شاید برایتان جای سؤال داشته باشد که اصلاً چرا باید این مقاله را بخوانم و قرار است کجای زندگی دست من را بگیرد! باید خدمت شما عرض کنم که زندگی مدرن با همه فضای رقابتی، ابهام، پیچیدگی و شتاب سرسام‌آوری که دارد، از طرف دیگر ابزارهای بی‌نظیری برایتان فراهم کرده تا به بهترین شکل ممکن از قدرت یادگیری، تفکر و آگاهی بهره‌مند شوید.

یکی از بهترین روش‌ها برای یادگیری، فکر کردن برای خود است؛ باهدف گشودن امکانات نوآورانه و حرکت از نتیجه‌گیری خطی به نوع غیرخطی آن.

این رویکرد در قرون گذشته موردعلاقه فیلسوف یونانی ارسطو بود و در عصر حاضر ایلان ماسک، یکی از چند میلیاردر جهان، از آن برای مدیریت پروژه‌هایش استفاده می‌کند. به لطف چنین سیستم تفکری آن‌ها می‌توانند از آسیبی که استدلال‌های نادرست و مقایسه‌های ناکافی به حل مسئله وارد می‌کنند درامان بمانند و فرصت‌هایی را که دیگران از آن غافل می‌شوند در اولویت قرار دهند.

تفکر بر پایه اصول اولیه کمک می‌کند تا ناخالصی فرضیات و سنت‌ها از بین برود. درنهایت چیزی که باقی می‌ماند موارد ضروری است. این روش یکی از بهترین مدل‌های ذهنی است که می‌توانیم با بهره از آن بهتر فکر کنیم چراکه ضروریات همیشه اجازه می‌دهند متوجه شویم استدلال کجا ممکن است ما را به گمراهی بکشاند.

قدرت و تأثیر آن بر تفکر بر پایه اصول اولیه

بسیاری از مواردی که آن‌ها را باور کرده‌ایم بر اساس قدرت بیانی بوده که به ما گفته است « این موضوع حقیقت دارد». وقتی کودکی بیش نبودیم یاد گرفتیم که نباید زیاد سؤال بپرسیم چون « من می‌گویم » و این جمله معروف و آشنای پدر و مادرهای ما بود.

وقتی پا به دنیای بزرگ‌سالی گذاشتیم با شنیدن جمله « چون همین‌طور که می‌بینی کار می‌کند»، دیگر دست از پرسیدن هم برداشتیم. پیام نهفته در چنین پیامی بیشتر از دو مفهوم در خود نهفته نداشت:

◄ دانستن ممنوع!

◄ دهانت را ببند و حوصله من را سر نبر.

این وضعیت یا از روی عمد ایجاد می‌شده یا یک موضع شخصی بوده. شاید گاهی شخصی بوده ولی بسیاری از اوقات این‌طور نیست. اگر ازجمله افرادی هستید که در صف مخالفان سرسخت تعصب و خشک فکر بودن ایستاده‌اید اجازه بدهید شما را به‌عنوان یک « مشکل» در اجتماع معرفی کنم!

• دانشجویی که همیشه باعث کلافگی استادش می‌شود.
• کودکی که همیشه سؤالی برای پرسیدن دارد و اجازه نمی‌دهد با خیال راحت و آرامش سرگرم آشپزی باشیم.
• کارمندی که همیشه با طرح پرسش باعث کند پیش رفتن کار می‌شود.

حالا شما در موقعیتی قرار می‌گیرید که نمی‌توانید تغییری در ذهنتان ایجاد کنید، پس مرگ معنوی شما نزدیک می‌شود! با یک مثال ادامه می‌دهم؛ شرکت خرده‌فروشی سیرز Sears در آمریکا ازجمله کسب‌وکارهایی بود که فکر می‌کرد هیچ قدرتی قرار نیست آن را به‌زانو درآورد تا اینکه سروکله خرده‌فروشی بزرگ‌تری به نام وال مارت Wal-Mart پیدا شد و آن را تصاحب کرد.

سیرز از اینکه بتواند دنیا را تغییر دهد ناکام ماند.  قابلیت تغییرپذیر بودن بسیار سخت است مخصوصاً زمانی که در مسیر موفقیت قرار داریم و قرار است با این تغییر روبه‌روشویم. بله! همه به این باور رسیده‌ایم که سخت است همه‌چیز را دانستن وقتی « ندانستن» قرار است برای ما نفع داشته باشد.

در قدم بعدی، وال مارت بود که در تغییر دادن دنیا ناکام ماند و اکنون زیر پرچم غول خرده‌فروشی آمازون قرار گرفته است.

تکنیک‌های تفکر بر پایه اصول اولیه

با توجه به آنچه بالاتر برایتان نوشتم شاید بد نباشد با چند روش استفاده از این تکنیک در زندگی روزانه خود بیشتر آشنا شویم.

پرسش سقراطی

ارزیابی دقیق و موشکافانه نتیجه استفاده از تکنیک پرسش سقراطی است. فرد در این فرایند قرار است با مجموعه‌ای از پرسش‌های مشخص روبه‌رو شود که با هدف رسیدن به حقیقت و فرضیات مهم و همچنین جداسازی دانش از نادانی تنظیم شده‌اند.

اگر بخواهم به تفاوت مهم پرسش سقراطی و بحث معمولی اشاره کنم باید بر پیاده‌سازی اصول اولیه بر اساس یک روش سازمان‌یافته تأکید نمایم. به‌طورکلی این روش فرایندهای زیر را شامل می‌شود:

• شفاف‌سازی فکری که داریم و توضیح ریشه هر یک از افکاری که در ذهن ما شکل گرفته است ( چرا چنین فکری دارم؟ دقیقاً به چه چیزی فکر می‌کنم؟)
• به چالش کشیدن فرضیات ( چطور به درست و واقعی بودن این فرضیه برسم؟) چه می‌شود اگر مخالف این فرضیه را هم در نظر بگیرم؟(
• مستندات و شواهد ( چطور می‌توانم از این فرضیات یک نمونه کنار بگذارم؟ منبع این فرضیات چیست؟)
• بررسی دیدگاه‌های جایگزین ( دیگران ممکن است چگونه به این موضوع نگاه کنند؟ چطور بفهمم که روش من درست است؟)
• آزمایش پیامدها و اثرات ( اگر من خطا کنم چه می‌شود؟ اگر حق با من باشد چه پیامدهایی دارد؟)
• طرح پرسش‌های اصلی ( چرا این‌طور فکر کردم؟ فکر من درست بود؟ از این فرایند چه نتایجی به دست می‌آورم؟)

با دنبال کردن فرایند بالا به‌سادگی از تله موارد سطحی و واکنش‌های احساسی رها خواهید شد. اتفاقی که در پایان برای شما می‌افتد، دوام چنین تفکری خواهد بود.

« چون من می‌گویم» یا  «پنج چرا »

شاید برایتان جالب باشد که بدانید بچه‌ها همیشه با تفکر بر پایه اصول اولیه کارهایشان را پیش می‌برند. آن‌ها هم مثل ما اهل پیدا کردن دلیل وقوع اتفاقات دور و اطرافشان هستند. به همین دلیل عبور آن‌ها از مه و کاملاً شهودی اتفاق می‌افتد و بزرگ‌ترهایشان را با وارد کردن در بازی « پنج چرا» به مرز جنون می‌کشانند!

در ادامه شاید برایتان جالب باشد با بازی پنج چراکه در هر خانواده‌ای یک بازی مرسوم و پرتکرار است بیشتر آشنا شوید:

• خب بچه‌ها وقت مسواک زدن و رفتن به رختخوابه.
• ● چرا؟
• چون باید از بدنمون مراقبت کنیم. یکی از مراقبت‌ها خوابیدن و مسواک زدنه.
• ● چرا باید بخوابیم؟
• چون اگر هیچ‌وقت نخوابیم می‌میریم.
• ● چرا اگه نخوابیم می‌میریم؟
• نمیدونم. بیا دوتایی بفهمیم چرا این اتفاق می افته.

