر می‌رسد.

به عنوان مثال اغلب، بدن ما به چیزهایی واکنش نشان می‌دهد بدون اینکه حتی درمورد آنها آگاهی داشته باشیم.

با توسعه توانایی خود در نام بردن از کارهایی که انجام می‌دهید، می‌توانید یاد بگیرید که چه چیزی باعث این رفتار شده است. از آنجا، می‌توانید شروع به استفاده از رفتارهای خود به عنوان سیگنال‌های مهمی‌‌ برای شناسایی احساس کلی خود کنید.

همچنین متوجه الگوهایی خواهید شد که قبلاً هرگز متوجه آن‌ها نشده‌اید. این اطلاعات نه تنها به شما در درک بهتر اتفاقات کمک می‌کند، بلکه به شما کمک می‌کند تا تصمیمات عاقلانه‌تری را بگیرید.

۲. احساس خود را در هر لحظه نام ببرید

احساسات ما فوق العاده پیچیده هستند. آن‌ها تغییر می‌کنند، شکل عوض می‌کنند، ادغام می‌شود، درهم ترکیب می‌شوند، و به هر فعل دیگری که بتوانید فکر کنید تبدیل می‌شوند. به همین دلیل است که شناخت رفتارها می‌تواند سرنخ خوبی برای هدف شناخت احساسات باشد.

توسعه این مهارت خودآگاهی به تمرین نیاز دارد. همچنین نیاز به سطحی از آسیب پذیری نیز دارد، زیرا باید با خودمان در مورد احساس‌مان صادق باشیم.

بسیاری از ما سعی می‌کنیم احساسات خود را در پشت برچسب‌های نادرست پنهان کنیم. باید هنگام نامگذاری احساسات روزانه خود به دنبال وضوح بیشتری و نامگذاری دقیق آنها باشید. تا بتوانید الگوهای احساسی و ترس‌هایی که ما را عقب نگه می‌دارند را شناسایی کنید و آنها را برطرف کنید.

۳. محرک‌های عاطفی خود را درک کنید

زمانی که بتوانید احساسات واقعی خود را در لحظه تشخیص دهید، می‌توانید الگوهای احساسی خود را نیز تشخیص دهید.

بسیاری از ما در چرخه‌های منفی گرفتار می‌شویم. همان اشتباهات را بارها و بارها تکرار می‌کنیم، حتی اگر به ما کمکی نکنند. این موضوع به این دلیل است که ما از آنچه باعث واکنش‌مان می‌شود آگاه نیستیم.

با درک اینکه چه چیزی باعث تحریک احساسات خاصی در ما می‌شود، می‌توانیم در مورد آنچه ممکن است نیاز داشته باشیم شفاف‌تر شویم. همچنین اگر می‌دانید چیزی به شدت روی شما تأثیر می‌گذارد، می‌توانید در واکنش‌های خود فعالانه‌تر عمل کنید و موقعیت را تحت کنترل خود درآورید.

۴. نقاط قوت و ضعف خود را فهرست کنید

حتما تا به حال به دنبال تشخیص نقاط ضعف و قوت خود بوده‌اید و آن‌ها را فهرست کرده‌اید. برای توسعه خودآگاهی باید این کار را کمی‌ عمیق‌تر انجام دهید.

برای رسیدن به خودآگاهی باید بدانید نقاط قوت و ضعف‌تان کجا و چگونه بر اقدامات‌تان تأثیر می‌گذارد. با درک این موضوع، می‌توانید تشخیص دهید که برای استفاده از توانایی‌های خود بر اساس اهداف و ارزش‌های خود چه کاری باید انجام دهید.

توجه داشته باشید که نقاط قوت و ضعف ثابت نیستند. توانایی‌های شما همانطور که خودتان رشد می‌کنید، تکامل پیدا می‌کنند. آن‌ها همچنین در موقعیت‌ها و محیط‌های مختلف بر شما تأثیر متفاوتی خواهند گذاشت.

بنابراین، همیشه باید نقاط ضعف و قوت خود را بررسی کنید و روی توسعه این مهارت خودآگاهی کار کنید.

خواندن کتاب زیر می‌تواند به شما در کشف بهتر نقاط قوت و ضعف‌تان کمک نماید.‎

خلاصه کتاب کشف توانمندی‌ها

کتاب کشف توانمندی‌ها کمک می‌کند تا نقاط قوت نه تنها خودتان بلکه افرادی که مدیریت می‌کنید را شناسایی کرده و از قدرت آن‌ها در زندگی و کارتان استفاده کنید

‎اکنون بخوانید‎

۵. تاثیر خود را بر محیط اطراف‌تان تشخیص دهید

در حالی که خودآگاهی بیشتر به درون نگاه می‌کند، باید به بیرون نیز نگاهی داشته باشیم. احتمالا تجربه کرده‌اید که آنچه بیان می‌کنید یا انجام می‌دهید، همیشه آن تاثیری که می‌خواهید را بر دیگران نمی‌گذارد. به همین جهت برای کسب خودآگاهی بیشتر باید چگونگی تأثیر گذاری بر افراد و موقعیت‌های اطراف‌تان را درک کنید.

این خودآگاهی بیرونی برای موفقیت در کار و روابط بسیار مهم است. با این حال، رسیدن به آن آسان نیست زیرا همیشه نمی‌توانیم بازخورد مستقیم دریافت کنیم.

به همین دلیل باید مهارت‌های مشاهده‌ای خود را تقویت کنید، به دنبال الگوها باشید و با افراد اطراف خود ارتباط برقرار کنید تا این مهارت خودآگاهی را توسعه دهید.

۶. با نیت و هدف تصمیم بگیرید

اگر تا به حال برای ایجاد یک لیست نقاط مثبت و منفی برای تصمیم گیری نوشته باشید، می‌دانید که فکر کردن در مورد یک تصمیم مهم چگونه است.

همه ما در زندگی خود انتخاب‌هایی را به صورت عامدانه انجام داده‌ایم. با این حال، تصمیمات بسیار زیادی وجود دارد که هرگز در مورد آن‌ها فکر نمی‌کنیم.

در واقع، در زندگی روزمره با انتخاب‌های زیادی روبرو هستیم، مغز ما برای کمک تعصبات و میانبرهایی ایجاد کرده است تا بدون تلاش زیاد انتخاب کنیم.

خودآگاهی بیشتر به شما این امکان را می‌دهد که هم انتخاب‌های فردی و هم الگوهای تصمیم‌گیری خود را بررسی کنید.

به جای اینکه تحت کنترل احساسات یا عوامل بیرونی باشید، می‌توانید بفهمید که چرا انتخاب کرده‌اید. شما همچنین می‌توانید هدف بیشتری را برای انتخاب‌های خود به ارمغان بیاورید زیرا خود را بهتر درک خواهید کرد.

خودتان را تحت فشار قرار ندهید که این مهارت‌های خودآگاهی را به یکباره توسعه دهید. به یاد داشته باشید، کسب خودآگاهی شبیه فرآیندی بی پایان است که مستلزم بررسی مکرر خود و دیگران است.

همه این مهارت‌های خودآگاهی از یکدیگر ساخته می‌شوند. بهبود یک مهارت به طور خودکار به شما در مهارت دیگر کمک می‌کند.

همچنین به خاطر داشته باشید که همه می‌توانند از توسعه این مهارت‌های خودآگاهی بهره‌مند شوند. چه مدیر عامل شرکتی با رتبه برتر باشید یا یک دانشجوی بی نام، از این مهارت‌ها بهره‌مند خواهید شد.

بازگشت به فهرست

فصل ۸

راه کارهایی برای تقویت خودآگاهی

هنگامی‌ که متوجه شدید که چقدر خودآگاه هستید، احتمالاً از خود می‌پرسید که چگونه می‌توانید در آن بهتر شوید.

ده‌ها راه برای بهبود و پرورش خودآگاهی وجود دارد، اما در اینجا برخی از مؤثرترین آن‌ها به شما ارائه می‌شود. می‌توانید این راهکارها را در زندگی روزمره خود به کار ببرید و خودآگاهی خود را تقویت کنید:

۱. بپرسید “چی؟” به جای «چرا؟»

هنگامی‌ که افراد وضعیت فعلی، احساسات و محیط خود را ارزیابی می‌کنند، اغلب می‌پرسند “چرا؟” به عنوان مثال از خود می‌پرسند: «چرا اینقدر غمگینم؟ چرا رئیسم این بازخورد را به من داد؟ چرا پروژه من آن‌طور که انتظار داشتم پیش نمی‌رود؟»

در اینجا پرسیدن “چرا؟” بی‌اثر است: زیرا تحقیقات نشان داده است که به بسیاری از افکار، احساسات و انگیزه‌های ناخودآگاه خود دسترسی نداریم و به احتمال زیاد در مورد چرایی افکار و احساسات خود دچار اشتباه می‌شویم.

به علاوه، زمانی که سعی می‌کنید رفتار خود را درک کنید، اغلب پاسخ‌های فیزیولوژیکی را در معادله لحاظ نمی‌کنید. به عنوان مثال، ممکن است به دلیل کاهش قند خون یا کمبود خواب، عصبانی شده باشید.

تحقیقات همچنین نشان داده است که افرادی که درون نگر هستند، در هنگام ارزیابی خود به افکار منفی گرایش بیشتری دارند. خودارزیابی از طریق سؤالات «چرا» می‌تواند شما را افسرده و مضطرب کند، در حالی که کاملاً غیر مولد است.

افراد بسیار خودآگاه به جای پرسیدن «چرا» می‌پرسند «چه؟» سؤالات «چه» مولدتر هستند و به جای اشتباهات گذشته بر اهداف آینده تمرکز دارند.

به عنوان مثال، فرض کنید در محل کار احساس ناامیدی می‌کنید. به جای پرسیدن “چرا من احساس بدی دارم؟” از خود بپرسید”چه موقعیت‌هایی در محل کار باعث می‌شود احساس بدی داشته باشم؟”

جواب این سوال شما را راهنمایی می‌کند تا عوامل خارج از کنترل‌تان را که با علایق یا اهداف‌تان هم‌خوانی ندارند، شناسایی کنید و راهبردی برای رفع آن موقعیت‌ها پیدا کنید.

۲. زمانی را به خودتان اختصاص دهید

وقتی تلویزیون روشن است، با دوستان‌تان شام می‌خورید یا به تلفن‌تان چسبیده‌اید، فکر کردن در مورد خودتان آسان نیست.

