بسیاری از شرکت‌های پیشتاز، سرسختی بی‌دلیل ندارند و برای رسیدن به توسعه پایدار موردنظرشان بازنگری و ارزیابی اصولی در نظر می‌گیرند. به باور آن‌ها، اتفاقاً بهینه سازی‌های هرچند کوچک در مسیر کسب‌وکار مزایای بلندمدت گسترده‌ای برایشان دارد.

قصد دارم یکی از مفاهیم جالب در توسعه کسب‌وکار را بیشتر برایتان باز و در این نوشته بهینه سازی مداوم فرایندها را تعریف کنیم، نحوه اجرای آن را در هراندازه کسب‌وکار بشناسیم و دلیل ضرورت انتخاب چنین مدلی را بدانیم.

تعریف بهینه سازی مداوم فرایندها

این عبارت Continuous Process Improvement با مخفف CPI گویای « بهبود پیوسته محصول، خدمات یا فرایندهای پیشرفت برای تغییرات اساسی و در مسیر صعودی » است.

البته منظور فقط این نیست که کسب‌وکارها باید در هر موقعیتی که بحران اتفاق می‌افتد و فرایند انجام کار عادی نیست بهتر است تغییراتی در ساختار یا روند انجام کار ایجاد کنند. این بهینه سازی را، در عوض، باید نوع واقعی سبک کاری دانست که هدفش بازنگری مرتب نتایج و انطباق با محاسبات جدید در زمان لازم است.

تأکید اصلی روی مداومت است چون‌که تغییرات گسترده نهایی و جریان پیشرفت از همان گام‌های اول با هدف بهینه سازی باید برداشته شود و تنها با رعایت اصل پیوستگی این اتفاق می‌افتد. در این مسیر گروهی هستند که ترکیبی از روش‌های بهینه سازی را انتخاب می‌کنند که مثلاً کایزن و شش سیگما ازجمله آن‌هاست.

اگرچه این چارچوب‌ها می‌توانند در طول مسیر نقش تأثیرگذاری داشته و درون فرایند وجود داشته باشند ولی نباید فراموش کنیم که کارکرد هرکدام با دیگری متفاوت است.

•● مهم: بهینه سازی مداوم فرایندها دو دیدگاه را در خودش گنجانده است؛ رسمی و شکل یافته formalised و انطباقی adaptive .

دیدگاه شکل یافته معمولاً با روش شش سیگما یکی است که در آن فرد با مجموعه‌ای از تکنیک‌ها سروکار دارد و با هدف بازگشت مالی محاسبه‌شده رسمیت پیدا کرده. دیدگاه انطباقی برگرفته از روش‌های اصلی مدیریتی و بهبود فرایندها به‌صورت موردی است.

آشنایی با مدل بهینه سازی مداوم فرایندها

یکی از پرطرفدارترین ابزارهای این مدل، چرخه PDCA مخفف عبارت برنامه‌ریزی، آزمایش، بررسی و اقدام است. هر حرف به یک مرحله اشاره می‌کند که باهم می‌خوانیم:

• Plan (برنامه‌ریزی)- شناسایی فرصت‌های تغییر و بازنگری

• Do (آزمایش)-  اجرای آزمایشی تغییرات در مقیاس کوچک

• Check ( بررسی)- ارزیابی داده‌ای برای بازنگری نتایج تا میزان موفقیت‌آمیز بودن تغییرات مشخص شود. یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای اینکه نتیجه‌بخش بودن این مرحله را بدانیم استفاده از نرم‌افزار اتوماسیون داده است تا داده‌های واقعی و آمار نشان دهند که فرایندها در چرخه درستی کار می‌کنند.

• Act ( اقدام)- وقتی تغییرات اعمال‌شده در حالت آزمایشی جواب بدهند حالا وقت آن می‌رسد که در مقیاس بزرگ‌تری وارد عمل شویم. درصورتی‌که که به نتیجه منطقی نرسیدیم شاید باید در فرصت بهتری دوباره دست‌به‌کار شویم.

نقش نرم‌افزار اتوماسیون داده در  CPI

این نرم‌افزار در هر مرحله چرخه PDCA حضور پررنگ دارد و در همان ابتدای کار کمک می‌کند تا تصویر درستی از چگونگی انجام فرایند و شناسایی شکاف‌ها و وقفه‌ها برای بهتر شدن داشته باشیم.