** به خاطر بسپاریم که **

بچه‌ها فقط سعی می‌کنند بفهمند چرا آدم‌بزرگ‌ها این حرف‌ها را می‌زنند یا چرا از آن‌ها می‌خواهند که چنین کارهایی را انجام بدهند.

بله خوب میدانیم که این بازی برای بار اول می‌تواند جالب باشد و ما را با دنیای تماشایی آن‌ها سرگرم می‌کند ولی بسیاری از پدر و مادرها و معلمان با تکرار این بازی احساس کلافگی می‌کنند. درنهایت بازی به سمتی کشیده می‌شود که : « چون من میگویم پسر/ دختر قشنگم .» بسیاری از ما از شنیدن همین جمله کوتاه متنفریم. چرا؟

این بازی مشارکتی در دنیای واقعی جلوی سرعت ما را می‌گیرد. خیلی از ما می‌دانیم که دنبال چه چیزی هستیم و وقتی با چنین جمله‌ای روبه‌رو می‌شویم، یکهو در وضعیت غیرضروری قرار می‌گیریم.

بعد از سؤال دوم ما خودمان را گمشده احساس می‌کنیم. البته دقیق نمی‌دانیم چرا دچار این احساس می‌شویم. شاید با نادانی خفته در درونمان روبه‌رو می‌شویم و این واکنش، دفاع از خودمان است.

یک نمونه عملی از تفکر بر پایه اصول اولیه

بازی کودکانه بالا را با یکی از موفق‌ترین میلیاردهای جهان تصور کنید؛ ایلان ماسک  Elon Musk، ریچارد فینمان Richard Feynman ( شخصیت تأثیرگذار در علم فیزیک)، چارلی مانگر Charlie Munger  ( سرمایه‌گذار و سرمایه‌دار آمریکایی).

موضوع بسیار چشمگیر در مورد ایلان ماسک راه‌اندازی کسب‌وکارهای میلیارد دلاری بود تا به همه ما ثابت کند « اشتباه فکر می‌کنیم» و جمله‌ای شبیه « چون من می‌گویم» واقعیت ندارد. ریچارد فینمان هم با ماسک موافق خواهد بود و مهر تأییدی بر نادانی بسیاری میزند. جالب اینجاست که مانگر هم به لطف نادانی بسیاری از ما برای فکر کردن در مورد مشکلات، سود می‌برد!

ایلان ماسک و  spaceX

شاید هیچ‌کس باقدرت ماسک از اصول تفکر اولیه استفاده نکرده باشد. به‌طور حتم او یکی از تأثیرگذارترین کارآفرینان است که جهان به خود دیده. اما موضوعی که در مورد این شخصیت تأثیرگذار جالب است محتوای افکار او نیست بلکه چگونه فکر کردن است:

« ( او می‌گوید) به باور من فرایند تفکر افراد خیلی محدود به مرزها و مقایسه‌های مبتنی بر تجربه‌های پیشین شده است. کمتر کسی هست که بخواهد اهل تفکر بر پایه اصول اولیه باشد.  خیلی از آن‌ها میگویند « این کار را می‌کنم چون همیشه این‌طور انجام شده است.»

گروه زیاد دیگری هم هستند که کاری را انجام نمی‌دهند چون « تابه‌حال کسی این کار را انجام نداده. پس حتماً خوب نیست». خب! این یک راه مسخره برای فکر کردن است. همه ما باید و باید با استدلال پیش برویم و این کار را با تکیه‌بر اصول اولیه انجام بدهیم. همان فازی که در فیزیک رعایت می‌شود.

فیزیکدان به مبانی نگاه می‌کند و بر اساس همان اصول دست به استدلال میزند. حالا می‌تواند شاهد نتیجه‌ای باشد که یا جواب می‌دهد یا خیر. و حتی ممکن است متفاوت با چیزی باشد که مردم در گذشته انجام می‌داده‌اند یا برعکس.

رویکرد ماسک برای درک واقعیت با جست‌وجوی واقعیت آغاز می‌شود نه با شهود و الهام. نکته قابل‌توجه اینجاست که بسیاری از ما به همان اندازه که فکر می‌کنیم انجام می‌دهیم، دانش نداریم یا اینکه بینش ما چندان هم قوی نیست. ما خودمان را با این فکر که میدانیم چه چیزی ممکن و چه چیزی برعکس است، گول می‌زنیم. درحالی‌که روش ماسک بسیار متفاوت است.

او قدم اول را با « چیزی که می‌خواهم داشته باشم» برمی‌دارد؛ برای او ساخت یک راکت فضاپیما بوده است. قدم بعدی می‌شود اصول اولیه در مورد مسئله. لری پیج Larry Page مدیرعامل اجرایی گوگل در مصاحبه‌ای این‌طور اضافه کرد که:

« فیزیک در این مورد چه می‌گوید؟ چقدر زمان می‌برد؟چقدر هزینه دارد؟با چه مقدار کمتر می‌توانم این کار را انجام بدهم؟ برای این اقدام شما نیاز به این سطح از مهندسی و فیزیک دارید تا منافع و احتمالات را در نظر بگیرید. آن‌طور که ایلان این موضوع را می‌داند غیرعادی است. از طرف دیگر او از کاسبی، سازمان‌دهی، رهبری و مشکلات دولتی خبر دارد.»

راکت‌ها به‌صورت خام گران هستند که این، خودش یک مسئله مهم است. چون ماسک قصد دارد افراد را به سفر مریخ روانه کند. پس برای اینکه مردم، مسافر او باشند باید راکت‌های ارزان‌تری بسازد. اینجاست که از خودش می‌پرسد:« مواد اولیه یک سفینه چیست؟ آلومینیوم با درجه‌ای در سطح تولیدات هوافضا، مقداری تیتانیوم، کوپر و آلیاژ کربن.

قیمت هرکدام از این مواد در بازار کالا چقدر است؟ مشخص می‌شود که ارزش مواد یک سفینه دو درصد قیمت معمولی بوده است. با این اوصاف چرا فرستادن سفینه به فضا تا این اندازه گران است؟

ماسک فرد خود یادگیرنده ستودنی با مدارکی در هردو رشته اقتصاد و فیزیک به معنای واقعی به خودش علم ساخت سفینه را یاد داد. او به این نتیجه رسید که تنها دلیل گران‌قیمت بودن فرستادن سفینه به فضا این است: ذهنیت افراد در این مورد بی‌توجهی به اصول اولیه است. پس، با چنین نتیجه‌گیری، او تصمیم به خلق SpaceX گرفت تا ببیند آیا می‌تواند خودش سفینه‌هایی را بسازد که به فضا بفرستد یا نه.

کاربرد تفکر بر پایه اصول اولیه در زندگی روزانه

خیلی از ما همیشه افکاری در مورد آنچه خواهانش هستیم و می‌خواهیم عملی شود داشته‌ایم و داریم. دستکم این همیشگی بودن در دوران جوانی بیشتر اتفاق می‌افتاده است. چون دنیای بدون مرزی از رؤیا، ایده‌های بزرگ و انرژی هستیم. اما میدانید مشکل کجاست؟ دقیقاً همان نقطه‌ای که به دیگران اجازه می‌دهیم به ما بگویند چه چیزی ممکن است؛ نه‌تنها وقتی نوبت رؤیاهایمان می‌رسد بلکه وقتی میدانیم که چطور باید به دنبال آن‌ها برویم.

وقتی دیگران به ما می‌گویند که چه چیزی ممکن است و چه چیزی نشدنی یا بهترین روش انجام یک کار چیست، درواقع کاری می‌کنند تا منابع فکری خودمان را در فکر دیگران قرار دهیم.