سعی کنید با حذف کردن عوامل حواس‌پرتی تا جای ممکن، فضا و زمان لازم برای اندیشدن به خودتان اختصاص دهید. بهتر است روزی ۳۰ دقیقه زمان آرام و بدون حواس پرتی به خود اختصاص دهید.

به عنوان مثال سعی کنید زمانی را صرف خواندن، نوشتن، مدیتیشن یا تمرین سایر فعالیت‌های انفرادی کنید تا با خودتان ارتباط برقرار کنید. نکته مهم این است که افکار، احساسات و رفتارهای خود را مرور کنید تا ببینید در کجا استانداردهای و ارزش های خود را رعایت کرده‌اید، کجا شکست خورده‌اید.

به یاد داشته باشید که شما تنها کسی هستید که همیشه با خودتان همراه خواهید بود. شما تنها فردی هستید که پشتیبان همیشگی خودتان است.

به همین جهت سعی کنید همیشه در زندگی روزمره زمانی را به خود اختصاص دهید و مدتی را به تنهایی بگذرانید. چیزهایی که حواس‌تان را پرت می‌کند یا آزارتان می‌دهد را حذف کنید. آرامش درونی شما بیش از هر چیز دیگری در زندگی مهم و حیاتی است.

۳. به دنبال تجربیات جدید باشید

یکی از بهترین راه‌ها برای تقویت خودآگاهی غوطه‌ور شدن در تجربیات جدید است. این کار به شما اجازه می‌دهد تا از منطقه راحتی خود خارج شوید و فرصتی به دست خواهید آورد تا یاد بگیرید در موقعیت‌های ناآشنا چگونه رفتار می‌کنید، فکر می‌کنید و احساس می‌کنید.

برای ایجاد یک تجربه جدید نیازی به انجام کاری پیچیده یا گران ندارید. تجربه جدید می‌تواند به سادگی امتحان کردن یک سرگرمی‌ جدید، گپ زدن با افراد جدید یا کاوش در شهر همسایه باشد. حتی پختن یک دستور غذای جدید نیز می‌تواند به عنوان یک تجربه جدید به حساب آید.

کاری که انتخاب می‌کنید زیاد مهم نیست، این اهمیت دارد که این تجربیات به شما کمک کند تا دیدگاه‌های جدیدی نسبت به خودتان پیدا کنید.

زیرا بودن در منطقه راحتی به معنی عمل کردن بر مبنای ناخودآگاه و داشتن افکار و احساسات کاملا قابل پیش‌بینی است. این کار دیدگاه شما را محدود می‌کند و باعث می شود نتوانید خود را به خوبی بشناسید.

۴. از دیگران درباره تصورشان درمورد خودتان بپرسید

بسیاری از مردم نمی‌خواهند مورد قضاوت قرار گیرند، اما بهتر است از دیگران بازخورد بخواهید. زیرا این کار به شما کمک می‌کند تا از چند جهت به خود نگاه کنید.

از کسانی که فکر می‌کنید نظرات بی‌طرفانه‌ای به شما می‌دهند، بازخورد بخواهید. سعی کنید بازخوردهای صادقانه دریافت کنید. زیرا هر کسی که شما را دوست داشته باشد بازخورد مثبت خواهد داد و هرکس به شما حسادت کند از شما انتقاد خواهد کرد. اما اگر کسی باشد که شما را دوست داشته باشد، نظرات صادقانه‌ای را برای شما ارائه خواهد کرد.

بدون شک با استفاده از این روش خودآگاهی‌تان افزایش خواهد یافت. این کار به شما کمک می‌کند بدانید که باید چه چیزی را بهبود ببخشید و چیزهایی که دیگران از آنه‌ا متنفر هستند چیست تا به‌راحتی آن‌ها را حذف کنید. با این کار دیدگاهی ۳۶۰ درجه‌ای از خود و از چشم‌های مختلف پیدا خواهید کرد.

می‌توانید از روش زیر برای دریافت هر چه بهتر بازخورد استفاده کنید.

چیزهایی را که می‌خواهید درباره آن بازخورد دریافت کنید، انتخاب کنید و آن‌ها را فهرست کنید.

دو ستون درست کنید
ستون A: من خودم را چگونه می‌بینم
ستون B: دیگران من را چگونه می‌بینند
در ستون A فهرستی از کلمات را برای توصیف نگرش و رفتار خود در آن زمان تهیه کنید.
سپس، از شریک بازخورد خود بخواهید همین کار را انجام دهد و آن پاسخ‌ها را در ستون B ثبت کنید.
مراقب اختلافات باشید ممکن است نقاط کوری داشته باشید که نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.

۵. شنونده بهتری شوید

جستجوی بازخورد خوب است اما گوش دادن به دیگران نیز بسیار مهم است. برای بهبود خود، باید روی بازخوردها تمرکز کنید اما به دیگران نیز گوش بدهید.

به کسانی که به شما گوش می‌دهند، گوش دهید. توجه کردن به شما کمک می‌کند دیگران را بهتر درک کنید.

به زبان، حرکت و احساسات آن‌ها توجه کنید. می‌توانید از کسانی که مهربان هستند یاد بگیرید و نسبت به آن احساساتی که برای دیگران آزاردهنده هستند، هوشیار بمانید.

شنونده خوب بودن در نهایت به فرد کمک می‌کند تا به صدای درونی خود گوش دهد و خودآگاه شود.

هر گاه فردی بر آنچه که دیگران درباره‌اش می‌گویند تمرکز می‌کند، خودآگاه‌تر می‌شود. سعی کنید به دیگران و آنچه در مورد شما فکر می‌کنند توجه کنید.

می‌توانید این مهارت‌های گوش دادن را برای خودتان نیز به کار ببرید و در درک افکار و احساسات خود بهتر شوید. گوش دادن به دیگران و خودتان برای خودآگاهی بسیار مهم است.

۶. ژورنال نویسی کنید

ژورنال نویسی یک راه عالی برای به به دست آوردن خودآگاهی درونی و بیرونی است. زیرا نوشتن شما را مجبور می‌کند ذهن خود را متمرکز کنید و دقیقاً در مورد آنچه فکر می‌کنید و احساسی که دارید با خود صادق باشید.

ژورنال نویسی به شما امکان می‌دهد افکار و احساسات خود را شناسایی، شفاف سازی کنید و آن‌ها بپذیرید.

این کار به شما کمک می‌کند تا بفهمید چه چیزی می‌خواهید، چه چیزی برای شما ارزشمند است و چه چیزی برای‌تان مفید است. همچنین می‌تواند به شما کمک کند بفهمید چه چیزی را نمی‌خواهید، چه چیزی برای‌تان مهم و مفید نیست.

برای اینکه از مزایای این کار بهره‌مند شوید، لازم نیست زیبا یا حتی به خوبی بنویسید. فقط کافی است بنویسید تا افکارتان سازماندهی شوند.

برای ژورنال نویسی می‌توانید یک دفتر خاطرات داشته باشید، یک وبلاگ راه اندازی کنید، برای خود ایمیل بفرستید، در دفترچه یادداشت بنویسید. اما فقط بنویسد.

برای شروع ژورنال نویسی می توانید از سوالات زیر استفاده کنید:

امروز چه کاری را خوب انجام دادم؟
با چه چالش‌هایی مواجه شدم؟
چه احساسی داشتم؟
چگونه پاسخ دادم؟ با نگاهی به گذشته، آیا اگر همان فرد سابق بودم پاسخ دیگری می‌دادم؟
از چه نقاط قوتی استفاده کردم تا روی بهترین نسخه خودم تمرکز کنم؟
هدف من برای فردا چیست؟

اگر می‌خواهید بیشتر با مزایای نوشتن و ژورنال نویسی آشنا شوید، خلاصه کتاب زیر را مطالعه کنید.

خلاصه کتاب بنویس تا اتفاق بیفتد‎

در خلاصه کتاب بنویس تا اتفاق بیفتد: «هنریت کلاوسر توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان از این تکنیک (یعنی نوشتن) برای رسیدن به آنچه می‌خواهید بهره‌مند شوید.

‎اکنون بخوانید‎

۷. ذهن آگاهی و مدیتیشن را تمرین کنید

ذهن آگاهی به این معناست که در لحظه حضور داشته باشید و به خود و اطراف خود توجه کنید نه اینکه در نشخوار فکری یا خیال‌پردازی گم شوید.

مدیتیشن در خانه تمرینی است که باعث می‌شود توجه خود را بر روی یک چیز متمرکز کنید، مانند نفس، یک مانترا یا یک احساس و اجازه می‌دهید افکارتان از شما دور شوند.

هر دو روش می‌توانند به شما کمک کنند تا از وضعیت درونی خود و واکنش‌های خود به چیزها آگاه‌تر شوید. آن‌ها همچنین می‌توانند به شما کمک کنند تا افکار و احساسات خود را شناسایی کنید و آنقدر درگیر آن‌ها نشوید که “خود” را از دست بدهید.

هدف این است که مهارت‌های خودآگاهی را که از مدیتیشن و ذهن آگاهی می‌آموزید، استفاده کنید و آن‌ها را در زندگی روزمره خود به کار ببرید.

در ادامه چند ایده از فعالیت‌های ذهن آگاهی که می‌تواند به شروع راحت‌تر شما کمک کند، ارائه می شود:

تنفس عمیق را تمرین کنید
وسایل اطراف خود را نام ببرید
فضای خود را سازماندهی کنید
نقاشی بکشید یا رنگ کنید

برای آشنایی بیشتر با ذهن آگاهی کتاب زیر را مطالعه نمایید

خلاصه کتاب ذهن آگاهی

کتاب ذهن آگاهی مجموعه‌ای از روش‌های ساده اما قدرتمند را ارائه می‌کند که می‌توانید در زندگی روزمره خود بگنجانید تا با استرس‌، ترس و اضطراب کمتری زندگی کنید.

‎اکنون بخوانید‎

‎

بازگشت به فهرست

فصل ۹

نتیجه گیری و معرفی کتاب

خودآگاهی به طور گسترده یک ابزار اساسی در روانشناسی است و به افراد در رشد، توسعه و تکامل کمک می‌کند.

سعی کنید فضایی برای خودآگاهی ایجاد کنید. به یاد داشته باشید که شناخت خود از هر چیز دیگری مهم‌تر است. زیرا اگر کسی خودآگاه نباشد هرگز نمی‌تواند پیشرفت کند.