در مرحله بعدی ابزارهای موجود در این برنامه قرار است به‌عنوان یک فضای آزمایشی یا جعبه شنی  sandbox تغییرات در نظر گرفته‌شده را آزمایش کنند تا میزان اثرگذاری آن‌ها بر کل سازمان مشخص شود. با تأیید مفید بودن نتایج این آزمایش، نوبت به اجرا می‌رسد.

♦♦ توجه داشته باشید که

پیاده کردن تغییرات تأییدشده در کل سازمان هزینه‌بردار، نیازمند زمان و پرخطر است اما وقتی پای نرم‌افزار اتوماسیون داده به میان می‌آید بسیاری از مشکلات قابل‌حل می‌شوند چراکه تصویر بزرگی از فرایندها در اختیار دارید و نسخه کنترل در اختیار شماست و مدل‌های پیش‌بینی این قدرت را به شما می‌دهند که از چگونگی اثر تغییرات بر کسب‌وکارتان به‌خوبی اطلاع پیدا کنید.

نکته: فضای آزمون‌وخطای چنین ابزاری امکان مرور و بازگشت به نقطه اول را برای بهینه سازی مداوم فرایندها در مقیاس کلان فراهم کرده است.

بهینه سازی پیوسته با وقفه یا بهینه سازی پیوسته دائمی؟

شاید برایتان جالب باشد که به‌عنوان یک فعال در حوزه کسب‌وکار و شناسایی رقبای خودتان در بازار فشرده و استرس آفرین رقابت بخواهید به تفاوت این دو عبارت دقت و بدانید چرا باید رویکرد خودتان را دقیقاً مشخص کنید.

اولی (بهینه سازی پیوسته با وقفه) مشخصاً در مورد فعالیتی است که در زمان تعیین‌شده‌ای شروع می‌شود و پایانی هم برایش درنظرگرفته ‌شده است. دراین‌بین وقفه‌هایی هم دارد.

دومی (بهینه سازی پیوسته دائمی) بدون هرگونه وقفه و همیشگی است.

اما چرا این موضوع در بهینه سازی مداوم فرایندها اهمیت دارد؟ باید خدمت شما عرض کنم که هدف اصلی از بهینه سازی پیوسته دائمی ساخت ارزش بیشتر برای کسب‌وکار است. ضمن اینکه همیشه رسیدن به سود و تولید برتر یک امتیاز مطلوب به‌حساب می‌آید. اما اگر تغییرات موردنظر با دقت کم یا  شتاب‌زدگی اعمال شود، بهای آن کم کیفیت بودن خدمات/ محصول خواهد بود.

فراموش نکنید که بهینه سازی پیوسته، بدون وقفه و دائمی یعنی انجام فرایند به‌صورت تدریجی. نکته‌ای که دراین‌بین همیشه مهم و تعیین‌کننده است وجود همیشگی محدودیت‌ها و موانع بوده که یا به‌صورت مالی یا در قالب محدودیت منابع و زمانی خودش را نشان می‌دهد. بنابراین بهینه سازی پیوسته و دائمی انتخاب اول همه شرکت‌ها با کمک نقشه برداری جریان ارزش  Value Stream Mapping است.

این نقشه‌کشی موقعیت و آنچه را که در حال اتفاق افتادن است، احتمال وقوع تغییرات و روش محاسبه نتایج را تعریف می‌کند.

فرهنگ بهینه سازی مداوم فرایندها در محیط کار

این فرایند قرار نیست فردی و اتفاقی باشد. بلکه به فراخواندن مجریان و مدیران برای حمایت از فرهنگ پیوستگی بهبود و تأمین کارمندان برای پذیرش اولویت‌ها نیاز دارد. درواقع چنین فرهنگی قابل حمایت و پذیرش خواهد بود. شاید بهتر باشد مدیریت مجموعه دو نکته زیر را برای ساخت چنین فرهنگی در نظر داشته باشد:

◄ طرح پرسش‌های مناسب

چه سؤال‌هایی دقیقاً بیانگر جریان کار و فرایندها در سازمان است؟ به چند نمونه دقت کنید:

• تعداد افراد درگیر در این فرایند چند نفر است؟
• تغییرات اعمال‌شده در هر مرحله از فرایند چه اثراتی روی اعضای تیم می‌گذارد؟
• آیا امتیاز احتمالی تغییر، ارزش اثرگذاری بر کل جریان کار را دارد؟
• میزان هزینه مالی و زمانی برای فرایند چقدر است؟

◄ روش‌های تغییر رویکرد

سه روش زیر به‌خوبی می‌تواند فرهنگ بهینه سازی را در مجموعه کسب‌وکار شما تعریف کنند.