درحالی‌که قدرت حقیقی تفکر بر پایه اصول اولیه حرکت به سمت احتمالات است. وقتی به دیگران اجازه می‌دهیم تا به‌جای ما فکر کنند یعنی ما با احتمالات و قیاس آن‌ها، با آداب و باورهایشان داریم عمل می‌کنیم. این یعنی ما وارث دنیایی هستیم که ازآنچه آن‌ها فکر می‌کنند تشکیل شده است. این یعنی « تفکر تدریجی ».

بهتر است بیشتر در مورد بعضی مسائل عمیق شویم و آن اینکه وقتی در مورد چیزهایی که تقریباً هستند فکر و روی آن‌ها کار می‌کنیم یعنی در سایه دیگران و افکار و باورهای آن‌ها نشسته‌ایم. تنها زمانی که قدم به عقب برمی‌داریم و از خودمان در مورد « احتمالات» می‌پرسیم و از قیاس‌های ناقص عبور می‌کنیم درواقع خود را در قامت یک انسان آگاه شناخته‌ایم.

اما این قیاس‌ها، حتی موارد ناقص، یک فایده مهم دارد و آن قابل‌فهم‌تر شدن مشکلات پیچیده و افزایش شناخت ما در مورد مسائل است. هرچند استفاده از آن‌ها هزینه‌هایی هم به همراه دارد؛ باورهای ما در مورد احتمالات را محدود می‌کند. همچنین زمینه دخالت دیگران بدون رودررو شدن با افکارمان را فراهم می‌کند.

قیاس ما را در مسیری قرار می‌دهد که می‌توانیم یک مسئله را از پنجره درک و باور دیگری، تماشا و بررسی کنیم. این به عبارتی همان کاربرد تفکر جمعی در زندگی روزانه ما خواهد بود.

فاصله میان آنچه  بعضی به‌تازگی، آن‌هم به لطف افکار دیگران، متوجه شده‌اند و آنچه به‌صورت فیزیکی ممکن است با گروهی پر می‌شود که از تفکر بر پایه اصول اولیه برای برخورد با مشکلاتشان  استفاده می‌کنند.

چند باور محدودکننده استفاده از تفکر بر پایه اصول اولیه

چنین تکنیک مفیدی آشفتگی و درهم‌ریختگی آنچه به خودمان گفته‌ایم را پاک می‌کند و به ما فرصت بازسازی و بالا بردن ساختمان افکار منحصر برای خودمان را می‌دهد. بله! البته که کار زیادی می‌طلبد و دقیقاً به همین دلیل است که گروه بسیار اندکی از افراد مایل به استفاده از این روش آگاه‌سازی خودشان هستند.

شاید بد نباشد با نمونه‌هایی از باورهای محدودکننده بیشتر آشنا شویم.

من حافظه خوبی ندارم

چطور ممکن است؟! همه ما حافظه‌ای به‌مراتب بهتر ازآنچه تصور می‌کنیم داریم. وقتی چنین جمله‌ای به زبان می‌آوریم یعنی از یک بهانه مرسوم برای « فراموش کردن» استفاده می‌کنیم. انتخاب روش اصول اولیه یعنی از خودمان مرتب بپرسیم چه حجمی از اطلاعات را می‌توانیم در ذهنمان ذخیره کنیم.

پاسخ قطعاً چیزی فراتر از باورهای محدودکننده ماست. با این اوصاف حال که متوجه شدیم چنین ذهن قوی و قابل‌اعتمادی داریم می‌توانیم با مشکلاتمان به‌گونه‌ای برخورد کنیم که بهترین روش برای حل آن‌ها را با ذخیره‌سازی اطلاعات در مغزمان پیدا کنیم.

اطلاعات موجود بیشتر از حدی است که انتظارش را دارم

بسیاری از سرمایه‌گذارها اهل خواندن روزنامه و قطعاً کتاب‌های مفید فراوان هستند. حتماً در زندگی شخصی یا در فضای مجازی با آن‌ها برخورد داشته‌ایم برایمان جالب بوده که بدانیم آن‌ها چطور اطلاعات دریافتی‌شان را مصرف می‌کنند. این گروه تأثیرگذار معمولاً در دو دسته‌بندی قرار می‌گیرند و تفاوت بین این دو برای همه ما هم کاربرد دارد.

گروه اول معتقدند که حجم اطلاعات موجود واقعاً زیاد است. پس روزهای خود را صرف خواندن هر نوع نشریه، مقاله و نظرات بلاگرها می‌کند. نگرانی اصلی آن‌ها این است که نکند اطلاعاتی را از دست داده باشند.

گروه دوم معتقد است که خواندن هر چیزی چندان هم ممکن نیست و باعث نگرانی می‌شود. چنین وضعیتی این حس را به سرمایه‌داران گروه دوم می‌دهد که نباید بهای زیادی به اطلاعات بدهند و وقت خودشان را صرف چنین کاری کنند.

گروه دوم در عوض به دنبال آگاهی از شاخص‌هایی هستند که روی سرمایه‌هایشان تأثیر می‌گذارد. درحالی‌که ممکن است صدها متغیر در این مسیر وجود داشته باشد، معمولاً سه تا پنج شاخص هست که قدرت و تأثیر به‌مراتب بیشتری دارد.

هیچ ایده خلاقانه جدیدی وجود ندارد

یکی از روش‌های معمول برای اینکه افراد خودشان را در مورد احتمالات محدود کنند تمام شدن ایده‌های نوین است. بااینکه سال‌های سال است مردم به گفتن چنین جمله‌ای به معنای واقعی عادت کرده‌اند ولی شرکت‌ها و تیم‌های بزرگ همچنان با ایده‌های متفاوت و استراتژی‌های جدید در حال رقابت و فعالیت هستند.

ما باید در اول صف باشیم و اول‌ازهمه شروع کنیم

این جمله، جمله معروف بسیاری از مدیران و رئیسان در جلسات هیئت‌مدیره است. اما آیا آیفون اول بود، بهتر بود؟ مایکروسافت اولین شرکت برای فروش سیستم‌های عامل نبود این مجموعه فقط مدل کسب‌وکار بهتری داشت. حتی می‌توانیم شواهد بسیاری پیدا کنیم که ثابت می‌کند اولین‌های شکست‌خورده‌ای هم در کسب‌وکارشان وجود داشتند.

گاهی اولین جوجه پرنده‌ها، غذایشان را پیدا می‌کنند و بعضی‌اوقات هم اولین موش‌ها طعمه می‌شوند و افسانه لزوم اول بودن باوجود تکرار این داستان‌ها همچنان ادامه دارد. بهترین کار این است که بی‌توجه به اولین یا آخرین بودن، هر موقعیت را به اجزای مختلف تقسیم کنید و احتمالات را در نظر بگیرید. تفکر بر پایه اصول اولیه بدین‌صورت است که جواب می‌دهد.

من از پس این کار برنمی‌آیم. این کار قبلاً انجام نشده است

افرادی مثل ایلان ماسک به‌صورت مداوم به انجام یک کار می‌پردازند، کاری که تا پیش از آن انجام نشده بود. این نوع تفکر مثل نگاه به تاریخ و ساخت دیوارهایی برای بدترین سیلاب‌هایی است که پیش‌ازاین اتفاق افتاده است. بهترین نوع شرط‌بندی این است که ببینیم چه اتفاقی ممکن است بیفتد و برای همان برنامه داشته باشیم.

پایان‌بخش

تفکر بر پایه اصول اولیه در سه حالت کاربردی است:

• وقتی قرار است کاری برای اولین بار انجام دهیم.
• وقتی با پیچیدگی و ابهام روبه‌رو شده باشیم.
• وقتی می‌خواهیم وضعیتی را درک کنیم که در موردش به مشکل خورده‌ایم.