خودآگاهی راهی برای سود بردن از خود جهت تکامل به عنوان یک فرد بهتر است.

همان‌طور که در توسعه خودآگاهی خود به جلو می‌روید، به طور مرتب از خود بپرسید: “امروز چگونه به سمت بهترین نسخه از خودم حرکت خواهم کرد؟”

به یاد داشته باشید، سرعت رشد خودآگاهی به خودتان بستگی دارد. زندگی یک مقصد خاص نیست و هر روز فرصتی برای کشف مرزهای جدید درونی است.

اینکه این مرزها چقدر رشد می‌کنند به این بستگی دارد که شما بخواهید خودآگاهی خود را تا چه حد گسترده‌تر کنید.

هرگز از یادگیری بیشتر در مورد خودتان نترسید. تعامل با افراد دیگر، مطالعه بیشتر مورد کتاب‌های خودیاری، یا ثبت نام در دوره‌ها یا کلاس‌های توسعه شخصی به شما کمک می‌کنند تا بیشتر درباره خود بیاموزید و خودآگاهی را تمرین کنید.

خواندن کتاب‌های زیر می‌تواند به شما در جهت کسب خودآگاهی کمک کنند:

هفت عادت مردمان موثر؛ نوشته استفان کاوی
هوش هیجانی؛ نوشته دانیل گلمن
بینش: چرا ما کمتر از آنچه فکر می‌کنیم خودآگاه هستیم؛ نوشته تاشا اوریش
بیداری غول درون؛ نوشته آنتونی رابینز
قدرت نامحدود؛ نوشته آنتونی رابینز
خودآگاهی: محرک پنهان موفقیت و رضایت؛ نوشته تراویس بردبری
زندگی بهتر با شخصیت برتر؛ نوشته نیل فوره
چرایی خود را پیدا کنید؛ نوشته سایمون سینک

برای اطلاعات بیشتر در مورد بهبود خود، خودآگاهی نیاز است که کتاب بخوانید. با دانلود اپلیکیشن ذهن می‌توانید با صرف کمترین زمان مطالب مهم بهترین کتاب‌های جهان را مطالعه نماید.

بازگشت به فهرست

این نوشته خودآگاهی چیست؟ چگونه خودمان را بهتر بشناسیم؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

پنجره جوهری ، دریچه ای به خودشناسی

فاطمه سجادی — Tue, 19 Jul 2022 06:12:01 +0000

آیا تا به حال از کسی پرسیده‌اید که” به نظر او بزرگترین نقاط قوت و ضعف‌تان چیست؟” ممکن است جواب این سوال با آنچه شما در مورد خودتان می‌دانید و فکر می کنید، کاملا متفاوت باشد. اما چطور می‌توانید بفهمید که شناخت خودتان درست‌تر است یا شناخت فرد دیگر از شما؟

شناخت خود سخت است. اگر دوستان و خانواده صادقی نداشته باشید، دانستن اینکه دیگران در مورد شما چه فکری می‌کنند دشوارتر هم خواهدشد. تأمل و درون‌نگری می‌تواند به حل این مشکل کمک کند، اما همچنان بر دیدگاه‌های شخصی خود تکیه می‌کنید. به همین جهت برای پیدا کردن جواب درست باید از تکنیک‌های خودشناسی استفاده کنید. یکی از این تکنیک‌ها مدل پنجره جوهری می‌باشد.

مدل پنجره جوهری یک ابزار روان‌شناختی مفید است که به شما کمک می‌کند تا درک بیشتری از خودتان و کسانی که با آن‌ها کار می‌کنید به دست آورید. علاوه بر این، می‌تواند به ایجاد اعتماد و پیوندهای قوی‌تر کمک کند.

اگر می‌خواهید درک بیشتری از اینکه چه کسی هستید و دیگران شما را چگونه می‌بینند به دست آورید، با این مقاله همراه شوید و با مدل پنجره جوهری بیشتر آشنا شوید.

“سه چیز بسیار سخت در دنیا وجود دارد: فولاد، الماس، و شناختن خود.” بنجامین فرانکلین

پنجره جوهری چیست؟

پنجره جوهری تکنیکی است که هدف آن کمک به افراد برای درک رابطه عاطفی و فیزیکی با خود و دیگران است. این مدل هم در زمینه خودیاری، هم در محیط گروهی و هم در محیط شرکت برای بهبود عملکرد فردی و تیمی‌ استفاده می‌شود.

پنجره جوهری ابزاری روانشناختی برای ارزیابی رفتار فرد و همچنین رابطه اش با دیگران از طریق بازخورد یا افشا است. این روش یکی از مؤثرترین ابزارهای خود تحلیلی است که دیدگاه دیگران برای درک بهتر خود را در نظر می‌گیرد. این مدل همچنین به عنوان “مدل افشا/بازخورد خودآگاهی” و توسط برخی افراد “ابزار پردازش اطلاعات” نامیده می‌شود.

در واقع پنجره جوهری مدلی است که با بهبود خودآگاهی و توضیح دیدگاه دیگران در مورد فرد به ارتباط بهتر با خود و دیگران کمک می‌کند.

مدل پنجره جوهری بر دو چیز استوار است: جلب اعتماد دیگران از طریق افشای اطلاعات خود برای آن‌ها و یادگیری درباره خود از طریق بازخورد دیگران.

در مدل پنجره جوهری چهار ناحیه وجود دارد که دو ناحیه نمایان‌گر خود واقعی شما هستند در حالی که دو ناحیه دیگر نمایان‌گر بخشی است که برای دیگران شناخته شده است اما برای خودتان ناشناخته است.

این اطلاعات که برای خود شناخته شده و برای دیگران ناشناخته است، از طریق معاشرت با دیگران قابل انتقال است. در حالی که بخشی که برای دیگران شناخته شده است اما برای خود ناشناخته است، از طریق بازخوردی که از طرف سایر اعضای گروه دریافت می‌کنید به شما منتقل می‌شود.

پنجره جوهری یکی از معدود ابزارهایی است که بر «مهارت‌های نرم» مانند رفتار، همدلی، همکاری، توسعه بین گروهی و توسعه بین فردی تأکید دارد. به دلیل سادگی و همچنین به دلیل اینکه می‌توان آن را در موقعیت‌ها و محیط‌های مختلف استفاده کرد، یک مدل عالی و مورد توجه است.

هدف از به کارگیری مدل پنجره جوهری برای یک گروه خاص، بهبود روابط کاری و دستاوردها، هم در سطح شخصی و هم به عنوان عضوی از یک گروه گسترده‌تر است.

خواندن کتاب زیر می‌تواند به شما در شناخت بهتر خودتان کمک کند.‎

کتاب کشف توانمندی‌ها

کتاب کشف توانمندی‌ها کمک می‌کند تا نقاط قوت نه تنها خودتان بلکه افرادی که مدیریت می‌کنید را را شناسایی کرده و از قدرت آن‌ها در زندگی و کارتان استفاده کنید.

‎اکنون بخوانید‎

تاریخچه نظریه پنجره جوهری

مدل پنجره جوهری توسط روان‌شناسان آمریکایی جوزف لوفت و هری اینگام در دهه ۱۹۵۰، در حالی که آن‌ها در حال تحقیق در مورد پویایی گروه بودند، ابداع شد. جوزف لوفت به توسعه و بهبود مدل در طول زمان ادامه داد.

لوفت و اینگهام پس از ترکیب نام‌های کوچک خود، جوزف و هرینگتون، این مدل را پنجره جوهری نامیدند. در انتشارات اولیه این کلمه به صورت ” JoHari” نمایش داده شد.

چهار ناحیه پنجره جوهری

مدل پنجره جوهری ببر مبنای چهار پنجره، ربع یا ناحیه کار می‌کند که در ادامه هر یک را بررسی خواهیم کرد.

ربع اول: ناحیه آشکار یا ناحیه باز

در این ناحیه اطلاعات مربوط به نگرش‌ها، رفتار، عواطف، احساسات، مهارت‌ها و دیدگاه‌های شخص قرار دارد که توسط خود شخص و همچنین دیگران شناخته شده است.

این ناحیه عمدتاً منطقه‌ای است که همه ارتباطات در آن رخ می‌دهد و هر چه ناحیه آشکار بزرگ‌تر شود، روابط مؤثرتر و پویاتر خواهند بود.

به همین جهت هدف نهایی هر گروهی باید گسترش”ناحیه باز” برای هر فرد باشد، زیرا وقتی در این ناحیه با دیگران کار می‌کنیم، در بهترین و موثرترین حالت خود هستیم و گروه نیز در بهترین حالت خود است.

اندازه ناحیه باز را می‌توان با جستجو و گوش دادن فعالانه به بازخورد سایر اعضای گروه به صورت افقی در ناحیه کور گسترش داد. این فرآیند به عنوان “درخواست بازخورد” شناخته می‌شود. سایر اعضای گروه می‌توانند با ارائه بازخوردهای مناسب همراه با حساسیت، به یکی از اعضای تیم کمک کنند تا فضای باز خود را گسترش دهد.

همچنین خود شخص با افشای اطلاعات، احساسات و … در مورد خودش برای گروه و اعضای گروه می‌تواند، اندازه ناحیه باز را به صورت عمودی به سمت پایین و در ناحیه‌های پنهان و ناشناخته گسترش دهد.

توجه داشته باشید که تیم‌های جدید به طور طبیعی با ناحیه آشکار کوچک‌تری شروع می‌کنند. با گذشت زمان و با به اشتراک گذاشتن دانش، مهارت و تجربه، منطقه باز رشد می‌کند.

پنجره جوهری به ایجاد آگاهی از ارزش‌ها و نقاط قوت یکدیگر کمک می‌کند و می‌توان از آن به عنوان پایه‌ای برای بهبود درک افراد تیم‌های جدید از یکدیگر استفاده نمود.

ربع دوم: ناحیه کور یا ناحیه نقطه کور

این ناحیه شامل اطلاعاتی می‌شود که دیگران درمورد شما می‌دانند اما خودتان از آن‌ها بی‌اطلاع هستید. با شناخت این ناحیه می‌توانید متوجه شوید که دیگران تا چه حد شما را متفاوت از آنچه انتظار دارید تفسیر می‌کنند. سه سناریوی وجود دارد که منجر به نقطه کور می‌شود:

رابطه جدید یا کم عمق است. شخص به درستی نمی‌داند شما چه کسی هستید.
هویت مورد نظر شما با رفتارتان هم‌خوانی ندارد. مردم شما را بر اساس رفتارها درک می‌کنند.
شما نقاط قوت و ضعفی دارید که دیگران می‌بینند اما خودتان از آن آگاه نیستید.