• فلوچارت یا تابلوی کانبان: نمایش تصویری برای تجزیه فرایند و مشخص کردن مسئولیت‌ها برای هر مرحله. این روش به‌خوبی نشان می‌دهد که همه اعضای تیم درک بهتری از تقسیم‌بندی مسئولیت‌هایشان پیداکرده‌اند.
• ارزیابی: استفاده از ابزار اتوماسیون داده برای تعیین کیفیت منابع و نتایج. با این روش بررسی کارآمد بودن مدل بهینه سازی و شناسایی شکاف‌ها برای بهبود به‌خوبی انجام می‌شود.
• پیشنهاد‌ها: تیم به همان اندازه که تغییرات را اجرا می‌کند بخشی از استراتژی هم به‌حساب می‌آید. پس گام‌های عملیاتی که برداشته می‌شد می‌تواند شامل جلسات آموزشی هم باشد که در کنار اتوماسیون اداری اهمیت دارد. توجه داشته باشید که سیستم اتوماسیون کمک می‌کند ناهمواری‌های مسیر گرفته و وابستگی مهم افراد حذف شود چراکه سیستم به‌تنهایی می‌تواند با کمترین دخالت انسان کار خودش را پیش ببرد.

این سیستم‌ها همچنین وظایف کم‌اهمیت را برای تیم حذف می‌کنند و درنتیجه اعضا می‌توانند روی فعالیت‌های مهم‌تری مثل انجام کارهای جدید در فرایند بهینه سازی تمرکز بدهند.

تکنیک‌های بهینه سازی مداوم فرایندها و استفاده از آن‌ها

پیشنهاد می‌کنم برای آشنایی بهتر با این مدل، پنج روش از پرطرفدارترین تکنیک‌ها را بیشتر بشناسید:

نقشه‌کشی فرایند کسب‌وکار BPM

چنین تکنیکی برای ارائه چگونگی و چرایی نمایش بصری فرایندهای کسب‌وکار استفاده می‌شود. به‌عبارت‌دیگر با مشخص کردن فرایند کسب‌وکار در قالب نمودار یا نقشه با ابزار اتوماسیون، رد کردن هر مرحله که ضعف در آن مشاهده می‌شود با سرعت بیشتری انجام می‌شود. برای انجام تغییرات ضروری از این تکنیک استفاده می‌کنند.

DMAIC

مخفف کلمات Define تعریف، Measure اندازه،  Analyse ارزیابی، Improve  بهبود و Control کنترل که هرکدام تعریف خودشان را دارند:

♦ تعریف: تعریف مسئله یا فعالیتی که نیازمند بهینه سازی است. دریافت بازخورد مؤثر از مشتری یا استفاده از نقشه جریان ارزش برای تعریف فعالیت لازم است.

♦ اندازه: بازنگری اندازه مشکل و اثری که ممکن است روی فرایند بگذارد.

♦ ارزیابی: استفاده از تحلیل ریشه‌ای مسائل یا محاسبه داده‌ای برای تعیین چگونگی و چرایی وقوع مسئله

♦ بهبود: دسته‌بندی فاکتورهای اثرگذار در وقوع مسئله با هدف قرار دادن دلایل ریشه‌ای تا مشکل حل شود.

♦ کنترل: اجرای فرایندی که بهینه سازی شده و محاسبه عملکرد آن در طول زمان انجام شده است.

مردم و مکان واقعی Gemba Walks

نباید از قدرت این تکنیک برای بهینه سازی مداوم فرایندها غافل شد. در حقیقت جمبا واک باعث می‌شود تا همیشه ارزشمندترین منبع خودتان را در کسب‌وکار کنار دست داشته باشید؛ مردم. خلاقانه‌ترین فکرهای بهینه سازی اغلب به لطف کارمندانی ارائه می‌شود که در خط مقدم هستند و ذهنیت حل مسئله تحسین‌برانگیزی دارند.

این افراد درک عمیقی از محدوده فرایند تولید دارند و می‌توانند راه‌حل‌های احتمالی را ارائه کنند. هر مدیر کارآمد و باهوشی می‌داند که بهترین روش شکار تکنیک‌های خلاقانه و دیدگاه‌های ارزشمند بیرون آمدن از دفتر مدیریت  و قدم گذاشتن به فضای واقعی است.

