حالا این فرد دشوار می‌تواند سرپرست بخش باشد، وقت‌های دیگر همکار و بعضی‌اوقات هم آدم‌های دیگری خارج از محیط کار. البته خانواده را اصلاً نمی‌شود نادیده گرفت. احتمالاً، باوجود خبرهای حیرت‌انگیزی که اخیراً در مورد خانواده‌ها و دردسرهایی که والدین برای فرزندان و برعکس می‌سازند، دیگر آماده پذیرش این واقعیت هستید که ارتباط با افراد خاص خانواده هم به‌تازگی ازجمله چالش‌های زندگی اجتماعی به‌حساب می‌آید.

چرا ارتباط با افراد دشوار پیچیده است؟

شاید نتوانیم در مسیر زندگی جواب سرراست و قانع‌کننده‌ای برای این سؤال ساده پیدا کنیم؛ اما می‌توان به بی‌شمار تفاوتی که بین آدم‌ها وجود دارد اشاره کرد تا کمی از سردرگمی ناشی از این پیچیدگی کم شود. حتی ممکن است شما که خواننده این مقاله هستید جزو همان افراد دشوار باشید و به‌راحتی تأیید کنید که «حیرت‌آور است که می‌توانیم تا این اندازه تفاوت‌های شخصیتی داشته باشیم ولی در کنار هم زندگی کنیم و ارتباط مؤثر با دیگران داشته باشیم.»

۷  راهکار ارتباط با افراد دشوار را تمرین کنیم

اما چرا خودمان را اذیت کنیم؟! به جای اینکه با خودمان و دیگران کلنجار برویم که چرا ارتباط با افراد خاص، پیچیده است شاید بهتر باشد که روی روش‌های کنترل روابطمان با دیگران تمرکز کنیم. در ادامه قصد دارم هفت راهکار ارتباطی برای تعامل با این دسته از افراد را به شما معرفی کنم.

قلب مهربان خود را هدیه کن

ارتباط با این افراد و انتظار واکنش درست در همان لحظه چندان هم ساده نیست. بله، من این موضوع را می‌فهمم. درست مثل لحظه‌ای که کسی به شما حمله می‌کند و اولین واکنش شما، دفاع است. من بارها در چنین موقعیتی بودم و هنوز هم تا زمانی که نتوانم آرامشم را حفظ کنم و آن دکمه لعنتی pause را فشار بدهم، خودم را گرفتار می‌کنم.

اما اجازه بدهید از تجربه خودم برایتان بنویسم. بااینکه آدم جدی و سختگیری در موقعیت‌های ارتباطی هستم، اما دانستم که مهربانی زیاد با افراد دشوار خیلی بیشتر از سرسختی می‌تواند معجزه کند.

مهربانی زیاد با این افراد وضعیت را تعدیل می‌کند تا جایی‌که شما به خواسته‌تان می‌رسید. پس عجیب نیست که اولین تکنیک ارتباط با افراد دشوار، مهربانی کردن است!

همدلی از هم‌زبانی بهتر است

حتماً شنیده‌اید یا تجربه همدلی با دیگران را داشته‌اید وقتی خودتان در حال سروکله زدن با مشکلات شخصی بودید؛ من این اخلاق را تحسین می‌کنم. اخلاق کنار گذاشتن موقت مشکلات و توجه به غم دیگران.

نکته‌ای که باید همیشه به خاطر بسپاریم این است؛ ما نمی‌دانیم مردم دقیقاً چه غمی دارند یا با چه مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. وقتی ارتباط با فردی پیچیده‌ای را شروع می‌کنیم، فقط کافی است کمی به این فکر کنیم که شاید او این روزها درگیر مشکل خاصی است یا دردسری را دارد از سر می‌گذراند که قطعاً اگر متوجه آن شویم دوست نداریم بخشی از دردسر باشیم.

تجربه به من و قطعاً بسیاری از شما ثابت کرده است همدلی با کسی که دچار سختی شده باعث می‌شود واکنش مثبتی از او دریافت کنیم. نقطه مقابل هستند افرادی که هیچ توجهی به رنج و سختی دیگران ندارند و به‌قول‌معروف سرشان را مثل کبک زیر برف کرده‌اند. شاید بد نباشد این تکنیک را فراموش نکنیم.

بیا نقاط مشترکمان را پیدا کنیم

وقتی برای اولین بار با کسی (کسانی) معاشرت می‌کنید، اگر نقطه مشترکی بین خودتان پیدا کنید بدون شک آن ارتباط شکل بهتر و صمیمانه‌تری به خودش می‌گیرد. شاید این اتفاق کمی سخت پیش بیاید ولی وقتی آن را تجربه می‌کنیم شیفته احساس تعلقی می‌شویم که به آن فرد یا گروه داریم.

احساس نزدیکی یا خویشاوندی با دیگران، در این روزهای جداکننده آدم‌ها از هم، حس زیبایی است که در ارتباط با افراد دشوار بیشتر خودش را نشان می‌دهد. فراموش نکنید که پیدا کردن نقاط اشتراک کمک می‌کند تا ارتباط با چنین افرادی روند متعادل و طولانی‌تری داشته باشد.

خونسرد باش

بعضی روزهای کاری هستند که خیلی از ما را تا حد برافروختگی صورت، عصبی می‌کنند چون همکاری داریم که به‌خوبی می‌داند چطور آستانه تحمل ما را به صفر برساند. تصور کنید چنین موقعیتی در ارتباط با یکی از همکاران پیچیده شما پیش بیاید. شما به‌صورت نامحسوس متوجه می‌شوید که او مثلاً با ارسال یک ایمیل قصد پیچیده‌تر کردن اوضاع را دارد.

تجربه به من می‌گوید، از امتیاز ارتباط ایمیلی استفاده و کمی در پاسخ دادن به همکار دشوار تأخیر ایجاد کنم. بدین‌صورت اوضاع بدتر از چیزی که فعلاً در آن گیر افتاده‌ام نمی‌شود!

کنترل به‌موقع

هرچه تجربه زیستن بیشتر و گاهی عمیق‌تری داشته باشیم، کنترل کردن و نکردن بسیاری از مسائل برایمان ممکن می‌شود. خردمندانه این است که روی چیزی که می‌توانیم کنترل کنیم تمرکز بدهیم.

قدرت کنترل در ارتباط با افراد دشوار بیشتر خودش را نشان می‌دهد. شاید اگر به جای چنین فردی، آدم آسان‌تری روبه‌روی ما قرار می‌گرفت مجبور نمی‌شدیم چیزی را کنترل کنیم.

اجازه بدهید از تجربه کاری خودم بیشتر برایتان بنویسم. چند سال پیش با تیمی کار می‌کردم که یکی از اعضای آن آدم جالبی نبود. نمی‌توانستیم ارتباط کاری خوبی باهم داشته باشیم و هرزمان که می‌توانست در مورد کار موردنظر پاسخگو باشد یا خیلی دیر اقدام می‌کرد یا اصلاً توجهی نمی‌کرد. بعد از مدتی، انتخاب کردم تا کارهای موردنظر را با کمک افراد دیگری پیش ببرم. من فقط موقعیت دشوار را دور زدم!

بخش بزرگی از روابط من با افراد دشوار شکل می‌گیرد. آنچه را که می‌توانیم، به‌موقع و به‌اندازه کنترل کنیم!

نگاهی به خودت بینداز!

این احتمال برای همه ما وجود دارد که کمترین اهمیت را به بازنگری فردی (درون) اختصاص بدهیم. چراکه بیشترین توجه و تمرکز ما به بیرون است. تابه‌حال موقعیتی برایتان پیش‌آمده که به خاطر انجام آن، ارتباط شما با دیگران سخت‌تر از حد لازم شده باشد؟

برای نمونه؛ یکی از روزهاست و من خوش‌اخلاق هستم. ارتباطی که با دیگران دارم مثل هرروز و کلی است. با همه خوب و عادی‌ام. اما گاهی اوقات پیش می‌آید که ذهن بسیاری درگیری دارم و برای حل مسئله راهکار پیدا می‌کنم. این حالت حتی در ارتباط و گفت‌وگو با دیگران هم حفظ می‌شود.