تفکر و آگاهی ما درست از نقطه بهتر می‌شود که دست از فرضیه‌سازی برداریم و اجازه ندهیم دیگران برای مشکلات چارچوب تعیین کنند. بسیاری از ما به این باور رسیده‌ایم که خلاقیت و تفکر خلاق برای خواص است و با این ویژگی متولد می‌شوند و بقیه یا از آن بهره‌مند هستند یا خیر.

درحالی‌که درست برعکس این باور ثابت شده است و همه ما افراد خلاقی هستیم که از قضای روزگار و با گذر زمان و زیر نظر والدین و معلمین پرمشغله بودن، چنین خصلتی را در خود کمرنگ‌تر دیده‌ایم.

و در پایان این جمله از ایلان ماسک را برای یادآوری می‌نویسم که:

« مردم بدون آنکه به‌اندازه کافی تلاش کنند خودشان را کم‌ارزش می‌کنند. یک نصیحت را از من به یادگار داشته باشید و آن اینکه دانش همچون درخت معنا باید برایتان اهمیت پیدا کند- از این درخت میوه بچینید و از آن بهره‌مند شوید.- تلاش کنید پیش از آنکه سراغ برگ‌ها(جزئیات) بروید، اصول را بشناسید- منظور من دقیقاً تنه و شاخه‌های بزرگ است-.»

منبع:

First Principles: The Building Blocks of True Knowledge

این نوشته تفکر بر پایه اصول اولیه: بهترین روش برای حل مسئله در زندگی روزمره برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

گاهی هنوز به‌خوبی نمی‌دانیم که مثبت اندیشی ها یا همان تفکر روشن‌بینانه ما چه تأثیر بزرگی بر تصمیم‌گیری‌های ما دارند. شاید این قدرت را داشته باشیم که واقعیت را نادیده بگیریم ولی به‌راستی آیا قدرت رودررو نشدن با پیامدهای این ندیدگرفتن را هم داریم؟!

موقعیتی را تصور کنید که در آن خواهان به دست آوردن چیزی هستید، هر چیزی. برای شخص من شروع یک ایران‌گردی و زندگی در ون یک تفکر آرزومندانه است و تقریباً نمی‌توانم از فکرش بیرون بیایم. خواسته من به‌صورت سیگنال‌هایی روانه ذهنم می‌شود که به من نهیب می‌زند « هی! داری یک چیزی را از دست می‌دهی.»

هر تصمیمی که بعدازاین می‌گیرم تحت تأثیر همان خواسته و فکر من قرار می‌گیرد. حالا چه اتفاقی برای واقعیت می‌افتد؟ به شکل همان چیزی که « من می‌خواهم» تغییر می‌کند. تاجاییکه فکر می‌کنم هر چیزی در مسیر همان خواسته من قرار دارد. درک موقعیتی که در آن به‌تبع همین طرز فکر مشکلاتی پیش می‌آید سخت نیست؛ مشکلاتی هم در روابط فردی و هم در زندگی حرفه‌ای. واقعیت، واقعیت است حتی اگر از چشم دیگری آن را تماشا کنیم تغییر نمی‌کند.

وقتی منطق برده تفکر آرزومندانه می‌شود

شاید با خودتان بگویید این حرف دیگر خیلی زیاده‌روی است. ولی این اتفاق می‌افتد و اندیشه، برده خواهش‌های ذهن می‌شود مخصوصاً وقتی خواهش بزرگی روبه‌روی چنین اندیشه‌ای ایستاده باشد. وقتی چنین وضعیتی پیش می‌آید، مهم نیست چقدر هنگام تصمیم‌گیری با منطق و سند پیش می‌رویم، آن‌طور که باید باشد، نیست.

طولی نمی‌کشد که ما واقعیت را آن‌گونه که هست نبینیم بلکه آن‌گونه که خودمان می‌خواهیم ببینیم. زیربنای هر تفکر آرزومندانه‌ای خیال و رؤیاست. بدین‌صورت، برای کسی که با خیال و رؤیایش سروکار دارد مهم نیست واقعاً چه پیش می‌آید.

اگر وارد مسیر اشتباهی شود، اگر برخورد دیگران با او خوب نباشد، اگر خطا کند و همه این موارد و مشابه آن‌ها به چشم چنین فردی نمی‌آید. چرا؟ او دنیای دیگری را می‌بیند. دنیایی که در تصور خود اوست و همان‌جا هم واقعیت پیدا کرده است.

باوجوداین حقیقت که تفکر آرزومندانه می‌تواند شکلی از انگیزه باشد، از طرف دیگر می‌تواند روشی برای خودداری فرد از حضور در موقعیت فعلی‌اش هم به نظر بیاید، موقعیتی که برایش خوشایند نیست.

یک تابلوی آشنا از تفکر آرزومندانه

او روزهای خوبی داشت؛ سال گذشته همین روزها. اما حالا همه‌چیز به‌هم‌خورده است و فشار روانی زیادی را متحمل می‌شود. دوست داشت که همه‌چیز مثل گذشته باشد، همان‌قدر آرام و مرتب. روزهایی که اوضاع بهتر بود. در ذهنش، زمان‌هایی را به یاد می‌آورد که « شادی، حاکم وقت بود.»

تلاش کرد تا همان گذشته را به زمان حال بکشاند و تصور کند که زندگی فعلی‌اش مثل گذشته، آرام و مثبت و خوب است.

توصیف غم‌انگیزی بود. ولی این، همان واقعیتی است که می‌تواند دردناک باشد. به دلیل همین دردناک بودن است که « ناآگاهانه» از آن فرار می‌کنیم و به همان افکار روشن‌بینانه خوشایند پناه می‌بریم.

چنین فردی در دنیای خیالاتش زندگی می‌کند بدون اینکه معنایی داشته باشد. بی‌آنکه بداند چشمانش را به روی آنچه دارد اتفاق می‌افتد بسته است. او، تظاهر می‌کند.

تفکر آرزومندانه کاری می‌کند تا تمرکز فرد از روی خودش و خواسته‌هایش برداشته شود. درنهایت دیگران را هم فراموش می‌کند. همین، باعث بروز مشکلات جدی خواهد شد.

۴ دلیل که در تله تفکر آرزومندانه گرفتار می‌شویم

بهتر است یک‌بار دیگر یادآوری کنم که چنین طرز فکری هرگز از واقعیت ناشی نمی‌شود بلکه زاییده ذهن و خواسته‌های درونی فرد است در مورد آنچه « می‌خواهد» اتفاق بیفتد.

♦♦ نباید فراموش کنیم که

برای واقع‌گرا بودن لازم است تا گرفتار دام‌های قطعی نشویم. این دام‌ها باعث بروز مشکلات جدی در زندگی ما می‌شوند. سؤال اینجاست: « دلیل اینکه گرفتار چنین تله‌ای می‌شویم چیست؟»

تمرکز روی هدف و نه مسیر

چنین دیدگاهی باعث می‌شود متوجه اشتباهاتمان نشویم. متوجه نشویم که مرتکب چه خطاهایی می‌شویم. پس اگر این ایراد را برطرف نکنیم، پایان خوبی در انتظار ما نخواهد بود.

◄ بهتر است با خود تکرار کنیم که

هر آنچه خواسته ماست ممکن است علیه ما باشد.

آیا آنچه می‌خواهم، شدنی است؟

وقتی هدفی در ذهن داریم یا رؤیایی برای خودمان می‌پرورانیم اولین چیزی که لازم است در نظر داشته باشیم این است که آیا این هدف یا رؤیا شدنی است؟ اگر پاسخ مثبت باشد، پس تلاش ما بیهوده و خیال‌پردازانه نیست و اجازه نمی‌دهیم ناامیدی به سراغ ما بیاید.