ناحیه کور، فضای مؤثر یا سازنده‌ای برای افراد یا گروه‌ها نیست. ناحیه کور را می‌توان به عنوان جهل نسبت به خود یا مسائلی که فرد در آن دچار توهم شده است، نیز نام برد. به همین جهت هدف باید این باشد که از طریق افزایش خودآگاهی و درک، ناحیه کور را به حداقل برسانید.

با درخواست بازخورد از دیگران، می‌توان این ناحیه را کاهش داد و در نتیجه باعث افزایش ناحیه باز یعنی ناحیه ارتباط موثر شد. با کمک بازخورد دیگران می‌توانید از برخی از ویژگی‌های مثبت و منفی خود که توسط دیگران درک می‌شود، آگاه شوید و بر برخی از مسائل شخصی که ممکن است مانع پویایی شخصی یا گروهی شما در تیم شود، غلبه کنید.

برای کاهش این ناحیه، مهم است که با کنجکاوی به بازخوردها نزدیک شوید نه حالت تدافعی. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دیدگاه‌ها سؤال بپرسید به عنوان مثال: چه رفتارهایی اتخاذ کرده‌ام که منجر به این بازخورد شما شده است؟

ربع سوم: ناحیه پنهان یا منطقه مخفی

اطلاعاتی است که برای خود فرد شناخته شده است اما برای دیگران ناشناخته می‌باشد. می‌تواند شامل هر گونه اطلاعات شخصی باشد که شما تمایلی به افشای آن ندارید مثل احساسات، تجربیات گذشته، ترس‌ها، رازها و…

طبیعی است که اطلاعات و احساسات زیادی به صورت شخصی و خصوصی پنهان بمانند، در واقع برخی از اطلاعات، احساسات و تجربیات هیچ تاثیری در کار ندارند و درنتیجه باید پنهان بمانند. با این حال، بسیاری از اطلاعات پنهان خیلی شخصی نیستند، به کار یا عملکرد مربوط می‌شوند و بنابراین بهتر است در منطقه باز قرار گیرند.

با گفتن احساسات خود به دیگران و سایر اطلاعات در مورد خود، می‌توانیم منطقه پنهان را کاهش دهیم و ناحیه باز را افزایش دهیم. این کار درک بهتر، همکاری، اعتماد، اثربخشی کار تیمی‌ و بهره‌وری را امکان‌پذیر می‌کند. کاهش ناحیه پنهان همچنین احتمال وجود سردرگمی، سوء تفاهم، ارتباطات ضعیف و … را کاهش می‌دهد.

همانند بازخورد دیگران در مورد ناحیه کور، افشای ناحیه پنهان باید با دقت مدیریت شود تا اطمینان حاصل شود که افراد – به ویژه شخصیت‌های آسیب‌پذیر – مجبور به افشای اطلاعات در مورد خود نمی‌شوند یا به هیچ وجه مورد قضاوت قرار نمی‌گیرند.

آشکار کردن خود پنهان می‌تواند مثبت باشد، برای مثال، یکی از اعضای تیم ممکن است استعداد پنهانی داشته باشد که هرگز فرصت درخشش را نداشته است. همچنین برعکس، آشکار کردن خود پنهان ممکن است منفی نیز باشد و باعث افشای یک ترس عمیق یا احساس سرکوب شده شود و زمینه سو استفاده دیگران را فراهم کند.

توجه داشته باشید که ناحیه پنهان برای روابط جدید بزرگ‌تر است. ممکن است زمان ببرد تا جنبه‌هایی از خود را برای دیگران آشکار کنید.

ربع چهارم: ناحیه ناشناخته یا خود ناشناخته

هر چیزی که نه خود شخص و نه دیگران در مورد آن شخص نمی‌دانند، در این ناحیه قرار می‌گیرد. این اطلاعات پتانسیل ناشناخته‌ای برای تأثیرگذاری بر بقیه پنجره جوهری دارند.

ناحیه ناشناخته می‌تواند شامل احساسات، رفتارها، نگرش‌ها، قابلیت‌ها، استعدادهایی باشد که می‌توانند مثبت و مفید باشند یا می‌توانند جنبه‌های عمیق‌تری از شخصیت فرد باشند و رفتار او را به درجات مختلف تحت تأثیر قرار دهند.

ناحیه ناشناخته معمولاً در افراد جوان‌تر و افرادی که فاقد تجربه یا خودباوری هستند، بزرگ‌تر است. فرد تا زمانی که ویژگی‌ها و قابلیت‌های پنهان را کشف نکند یا از طریق مشاهدات دیگران متوجه آن‌ها نشود، از آن‌ها بی‌اطلاع خواهد بود.

همانند فرآیندهای درخواست بازخورد و افشا، تلاش برای کشف اطلاعات و احساسات در ناحیه ناشناخته با فرآیند «خودشکوفایی» که در مدل سلسله مراتبی نیازها و رشد مازلو توضیح داده شده است، مرتبط است.

فرآیندهایی که از طریق آن‌ها می‌توان این اطلاعات و دانش را کشف کرد، متنوع است و می‌تواند از طریق کشف خود یا مشاهده توسط دیگران، یا در موقعیت‌های خاص از طریق کشف جمعی صورت بگیرد.

بر اساس این که خود فرد یا دیگران خصوصیات ناشناخته را کشف نموده‌اند به ترتیب در ناحیه پنهان یا ناحیه کور قرار می‌گیرد. سپس باید هدف این باشد که در صورت نیاز این عوامل ناشناخته از ناحیه‌های پنهان و کور به ناحیه آشکار منتقل شوند.

باز هم مانند افشا و درخواست بازخورد، فرآیند کشف خود یک فرآیند حساس است. میزان و عمقی که یک فرد قادر است به دنبال کشف احساسات ناشناخته خود باشد، همیشه باید به اختیار خود فرد باشد.

توجه: ناحیه ناشناخته همچنین می‌تواند شامل احساسات سرکوب‌شده یا ناخودآگاه باشد که ریشه در رویدادهای شکل‌دهنده و تجربیات آسیب‌زا گذشته دارد، که می‌تواند برای تمام عمر ناشناخته بماند.

مراحل ترسیم پنجره جوهری

برای این که بتوانید پنجره جوهری خودتان یا فرد دیگری را ترسیم کنید، بیش از هر چیزی نیازمند صداقت، گروهی از همتایان و کمی‌ اعتماد هستید.

به طور خلاصه برای تکمیل پنجره جوهری، باید کلماتی را انتخاب کنید که فکر می‌کنید شما را توصیف می‌کنند. سپس از مجموعه‌ای از همتایان خود بخواهید همین کار را انجام دهند. سپس تفاوت بین کلماتی که شما و آن‌ها انتخاب کرده‌اید را بررسی می‌کنید. هنگامی‌که متوجه شدید که تفاوت‌ها کجا هستند، می‌توانید برنامه‌ای ایجاد کنید تا به شما کمک کند شکاف را پر کنید.

مراحل زیر به شما در تکمیل هر چه بهتر پنجره جوهری، کمک می‌کند:

۱.همتایان خود را انتخاب کنید

اگر در حال تکمیل یک فعالیت تیمی‌ هستید، افرادی را که به آن‌ها اعتماد دارید و فکر می‌کنید شما را می‌شناسند یا اعضای تیم خود را شناسایی کنید.

۲. لیستی از کلمات یا صفات را تهیه کنید

فهرستی از کلمات یا صفات برجسته را به عنوان مرجع انتخاب کنید. برای این کار می‌توانید از لیست ۵۶ کلمه‌ای زیر استفاده کنید.

۳. خود ارزیابی انجام دهید

با توجه به لیست کلمه‌ای که تهیه نموده‌اید، ۵ تا ۱۰ کلمه‌ای که فکر می‌کنید به بهترین شکل شما را توصیف می‌کنند را انتخاب کنید.

۴. بازخورد دریافت کنید

از همتایان منتخب خود بخواهید عمل مشابهی را انجام دهند و ۵ تا ۱۰ کلمه را انتخاب کنند که فکر می‌کنند بهترین توصیف شماست.

۵. پنجره جوهری خود را رسم کنید

برای رسم پنجره جوهری خود به صورت زیر عمل کنید:

ناحیه آشکار: صفت‌هایی که هم خودتان و هم دیگران انتخاب نموده‌اند، نشان دهنده ویژگی‌های شخصیتی است که برای هر دو گروه شناخته شده است، در نتیجه در ناحیه آشکار قرار می‌گیرند.

ناحیه پنهان: صفت‌هایی که فقط توسط خودتان انتخاب شده‌اند، نشان دهنده ویژگی‌های شخصیتی هستند که سایر افراد از آن آگاه نیستند، در نتیجه در ناحیه پنهان قرار می‌گیرند.

ناحیه کور: صفت‌هایی که توسط دیگران انتخاب می‌شود و خودتان آن‌ها را انتخاب نمی‌کنید و نشان دهنده ویژگی‌های شخصیتی است که خودتان از آن‌ها آگاه نیستید و در نتیجه در ناحیه کور قرار می‌گیرند.

ناحیه ناشناخته: صفت‌هایی که توسط هیچ یک از طرفین انتخاب نشده‌اند، یا نشان دهنده ویژگی‌های شخصیتی هستند که در این موقعیت به کار گرفته نمی‌شود یا ویژگی‌های پنهانی که هیچ یک از افراد از آن آگاه نیستند و در نتیجه در ناحیه ناشناخته قرار می‌گیرند. می‌توانید این ناحیه را خالی بگذارید.

۶. بررسی و تحلیل

صرف نظر از اینکه پنجره شما چگونه به نظر می‌رسد، نکته مهم در فرض مدل این است که ببینید چه کاری می‌توانید انجام دهید تا اندازه ناحیه “آشکار” خود را افزایش دهید و اندازه‌ ناحیه‌های دیگر را کاهش دهید.

می توانید از راهکارهای زیر برای افزایش ناحیه آشکار خود کمک بگیرید:

برای کاهش ناحیه پنهان خود برنامه‌ریزی کنید: بررسی کنید که آیا موارد بیشتری وجود دارد که می‌توانید درباره خود به اشتراک بگذارید و چگونه می‌توانید آن‌ها را فاش کنید.