به من یاد داده‌اند که وقتی بیشترین وقت را درون خودم باشم، می‌توانم مهربان‌تر و کم‌حرف‌تر به نظر برسم ضمن اینکه با دیگران هم ارتباطم را حفظ کنم. در این مثال، واکنش‌های کوتاه و لبخندهای گذرای من باعث می‌شود تا فرد دشواری به نظر برسم که حتی بیشتر از آن آدمی غمگین هستم.

شاید بهتر باشد پیش از ارتباط با افراد دشوار، نگاهی به خودمان بیندازیم و موقعیت‌های مشابه را ارزیابی کنیم.

کنترل ترس از مشکل

این آخرین تکنیک، ازجمله بهترین راهکارهای ارتباط با افراد دشوار است . بسیاری از ما از مشکل فراری هستیم و همین هراس و خودداری کاری می‌کند تا افراد پیچیده دور و اطراف ما بیشتر شوند یا حتی خودمان فرد سختی به نظر بیاییم.

البته که ارتباط با چنین افرادی یک چالش حساب می‌شود ولی اگر در قدم اول به نفع خودتان ایستادگی نکنید و مرزکشی نداشته باشید، این ارتباط حتی بدتر هم می‌شود. بهتر است پیش از آنکه فرد پیچیده‌ای به شما بی‌احترامی کند، خودتان هوای خود را داشته باشید.

البته نباید دچار سوءتفاهم شویم. منظور من شروع درگیری نیست. قصد من این است که وقتی فرد مشکل‌داری با ما رفتار نامناسبی دارد، از مشکل نترسیم. بسیاری از ما گاهی خودمان را در موقعیتی قرار می‌دهیم که دیگران با ما رفتار درستی نداشته باشند. چرا؟ چون به‌موقع برای خودمان ایستادگی نمی‌کنیم.

** نکته: مشکل به‌خودی‌خود بد نیست. در بسیاری از موارد اتفاقاً خوب است چون کمک می‌کند هدف به نتیجه درستی برسد. به عبارتی بیاموزیم که چگونه مشکلات را تبدیل به فرصت کنیم.

۴ دسته‌بندی در ارتباط با افراد دشوار

گاهی اوقات در موقعیت ویژه‌ای قرار می‌گیریم که کاملاً احساس می‌کنیم طرف مقابل ما نه به‌ اندازه ما آرام و خونسرد است و نه اهل تعامل دوستانه و طولانی‌مدت. چنین ارتباطی قطعاً چالش‌برانگیز است مخصوصاً اگر ناچار باشیم آن را ادامه بدهیم. در ادامه قصد دارم با تکیه‌بر شخصیت شناسی افراد، چهار دسته‌بندی رایج از افراد سخت را معرفی کنیم. شاید شما هم تجربه‌ای در این مورد داشته باشید!

او همیشه حق را به خودش می‌دهد

بهتر است پیش از ارتباط با چنین فردی فاکتورهای تعیین‌کننده «محق بودن» را بدانیم تا وقتی در این موقعیت قرار گرفتیم محق بودن یا نبودن او را تشخیص بدهیم.

• مدارک و استدلال (اطلاعاتی که درستی حرف و رفتار او را تأیید می‌کند)
• واقعیت (حرف او واقعیت دارد یا صرفاً یک نظر شخصی است؟)
• تعصبات شخصی احتمالی (چه مواردی ممکن است روی قضاوت من/ او تأثیر بگذارد؟)
• آیا تمایلی به بحث و گفت‌وگو با شما دارد؟ درصورتی‌که جواب منفی است از خودتان بپرسید می‌ارزد که وقت و انرژی خود را صرف همراهی با چنین فردی کنید؟

◄ همچنین، بدانید که چه زمانی کنار بکشید:

• او فرصتی برای بیان دیدگاه شخصی به شما نمی‌دهد و بیشتر از شما حرف می‌زند.
• مدرکی برای درستی حرف‌هایش ندارد و احساس می‌کند درست می‌گوید «چون همین‌طور است.»
• رویکرد خود را با خشونت بیان می‌کند و همین باعث می‌شود شما تحت‌فشار قرار بگیرید.

مهم: ارتباط با افراد دشوار نوعی ارتباط مخرب است. در چنین موقعیتی سلامت روانی خودتان را در اولویت قرار دهید.

او از مکالمات تنش پذیر و سخت بیزار است

دلایل بیزاری او را بشناسید:

• عامل بیرونی. موضوعی نبوده است که در دوران رشد با آن آشنا شده باشد.
• کمبود تمرین. همه ما برای ماهرشدن در هر رفتار آگاهانه قطعاً نیاز به تمرین داریم.
• از اینکه فرد آسیب‌پذیری باشند احساس امنیت نمی‌کنند و همین موضوع آن‌ها را می‌ترساند.
• برای او توضیح بدهید که چرا می‌خواهید آن جنبه آسیب‌پذیرش را ببینید. چه ارزشی برای شما دارد؟ آیا می‌خواهید ارتباط معنادار عمیق‌تری با او داشته باشید یا قصد حمایت از او را در موقعیت‌های سخت دارید؟
• فضای امنی برایش فراهم کنید. حتی می‌توانید بپرسید کجا دوست دارد باشد؛ یک محیط آشنا، جایی که غریبه‌ای دیده نشود، همراه با یک نوشیدنی دل‌چسب.
• با کنجکاوی خوشایندی ارتباط برقرار کنید؛ یک شنونده فعال باشید، همدلی خودتان را نشان بدهید و بدین ترتیب او هم بیشتر برای پذیرش ارتباط با شما تمایل نشان می‌دهد. درحالی‌که اگر مسلسل‌وار سؤال بپرسید فوری جلوی شما گارد می‌گیرد.

شما هم نشان بدهید که آدم آسیب‌پذیری هستید. بهتر است به خاطر بسپاریم آسیب‌پذیر بودن برای خیلی از ما یک ویژگی شخصیتی ناراحت‌کننده است. درحالی‌که وقتی با یک چنین ویژگی در طرف مقابل روبه‌رو شوند حس امنیت، اعتماد و پذیرش می‌کنند.

او خیلی شکننده و مضطرب است

زمان مناسبی را که هردو حالتان خوب باشد برای گفت‌وگو تعیین کنید. مراقب باشید وقت دیدار خودتان را با این فرد با گفتن «باید باهم حرف بزنیم» یا «بعداً میخوام صحبت کنم» تنظیم نکنید! این جملات بار اضطراب آفرین بالایی دارند. در عوض برای دیدار به یک توافق دوطرفه در فضایی دوستانه برسید.

اگر قرار است موضوع مهمی را با او در میان بگذارید بهتر است اول حس دوست‌داشتنی بودن و امنیت را در او ایجاد کنید. به او یادآوری کنید که برایتان اهمیت دارد. به کشمکش‌هایی که درگیرش هستند احترام بگذارید و برای رشد و بهترشدن هدایتشان کنید.

به کلماتی که استفاده می‌کنید دقت کنید و با ادبیات خشن یا متهم کننده برخورد نداشته باشید. پیشنهاد می‌کنم کلمات احساسی مثل «طردشده» یا «ضربه خورده» را به زبان نیاورید. این لغات اثر بیرونی مستقیمی روی فرد می‌گذارند. بهترین انتخاب در ارتباط با افراد دشوار با این ویژگی به کار بردن واژه‌های ملایم‌تری مثل «غمگین»، «هراسان» یا «عصبانی» است تجربه احساسی‌تان را به‌طور کامل و واقعی نشان می‌دهد.

بد نیست اگر قالب مثبتی برای حرف‌ها و منظورتان انتخاب کنید. برای نمونه؛ موضوع گفت‌وگوی شما در مورد کارهای خانه است و اینکه هیچ کمکی به شما نمی‌کند. انتخاب شما کدام جمله است؟

• اصلاً در کارهای خانه به من کمک نمی‌کنی و من واقعاً دست‌ تنها هستم.
• تازگی خیلی احساس دست‌ تنها بودن در انجام کارهای خانه می‌کنم. اگر بتونیم کارهای خونه رو تقسیم کنیم واقعاً عالی میشه. تا اونجایی که یادمه توی جاروکشیدن خیلی دقت به خرج میدی.