♦♦ مهم: تفکر آرزومندانه مانع ارزیابی‌های منطقی می‌شود و کاری می‌کند تا منابع در اختیارمان قربانی اهدافی شوند که خارج از دسترس ما قرار دارند.

درد ناامیدی و خستگی زیاد

وابستگی به اندیشه‌های خوش‌بینانه غیرواقعی باعث می‌شود تا همیشه غرق در دنیای اوهام باشیم. این یعنی وقتی باید به واقعیت بپردازیم، این واقعیت ما را خسته و ناامید می‌کند. حال تصور کنید چنین آرزویی ریشه‌ای قوی داشته باشد و فرد را بیشتر در دنیای اوهام فروببرد، چنین وضعیتی به‌تدریج او را ضعیف و درمانده می‌کند.

خبر بد اینکه واقعیت دیر یا زود خودش را نشان می‌دهد و آن زمان، قطعاً بی‌رحم‌تر و تلخ‌تر از اکنون خواهد بود.

بهتر است به خاطر بسپاریم

با زندگی طولانی‌مدت در خیال و اوهام، زمانی می‌رسد که نمی‌توانیم فرق بین واقعیت و خیال را تشخیص بدهیم. درحالی‌که تا پیش‌ازاین دیگران تلاش می‌کردند چشمان ما را باز کنند. واقعیت بی‌رحمانه سیلی محکمی بر صورت ما می‌نوازد و باعث اندوهمان می‌شود. حالا پناه بردن به آن خیالات دیگر برایمان خوشایند نیست.

تفکر آرزومندانه وضعیت روانی برای فرد ایجاد می‌کند که وقتی در دنیای واقعیت به خودش می‌آید، توانی برای فرار از آن نخواهد داشت حتی اگر تلاش زیادی برای بیرون آمدن از آن کند.

تفکر آرزومندانه، خوشایند است

بله! البته که دوستش داریم. جایی که در آن هستیم برایمان خوشایند است. اما بهتر است به خودمان نهیب بزنیم که چنین انتخابی ما را تبدیل به آدم بزدلی می‌کند که نمی‌خواهد با واقعیت روبه‌رو شود. ترجیح ما فرار است تا پذیرش چیزی که « نمی‌خواهیم».

۸ چند تمرین برای مدیریت تفکر آرزومندانه

زندگی با رؤیاها قطعاً لذت‌بخش است اما خردمندانه این است که چارچوب اصلی این رؤیاها، واقعیت باشد. فکر می‌کنید چقدر ذهن واقع‌گرایی داشته باشید؟ درصورتی‌که در این مورد احساس ضعف می‌کنید و نیاز به تمرکز و تمرین بیشتری دارید، شاید بد نباشد هشت تمرین زیر رادنبال کنید.

تمرین اول- جمع‌آوری واقعیت

تا جاییکه امکان دارد به دنبال حقایق و نکات منطقی باشید. فوریت شما باید پیگیری موارد واقعی باشد. انسان، ذاتاً تمایلات شناختی دارد. همین گرایش باعث می‌شود تا نگاه منطقی به مسائل نداشته باشیم و برای ما مسائل با سوگیری « دلم می‌خواهد و دلم نمی‌خواهد» همراه باشد.

خیلی از ما در زندگی با افرادی روبه‌رو هستیم که فقط به جنبه مورد تأیید خودشان از ماجرا نگاه می‌کنند. چنین افرادی چنان باور محکمی به موضوع دارند که غیر آن را محکوم می‌کنند.

تمرین دوم- نتیجه‌گیری بر مبنای واقعیت نه برداشت شخصی

مراقب باشید که نتیجه باعث عقب‌نشینی شما نشود. تلاش کنید تا نتیجه شما منعطف و ممکن باشد و بر اساس واقعیت اتفاق بیفتد. برای بسیاری از ما اتفاق می‌افتد که با باورهای منحرف‌کننده ادامه می‌دهیم. این باورها باعث می‌شوند تا حقیقت موضوع را متوجه نشویم. اجازه بدهید تا با یک مثال ادامه دهم:

ساعت شش صبح است و شما در طباخی مشغول صرف صبحانه هستید. فردی وارد می‌شود. فرض شما این است که این شخص آمده کله‌پاچه بخورد و در اصل بیکار است یا شاید هم برای وقت‌گذرانی اینجا را انتخاب کرده.

درحالی‌که ممکن است او فرد بسیار موفقی باشد و فقط آمده است تا کسی را که آنجا با او قرار گذاشته و ماشین ندارد با خودش به خانه یا محل کارش ببرد. یا شاید نوبت کاری‌اش تمام‌شده و خسته از یک روز کاری پرفشار برای اولین بار آمده تا در مکان موردعلاقه‌اش یک صبحانه جانانه بخورد و تجدیدقوا کند.

لئو تولستوی فقید چه زیبا می‌گوید:

« آزاداندیشان آن‌هایی هستند که دوست دارند بدون سوگیری و ترس از شناخت چیزهایی که مطابق با میلشان نیست از ذهنشان استفاده کنند. این حالت ذهنی کمتر وجود دارد اما یک متفکر درست، این‌گونه است.»

تمرین سوم- تمرکز روی اشتباهات و نادیده گرفتن حل مسئله

تفکر آرزومندانه ساختاری دارد که ذهن انسان آرزومند را از توجه به خطاهایش منحرف می‌کند. فراموش نکنیم « هیچ‌کس کامل نیست و خطا باعث یادگیری ما می‌شود». هر اشتباهی که در مسیر زندگی و اهدافمان از ما سر می‌زند با ما در شناخت قوت و ضعف‌هایمان کمک می‌کند و شاید بهتر این باشد که با تکیه‌بر تفکر انعکاسی، از خطاهایمان پند بگیریم.

بسیاری از ما این‌گونه هستیم که به خطاهایمان زیاد توجه می‌کنیم و تمرکز خود را روی آن‌ها می‌گذاریم. درحالی‌که بسیاری از اوقات برداشت ما درست نیست و تلاش نمی‌کنیم تا با دقت بیشتری به مسئله نگاه کنیم. بخشی از این تلاش کم برای حفظ خودمان و خودداری از پذیرش این واقعیت است که اشتباه ما دقیقاً کجا بوده.

برای اینکه به خودمان باور داشته باشیم و بدانیم که می‌توانیم یاد بگیریم و بهتر شویم باید ریزبینانه تر به مشکل نگاه کنیم و ببینیم چطور می‌شود با دنبال کردن تکنیک‌های حل مسئله می‌شود مشکلات را از ریشه شناسایی و حل کرد.

تمرین چهارم- افزایش فاصله بین محرک و پاسخ برای واقع‌گرا بودن

شخصیت هریک از ما با الگوهای رفتاری درهم‌تنیده است که ریشه‌ای عمیق در ذهن و روان ما دارند. این الگوهای رفتاری عامل واکنش‌های فوری در موقعیت‌های متفاوت هستند به‌ویژه زمانی که تفکر آرزومندانه و حقیقت باهم روبه‌رو می‌شوند.

نباید از خاطر ببریم که تقریباً همیشه این افکار شکل ایدئال به خود می‌گیرند. پس اگر وقت بیشتری برای آن‌ها کنار بگذاریم و به موقعیت فکر کنیم، شاید به راه‌حل بهتری برسیم که به آن تفکر سرخوشانه شکلی منطقی می‌بخشد. این ماجرا می‌تواند حتی به نفع اطرافیان ما باشد.

اما برای رسیدن به راه‌حل‌های عاقلانه لازم است تا از روی آگاهی دست به عمل بزنیم نه اینکه تحت تأثیر محیط واکنش نشان بدهیم. لازمه اقدام آگاهانه، تشخیص درست محرک و واکنش در موقعیت‌های متفاوت است.