ناحیه کور خود را بررسی کنید: در مورد این که مایلید دیگران چگونه شما را درک کنند و چگونه می‌توانید بازخورد بیشتری دریافت کنید، راهکارهایی پیدا کنید.

پنجره و برنامه‌های خود را به اشتراک بگذارید: پنجره تکمیل شده خود را با همکارانی که بازخورد به شما را ارائه کرده‌اند به اشتراک بگذارید و به آن‌ها اجازه دهید از برنامه‌های شما برای رشد ناحیه باز و کوچک کردن سایر ناحیه‌ها مطلع شوند.

نکات مهم ترسیم پنجره جوهری

توجه داشته باشید که اندازه نسبی ربع‌های مختلف پنجره تابعی از عوامل مختلف است مانند مدت زمانی است که در تیم بوده‌اید، میزان باز بودن‌تان، میزان درک همتایان شما و طیف وسیعی از عوامل دیگر. به همین دلیل ممکن است لازم باشد تمرین را چند بار تکرار کنید تا تصویری واقعا واضح از پنجره جوهری خود پیدا کنید.
در حالی که این می‌تواند یک تمرین مفید باشد، بهتر است آن را با حساسیت اعمال کنید و از قضاوت و منفی بافی بپرهیزید.
بهترین روش برای ترسیم پنجره جوهری، استفاده از نظرسنجی ناشناس است. می‌توانید این کار را با استفاده پرسش‌نامه‌های آنلاین انجام دهید.
نکته مهمی‌ که باید به خاطر بسپارید این است که به تنهایی نمی‌توانید پنجره جوهری را کامل کنید. شما به نظرات دیگران برای کمک به درک بهتر خودتان نیاز خواهید داشت.
پنجره جوهری را می‌توان در موقعیت‌های مختلفی برای بهبود روابط استفاده نمود. به عنوان مثال، ممکن است تمرین خوبی برای ارزیابی یک به یک یا سالانه باشد. این مدل می‌تواند به شرکت کننده کمک کند تا بفهمد چرا بازخوردی را دریافت کرده است.
یکی دیگر از کاربردهای بالقوه این مدل، معرفی یک عضو جدید به یک تیم باسابقه است. علاوه بر این که «شما را بشناسم»، می‌تواند به گروه کمک کند تا بفهمد بهترین کار برای عضو جدید چیست. می‌تواند احتمال درگیری و سوء تفاهم را کاهش دهد.
همچنین می‌توان از مدل پنجره جوهری در یک گروه یا بین گروه‌های مختلف به عنوان مدلی برای بهتر نمودن تعاملات انسانی استفاده کرد.

مزایای پنجره جوهری

پنجره جوهری می‌تواند مزایای مثبت متعددی، هم برای فرد و هم برای تیم داشته باشد. به طور کلی می‌توان گفت، مدل پنجره جوهری می‌تواند به ایجاد مهارت‌های نرمی‌ که در دنیای مدرن موردنیاز است،کمک کند مانند:

خودآگاهی: به عنوان یک ابزار خود تحلیلی عمل می‌کند. بنابراین با در نظر گرفتن نظرات دیگران، فرد را از نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای خود آگاه می‌کند.
روابط صمیمانه: به بهبود روابط بین فردی کمک می‌کند زیرا همه یکدیگر را به روشی بهتر می‌شناسند و هر یک بر بهبود خود تمرکز می‌کنند.
ارتباطات را بهبود می‌بخشد: پنجره جوهری راه را برای تعامل باز هموار می‌کند و درک بین مدیران و زیردستان را توسعه می‌دهد.
توسعه تیم: اگر اعضای تیم با یکدیگر آشنا نباشند، تیم‌سازی قوی دشوار می‌شود. این مدل با آشنایی هر یک از اعضای تیم با سایرین در تیم، روابط بین فردی را تقویت می‌کند.
رشد شخصی: زمینه را برای بهتر شدن فراهم می‌کند زیرا ناحیه کور هر فرد حقایق ناشناخته‌ای را آشکار می‌کند که برای دیگران شناخته شده است اما ممکن است توسط خود فرد نادیده گرفته شود. این حقایق گاهی با نگرش، عادات، رفتار فرد مرتبط است که نیاز به اصلاح دارد.
پویایی گروه: پنجره جوهری مکالمات باز و بازخورد را در یک گروه تشویق می‌کند. این کار عملکرد گروه را بهبود می‌بخشد و با از بین بردن زمینه‌های مشکل و سوء تفاهم، درک متقابلی را در بین اعضای گروه ایجاد می‌کند.

معایب پنجره جوهری

پنجره جوهری در کنار تمام مزایایی که دارد به عنوان یک ابزار دارای اشکالاتی نیز هست. مانند:

معمولا افراد ترجیح می‌دهند برخی از اطلاعات شخصی (مانند ترجیحات جنسی، مسائل روانی/سلامتی، شکست‌های قابل توجه) را در اختیار دیگران قرار ندهند.
برخی از افراد ممکن است اطلاعاتی را که دریافت کرده‌اند، فراتر از آنچه می‌خواهید منتقل کنند یا از آن به شیوه‌ای منفی استفاده کنند.
برخی از افراد یا فرهنگ‌ها رویکرد بسیار باز و پذیرنده‌ای برای بازخورد دارند و برخی نه. افراد می‌توانند بازخورد شخصی را به عنوان توهین تلقی کنند، بنابراین هنگام استفاده از آن، رعایت احتیاط و شروع تدریجی مهم است.

توجه داشته باشید که مدل پنجره جوهری به عنوان یک تمرین اکتشافی (دستی) استفاده می‌شود. به عبارت دیگر، یک روش واقعاً دقیق نیست، بلکه یک قانون سرانگشتی است. در نتیجه هنگام به کارگیری آن برای تیم یا نیروی کارتان باید آن را به عنوان ابزاری جهت گرفتن بهترین نتیجه از تیم‌تان در نظر بگیرید،نه ابزاری برای روانکاوی.

کاربرد پنجره جوهری در سطح سازمانی

پنجره جوهری علاوه بر کمک در سطح فردی، یکی از مفیدترین ابزارها برای موفقیت سازمان‌ها نسبت به رقبای خود است. این مدل می‌تواند به عنوان یک ابزار ضروری برای تجزیه و تحلیل پتانسیل کارکنان، کار بر روی روابط سازمانی و بهبود عملکرد تیم عمل کند.

پنجره جوهری با در نظر گرفتن حقایق شناخته شده و ناشناخته شرکت و مشتریان، چهار ربع را در اختیار ما قرار می‌دهد که بررسی هر یک می‌تواند به روش های مختلفی بر اصلاح روابط تجاری تاثیر گذار باشد. در ادامه تعدادی از آن‌ها بررسی خواهیم نمود.

کاهش ناحیه کور

گرفتن بازخورد مداوم از مشتریان و دانستن در مورد محصولات رقابتی که مصرف کنندگان ممکن است ترجیح دهند، شرکت را از سطح رضایت مشتری، عملکرد محصول، وفاداری مصرف کننده، سطح رقابت و … آگاه می‌کند.

گرفتن بازخورد با استفاده از پنجره جوهری می‌تواند باعث به روز شدن شرکت همراه با روند بازار و پاسخگویی بهتر شود. در نتیجه ناحیه کور سازمان کاهش می‌یابد، همچنین باعث افزایش ناحیه باز آن می‌شود.

کاهش ناحیه ناشناخته

نوآوری منجر به یادگیری می‌شود و یادگیری به رشد و توسعه کمک می‌کند. بنابراین سازمان باید امکانات جدید را کشف کند یا از طریق تحقیق و توسعه مناسب به محصولات یا ابزارهای تولیدی خود تنوع دهد تا سهم بازار و سودآوری‌اش را افزایش دهد.

کاوش در فرصت‌های استفاده نشده و توسعه ایده‌های جدید می‌تواند با کاهش ناحیه ناشناخته و کوچک کردن ناحیه کور و همچنین نما، ناحیه باز را به حداکثر برساند.

کاهش ناحیه پنهان

گاهی اوقات، برخی از نقاط قوت یا ویژگی‌های مثبت محصول یا سازمان وجود دارد که چندان تبلیغ نمی‌شود. این‌ها ممکن است برای سازمان یک ناحیه پنهان ایجاد کند که برای مشتریان شناخته شده نباشد.

سازمان باید نقاط قوت خود مانند کیفیت بالای مواد اولیه مصرفی، ماندگاری بهتر محصولات و غیره را برای ایجاد اعتماد و وفاداری مشتریان آشکار سازد. اطلاعات داخلی می‌تواند ناحیه پنهان را با گسترش ناحیه آشکار کاهش دهد.

خلاصه و نتیجه‌گیری

پنجره جوهری یک تکنیک ساده است که به افراد امکان می‌دهد نقاط قوت، ضعف و نقاط کور خود را شناسایی کنند. همچنین پنجره جوهری ابزاری عالی برای بهبود ارتباطات و روابط درون تیمی‌ است.

افراد ممکن است نقاط کور، ترس‌های پنهان یا ناامنی‌هایی داشته باشند که با انجام این تمرین می‌توانند به آن‌ها رسیدگی کنند. با کاوش، به اشتراک گذاری و صحبت در مورد آن چیزها، می‌توانند به دنبال راه‌هایی برای غلبه بر آن‌ها باشند.

توجه داشته باشید که اگر پنجره جوهری را به فعالیت‌هایی که رفتار مثبت را تقویت می‌کنند یا رفتارهای منفی را اصلاح می‌کنند، پیوند ندهید، استفاده از آن بی‌فایده است. در واقع، پنجره جوهری‌ مانند هر ابزار بازخورد دیگری عمل می‌کند.

برای پیشرفت در شغل‌تان و کسب وکارتان حتما باید آموزش ببینید. یکی از بهترین راه‌های آموزش خواندن کتاب است. با دانلود اپلیکیشن ذهن می‌توانید مجموعه‌ای از برترین کتاب‌های جهان را در کمترین زمان مطالعه نمایید.