** بسیار مهم: فقط به این دلیل که طرف مقابل شما آدم شکننده و پراسترسی است به معنی این نیست که او را وارد هیچ بحث و چالشی نکنید. کافی است فراموش نکنید «شما هم حدومرزهایی دارید.»

او به‌سرعت عصبانی می‌شود و خشونت نشان می‌دهد

برای ارتباط با چنین فردی باید هردو خونسرد و در حالت خوبی باشید. پس جایی را انتخاب کنید که در مدت مکالمه حواستان پرت نشود یا شخص سومی میان حرفتان نپرد. اینکه کسی عصبانی می‌شود انتخاب اوست نه رفتار شما.

به جای اینکه واکنش نشان بدهید و برای کنترل خشم او تلاش کنید بهترین کار « پاسخ دادن» است. این یعنی رفتاری که دوست دارید دیگران با شما داشته باشند. خیلی مراقب موقعیت‌ها و مکالماتی باشید که به جای پاسخ، واکنش نشان داده‌اید. و البته واکنش هوشمندانه، آرام و درست هم در جای خود کمک می‌کند تا جلوی تشدید وضعیت مقابل فرد عصبانی را بگیرید.

حرف دل او را بشنوید. پیشنهاد می‌کنم با دوباره گفتن آنچه بیان کردند همراهی خودتان را نشان بدهید. برای نمونه؛ «به حرفهات گوش دادم. من متوجه شدم که میخوای بگی…درسته؟»

فضا برای عصبانی شدن او بدهید. اگر عصبانی شدن طرف مقابل اجتناب‌ناپذیر است و او باید آن را بروز بدهد مقاومت نکنید. کمی عقب‌نشینی کنید و اجازه بدهید این اتفاق بیفتد. شاید عاقلانه این است که در فرصت دیگری باهم حرف بزنید.

اجازه بی‌احترامی به او ندهید. اگر شاهد رفتار توهین‌آمیز یا تحقیر کردن هستید خیلی روراست و شفاف مرزکشی کنید تا بداند چنین رفتاری اصلاً برازنده نیست. حتی اگر احساس ناامنی کردید، محیط را ترک کنید.

◄ اگر رفتار خشونت‌آمیز طرف مقابل باعث آسیب جسمی می‌شود و تهدیدآمیز است بدون فوت وقت با شماره اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس بگیرید.

آیا من در فهرست افراد دشوار برای ارتباط هستم؟

اگر احساس می‌کنید هر بخش از توضیحات بالا در مورد شما درست است و در حال مرور تجربیات خودتان هستید اجازه بدهید اول به شما یک تبریک جانانه بگویم که در قدم اول با خودتان صادقانه روبه‌رو شدید. اما اگر در این مورد هنوز تردید دارید و نمی‌دانید چقدر جزو افراد دشوار هستید شاید بهتر باشد نشانه‌های زیر را به خاطر بسپارید.

• من به‌سختی به حرف دیگران گوش می‌دهم. آدم غیر منعطف با نظرات سرسخت هستم.
• خیلی سریع انتقاد می‌کنم.
• جنبه‌های تاریک و منفی نظرات بیشتر در نظرم می‌آید.
• دیگران به‌سادگی من را تحریک می‌کنند.
• صبر و تحمل کمی دارم.
• همیشه و همه‌جا اهل رقابت جدی هستم.
• شیفته نظرات و باورهای خودم هستم.

چگونه از این فهرست بیرون بیایم؟

اگر تصمیم جدی برای خروج از این فهرست عجیب و ناراحت‌کننده دارید پیشنهاد می‌کنم برای تغییر، چند تمرین زیر را به خاطر بسپارید:

شروع تغییر: بشناس و کنترل کن!

برای عملی شدن خواسته‌ای که دارید، اولین قدم شناسایی تعیین این واقعیت است که «من بخشی از مشکل هستم». در قدم بعدی باید بخواهید که تغییر کنید.

اما موارد زیر نشان می‌دهد که دوست دارید چه تغییری در شما اتفاق بیفتد:

• دوست دارم روابط محکم و عمیق‌تری داشته باشم.
• دوست دارم مورد تأیید باشم/ مورداحترام باشم/ تحسین شوم.
• دوست دارم قدرت کنترل بیشتری روی احساساتم داشته باشم.

قدم اول: تمرکز روی رابطه نه نظرات

پژوهشی که دانشگاه هاروارد با مشارکت ۷۲۴ نفر طی ۷۵ سال انجام داد نشان می‌دهد که کلید عملکرد مفید بلندمدت، رابطه است. به‌عبارت‌دیگر کیفیت زندگی ما، عاطفی، جسمی و ذهنی، مستقیماً تحت تأثیر کیفیت روابط ما قرار دارد.

چه تجربه‌ای گران‌بهاتر از این‌که ارتباط بیشتری با دیگران داشته باشیم صرفاً برای اینکه با جهان آن‌ها و ایدئولوژی که دارند آشنایی بهتری پیدا کنیم.  پوشیدن لباس شنونده فعال و تقویت حس همدلی با تحکیم همین روابط اتفاق می‌افتد بی‌آنکه بخواهیم حساسیت بیشتری روی نظرات آن‌ها داشته باشیم و در مورد درستی یا نادرستی حرف‌هایشان نظر بدهیم.

مهم: حفظ ارتباط با احترام به باورها و نظرات دیگران قدم دوم برای تغییر از یک فرد دشوار به فردی عادی است.

هم‌کیشان خودت را پیدا کن

اگر موقعیتی که در حال حاضر در آن هستید برایتان آزاردهنده نیست و فقط دوست دارید شکل بهتری به دایره روابط خود بدهید، پیدا کردن هم فرکانس‌هایی که تفاوت چندانی با افکار و دنیای شما نداشته باشند، اگرچه سخت است، جواب می‌دهد.

کافی است ویژگی‌های شخصیتی بارز خودتان را پیدا کنید و ببینید در دایره روابط فعلی شما چه افرادی به شما نزدیک‌تر هستند. ارتباط با افراد دشوار شاید سخت و کلافه کننده باشد ولی وقتی یک گروه باشید، آرامش بیشتری دارید و دیگر لازم نیست خودتان را برای دیگران توضیح بدهید یا نگران قضاوت آن‌ها باشید.

اگر مثل من یک عشق سفر درون‌گرای سخت‌گیر جدی احساساتی اهل فیلم و سریال و سکوت هستید حتماً زیر این مقاله کامنت بگذارید! حتی میتوانید با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن برای من بنویسید از کدام کتاب صوتی مجموعه، برای بهبود روابط خود بیشتر خوشتان آمده است.

سخن پایانی

اگر روزهایی را می‌گذرانید که ارتباط با افراد دشوار بیشتر از قبل شده است بد نیست اول‌ از همه از خودتان بپرسید «من خودم آدم سختی هستم؟». سخت بودن یعنی متفاوت و گاهی پیچیده بودن و این یعنی تفاوت و تضاد.

تفاوت‌ها و تضادها بی‌دلیل اتفاق نمی‌افتند و هرکسی سفر قهرمانی خودش را طی کرده یا آماده انجام آن می‌شود؛ پس ارتباط با چنین افرادی یک فرصت عالی برای محک زدن خودمان و درک دنیای آن‌هاست. برای ارتباط با پیچیدگی‌ها و عجایب نیازمندیم تا:

کمی بیشتر صبور باشیم.

کمی بیشتر همدلی کنیم.

کمی بیشتر خیال‌باف باشیم.

کمی بیشتر زندگی کنیم.

کمی بیشتر در جست‌وجوی معنا باشیم.

سر من از ناله من دور نیست

لیک عقل و هوش را آن نور نیست

منبع:

https://www.theindigoproject.com.au/communicating-with-difficult-people-a-how-to-guide/

https://medium.com/swlh/how-to-work-with-difficult-people-when-youre-the-difficult-person-313dc55004a

https://www.lifehack.org/articles/communication/how-deal-with-difficult-people.html

این نوشته ارتباط با افراد دشوار تا چه اندازه برای ما مهم و تأثیرگذار است؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

شاید بازخورد مفید effective feedback دادن به کسی احساس خوبی در شما ایجاد کند و در نظر طرف مقابل شخصیت دلسوز و مثبتی جلوه کنید ولی قرار هم نیست این خصلت را در رزومه اضافه یا حتی در یک ملاقات دونفره به آن اشاره‌کنید. اما فراموش نکنید که بهره‌مندی از چنین مهارتی، چه در زندگی کاری و چه فردی، و آگاهی از بایدها و نبایدها در تعاملات انسانی یک موفقیت تضمین‌شده را برایتان به ارمغان می‌آورد.