تمرین پنجم- تمرین ذهن آگاهی

« ذهن میمون» اصطلاحی است که در مکتب بودا استفاده می‌شود. این اصطلاح به چه نکته‌ای اشاره می‌کند؟ ذهن مثل میمون فقط از یک فکر به فکر دیگر می‌پرد بی‌آنکه کنترلی روی خودش داشته باشد. نتیجه چنین کاری  اختلال وسواس است که باید بگویم همه هدف حمله آن قرار می‌گیریم.

چاره چیست و درمان چگونه است؟ ذهن آگاهی بهترین روش کنترل ذهنی است که درگیر پرش‌های فکری کنترل نشده می‌شود و باید برای حضور در لحظه تربیت شود. به جای اینکه غم گذشته یا آینده را بخوریم بهتر است در حوضچه اکنون شنا کنیم.

♦♦ مهم: با شروع تمرین‌های ذهن آگاهی و پشتکار در انجام آن متوجه می‌شویم که چطور الگوهای رفتاری بر فکر ما فرمانروایی می‌کرده است.

تمرین ششم- تأکید بر حقیقت و راست‌گویی برای واقع‌گرا بودن

بله! روشن است که مسیر درستی و راستی همیشه سخت خواهد بود اگرچه در بلندمدت، مسیری ساده‌تر از این پیدا نمی‌شود.  با انتخاب این دو صفت فراتر از سایر خصلت‌های انسانی، فرد بین خودش و آنچه دیگران فریبکاری طبیعی می‌دانند فاصله می‌گذارد. شخصیت محکم اینجاست که خودش را نشان می‌دهد.

حقیقت‌جو و واقع‌گرا بودن کمک می‌کند تا در هر نقطه از زندگی بتوانیم روحیه‌ای غالب داشته باشیم و چه بخواهیم چه نخواهیم ما را به سطح عمیق‌تری از شناخت می‌رساند.

◄ بهتر است همواره به خودمان یادآوری کنیم که

صداقت، بی‌رحمانه کاری می‌کند تا اشتباهاتمان را بپذیریم و روی خودمان کار کنیم. تنها با دنبال کردن این اصل مهم است که در مسیر کنترل تفکر آرزومندانه و رسیدن به واقع‌گرایی موفق خواهیم بود.

اما، صداقت بی‌رحمانه مهم‌ترین درس زندگی را هم در خود نهفته دارد:

« صحبت از اینکه چه چیزی درست است و باید مهم‌تر از حقیقت باشد نیست. درست بودن صرفاً یک موضوع درونی و شخصی است. صحبت از حقیقت است که باید بیشترین توجه را به خودش اختصاص بدهد. چون حقیقت، هدف است.»

تمرین هفتم- پذیرش دیگران

رابرت گرین Robert Greene در کتاب خواندنی‌اش قوانین طبیعت بشر The laws of human nature – این کتاب را انتشارات نسل نواندیش وارد بازار کتاب ایران کرده است– از آنتوان چخوف به‌عنوان یکی از منطقی‌ترین افراد یادکرده و نوشته است:

« او خانواده‌ای فقیر و پرجمعیت داشت با پدری الکلی. پدری که بی‌رحمانه همه بچه‌ها را کتک می‌زد. چخوف پزشک شد و نویسندگی را هم در کنار حرفه اصلی‌اش ادامه داد. او دکتر عمومی بود و می‌خواست بداند چه عواملی ما انسان‌ها را تا این حد غیرمنطقی، ناشاد و خطرناک می‌کند.

او در داستان‌ها و نمایشنامه‌هایش به روش کاملاً درمانی وارد درون شخصیت‌های داستان می‌شد و حتی به بدترین نوع این‌گونه حیوانی هم توجه می‌کرد. این‌گونه بود که می‌توانست همه حتی پدرش را ببخشد. رویکرد او نشان می‌داد هر آدمی، هرچقدر هم پیچیده باشد، حتماً دلیلی برای رفتارهای خودش دارد. منطقی که به آن رفتارها معنا می‌دهد.

چخوف با این بیانیه دست به یک اسطوره‌زدایی زده است و آدم وحشی و متجاوز را تا سطح یک انسان نشان می‌دهد. زیاد طول نمی‌کشد که این انسان نفرت‌انگیز نمی‌شود بلکه باید برایش دلسوزی کرد.»

با مثالی که برایتان آوردم، یک‌بار دیگر یاد می‌گیریم که دیگران را آن‌گونه که هستند بپذیریم نه آن‌گونه که ما می‌خواهیم.

تمرین هشتم- تفکر بر پایه اصول اولیه first-principles thinking

فقط کافی است نظم هستی را همیشه جلوی چشمان خود داشته باشیم، جهانی بر پایه اصول اساسی. در این جهان بی‌کران قوانین غیرقابل‌انکار و تغییرناپذیری مثل جاذبه وجود دارد. برای درک این اصول پایه لازم است تا حقایق نهفته در آن‌ها را شناسایی کنیم و بعد برای هرکدام یک منطق در نظر بگیریم.

با دنبال کردن این اصول متوجه می‌شویم که محیط ما چگونه است و چه الگوهایی در این سیستم مرتب تکرار می‌شود. با پیروی از تفکر بر پایه اصول اولیه است که جهان هستی را آن‌گونه که کار می‌کند نظاره می‌کنیم نه طوری که ما دوست داریم درک کنیم. برای فرار از تفکر آرزومندانه و پوشیدن لباس واقع‌گرایی این اصل را هرگز نباید فراموش کرد.

معرفی کتاب

اگرچه کتاب خواندن در این روزهای سخت که دغدغه معاش بیش از هر وزنه دیگری، روی شانه‌های ما سنگینی می‌کند، سخت شده است ولی شاید گوش دادن به صدای گرمی که از دنیای تجربه‌ها و داستان‌ها با ما سخن بگوید بتواند بهانه‌ای برای تحمل بار هستی باشد.

خلاصه کتاب دستورالعمل شکست اثر الیزابت دی Elizabeth Day

شکست در زندگی هرکسی یک‌جور تعریف می‌شود. مهم نیست که چه چیزی را شکست بنامیم، مهم احساسی است که شکست به ما تحمیل می‌کند و همچون ضربه‌ای بر جان ما وارد می‌شود. الیزابت دی هم از این قاعده مستثنا نبوده است. او در زندگی با شکستی بزرگ مواجه شد. دی در زندگی شخصی‌اش با شکست روبه‌رو شد و از شریک زندگی‌اش طلاق گرفت. این جدایی دی را دچار شکستی عمیق کرد. او درست در ۲۰۱۷، و دو سال پس از طلاق، زمانی که در حال بهبودی از شرایط روحی ناشی از طلاق بود، به زندگی خود فکر کرد. زندگی که در آن مجبور بود تنها باشد و بدون هیچ فرزندی، احساس کند که آینده‌ای مبهم در انتظارش است.

این وضعیت ایده نوشتن از شکست را در ذهن او پرورش داد. دی سعی کرد با مصاحبه از مشاهیر و صحبت در مورد شکست‌هایشان، پادکستی تولید کند که برای مخاطبانش الهام‌بخش باشد. او در این پادکست از چیزهای اشتباهی که در زندگی آموخته‌اند با مشاهیر حرف می‌زد. طولی نکشید که این پادکست به شهرتی بی‌نظیر رسید و تنها پس از هشت قسمت از پخش، بیش از دویست‌هزار بار بارگیری شد. این موفقیت او را به سمت تولید کتاب از این پادکست سوق داد. دی از چکیده همه‌چیزهایی که در پادکست مشهور او آموخته بود، کتابی تحت عنوان دستورالعمل شکست نوشت. کتابی که با خوانندگان از شکست و راه‌های مواجهه با آن حرف می‌زند. دی در این کتاب از تجربیات خود و مشاهیر در مواجهه با شکست در زندگی حرف می‌زند و چالش‌هایی که در زندگی با آن روبه‌رو بوده‌اند را با خوانندگان خود به اشتراک می‌گذارد.