این نوشته پنجره جوهری ، دریچه ای به خودشناسی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

تکنیک مدیتیشن ذن ؛ هنر فکر کردن به هیچ

هدی صادقی — Wed, 17 Feb 2021 13:12:33 +0000

تکنیک مدیتیشن ذن Zen که آن را به اسم ذاذن Zazen هم می‌شناسند یک تکنیک مراقبه (مدیتیشن) است که در مکتب بودیسم Buddhist جا دارد. درصورتی‌که هنوز با این نوع مراقبه آشنایی ندارید بهتر است بدانید که مدیتیشن ذن به توجه و تمرکز انسان نظم می‌بخشد. درواقع گاهی از آن به‌عنوان تمرینی برای « فکر کردن به هیچ» یاد می‌شود.

در طول تمرین، فرد به شکل گل لوتوس، چهارزانو، می‌نشیند و توجه و تمرکز خود را معطوف به درونش می‌کند. انجام دهندگان این تمرین، همچنین باید به تنفس خود دقت کنند که شامل شمارش از یک تا ده هم می‌شود.

تکنیک مدیتیشن ذن با شما چه می‌کند؟

این نوع مراقبه یک « مدیتیشن با نظارت ذهنی گسترده» است و شما از مهارت‌های مراقبتی-نظارتی در این تمرین استفاده می‌کنید.

به بیان بهتر، شما از مهارت‌های نظارتی در قالب آگاهی بازتاب‌دهنده که توجه بالایی را می‌طلبد استفاده می‌کنید ضمن اینکه قرار نیست روی موضوع خاصی تمرکز بدهید.

مدیتیشن ذن و تکنیک ذهن آگاهی

شاید این ابهام برایتان پیش بیاید که ذن همان ذهن آگاهی است؟ به خاطر بسپارید که تکنیک مدیتیشن ذن شبیه به تکنیک ذهن آگاهی است و پای حضور ذهن در میان خواهد بود. تفاوت مهمی که این دو مراقبه دارند در کیفیت و جایگاه تمرکز است.

ذهن آگاهی برخلاف ذن روی موضوع خاصی تمرکز می‌دهد درحالی‌که مدیتیشن ذن آگاهی عمومی را دربرمی گیرد. توجه داشته باشید که برخلاف مدیتیشن مانترا mantra که فرد با انجام آن به دنبال مهربانی و همدلی است و تمرکز روی انگیزش مشفقانه خواهد بود، مدیتیشن ذن به دنبال فرایندهای افزایش آگاهی جسمی و رجوع به خود است.

تمرین تکنیک مدیتیشن ذن تلاش برای گسترش دامنه توجه برای حضور در دنیای آگاهی احساسی و تعقلی است. باز گذاشتن چشم‌ها در حالت نیمه‌باز یکی از تفاوت‌های شاخص این نوع مراقبه با سایر موارد مشابه است که در آن‌ها چشم تمرین کننده در حالت بسته قرار دارد.

تأکید در مدیتیشن ذن بر رهاسازی و بی‌اعتنایی به هرگونه فکر است. پس یک‌بار دیگر تأکید می‌کنم فراموش نکنید که در این مراقبه نباید به موضوعی فکر کنید.

هرچه در انجام تکنیک مدیتیشن ذن کارآزموده‌تر شوید می‌آموزید که چگونه ذهن سربه‌هوایی نداشته باشید تا آنجا که حتی می‌توانید به لایه‌های اعجاب‌انگیزی از ناخودآگاه خود دست پیدا کنید.

این تکنیک درنهایت باهدف آگاهی از تصوراتی که پیش‌تر شکل گرفته‌اند و دست‌یابی به نگاهی روشن‌بینانه در مورد خود و زندگی، وارد دنیای ذهنی فرد می‌شود.

جایگاه تکنیک مدیتیشن ذن در جمع ورزش‌های ذهنی

در پژوهش‌هایی که انجام شد، به‌طور کاملاً شفاف مشخص می‌شود که انواع ورزش‌های ذهنی دامنه گسترده و چشمگیری از فواید جسمی، روانی- شناختی و احساسی را برای تمرین کننده به ارمغان می‌آورد.

درصورتی‌که همچنان در جمع علاقه‌مندان و انجام دهندگان انواع مدیتیشن نیستید بهتر است بدانید که بهترین کاهش‌دهنده استرس است. نکته جالب‌توجه اینکه روزبه‌روز بر تعداد طرفداران این ورزش هم افزوده می‌شود.

۱۵ فایده مدیتیشن یا مراقبه که تا به حال در مورد آنها نشنیده اید!

مدیتیشن (مراقبه) می‌تواند در بهبود حافظه فعال یا working memory تاثیر بگذارد

اکنون بخوانید

احتمالاً تکنیک مدیتیشن ذن هم بسیاری از همان مزایای سایر مدیتیشن‌ها را در خود جای داده است درحالی‌که پژوهش‌های مختلفی بیانگر این حقیقت است که تفاوت چندانی بین انواع ورزش‌های ذهنی پیدا نشده است.

باتوجه به پژوهش‌هایی که به‌تازگی انجام شده است باید افزود که انواع متفاوت مدیتیشن احتمالاً اثرات نامحسوسی آن‌هم به روش‌های مختلف بر مغز می‌گذارند.

با این اوصاف احتمالاً باید این را هم در نظر گرفت که تکنیک مدیتیشن ذن یک سری از مزایای افزون بر سایر فواید را در خود گنجانده باشد که در ادامه خواهیم خواند.

تأثیر روی مغز انسان

سال‌هاست که دانشمندان علم مغز و اعصاب مشغول مطالعه چگونگی اثرگذاری مدیتیشن بر ذهن و بدن هستند. دراین‌بین، توجه و علاقه ویژه به تمرین و نوع تأثیر مدیتیشن ذن بر مغز انسان وجود دارد.

سال ۲۰۰۸ سالی بود که جمعی از پژوهشگران به انجام یک آزمایش مقایسه‌ای بین دوازده نفر پرداختند. این افراد چیزی بیش از سه سال تمرین روزانه مدیتیشن ذن را در برنامه روتین زندگی خود گنجانده بودند. دوازده نفر دوم ولی افرادی تازه‌کار بودند.

ضمن اینکه از هردو گروه خواسته شد روی تنفس خود تمرکز بدهند؛ مغز آن‌ها اسکن شد. بدون ترتیب خاصی، از بعضی خواسته شد به بامعنی یا بی‌معنی بودن دو کلمه داده‌شده به آن‌ها روی مانیتور اشاره کنند هم‌زمان هم روی تنفس خودشان تمرکز داشته باشند.

در اسکن‌های انجام شده مشاهده ‌شد که تمرین‌های مدیتیشن ذن منجر به فعالیت‌هایی در بخشی از مغز با نام «شبکه پیش‌فرض» می‌شود که مربوط است به ذهن‌های مشوش.

دسته‌ای که به‌طور مرتب مدیتیشن ذن را انجام می‌دادند خیلی سریع‌تر از تازه‌کارها قادر به کنترل تنفس خود در وضعیت آشفتگی ذهنی بودند. نتیجه بررسی‌های انجام شده گواه بر این حقیقت بود که مدیتیشن به‌احتمال‌زیاد بر میزان تمرکز ذهن، توجه و محدود کردن آشفتگی‌های مربوط به آن می‌افزاید.

دسترسی به ناخودآگاه

کنجکاوی‌های علمی بسیاری هم در مورد امکان دسترسی به ناخودآگاه در افرادی که به تمرین مدیتیشن ذن می‌پردازند وجود دارد.

این باور وجود دارد که ذهن خودآگاه ما تنها می‌تواند بر روی یک موضوع در زمان مشخص تمرکز داشته باشد. درحالی‌که کارشناسان علم اعصاب با تردید در مورد گستردگی ناخودآگاه ما حرف می‌زنند.

به اعتقاد بسیاری از اهالی فن در این حوزه، شناخت چگونگی دسترسی به ناخودآگاه ذهن کاری می‌کند تا نوآوری‌های چشمگیرتری در زندگی فرد اتفاق بیفتد و بر آگاهی افراد نسبت به آنچه برای رسیدن به اهداف نیاز دارند، می‌افزاید.

در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۲ به انجام رسید، تمرکز بر این موضوع بود که آیا مدیتیشن ذن زمینه‌ساز دسترسی فرد به ذهن ناخودآگاه خواهد بود یا نه.

در این بررسی، همه شرکت‌کنندگان ازجمله تمرین کننده‌های مدیتیشن بودند؛ یک گروه به مدت بیست دقیقه مشغول انجام تمرین شدند و گروه دوم به خواندن روزنامه پرداختند. در پایان تمرین و مطالعه روزنامه از هردو گروه خواسته شد تا در اتاقی روبه‌روی رایانه بنشینند.

هردو گروه باید ارتباط معنایی بین سه کلمه ظاهرشده در مانیتور با کلمه چهارم پیدا کنند؛ ضمن اینکه در سریع‌ترین حالت ممکن پاسخ را هم بنویسند.

نکته جالب‌توجه این بود که افراد تمرین کننده مدیتیشن، سریع‌تر از گروه دیگر، آزمایش را به پایان رساندند و این بیانگر این حقیقت است که دسترسی این گروه به ذهن ناخودآگاهشان بهتر است.

در آزمایش دیگری یک گروه به مدت بیست دقیقه سرگرم تمرین مدیتیشن شدند درحالی‌که گروه دوم مشغول استراحت بودند. در گام بعدی، بیست پرسش در اختیار افراد قرار گرفت که سه یا چهار پاسخ درست می‌داشت.

گروه تمرین کننده به‌طور میانگین ۶.۸ پاسخ همخوان با کلمات ناخودآگاه داشتند درحالی‌که گروه دوم به‌طور میانگین فقط ۴.۹ پاسخ همخوان داشتند.

نتیجه حاصله نشان‌دهنده عملکرد بهتر مغز تمرین کننده در قیاس با افراد عادی بود. نکته جالب‌توجه در مورد رویکرد روشن‌بینانه مدیتیشن ذن در مورد آنچه در پس‌زمینه مغز رخ می‌دهد، می‌باشد.

شگفت‌انگیز نیست اگر بدانید مدیتیشن ذن قادر به شناخت بهتر احساسات فردی، دلیل اتخاذ تصمیم‌های مهم در زندگی و تأثیرپذیری ما از محیط اطراف است؟!

درمان اعتیاد با مدیتیشن ذن

شایان‌ذکر است که تکنیک مدیتیشن ذن، یکی از برنامه‌های درمانی در کشور تایوان برای ترک اعتیاد به شمار می‌رود به این دلیل که باعث کاهش ضربان قلب و تنفس و همچنین بهبود عملکرد سیستم عصبی می‌شود.