بازخورد دادن زمانی مفید و تأثیرگذار خواهد بود که «چگونه گفتن» آن را بدانیم تا باوجود آن کمک کنیم فرد دریافت‌کننده در کاری که انجام می‌دهد بهتر باشد و در نهایت بهترین خودش را نشان بدهد. این اصل مهم را بسیاری از دانشمندان رفتارشناس از جمله آیلت فیشباخ Ayelet Fishbach پرفسور علم رفتارشناسی و بازاریابی مدرسه کسب‌وکار بوث Booth در دانشگاه شیکاگو تأکید کرده است. تمرکز اصلی پژوهش‌های خانم فیشباخ روی نظم فردی  self-regulation، هدفمند بودن و انگیزه است.

شخصاً، مخصوصاً در چند سال اخیر که تغییرات جدی‌تری در زندگی شخصی و حرفه‌ای‌ام به وجود آوردم، مشتاق حضور افرادی در اطرافم هستم که بتوانم دیدگاه آن‌ها را به‌عنوان یک بازخورد مؤثر و نه لزوماً مثبت پذیرا باشم. به لطف چنین افرادی می‌توانم وضعیت فعلی خود را بهتر ارزیابی کنم که این، در مورد شغل من بیشتر اهمیت دارد.

همه ما دنبال یک معیار اندازه‌گیری هستم. چون میدانیم که نمی‌شود به‌تنهایی مسیر را طی کرد.

◄ یادآوری می‌کنم که

بازخورد به‌موقع و تأثیرگذار در محل کار یا به‌ طور کلی زندگی حرفه‌ای بهترین فرصت و امکان بهتر شدن را به یکدیگر می‌دهد تا از هوش خود کمک بگیرند و تشخیص بدهند «چطور می‌توانم این کار را درست‌تر انجام بدهم؟» این موضوع در زندگی شخصی هم تأیید می‌شود. بازخورد درست احتمال روبه‌رو شدن به‌جا و به‌موقع با دست‌اندازهای زندگی را قبل از اینکه تبدیل به هیولاهای بزرگ‌تری شوند برای ما فراهم می‌کند.

خانم کیم اسکات Kim Scott- نویسنده کتاب «صداقت افراطی: رئیس خشمگین ولی انسان باش» Radical Candor: Be a Kickass Boss without Losing your Humanity ، این کتاب هنوز وارد بازار نشر ایران نشده است، و توسعه‌دهنده برنامه‌های مدیریتی برای شرکت‌های مهمی چون Apple، دراپ باکس  Dropbox، توییتر و دیگر شرکت‌های حوزه فناوری همچنین اضافه می‌کند که اگرچه بازخورد مؤثر از ضروریات زندگی امروز است ولی انجام آن‌هم چندان خوشایند نیست.

یکی از آموزه‌های عجیبی که بسیاری از پدران و مادران در ذهن و روان ما نهادینه کردند پذیرش این قانون بود که «اگه نمی‌تونی حرف خوبی بزنی پس اصلاً حرف نزن.» و خانم اسکات هم تأیید می‌کند که یاد نگرفتن و کنار گذاشتن چنین آموزشی واقعاً سخت است!

در مقام یک مدیر، سرپرست و در مقیاس بزرگ‌تر عضوی از خانواده، دوست و هم‌وطن بهتر است به خاطر بسپارید که:

وظیفه شما، دادن بازخورد مؤثر و به‌موقع به عزیزانتان است. این فرایند را جزوی از ارتباط سالم بدانید.

بازخورد مؤثر فراتر از نقد کردن است

بازخورد (وقتی اثرگذار و سازنده باشد) هم‌معنی تحسین و تشویق و هم انتقاد را در خودش جای‌ داده است. بد نیست با یک مثال ساده از دل‌ زندگی روزانه خودمان ادامه بدهم؛ خاراندن پشت.

اگر کسی پشت شمارا می‌خاراند باید دو کلمه را زیاد تکرار کنید «آره آره! همونجاست» یا «نه نه! برو پایین‌تر» چون غیر از این اگر باشد، بدون دانستن نقطه دقیق خارش، خاراندن پشت شما بیشتر شبیه یک خوش‌شانسی ساده‌لوحانه است.

پس ملاحظه می‌کنید که این تعریف «تشویق بعلاوه انتقاد» برای بازخوردی که می‌دهیم کاربرد دارد و فرقی ندارد چه موقعیتی را برای انجام آن در نظر بگیریم. به‌هرحال هر موقعیتی یک بالاتر، پایین‌تر، برو سمت راست، بیا سمت چپ دارد که شناسایی آن لازم است!

تحسین و انتقاد: دو روی سکه بازخورد مؤثر

روی دیگر سکه بازخورد اثربخش این است که تشویق و انتقادی که برای فرد در نظر گرفته می‌شود باید در زمانی واحد دو کار را انجام دهد؛ فردی که تحسین می‌شود برای ما مهم است و از طرف دیگر مستقیماً او را به چالش می‌کشیم. اما یک نکته ظریف در این رفتار اجتماعی نهفته است.

به باور بسیاری از ما تحسین به معنی مراقبت و انتقاد به معنی چالش است. درحالی‌که خانم اسکات در آموزش‌های خود تأکید می‌کند «هم تشویق و هم انتقاد در زمانی واحد یکسان عمل می‌کنند.»

◄ بازخورد تحسین‌آمیز نمایشی از توجه قدر شناسانه ما به عمل فرد است. در عین حالی که متوجه باشند برای موفق شدن چطور می‌توانند همین مسیر را بهتر ادامه بدهند. درواقع آن‌ها را دعوت به «چالش بهتر شدن» می‌کنیم.

◄ بازخورد انتقادآمیز یک دلیل بسیار مهم دارد و آن کمک به فردی است که برایش اهمیت زیادی قائل هستیم. درواقع آن‌ها را دعوت به «چالش بهتر شدن» می‌کنیم.

احتمالاً شما هم مثل نویسنده این مقاله بر این باور هستید که گفتن جملاتی شبیه «تو باهوش و بااستعدادی» کمک چندانی به دیگران برای بهتر شدنشان نمی‌کند. نقطه مقابل این باور هم وجود دارد که با گفتن «تو آدم حواس‌پرتی هستی» نتیجه‌ای به دست نمی‌آید.

● به خاطر بسپاریم

یادآوری اینکه هم‌تیمی ما در نوشتن گزارش کارها خوب عمل می‌کند و تأثیر خوبی روی کار تیم می‌گذارد یک بازخورد تشویقی به فرد است که نشان می‌دهد «او چگونه باید ادامه بدهد» و تذکر به فرد در مورد فراموش‌کاری زیاد برای شرکت در نشست‌ها که به تیم صدمه می‌زند  یک بازخورد انتقادی است که بیانگر لزوم تغییر رفتار فرد فراموش‌کار است.

بازخورد مؤثر یک رفتار فکر شده و منظم است

بازخورد مفید تنها زمانی خودش را نشان می‌دهد که درست انجام شود. وقتی مراقب آنچه به زبان می‌آوریم نباشیم یا روش تیز و برنده‌ای را انتخاب کنیم نه‌ تنها کمکی نمی‌کند بلکه آسیبی که وارد می‌کند بیش از فایده و تأثیر بلندمدت آن است. حتی باید منتظر بی‌خیالی و بی‌اعتنایی فرد برای تظاهر به نادیده گرفتن موضوع باشیم.

به همان اندازه که دیگران به دیدگاه شما اهمیت می‌دهند، دنبال فرصت‌های بیشتری برای گرفتن بازخورد از اطرافیان هستید؟ این یعنی بررسی موضوع از پنجره نگاه یک نفر دیگر برایتان مهم و تا حدودی تعیین‌کننده است و برایش زمان کافی کنار می‌گذارید. چنین ارتباط دوسویه‌ای نوید سلامت روانی طرفین رابطه را می‌دهد.