بخش‌هایی از کتاب: بحران‌های زندگی چنین کاری با شما می‌کنند؛ آن‌ها شما را از بدیهیات قدیمی‌تان دور می‌کنند و به هرج‌ومرج می‌اندازند. تنها راه زنده ماندن در این شرایط، تسلیم شدن در برابر روند کار است. زمانی که از این وضع خلاص شدید، درحالی‌که به نور خیره می‌شوید، باید آنچه فکر می‌کردید از خودتان می‌دانید را برهم بزنید و آن را از نو بسازید. شما می‌دانید که اهمیتی ندارد که چند ماه از آخرین باری که شانس ملاقات کسی را داشتید می‌گذرد. دوستی واقعی باید در پیوستگی فضا-زمان جریان پیدا کند. فضایی که هر وقت کسی از طرفین به آن نیاز داشته باشد، بتواند از آن استفاده کند بدون آنکه هیچ قضاوتی از طرف دیگری صادر شود.

خلاصه کتاب آداب روزانه به قلم میسن کاری Mason Currey

میسن کاری در کتاب آداب روزانه با مخاطب خود از ضرورت داشتن یک برنامه‌ ثابت برای کارهای روزانه صحبت می‌کند. به نظر کری داشتن روتین روزانه کمک خواهد کرد با تمرکز و انرژی بیشتری کارها پیش برود و افراد سرعت عمل بیشتری داشته باشند. کری در این کتاب شما را با عادات روزانه بزرگان هنر و صنعت و علم آشنا خواهد کرد. شما در این کتاب خواهید آموخت که چطور  عادات روزانه خود را متناسب با شخصیت و فرم زندگی‌تان ایجاد و از آن پیروی کنید. آشنایی با ضرورت داشتن آداب روزانه ثابت، ضرورت پیروی از آن، فواید پیروی از آداب روزانه با تکیه با یک زندگی واقعی و آشنایی با عادات خاص روزانه مشاهیر از مهم‌ترین مباحثی است که در این کتاب با آن آشنا خواهید شد.

همچنین میتوانید با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن، دسترسی همیشگی و بی پایانی به انواع کتاب‌های صوتی مجموعه در حوزه توسعه فردی و روانشناسی داشته باشید.

پایان‌بخش

آدم بدبین همیشه از بارش باران شکایت می‌کند درحالی‌که فرد خوش‌بین منتظر تغییری است که بعد از باران اتفاق می‌افتد؛ سرسبزی و شادابی و تداوم بقا. اما یک واقع‌گرا امکانات لازم را برای گذراندن روزهای بارانی فراهم می‌کند.

وقتی امور زندگی و هستی را آن‌گونه که هستند بپذیریم می‌توانیم بر اساس رفتار طبیعت عمل کنیم. برای رسیدن به این پذیرش و باور قلبی پیشنهاد می‌کنم یکی از روزهای پیش رو را برای تفکر انتخاب کنید؛ فکر کردن به الگوهای رفتاری که تابه‌حال دنبال کرده‌اید.

کمی از تفکر آرزومندانه‌ای که در ذهنتان جا خوش کرده فاصله بگیرید و سعی کنید روی چیزهایی که قدرت تغییر آن‌ها را ندارید تمرکز نکنید. آغوش خود را برای پذیرش واقعیت زندگی بازکنید.

از این هشت تمرین ساده‌ای که برایتان در نظر گرفتم، می‌توانید انتخاب کنید که کدام را برای روز تفکر تمرین کنید. فراموش نکنید که تغییر یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد و « با تمرین است که استاد می‌شوی».

امیدوارم همگی یک خوش‌بین واقع‌گرا باشیم!

منبع:

https://www.empoweringparents.com/article/does-your-child-rely-on-wishful-thinking-how-to-motivate-him-toward-attainable-goals/

https://exploringyourmind.com/wishful-thinking-seeing-want-see

/https://theperfectadvise.com/be-a-realist/

این نوشته تفکر آرزومندانه : به تماشای سرزمین خیال می‌نشینم برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

تفکر منطقی چیست؟

تفکر منطقی عمل تحلیل وضعیت و ارائه راه‌حل معقول مناسب با آن است. تفکر منطقی مانند تفکر انتقادی به مهارت استدلال برای مطالعه عینی مسائل نیاز دارد. این ابزار به شما امکان می‌دهد که درباره نحوه پیشبرد مسائل نتیجه‌گیری درستی ارائه کنید. شما با استفاده از تفکر منطقی قادر خواهید بود که با استفاده از شواهد و حقایق، با مشکلاتی که در زندگی روبه‌رو می‌شوید مقابله و آن‌ها را حل کنید. به همین دلیل تقویت تفکر منطقی اهمیت زیادی دارد.

چرا تقویت تفکر منطقی مهم است؟

مهارت تفکر منطقی اهمیت بسیاری دارد. شما با استفاده از این شیوه تفکر می‌توانید در تصمیم‌گیری‌های مهم به‌درستی استدلال کنید و مشکلاتتان را حل کنید. افرادی که تفکر منطقی قدرتمندی دارند، ساده‌تر از دیگران با مسائل و مشکلات روبه‌رو می‌شوند.

مهارت تفکر منطقی می‌تواند باعث خلق ایده‌های جدید برای رویارویی با مسائل شود. تعیین درست اهداف و درنهایت رسیدن به پیشرفت شغلی ازجمله امکاناتی است که با به‌کارگیری و تقویت تفکر منطقی در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

زمانی که شما وارد محیط جدید کاری می‌شوید یا می‌خواهید به کارتان سرعت قابل‌ملاحظه‌ای ببخشید، با چالش‌های بسیاری روبه‌رو خواهید شد. این چالش‌ها اصولاً به تفکر منطقی و مهارت‌های استدلال نیازمند هستند تا به‌خوبی حل شوند. هرچقدر تفکر منطقی در شما قوی‌تر و پخته‌تر باشد، پیشرفت در کار و ارائه برنامه برای پیشبرد اهداف، آسان‌تر و بهتر خواهد شد.

می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر از تفکر منطقی، این مقاله را مطالعه کنید: تفکر منطقی چیست؟

راه‌های تقویت تفکر منطقی

روش‌های زیادی برای تقویت تفکر منطقی وجود دارد. شما می‌توانید با به‌کارگیری چند تکنیک ساده در کارهای روزانه‌تان به توسعه این مهارت مهم و کلیدی دست پیدا کنید. در ادامه این روش‌ها را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت:

زمانتان را صرف سرگرمی‌های خلاقانه کنید

خلاقیت و ایجاد آثار هنری مانند نقاشی، رنگ‌آمیزی، نوشتن و گوش دادن به موسیقی می‌توانند مغز شما را تحریک کنند و به ایجاد کارایی بهتر آن منجر شوند. همین فرآیند به تقویت تفکر منطقی کمک خواهد کرد. سعی کنید از هر چالش برای تحریک مغزتان استقبال کنید. یادتان باشد که هرچقدر ذهن قوی‌تری داشته باشید، مهارت تفکر منطقی قدرتمندتری خواهید داشت. تفکر خلاقانه به‌صورت طبیعی موجب توسعه توانایی‌های حل مسئله خواهد شد و می‌تواند به شما در رویارویی بهتر با چالش‌های زندگی و محیط کار کمک کند.

سرگرمی خلاقانه دیگری که می‌تواند به شما در تقویت مهارت تفکر منطقی کمک کند، یادگیری کار با ابزارآلات جدید است. این ابزارآلات می‌تواند از موسیقی تا ابزار تراشکاری متغیر باشد. مهم این است که بدانید یادگیری کار با ابزاری جدید، به فکر و تمرکز عمیقی نیاز دارد.

هرچه بیشتر خودتان را درگیر چنین مهارتی کنید، اشتیاقتان برای یادگیری بیشتر خواهد شد و درنتیجه توانایی‌ ذهنی شما در حل مسائل و مشکلات بیشتر می‌شود.