با انتشار مقاله‌ای در مجله پزشکی سنتی و معاصر که مبتنی بر مطالعات انجام شده در سال ۲۰۱۸ بود، این حقیقت به نمایش درآمد کهتکنیک مدیتیشن ذن بر تعاملات مغز و قلب تأثیر می‌گذارد.

شاید برای شما هم جالب باشد اگر بدانید در این مطالعات به هدایت تمرین‌ها در مدیتیشن ذن برای کشف روحانیت قلب اشاره شده است. این تمرین کنندگان می‌گفتند که عملکرد مغزی آن‌ها درنهایت تحت سلطه قلب آن‌ها در آمده است.

افراد توان‌خواه در دوره ترک اعتیاد، همچنین مشکلاتی در سیستم عصبی خودکار خود در دوره اعتیاد داشتند- سیستم عصبی خودکار وظیفه کنترل عملکردهای فیزیکی ناخودآگاه مثل تنفس، ضربان قلب و گوارش را به عهده دارد.

باوجود ده دقیقه تمرین تکنیک مدیتیشن ذن در برنامه روزانه این افراد، پژوهشگران شاهد بهبود چشمگیر سیستم عصبی آن‌ها بودند.

آنچه نقش این ورزش ذهنی را برجسته می‌کند تأثیر آن بر خلق‌وخوی افراد است و باید بر اثر قابل‌تأمل آن روی خلق‌وخوی افرادی که در تلاش برای بازگشت به اعتیاد خود هستند تأکید کرد.

بررسی‌ها نشان دادند که مدیتیشن ذن عملکرد غده هیپوتالاموس ( دستگاه کنترل‌کننده بدن) و لب پیشانی را بهتر می‌کند و باعث سوزن شدن پوست سر، گرمای عمومی بدن و احساس خنکی نیز می‌شود.

درمان مبتنی بر تکنیک مدیتیشن ذن منجر به بهبود عملکرد مغز فرد معتاد برای مشارکت در روند سم‌زدایی و بهبود می‌شود.

تکنیک مدیتیشن ذن؛ چگونه شروع کنم؟

این بستگی به سلیقه و ویژگی‌های شخصیتی، بودجه‌بندی و زمان‌بندی در زندگی شما دارد. به همین دلیل بد نیست بدانید گزینه‌های متنوعی ازجمله آموزش صوتی، ویدئوهای تصویری و برنامه‌های آموزشی آنلاین در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

همچنین با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، دسترسی شما به کتابخانه صوتی ما فراهم خواهد شد و شما می‌توانید از قفسه کتاب‌های موفقیت و توسعه فردی، کتاب منتخب خودتان را انتخاب و تمرین تکنیک مدیتیشن ذن را آغاز کنید.

در ادامه قصد دارم مراحل تمرین از « چگونه نشستن» تا رسیدن به مرحله « تمرکز گرفتن» را تقدیم شما کنم.

چگونه باید نشست؟

حالت نشستن در تکنیک مدیتیشن ذن بسیار مهم است. پس موارد زیر را رعایت کنید:

◄ برای شروع باید بدون قوز کمر و متمرکز بنشینید. این مدل نشستن به حفظ آگاهی شما نسبت به بدنتان و حضور در لحظه جاری کمک می‌کند.

◄ جایی را انتخاب کنید که روبه‌رویتان دیوار باشد.

◄ طوری بنشینید که حس کنید هم درست نشسته‌اید و هم بدن آماده حرکتی دارید.

مهم: بهترین حالت نشستن در تکنیک مدیتیشن ذن، لوتوس کامل یا لوتوس نیمه است. درصورتی‌که این دو حالت برایتان سخت باشد، دست شما برای راحت نشستن باز است.

این راحت نشستن می‌تواند شامل مدل‌های زیر باشد:

موقعیت برمه‌ای Burmese (هردو مچ پا روبه‌روی هم)

روی پاشنه پا بنشینید و از بالش حمایتی مدیتیشن در زیر خود استفاده کنید.
روی صندلی بنشینید و پاهایتان را روی زمین بازکنید.

استفاده از دست‌ها

این مرحله از تکنیک مدیتیشن ذن نیاز به انتخاب یکی از مدل‌های مودرا mudra دارد که شامل هشت شکل می‌شود:

توجه به دست‌ها کمک می‌کند تا تمرکز شما از بین نرود.

مدل نشستن

◄ بهتر است چهارشانه و بدون قوز بنشینید.

◄ برای رسیدن به این حالت باید سرتان را بالا بگیرید ضمن اینکه چانه شما کمی نزدیک به سینه باشد.

◄ بهتر است بالاتنه‌تان را به بالا بکشید و کمی انتهای کمر و نقطه نزدیک به دنبالچه را خم‌کنید.

مهم: در این حالت در قسمت پایین‌تنه احساس سنگینی و در قسمت بالاتنه احساس سبکی خواهید داشت.

◄ حالا نوک زبانتان را به لب بالایی بچسبانید درحالی‌که سعی می‌کنید دهانتان بسته باشد.

◄ نباید چشمانتان کاملاً بسته یا کاملاً باز باشد؛ چشمان نیمه‌باز داشته باشید با نگاهی خیره به روبه‌رو.

کنترل تنفس

◄ فراموش نکنید که تنفس شما تحت تأثیر افکارتان قرار دارد. پس حواستان به هر دم و بازدم باشد تا هوشیاری در لحظه شما برقرار بماند.

مهم: در تکنیک مدیتیشن ذن ، دم و بازدمتان را حس کنید نه اینکه مراقب تنفستان باشید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]تکنیک تنفس ۴-۷-۸ ؛ روشی ایده‌آل برای کاهش استرس و افزایش آرامش

[/su_box]

◄ وقتی متوجه بازیگوشی ذهنتان می‌شوید بلافاصله روی تنفستان تمرکز بدهید.

◄ نیازی نیست دم و بازدمتان عجیب‌وغریب باشد. یک تنفس عادی همیشگی داشته باشید.

◄ شکمتان را سفت نکنید و راحت بنشینید.

تمرکز

◄ نگران ذهن سربه‌هوایتان نباشید! طبیعی است. پس با مدیریت درست تنفس و حفظ ثبات در بدنتان، این ذهن بازیگوش را کنترل کنید.

مهم: کنترل تنفس و بدن به معنی سخت گرفتن به خودتان نیست. با آرامش پیش بروید. تمرین‌های اول حتماً چالش‌برانگیزتر است.

◄ هر قسمت بدن که متحمل فشار شود باید منتظر مقاومت ذهن و شروع همان بازیگوشی‌ها باشید.

◄ به تماشای خودتان بنشینید. اجازه دهید تا تمام شدن جریان افکارتان، بدن در حالت ثبات قرار داشته باشد.

پایان‌بخش

تنوعی که در انواع تمرین‌های تکنیک مدیتیشن ذن وجود دارد باعث می‌شود شما نوع دلخواه خود را متناسب با شرایط فکری و روحی فعلی‌تان انتخاب کنید. در این مورد پیشنهاد می‌کنم با یک مربی یوگا مشورت کنید تا شما را با انواع مختلف مدیتیشن ذن آشنا و تمرین مناسب را برایتان انتخاب کند.

فراموش نکنید « با تمرین است که استاد می شوی» پس ذن را با امید یک‌روزه آموختن، شروع نکنید. این ورزش، تمرکز ذهنی قوی می‌خواهد.

تکنیک مدیتیشن ذن قرار نیست نقش قالیچه سلیمان را بازی کند تا شما را به پرواز درآورد. این تمرین کمک می‌کند تا در زمان حال حضور واقعی داشته باشید و تعادل و تمرکز لازم را برای داشتن یک زندگی باکیفیت به دست آورید.

این نوشته تکنیک مدیتیشن ذن ؛ هنر فکر کردن به هیچ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

فعال سازی قدرت ذهن؛ آیا می‌توان به قدرت بی‌نهایت ذهن دست پیدا کرد؟

محبوبه معصوم نیا — Thu, 30 Apr 2020 06:40:00 +0000

همه ما داستان‌های اعجاب‌انگیز افرادی را شنیده‌ایم که توانسته‌اند با استفاده از قدرت‌های ذهنی دست به کارهای خارق‌العاده بزنند. اما به نظر شما فرق آنها با ما چیست؟ ما چطور می‌توانیم به فعال سازی قدرت ذهن مان دست پیدا کنیم؟ اصلا ذهن چه قدرتی دارد؟ ماهیت ذهن چیست؟ تا پایان این مقاله در ذهن همراه ما باشید تا درمورد جواب سوالات بیشتری در این زمینه با شما حرف بزنیم.

قدرت ذهن؛ رویا یا واقعیت؟

شنیده‌ایم که ذهن انسان قدرت عجیبی دارد. داستان‌هایی که از کارهای خارق‌العاده افراد برایمان نقل شده است، همگی یک وجه مشترک دارند. این افراد از قدرت ذهن و توانمندی‌های خودشان برای انجام امور خارق‌العاده استفاده کرده‌اند.

من نمی‌توانم درست یا غلط بودن ادعای افراد را تشخیص بدهم؛ اما می‌توانم یک حقیقت را با یقین با شما درمیان بگذارم. ذهن ما بسیار خارق‌العاده‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کنیم. کافیست بتوانیم به راه‌های فعال سازی قدرت ذهن دست پیدا کنیم.

ذهن ما این قدرت را دارد که بتواند فراتر از توانایی‌های فیزیکی‌مان عمل کند و حتی می‌تواند به توانایی‌های فیزیکی ما هم قدرت ببخشد. بسیاری از توانایی‌های خارق‌العاده بشر مانند تله‌پاتی از ذهن قدرت می‌گیرد. می‌بینید؟ دنیایی خارق‌العاده از مجموعه توانایی‌ها در بدن ما نهفته شده است که ما صرفا باید آنها را پیدا کنیم و فعال‌شان کنیم.