استفاده از یک چارچوب فکر شده منظم کمک می‌کند تا بازخوردی که می‌دهیم اثر سازنده‌ای داشته باشد بدون اثر تهدیدآمیز و بی‌احترامی. این توصیه‌ها در توضیحات آقای کرگ چاپلو Craig Chappelow را جدی بگیرید. ایشان عضو ارشد مرکز رهبری خلاق، مرکز توسعه مدیریت که اصول مربیگری و آموزش فردی، سازمانی و کسب‌وکار را تدریس می‌کند، هستند.

سه اصل در دادن بازخورد فکر شده و منظم

آقای چاپلو همچنین اضافه می‌کند:

« feedback هدفمند و منظم باعث می‌شود کلیات در مورد فرد در نظر گرفته شود و کاری می‌کند تا ارزیابی‌های روانی ناشیانه از ما سر نزند. همچنین این فرصت را به ما می‌دهد تا شخص را به‌عنوان فرد (شخص) ارزیابی نکنیم بلکه رفتار(شخصیت) او را در نظر داشته باشید.»

پیشنهاد می‌کنم سه چارچوب زیر را برای دادن بازخورد مؤثر در خاطر نگه‌دارید. این سه اصل در همه مناسبات زندگی به دردتان می‌خورد.

◄ موقعیت‌شناس باشیم

چه اتفاقی می‌افتد اگر پیش از بازخورد دادن چند نکته زیر را در نظر داشته باشیم؟

• ما کجا بودیم؟
• در مورد چه چیزی حرف می‌زدیم؟
• غیر از ما، چه کسی (کسانی) آنجا بودند؟
• موضوع صحبت ما چه بود؟

◄ اشاره به رفتار بیرونی مشخصی که مشاهده کردیم

• چه رفتاری از او سر زد که جواب گرفت یا برعکس؟

بهتر است بدانید که رفتار بیرونی یعنی آنچه ما می‌بینیم و اتفاق می‌افتد. ما جایی در ذهن طرف مقابل نداریم یا نمی‌توانیم بابت آنچه به آن فکر می‌کند او را زیر سؤال ببریم. ما فقط یک مشاهده‌گر هستیم.

◄ توضیح تأثیر رفتار فرد روی ما

بهتر است با بیانی شفاف بگوییم که چرا آنچه فرد انجام داد تأثیر داشت یا برعکس. فراموش نکنید که دارید از طرف خودتان حرف می‌زنید؛ نه بدون زیاده‌گویی و نه دست‌کم گرفتن حرف‌هایتان.

تأثیر سه اصل بازخورد تأثیرگذار بر روابط بین فردی

نکته جالب در مورد رعایت چارچوب بالا این است که کمک می‌کند در دادن بازخوردهای ناراحت‌کننده زیاد تند نرویم و از طرف دیگر کمک می‌کند تا خیلی هم جلوی خودمان را در موقعیت‌های سخت نگیریم. این روش را خانم اسکات «همدلی ویرانگر» می‌نامد که البته یکی از رایج‌ترین اشتباهات افراد در زمان بازخورد دادن است.

این اتفاق چه زمانی می‌افتد؟ وقتی فرد برایمان مهم باشد و این مهم بودن را به او نشان بدهیم. از طرفی نگران این موضوع هم هستیم که نگفتن ما در بلندمدت به نفع او نیست، کمکی نمی‌کند تا بهتر شود و درنهایت تیم پیشرفت کند (اگر موقعیت کاری در میان باشد.)

در چنین موقعیتی چه باید کرد؟ بازخورد مؤثر فوری. به‌جای اینکه برای یک جلسه حضوری یا بازنگری سالانه خودمان را آماده کنیم بهتر است تازگی بازخورد را در حافظه فرد حفظ کنیم تا اهمیت بیشتری برای او داشته باشد.

خانم اسکات در ادامه به نکته ظریفی اشاره می‌کند. او می‌گوید که حضوری بازخورد بدهیم و اگر امکان دارد بازخورد انتقادی خودمان را به‌صورت شخصی و بازخورد تشویقی را میان جمع بدهیم.

احتمالاً برای خودتان ‌هم خوشایند نیست که کسی در میان دیگران از شما انتقاد کند چون ممکن است در لاک تدافعی قرار بگیرید و توصیه‌های بازخورد دهنده چندان ‌هم اثرگذار نباشد (که قطعاً او هم چنین نتیجه‌ای را نمی‌خواهد.)

** مهم: تواضع به‌جا و به‌موقع حتی در زمان بازخورد دادن یکی از ویژگی‌های افراد باهوش است. شاید بازخورد ما اشتباه باشد!

ارتباط جنسیت فرد با بازخورد تأثیرگذار

شاید برایتان جالب باشد که بدانید ازنظر تئوری، جنسیت افراد تفاوتی در فرایند بازخورد دادن و گرفتن ایجاد نمی‌کند. درحالی‌که در عمل این‌گونه نیست! خانم اسکات بیشتر توضیح می‌دهد.

ایشان در تجربه مربیگری سازمانی که داشتند متوجه شدند وقتی مردان به زنان بازخورد می‌دهند از فیلتر رفتاری مشخصی برای کاهش شدت بازخوردشان استفاده می‌کنند. این فیلتر حتی وقتی بازخورد مثبتی دارند هم رعایت می‌شود و حالت شلاقی و مستقیم ندارد.

برای نمونه؛ کارمند مرد در جلسه‌ای که با مشتری داشت دچار اشتباه می‌شود و رئیس او با ادبیات نامناسبی اشتباهش را به رویش می‌آورد. در موقعیت دیگر، کارمند زن همان اشتباه را مرتکب می‌شود و همان رئیس دیگر باهمان ادبیات نامتناسب با او حرف نمی‌زند. جالب اینجاست که کارمند مرد اشتباهش را دوباره تکرار نمی‌کند. درحالی‌که کارمند زن دوباره خطا می‌کند و بدین ترتیب شغلش به خطر می‌افتد.

در این تعامل چه اتفاقی افتاد؟ احتمالاً موضوع مربوط به زن‌ستیز بودن رئیس یا حمایت از کارمند زن نیست. حتی ممکن است متوجه نشود که دارد به شکل متفاوتی با کارمندانش رفتار می‌کند. چون رئیس از همان کودکی آموخته است که با زنان باید مهربان باشد.

توصیه اسکات به مردان چیست؟ او از کارمندان مرد می‌خواهد تا موقع بازخورد دادن، زن را دست پایین نگیرند. زنان شخصیت سرسختی دارند. گریه می‌کنند ولی قرار نیست در اشک‌هایشان حل شوند!

اما نقطه مقابلی هم با در نظر گرفتن جنسیت وجود دارد؛ زن منتقد جدی گرفته نمی‌شود. آن‌ها گاهی به دلیل بازخوردهای صادقانه و هوشمندانه‌ای که می‌دهند سرزنش می‌شوند. دیگران آن‌ها را خشن، اعصاب‌خردکن و بی‌معرفت خطاب می‌کنند. این اتفاق همیشه می‌افتد.

♦♦ بله به‌عنوان یک زن شاغل در جامعه سنتی ایران به‌خوبی میدانم که به دلیل زن بودن باید حتی برای بازخورد دادن هم دلیل انسان دوستانه‌ای داشته باشم و حتماً توضیح بدهم که حتی تشویق من هم از روی همدلی و خیرخواهی است و قصد جنگیدن و تخریب شخصیتی کسی را ندارم!

** مهم: بهترین توصیه در نظر گرفتن بعد انسانی و حرف‌های بازخورد است نه بعد جنسی که درنهایت باعث سوءتفاهم زیادی می‌شود.

بازخورد مؤثر سازنده یا انتقادی؟ مسئله این است

چطور می‌توانم به خواهر، هم‌تیمی، پسردایی، زن همسایه، مشتری و خیلی از افراد دیگر طوری بازخورد بدهم تا آن‌ها متوجه ارزش خود و اهمیت حرف‌های من باشند؟ درواقع بازخورد سازنده ما می‌تواند یک فیدبک مؤثر منفی یا مثبت باشد و همچنین باعث رشد طرف مقابل ما هم باشد. از طرف دیگر بازخورد انتقادی می‌تواند کاری کند تا فرد احساس ناکافی بودن داشته باشد.