علاوه، سرگرمی‌های خلاقانه به کاهش استرس کمک می‌کنند. وقتی سطح استرس شما قابل‌کنترل و در محدوده طبیعی قرار داشته باشد، امکان تمرکز و توان تصمیم‌گیری شما افزایش پیدا خواهد کرد و راحت‌تر منطقی فکر می‌کنید. شما می‌توانید استرس را با ترفندهای مختلفی مدیریت کنید، اما ارتقا ذهنیت خلاق یکی از آن راه‌هایی است که علاوه بر کاهش استرس، اثرات مطلوبی بر شخصیت شما و سطح کاریتان خواهد داشت.

در همین رابطه بخوانید: تفکر نقادانه و خلاقانه

سؤال کنید

یکی از بهترین راه‌های تقویت مهارت تفکر منطقی، پرسیدن سؤال درباره چیزهایی است که معمولاً به‌عنوان اصول اولیه و واقعیت، موردپذیرش عمومی قرار گرفته‌اند.

سؤال پرسیدن به‌صورت منظم و روتین می‌تواند به شما کمک کند که موقعیت‌ها را به‌صورت کامل‌تری ببینید و شما این امکان را می‌بخشد که منطقی‌تر و خلاقانه‌تر به مشکلات نزدیک شوید.

پرسیدن سؤال می‌تواند ابعاد جدیدی از موضوع را برای شما باز کند. ابعادی که شاید تا پیش‌ازاین از دید شما پنهان مانده بود.همین مسئله می‌تواند شما را به بررسی بیشتر موضوع تشویق کند. سعی کنید در مواجهه با موقعیت‌هایی که درک درستی از آن‌ها ندارید، فهرستی از سؤال تهیه کنید تا به شما در درک هدف آن کمک کند.

بد نیست در همین رابطه، نگاهی به این مقاله بیندازید: راه‌های تقویت تفکر انتقادی

معاشرت کنید

ایجاد روابط دوستانه و اجتماعی و معاشرت با دیگران می‌تواند چشم‌انداز شما را گسترده‌تر کند و به شما دید وسیعی نسبت به بسیاری از مسائل ببخشد. شما با ایجاد روابط دوستانه فرصت خوبی برای تقویت تفکر منطقی به ‌دست خواهید آورد. وقتی با کسی بهتر آشنا می‌شوید و دیدگاه‌های او را از نزدیک مورد سنجش قرار می‌دهید، ایده‌های بسیاری درباره حل مسائل و یا مواجهه با مشکلات خواهید گرفت.

به هر ارتباط با افراد به چشم کلاس درس نگاه کنید. سعی کنید از دیگران و تفکر آن‌ها درس بگیرید و از کنار عقایدشان به‌سادگی عبور نکنید. روش‌های زیادی برای برقراری ارتباط با افراد مناسب وجود دارد. می‌توانید در خلال انجام فعالیت‌های دلخواه یا صرف ناهار در محیط کار، مکالماتی را شروع کنید و استارت یک رابطه پایدار را بزنید.

هرچقدر که افراد منطقی اطراف شما بیشتر باشند، علاوه بر اینکه مهارت منطقی شما هم افزایش پیدا خواهد کرد، راحت‌تر می‌توانید با مسائل روبه‌رو شوید و در محیط کارتان پیشرفت کنید.

مهارت جدید بیاموزید

یادگیری مهارت جدید می‌تواند به شما در تقویت تفکر منطقی هم کمک کند. وقتی از هر فرصتی برای یادگیری استفاده می‌کنید، می‌توانید از همان سطح فکری برای پیشرفت در محیط کاری و روبه‌رو شدن با مسائل استفاده کنید.

سعی کنید حرفه‌ و مهارتی را انتخاب کنید که بیشتری کارایی را در محیط کاری‌تان داشته باشد. با این کار با یک تیر دو نشان زده‌اید؛ هم به تقویت مهارت منطقی‌تان کمک کرده‌اید و هم زمینه‌های پیشرفت در محیط کاری را آماده کرده‌اید.

مثلاً اگر در محیطی کار می‌کنید که بیشتر با نرم‌افزار و کامپیوتر سروکار دارد، زبان‌های مختلف برنامه‌نویسی را یاد بگیرید. این کار به تفکر و برنامه‌ریزی دقیق نیاز دارد. تمرین‌های روزانه علاوه بر به حرکت درآوردن توان ذهنی شما، می‌تواند به پیشرفت در محیط کاری و ارتقا شغلی شما هم کمک کند.

به نتایج تصمیماتتان فکر کنید

یکی از راه‌های تقویت تفکر منطقی این است که در هر شرایطی در نظر بگیرید که تصمیم شما در آینده چه عواقب و تأثیراتی خواهد داشت. هرچه به نتایج و پیامدهای تصمیماتتان توجه بیشتری به خرج دهید، روند تقویت مهارت منطقی‌تان آسان‌تر می‌شود و در این زمینه قدرتمند خواهید شد.

هرچقدر بیشتر در این زمینه تمرین کنید، دستیابی به نتایج تصمیمات برای شما آسان‌تر خواهد شد و درنتیجه یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های تفکر منطقی را در خودتان تقویت کرده‌اید.

مراقب تله‌های منطقی باشید

تله‌های منطقی دقیقاً زمانی برایتان پیش می‌آیند که در موقعیت‌های مختلف شروع به قضاوت رفتار افراد می‌کنید. اصولاً این اتفاق بدون اینکه ما از آن باخبر باشیم پیش می‌آید. خوب است که برای تقویت تفکر منطقی، از پیشامد آن‌ها باخبر شویم و خودآگاهانه جلوی آن را بگیریم.

مثلاً وقتی با فروشنده‌ای روبه‌رو می‌شوید که با شما محترمانه برخورد نکرده است، ممکن است با خودتان فکر کنید که به خاطر تیپ یا ظاهر شما چنین رفتاری از او سرزده است. درصورتی‌که هزاران دلیل برای رفتار افراد وجود دارد که ممکن است حتی به مخیله ما هم خطور نکند.

اگر این تله‌ها و موقعیت‌های پیشامد آن‌ها را به‌خوبی بشناسید، می‌توانید موقع پیشامدشان از وقوع آن‌ها جلوگیری کنید و چند قدم به تفکر منطقی نزدیک‌تر شوید.

خواندن این مقاله را هم به شما پیشنهاد می‌کنم: تکنیک‌هایی برای داشتن تفکر سالم

از توهم توطئه و تفکرات فانتزی دوری کنید

فکر کردن به جادو و تفکرات فانتزی فقط مخصوص کودکان نیست. گاهی بزرگ‌سالان هم در برخورد با وقایع و حوادثی که دلیل آن‌ها را به‌خوبی نمی‌دانند، دست به دامن تخیل می‌شوند. الگوهای فکری خرافاتی، آفت تفکر منطقی است. خوب است برای تقویت تفکر منطقی یادمان باشد که هر چیزی در دنیا اصولی دارد و دست جادویی خارجی در کار طبیعت دخالت نمی‌کند.

ممکن است بسیاری از مواقع اتفاقات از کنترل ما خارج باشند اما این به معنای مشروعیت بخشی به توهم توطئه نیست. این نوع تفکر اصولاً باعث می‌شود که افراد مسئولیت رفتار خود را به عهده نگیرند. اگر مشکلی برایتان پیش آمد، آن را بپذیرید و مسئولیت عواقب اشتباهاتتان را قبول کنید. حالا نوبت پیدا کردن راهی برای اصلاح شخصیتتان است تا باقدرت به سمت تفکر منطقی پیش بروید.

این نوشته با این هفت راهکار ساده ، به تقویت تفکر منطقی در ذهنتان کمک کنید برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.