در مقاله‌ حاضر تمرکز اصلی روی موضوع فعال سازی قدرت ذهن است. اما باید قبل از آن با ذهن و ویژگی‌های خاص آن آشنا شوید. به نظر شما ذهن چیست؟ چه تفاوتی با مغز و عملکرد آن دارد؟ آیا می‌توانید تعریف درستی از ذهن ارائه دهید؟

تفاوت ذهن با مغز چیست؟

ذهن بسیار شگفت‌انگیز است. بسیاری از افراد ذهن و مغز را دو مفهوم یک‌سان درنظر می‌گیرند. اما یکی دانستن ذهن و مغز اشتباه است. اگر تمام هوش و ادراک انسان را یک مجموعه درنظر بگیریم، مغز مانند دستگاه حافظه آن است؛ اما ذهن قدرت برتری است که تمام مجموعه را تحت کنترل و هدایت خودش دارد. نمی‌توان وابستگی ذهن به مغز را انکار کرد اما می‌توان گفت بخشی از وجود ذهن به مغز ما وابسته است.

اگر از شما بپرسند که مغزتان در کدام قسمت بدنتان قرار دارد، به سادگی می‌توانید به آن اشاره کنید. اما ذهن چطور؟ ذهن مانند روح است (و شاید بخشی از آن). دیده نمی‌شود و نمی‌توان محل دقیقی را برای آن مشخص کرد.

اما وجود آن برای رشد و بالندگی، تصمیم‌گیری و همه آنچه که ما انسان‌ها را از حیوانات متمایز می‌کند، ضروری است. به همین دلیل فعال سازی قدرت ذهن اهمیت تعیین‌کننده‌ای در رشد و پیشرفت ما دارد.

اما ذهن چیست؟

ذهن از آن مفاهیم ناشناخته‌ای است که سالهای طولانی موضوع بحث روان‌شناسان و فلاسفه بوده است. واقعیت این است که دانش ما درمورد چیزهایی که می‌بینیم و می‌توانیم روی آنها آزمایش کنیم کم و محدود است؛ چه برسد به موضوعاتی مانند ذهن که نه توانایی دیدن آن را داریم و نه می‌توانیم آن را مورد آزمایش قرار دهیم. ما تنها می‌توانیم درک کنیم که موجودیتی به نام ذهن، نقشی اساسی در تصمیم‌گیری‌ها، شناخت و دانش ما دارد.

ملاصدرا، فیلسوف بزرگ ایرانی تعریف جالبی درباره ذهن ارائه داده است. وقتی که به این تعریف برخورد کردم، بد ندیدم که آن را برای شما بازگو کنم.

از نظر ملاصدرا، ذهن همان چیزی است که به ما استعداد یادگیری می‌بخشد. ملاصدرا معتقد بود که ما با ذهنی خالی و سفید به دنیا می‌آییم. ذهن ما در گذر عمر رشد می‌کند و پر می‌شود. او ذهن و مغز را دو پدیده کاملا متفاوت و متمایز درنظر می‌گرفت و ذهن را حالتی روحانی فرض می‌کرد.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]فرمول جالب برای مثبت اندیشی و دور کردن افکار منفی[/su_animate]

[/su_box]

ذهن ما وظیفه دارد با استفاده از الهام، احساسات و عواطف به ادراک‌های جدید برسد و تصمیم‌های بزرگ بگیرد، ایده‌های جدید خلق کند و دایره دانش‌ ما را گسترده‌تر کند. تفاوت ما و هوش مصنوعی در ذهن ماست.

آنچه که به تجربیات رنگ‌وبوی متفاوتی می‌بخشد و منبع الهام ما در استفاده از احساسات‌مان می‌شود، ذهن است. ما بدون ذهن شبیه کامیپوترهایی می‌شدیم که صرفا بااستفاده از داده‌های دیکته شده می‌توانست رشد کند.

به همین دلیل من عقیده دارم ارتباط دادن همه پدیده‌ها و اتفاقات به عوامل فیزیکی و طبیعی، کمی کج سلیقگی در درک خلقت به حساب می‌آید. ما انسان‌ها از نعمت بزرگی به نام ذهن برخوردار هستیم که می‌تواند موجب ارتباط ما با مراتب بالاتری از خلقت باشد.

چرا فعال سازی قدرت ذهن اهمیت دارد؟

ذهن می‌تواند در بسیاری از مراحل یاری‌دهنده ما باشد. ما انسان‌ها هنوز درک درستی از نظام طبیعت نداریم. دانسته‌های ما از خلقت به چیزهایی محدود می‌شود که دیده‌ایم و توانسته‌ایم در محیط آزمایشگاهی آن‌ها را مطالعه کنیم.

اما وقتی پای پدیده‌های غیرمحسوس به تجربیات‌مان باز می‌شود چطور؟ تابحال برایتان پیش آمده است که احساسات تان چیزی خلاف شواهد یا منطق به شما بگویند و اتفاقا درست از آب دربیاید؟ فکر می‌کنم آن مواقع بیشتر از هروقت دیگری به قدرت ذهن ایمان آورده باشید.

بعضی از مهم‌ترین توانایی‌های شگفت‌انگیز ذهن را باهم مرور خواهیم کرد:

تله پاتی

یکی از توانایی‌های جادویی مغز که هنوز توضیح درستی از آن وجود ندارد، امکان تله‌پاتی است. تله‌پاتی یعنی ارتباط ذهنی دونفر به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه. معمولا تله‌پاتی بین افرادی اتفاق می‌افتد که ارتباط نزدیک قلبی و احساسی با یکدیگر داشته باشند؛ البته هنوز شواهدی مبنی براینکه بتوان با قعال سازی قدرت ذهن تله‌پاتی را از صورت ناخودآگاه به صورت خودآگاه درآورد وجود ندارد.

شاید برایتان پیش آمده باشد که دلتان برای یکی از عزیزانتان شور بزند و بعد بفهمید در همان لحظه اتفاق بدی برایش افتاده است. شما درواقع با تله‌پاتی این احساس را داشته‌اید. هنوز هیچ یافته علمی نتوانسته است وجود تله‌پاتی را تایید کند، اما درعین حال نمی‌توان آن را رد کرد.

شهود و الهام

شهود و الهام یکی دیگر از توانایی‌های شگفت‌انگیز ذهن است که ممکن است برایتان پیش آمده باشد. گاهی احساس خاصی نسبت به نتیجه یک اتفاق داریم که نمی‌دانیم از کجا سرچشمه می‌گیرد. اما بعدتر متوجه می‌شویم که درست بوده است. گاهی احساس ما کاملا خلاف عقل، منطق و شواهد موجود است اما درعین ناباوری درست از آب درمی‌آید.

الهام و شهود هم هیچ توجیه علمی و ثابت شده‌ای ندارد؛ اما واقعیتی غیرقابل انکار است. بازهم ناتوانی علم در درک قدرت گسترده بی‌نظیر ذهن! می‌بینید؟ با فعال سازی قدرت ذهن به چه توانایی‌های غیرقابل توضیحی خواهید رسید؟

قدرت جذب

حتما همه شما با قوانین جذب آشنا هستید. قانون جذب براین واقعیت بنا شده است که جهان ما پر از ارتعاش است. این ارتعاشات می‌توانند توسط ما جذب شوند و تاثیر مثبتی بر وجود ما بگذراند.

ذهن ما قدرت غیرقابل باوری بر جذب ارتعاشات مثبت کیهان دارد و این توانایی را دارد که هرآنچه که ما به آن فکر می‌کنیم را جذب کند. به همین دلیل روانشناسان توصیه می‌کنند به مسائل مثبت فکر کنید تا اتفاقات خوب برایتان بیفتند.

چگونه قدرت ذهن را فعال کنیم؟

راه‌های زیادی برای فعال سازی قدرت ذهن وجود دارد. در ادامه مهم‌ترین روش‌های فعال سازی قدرت ذهن را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

عبادت کنید

یکی از راه‌های موثر فعال سازی قدرت ذهن، بهبود بعد روحانی وجود است. عبادت می‌تواند در بهترین شکل ممکن باعث پدید آمدن این اتفاق شود. شما با عبادت به منبع قدرت بی‌نهایت هستی متصل می‌شوید و روحتان را شارژ می‌کنید. با عبادت می‌توانید قدرت شهودی ذهن‌تان را فعال کنید. سعی کنید حتما دقایقی از روز را به عبادت و شکرگزاری اختصاص دهید.

از تزکیه نفس غافل نشوید

اگر خواستار جذب انرژی‌های مثبت کیهانی در فعال سازی قدرت ذهن هستید، باید بستر جذب انرژی مثبت را هم فراهم کنید. طبیعتا انرژی مثبت وارد وجودی که بستر انرژی منفی است نخواهد شد. سعی کنید روی خودتان و نفس‌تان کار کنید. هر نکته منفی که در شما وجود دارد را به مرور حذف کنید و جای آن را با نکات مثبت و خصایص پسندیده پر کنید تا نتایج مثبت آن شما را شگفت‌زده کند.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]با تمرکز روی نکات مثبت زندگی به اندازه نکات منفی ،زندگیمان را دگرگون کنیم[/su_animate]

[/su_box]

مراقبه را فراموش نکنید

مراقبه می‌تواند قدرت ذهن شما را به طرز قابل ملاحظه‌ای فعال کند. یوگا، مدیتیشن و تمرکز می‌تواند باعث توجه بیشتر شما به درونتان و افزایش خودآگاهی شود. خودآگاهی عامل مهمی در قدرت گیری قدرت شهود و الهام بخش شما خواهد بود.

احساسات‌تان را جدی بگیرید

نقل قول معروفی درمورد تقویت کشف و شهود وجود دارد. این نقل قول می‌گوید که اولین احساس درمورد یک اتفاق یا تصمیم را جدی بگیرید و آن را انکار نکنید. این نقل کاملا صحیح است. البته درکل باید به احساسات‌تان نسبت به اتفاقاتی که می‌افتد حساس باشید و به آنها توجه کنید. احساسات ما درصورتی که سرکوب یا انکار نشوند، دربسیاری از موارد می‌توانند راهگشا و الهام‌بخش باشند.

مثبت‌نگر باشید

خوشبینی می‌تواند انرژی عظیمی از پالس‌های مثبت کیهان را به سمت شما سرازیر کند. خوشبینی به احساسات‌تان مجال ظهور و بروز می‌دهد و می‌تواند منشا آرامش درونی‌تان باشد. زمانی که آرامش دارید و پر از احساسات مثبت هستید، قدرت شهودی‌تان به مراتب بهتر از سایر اوقات کار خواهد کرد.

این نوشته فعال سازی قدرت ذهن؛ آیا می‌توان به قدرت بی‌نهایت ذهن دست پیدا کرد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.