با این اوصاف، باید منظور خود را از بازخوردی که می‌دهیم مشخص کنیم؛ بهبود یا تخریب؟ و برای دریافت‌کننده فیدبک هم روشن شود که در کدام قسمت‌ها خوب عمل کرده و کجای کار نیاز به پیشرفت و بهتر شدن دارد. هرچه مصالح موردنیاز آن‌ها برای تغییر بهتر در دسترس باشد، مسیر یادگیری مهارت‌های موردنیاز برایشان شفاف‌تر می‌شود.

۸ اصل در دادن یک بازخورد مؤثر غیر انتقادی

برای اینکه بتوانیم بازخورد مفید و ترجیحاً غیر انتقادی بدهیم پیشنهاد می‌کنم نکات زیر را رعایت کنیم:

• ● اعتمادسازی

اگر بدانید که در آینده قرار است به کسی بازخورد بدهید، این را یک امتیاز برای خودتان در نظر بگیرید. قدرت بازخورد دادن نیاز به یک پیش‌نیاز مهم و آن « تعامل امن، شفاف و با کمترین پیچیدگی» دارد.

گرفتن بازخورد از کسی که می‌شناسیم، به او اعتماد داریم و صمیمانه می‌دانیم که منافع ما برایش اهمیت دارد قطعاً بیش از هر موقعیت دیگری قابل‌پذیرش است.

• ● تعادل بین مثبت‌ها و منفی‌ها

داشتن یک دیدگاه متعادل که در آن رفتارهای مثبت تشویق می‌شوند ضمن اینکه روی موارد منفی باید کار شود در نظر گرفته می‌شوند، نشان‌دهنده هوش هیجانی بالای شماست. مهم است که موارد ضعف را نادیده نگیرید و درعین‌حال موارد قوت را برای حفظ انگیزه فرد در نظر داشته باشید.

• ● گفت‌وگوی رودررو

اگر طرف مقابل برایمان عزیز و مهم باشد به‌سختی راضی می‌شویم که انتقاد سازنده ما غیرحضوری باشد. جز در موارد سطحی، بهتر است از تماس تلفنی که ظریف‌کاری‌های تأثیرگذار در بازخورد مؤثر را می‌پوشاند خودداری کنیم. زبان بدن، فراتر از کلمه و گفتار، در چنین موقعیت‌هایی همیشه غوغا می‌کند!

♦♦ نکته: شاید بد نباشد اگر در جلسه معارفه یا هر دیدار آشنایی که در زندگی ترتیب می‌دهید، از طرف مقابل بپرسید دوست دارد چگونه و در چه موقعیت‌هایی بازخورد بگیرد؟ شاید او اهل بازخورد گرفتن ایمیلی باشد!

• ● پیش قضاوت ممنون!

تا وقتی فرصت حرف زدن با شخص موردنظر را دارید بهتر است خودتان را مشغول پیش قضاوت‌ها نکنید.

• ● تمرکز روی موضوع مشخص

پرداختن به موضوع اصلی بدون حاشیه پردازی یا کلی‌گرایی همیشه مهم است.

• ● رفتار غیرشخصی

فرد را با اعمالش سردرگم نکنید. رفتار شخصی باعث می‌شود تا طرف مقابل خاموش شود و درنتیجه احتمال کمی برای وارد عمل شدن پیش می‌آید. بهتر است رفتار اشتباه بدون هدف قرار گرفتن شخصیت فرد برای بازخورد دادن ارزیابی شود.

• ● پیگیر بودن

بسته به تداوم بازخورد مؤثر، فرد گیرنده با آنچه می‌خواهید بگویید قرار نیست غافلگیر شود. تعامل منظم کمک می‌کند تا فیدبک غیرمنتظره منفی و طولانی داده نشود.

• ● حفظ تازگی بازخوردها

چه‌بهتر اگر فاصله غیرمنطقی بین بازخوردها در مورد ماجرا یا رفتاری وجود نداشته باشد. گفت‌وگویی که در این مورد انجام می‌شود باید آن‌قدر تازگی داشته باشد که نیازی به یادآوری اینکه چه کسی، چه چیزی گفت نداشته باشید.

همچنین بازخوردی که قرار است به فرد بدهیم باید متناسب با موقعیت باشد:

• آیا اخیراً از مسائل خانوادگی و سلامت فرد که به‌نوعی روی عملکرد او تأثیر گذاشته است باخبر هستیم؟
• واکنش یا پاسخ قبلی فرد نسبت به بازخورد چه بود؟

بازخورد مؤثر به کودک با رعایت ۳ ترفند عملی

آن‌ها طبعاً مثل ما آدم‌بزرگ‌ها نیستند و مقاومت بیشتری در برابر بازخورد گرفتن دارند مخصوصاً اگر بازخوردها باهدف اصلاح باشند. مطالعات انجام‌شده نشان دادند که واکنش جنگ یا گریز (لینک ویکی)( رفتار طبیعی بدن در موقعیت خطر) با مورد انتقاد قرار گرفتن خودش را نشان می‌دهد. پس چه‌بهتر اگر با رعایت ۳ راهکار زیر به کودک خود نشان بدهید که قصد شما بهتر شدن است نه رنجاندن و ضعیف کردن او.

فکر کردن قبل از انجام دادن

فکر خوبی است اگر پیش از بازخورد دادن به‌ضرورت و قصد خودمان برای انجام آن بیشتر فکر کنیم:

• این بازخورد سازنده است یا دارم نظر/ شکایت خودم را می‌گویم؟
• با این بازخورد چه هدفی دارم؟
• اصلاً این بازخورد لازم است؟ اگر ندهم چه می‌شود؟
• آیا این بازخورد همسو باارزش‌های من است؟
• این بازخورد کمک می‌کند تا فرزندم بهترین خودش باشد؟

با در نظر گرفتن این نکات است که به‌ضرورت این بازخورد پی می‌برید و اگر ضرورتی نداشته باشد باید متوجه چند حالت در خودتان شده باشید؛ یا ازنظر ذهنی و جسمی کاملاً خسته‌اید یا دنبال بهانه برای ایراد گرفتن می‌گردید. پس بهتر است بازخورد دادن را برای وقت دیگری در نظر بگیرید.

اما اگر به هر دلیلی حس می‌کنید برای انجام آن تردید دارید پیشنهاد می‌کنم قبل از شروع مکالمه با فرزندتان تکنیک « سه دروازه» را انجام دهید:

دروازه اول– حرف‌های من حقیقت دارند؟

دروازه دوم– حرف‌های من کمکی می‌کنند؟

دروازه سوم– حرف‌های من آزاردهنده نیستند؟

تمرکز روی «چطور»

برای اثرگذار بودن بازخورد لازم است تا از نیروی ذهن آگاهی و همدلی بهره‌مند باشیم. اینکه «چطور» حرف‌هایمان را به کودک منتقل کنیم به همان اندازه « چه چیزی» گفتن اهمیت دارد.

نکته انکارناپذیر اینجاست که باید رشته محکم و ناگسستنی اعتماد شما و کودک را به هم پیوند داده باشد. وقتی او بداند که والدین خوبی و نفعش را می‌خواهند، پذیرش انتقاد به‌عنوان یک رفتار حمایتی برایشان ساده‌تر خواهد بود.

◄ ممکن است بخواهید بیشتر بدانید

تکنیک « ساندویچ» در روانشناسی که معروف است به تکنیک ساندویچ بازخورد در چنین موقعیت‌هایی به کار می‌آید. ساندویچ در این تکنیک یک نقد ملایم بین دو عبارت مثبت است:

« صبحانه‌ای که آماده کردی معرکه بود! به نظرم بد نیست بعد از خوردن، ظرف‌ها رو هم داخل ظرف‌شویی بذاری. عاشق این صبحونه دونفره شدم و نمیتونم برای وعده بعدیمون منتظر بمونم.»

** مهم: مراقب باشید که از این تکنیک زیاد استفاده نکنید. انجام این بازی جالب نیاز به صداقت کامل دارد.

اجازه گرفتن برای بازخورد دادن

مقاومت در برابر بازخورد همیشه مخصوص بچه‌ها نیست. حتی اگر نیت خیری در این کار ما نهفته باشد باز هم واکنش‌های منفی را ممکن است به دنبال داشته باشد. بعید نیست که حتی از انجام این کار پشیمان شویم و مرتب فکر کنیم کجای کار را اشتباه رفتیم.

ادوارد دچی Edward Deci ازجمله روانشناسانی است که به بررسی دلیل بد اثر شدن یک بازخورد پرداخت که درنتیجه آن فرد (کودک) حس می‌کند تحت‌فشار و کنترل است و باید مقاومت کند.

« کودک گاهی بازخورد مؤثر اطرافیانش را تلاشی برای کنترل آن‌ها برداشت می‌کند. روشی برای اینکه به او بگویند چطور کاری را انجام دهد به‌جای اینکه برای بهتر انجام دادنش راهنمایی شود.»

پیشنهاد می‌کنم از او اجازه بگیرید. مثلاً بگویید « من یک سری اطلاعات جالب دارم که میتونه کمکت کنه. حاضری بهت بگم؟» یا اینکه « دلم میخواد چند تا نصیحت بهت بگم. نصیحتهام بیشتر اطلاعات به‌دردبخور هستن و انتخاب با خودته که با اونها چیکار کنی.»

بهتر است سه نکته مهم را در نظر داشته باشید:

• از واژه «تو» استفاده نکنید؛ کارهایی که بهتره «تو» انجام بدی، کارهایی که لازمه «تو» بهتر انجامشون بدی.
• از واژه «من» استفاده کنید؛ کارهایی که «من» بهتره انجام بدم، کارهایی که برای «من» بهتر جواب میده.
• نظر آن‌ها را جویا شوید؛ خودت چی فکر می‌کنی، فکر می‌کنی درست انجامش دادی؟، به نظرت چطور میشه اگه با یک روش دیگه انجامش بدی؟

اگر هنوز سری به کتابخانه صوتی مجموعه نزده اید باید خدمت شما عرض کنم که با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن میتوانید لحظات خوشی را در کنار راویان خوش صدای ما بگذرانید.

پایان‌بخش

بازخورد مؤثر لزوماً نباید نظر مثبت و تشویقی در مورد عملکرد فرد باشد. ما می‌توانیم دیدگاه خودمان را در مورد رفتاری که مشاهده کردیم، بدون هدف قرار دادن شخص، به روشی ملایم و البته تأثیرگذار اعلام کنیم.

فراموش نکنیم که تشخیص زمان درست بازخورد دادن فقط نباید از دیدگاه ما تعیین شود. به‌جا و به‌وقت بودن آن یک تشخیص دوطرفه است که درنهایت باعث بهبود فردی و سازندگی خواهد شد.

منبع:

https://biglifejournal.com/blogs/blog/give-effective-feedback-child

https://www.nbcnews.com/better/lifestyle/how-get-better-giving-getting-feedback-ncna1022301

این نوشته بازخورد مؤثر چگونه داده می شود و چه اثرات چشمگیری دارد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

شاید بعضی از والدین از روش ناصحیحی برای این کار را استفاده کنند؛ اما هدف آن ها چیزی جز عشق ورزی به فرزندشان نیست.

ممکن است این روش ناصحیح آن ها موجب درک اشتباه نوجوان و به دنبال آن ایجاد خلل در روابط والدین و فرزندان شود.

نوجوانان معمولا تلاش می کنند این خلل را با وجود دوستان و هم سن و سالانشان پر کنند. به همین علت هم تحت تاثیر فراوان آن ها قرار می‌گیرند.

در این میان سلامت اجتماعی دوستان منتخبشان امری ضروری است که خانواده باید بر آن نظارت کافی داشته باشد. این نظارت باید به شکلی باشد که نوجوان احساس نکند از طرف والدینش مورد اطمینان نیست و آن ها سعی در محدود کردن او دارند.

وجود دوستان ناباب که هم شان با خانواده نوجوان نیستند می تواند علاوه بر مشکلات روحی فراوانی که در او ایجاد می کند سبب دوگانگی شخصیتی در نوجوان و تخریب عقاید و چارچوب هایی شود که والدین در طول سال های زندگی او به سختی آنها را ایجاد کرده اند .

۶ نکته برای افزایش توانایی ارتباط موثر با والدین و دوستان که باید بدانید

نوجوانان می دانند که مهم ترین افراد زندگی آن ها والدین و خانوادشان هستند. با وجود اهمیت فراوانی که به دوستانشان می دهند باز هم خانواده را بسیار ارجح تر می دانند.

در واقع والدین در این شناخت بسیار اثر گذارند. آن ها باید با حمایت بی چون و چرا به فرزندانشان بفهمانند که همیشه و تحت هر شرایطی دوستشان دارند.

آن چه که والدین باید بدانند این است که محبت بی چون و چرای آن ها ذهن فرزندشان را به آرامشی می رساند که بهتر بتواند با شرایط مسائل نوجوانی کنار بیاید.

در حالی که کنترل بیش از حد موجب کند شدن سرعت رشد و درگیری های ذهنی در نوجوان شده و مهارت های تصمیم گیری و حل مسئله را در او از بین می برد.

در ادامه این مطلب مخاطب ما نوجوانانی خواهند بود که در پی برقراری ارتباط موثر با والدین و دوستان هستند. ما سعی میکنیم بهترین راهکار ها را برای تحقق این امر به شما پیشنهاد کنیم. تا با خیال راحت تری از بحران نوجوانی عبور کنید.

بیشتر بخوانید: آیا با راه های مطرح کردن انتقاد سازنده آشنا هستید؟

عشق والدین را پذیرا باشید

رابطه عاطفی قوی با والدین هم چون یک سپر در مقابل آسیب های اجتماعی و روحی عمل می کند.   ممکن است شما نوجوان عزیز از ابراز احساسات به والدینتان خجالت بکشید و یا حتی از شنیدن کلمات محبت آمیز آنها ناراحت شوید.

حتما گمان می کنید دیگر بزرگ شده اید و والدینتان نباید با شما این گونه صحبت کنند. اما لازم است بدانید  محبت و ابراز احساسات به هیچ وجه منحصر به دوره کودکی نیست.

والدین شما عاشقتان هستند و این عشق هیچ گاه به پایان نمی رسد. در واقع وجود این عشق است که باعث ایجاد نگرانی های کوچک و بزرگ آنها می شود. پس هیچ گاه این نگرانی ها را به چیزی جز عشق تعبیر نکنید.

سعی کنید به این عشق بی حد و حصر پاسخ درستی بدهید تا علاوه بر آرامش روحی خودتان ، آن ها را هم به آرامش برسانید.

اگر والدین شما سعی در کنترل شما دارند، در مقابل آن ها جبهه نگیرید، آن ها را درک کنید و صادقانه سعی کنید این حق را به آنان بدهید.

اگر مقابل آن ها بایستید این رفتار والدین شدت خواهد گرفت و موجب از بین رفتن آرامش در خانه و ایجاد تنش هایی خواهد شد که همه اعضای خانواده را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

مسائلتان را در زمان مناسب با والدین در میان بگذارید

وقتی صحبت از برقراری ارتباط موثر با والدین و دوستان می شود ، شاید یکی از اعتراضات نوجوانان این باشد که هرگاه قصد صحبت کردن با والدین و طرح مسائلشان را دارند والدین به آن ها توجه نمی کنند و فرصتی برای صحبت کردن به آن ها نمی دهند.

این حرکت والدین کم کم موجب سردی نوجوانان نسبت به آن ها و به وجود آمدن شکاف عمیقی در روابط دو طرف می شود.

در مرحله اول شما نوجوان عزیز باید شرایط والدین خود را درک کنید. اگر شاغل هستند و مجبورند زمان زیادی از روز را به کارشان تخصیص دهند به این معنا نیست که کارشان را به شما ترجیح می دهند.

هدف از کار کردن آن ها تامین آسایش شما و ایجاد تضمینی برای آینده است.

علاوه بر مشغولیات شغلی والدین ، معمولا وظایفی مانند پختن غذا و نظافت خانه نیز به عهده مادر خانواده است که این کارها زمان زیادی از روز را به خود اختصاص می دهند.

همچنین بعد از انجام چنین کارهایی شاید والدین نیاز به فرصتی برای استراحت یا کارهای شخصی داشته باشند.

بهترین راهکاری که می توان در راستای ایجاد یک زمان مناسب برای ارتباط موثر با والدین ارائه داد ، این است که از والدینتان بخواهید یک ساعت را برای شما خالی کنند و هر روز یا یک روز در میان در این یک ساعت تنها به مکالمه و وقت گذرانی با شما بپردازند.

مطمئن باشید که این درخواست شما آن ها را به شدت خوشحال می کند و پذیرای آن خواهد بود.

غرق شدن در روزمرگی ها شاید والدینتان را دچار مشکل کمبود زمان کند. اما مطمئن باشید اگر از آن ها بخواهید تا زمانی از روز را به شما اختصاص دهند به هیچ وجه مخالفت نمیکنند.

فقط لازم است بر سر این زمان با یکدیگر به توافق برسید.

نقص های والدین و دوستانتان را بپذیرید

والدین شما هم مانند تمام انسان ها نواقصی دارند. ممکن است برخی خصوصیات اخلاقی منفی داشته باشند. اما این دلیل بر بد بودن آن ها نیست. انسان کامل بودن کار دشواری است که هر کس نمی تواند به آن برسد.

پس والدینتان را آن طور که هستند بپذیرید و دوست بدارید. قطعا خوبی های بسیاری در وجود آن ها است که ارزش دوست داشتن را  دارد

همچنین دوستان شما هم که معمولا در گروه سنی خودتان هستند با آن مسائلی که شما درگیر آن هستید ، دست و پنجه نرم می کنند.

وجود این مسائل در سن نوجوانی فرد را دچار بی ثباتی و گاهی عدم کنترل بر رفتار می کند. اما اگر شما در یک رابطه دوستی قرار دارید وظیفه دارید فرد مقابلتان را درک کرده و به او کمک کنید تا همراه با شما از این بحران عبور کند.

می توانید کتاب ها و مقالات سودمند را به دوستتان هم معرفی کنید تا او هم مثل شما علم بیشتری نسبت به شرایط موجود بیابد.

شنونده خوبی باشید

یکی از مهمترین اصول ارتباط موثر این است که با شنیدن صحیح سعی کنیم پیام گوینده را به درستی دریافت کنیم.

لذا برای برقراری ارتباط موثر با والدین و دوستان لازم است در زمان صحبت کردن آن ها سکوت کنیم ، فکرمان را روی پیام متمرکز کنیم و نه چیز دیگر و با استفاده از زبان بدن نشان دهیم که مشتاق شنیدن هستیم. به چشم های طرف مقابل نگاه کنیم و سرمان را این طرف و آن طرف نچرخانیم.

معمولا یکی از توقعاتی که ما از دوستان و والدینمان داریم این است که به درستی به حرف ما گوش بدهند تا دچار بد فهمی نشوند و منظور هدف ما را درک کنند. طبیعتا خود نیز باید این توقع را برای آن ها برآورده کنیم.

یک رابطه دو طرفه بسازید

آن چه در برقراری ارتباط موثر با والدین و همچنین دوستان اهمیت دارد این است که رابطه ما باید هم چون یک جاده دو طرفه باشد. این طور نیست که همیشه دیگران شما را درک کنند و گوش شنوایی برای حرف های شما داشته باشند. شما هم باید زمانی را به دیگران اختصاص دهید. پذیرای شنیدن حرف های والدین و دوستانتان باشید و سعی کنید آن ها را درک کنید.

با این کار ، حس خوب دو طرفه میان شما قوت میگیرد. همچنین علاوه بر این که شما می توانید به والدینتان تکیه کنید، آن ها هم روی شما حساب دیگری می کنند و می توانند به شما تکیه کنند تا از سنگینی وظایفشان کمی کاسته شود.

با دوستانتان سرگرمی های مشترک بسازید و سعی کنید تفریحاتی که هر دو به آن علاقه دارید را بیابید. هماهنگ با هم کتاب و مجله بخوانید و به بحث در رابطه با آن ها بپردازید.

یافتن و تقویت نقاط مشترک میان خود و دوستانتان به محکم شدن ریسمان میان شما کمک خواهد کرد.

احترام را فراموش نکنید

رابطه مفید و زیبا رابطه ای است که در آن احترام از جایگاه ویژه ای برخوردار باشد. فراموش نکنید هیچ مسئله ای دلیل نمی شود شما احترام والدین یا دوستانتان را از بین ببرید.

برای موفق بودن در این راه می توانید از راهکار های سودمند برای کنترل خشم استفاده کنید. از این طریق خواهید توانست کنترل رفتار هایتان را به دست بگیرید و زمانی که دچار عصبانیت شدید کار نا معقولی انجام ندهید.

مسئله دیگری که گاهی دست آویزی برای از بین بردن احترام والدین و دوستان می شود ، صمیمیت است. صمیمیت را می توان یک رکن بسیار خوب در روابط میان شما با والدین و دوستانتان دانست؛ اما هیچ تناقضی با احترام ندارد و می توان این دو عامل سودمند را در کنار یکدیگر در روابط نگه داشته و توسعه داد.

اهمیت دوستان در سنین نوجوانی

هر چقدر هم رابطه نوجوان با والدینش صمیمانه باشد، آن ها نمی توانند جای یک دوست هم سن و سال را برای او پر کنند. همه ما انسان ها به دوست احتیاج داریم .

وجود دوستان در زندگی به ما اعتماد به نفس می دهد چرا که حس میکنیم کسانی را داریم که پشتیبان و حامی ما هستند. همچنین حس تعلق و ارزشمند بودن هم از دیگر مزایای وجود دوستان در زندگی ما است.

انجام کارهای گروهی همراه با دوستان به ما کمک می کند تا مهارت فعالیت های تیمی را در خود افزایش دهیم که در آینده بسیار برای ما سود مند خواهد بود.

این کار های گروهی می تواند ایجاد یک گروه سرود یا کار های هنری باشد که نتایج آن ها موجب رضایت خاطر ما شود.

بدون وجود دوستان همراه در دوره نوجوانی ، آموختن مهارت های اجتماعی و کنترل احساسات کار دشواری خواهد بود به همین علت می توان دوستی های نوجوانی را تمرینی برای کسب تجربه و رشد ویژگی های فردی دانست.

پس سعی کنید که حتما دوستان خوبی برای خود بیابید. اگر یک بار در این کار شکست خوردید دلیل نمی شود که دیگر نتوانید رابطه دوستی خوبی ایجاد کنید.

فراموش نکنید دوران نوجوانی محلی برای آزمون و خطا است . پس هیچ گاه به توانایی های خود شک نکنید. عامل به وجود آورنده مشکل را شناخته و سعی کنید آن را حل نمایید.

معمولا دوستی های دوران نوجوانی بهترین و پایدار ترین دوستی هایی هستند که در بزرگسالی بسیار به کمک شما خواهند آمد. پس خود را از داشتن این نعمت لذت بخش محروم ننمایید.

جمع بندی

آن چه که تا کنون گفته شد می تواند چراغی باشد که برای برقراری ارتباط موثر با والدین و دوستان می توانید از آن ها بهره ببرید. پس سعی کنید تمامی راهنمایی ها را به کار گیرید تا ارزشمند ترین روابطتان را حفظ کنید.

وجوداین روابط قوی در زندگی شما موجب ایجاد آرامش روحی و روانی شما خواهد شد و به سادگی خواهید توانست این فصل زیبا از زندگی را به پایان رسانده و از تجارب و بهره مندی های آن در تمام طول زندگیتان استفاده کنید.

شما برای دوستان و خانوادتان ارزشمند و عزیز هستید. هیچ گاه فراموش نکنید که بزرگترین دارایی والدینتان شما هستید و آن ها هرکار که می کنند برای سلامت روح و روان و آینده شما است.

این نوشته نکاتی برای برقراری ارتباط موثر با والدین و دوستان در سنین نوجوانی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.