نکته: Gemba  یک کلمه ژاپنی به معنی « مکان واقعی» است. در حوزه کسب‌وکار این کلمه به هر فضایی که ارتباط نزدیک و مستقیم با کارمند/ مشتری و مصرف‌کننده دارد گفته می‌شود.

جمبا همان‌جایی است که داستان واقعی و اصلی اتفاق می‌افتد ( تولید یا پیشرفت محصول) و شامل تعامل دوستانه و غیررسمی با کارمندان در محل کارشان می‌شود. چنین ارتباطی در جلسات رسمی شرکت اتفاق نمی‌افتد.

نکته جالب‌توجه مشاهده مبتنی بر واقعیت یا فرایند تولید واقعی است که به لطف قرار گرفتن در آن هر مدیری می‌تواند اطلاعات روشن‌تری از وقایع اطرافش دریافت کند. این جمع‌آوری اطلاعات صمیمانه و البته دقیق به‌عنوان یکی از ابزارهای قدرتمند شرکت‌ها است که علاقه‌مند به ابزارها و تکنیک‌های ساده بهینه سازی مداوم فرایندها هستند.

با پیاده‌سازی این تکنیک در سازمان‌ها، همه اعضای مجموعه به‌مرورزمان شاهد بهتر شدن روابط بین فردی و درنهایت تمرکز کافی برای بهبود مداوم خواهند بود. به عبارت بهتر، چارچوب سالم و درستی که برای تعاملات منظم در نظر گرفته‌شده عادت بازخورد مؤثر و مداوم را در افراد شکل می‌دهد.

Gemba walks نباید با این هدف در سازمان پیاده شود که افراد، به دلیل ارتباط دوستانه مدیریت با کارمندان، وادار به گفتن افکار شخصی خودشان شوند. بلکه این تکنیک بهترین روش برای مشاهده و گردآوری داده/ بازخوردهایی است که در تصمیم‌گیری‌های آینده اثرگذار خواهد بود.

پنج « چرا….؟»

روش پنج چرا یکی از بهترین ابزارهای بهینه سازی مداوم فرایندهاست تا به کمک آن بتوانید ریشه اصلی مشکل را شناسایی کنید. با طرح پنج چرای پشت سر هم می‌توان به‌جای اینکه فقط به نشانه‌ها توجه شود وارد مرکز مسئله شد و راه‌حل‌های احتمالی را پیدا کرد.

اگرچه این تکنیک هم مثل جمبا واک Gemba Walk راه‌حل اصلی نیست. بلکه روش کارآمدی برای رسیدن به ریشه مسئله و شناسایی فرصت‌های بهبود است. درحالی‌که راهکاری برای اجرای راه‌حل‌ها ارائه نمی‌دهد. درواقع تکنیک پنج چرا فقط کمک می‌کند تا توجه کسب‌وکارها متوجه حواشی نباشد و به اصل موضوع بپردازند.

تویوتا کاتا Toyota kata تحفه مدیران

مایک روتر Mike Rother این مدل بهینه سازی را به‌عنوان بخشی از پژوهش خود در شرکت ماشین‌سازی تویوتا در نظر گرفت. درواقع این رویکرد جالب برگرفته از فرهنگ کایزن در بهینه سازی مداوم فرایندها بود که به الگوهای رفتاری یا کاتای دخیل در آن می‌پرداخت.

یکی از همین کاتاها مربوط می‌شد به آموزش کارمندان تا در فرایند یادگیری روی خودشان کار کنند و تمرکز اصلی خود را بر تلاش در مسیری مشخص قرار دهند.

شاید تیم شما پیش‌تر یا اکنون تجربه یک رکود و بی‌انگیزگی در کارمندان را تجربه کرده باشد یا می‌کند که باید خدمتتان عرض کنم مدل آموزشی تویوتا کاتا روشی عالی برای نجات است. اما چطور؟ چالش‌های منظم.

کاتا چالش‌هایی را در نظر می‌گیرد تا افراد برای انجام آن‌ها و بهبود مداوم تلاش می‌کنند. چنین چالش‌های برنامه‌ریزی‌شده‌ای کارمندان را تشویق به فعالیت‌هایی می‌کند که ناخواسته اولویت دوم آن‌ها و تبدیل به عادت شده است.

این ابزار کارآمد قدیمی ساختاری برای یادگیری مداوم و پیشرفت دارد و کاری می‌کند تا اعضای تیم که حس می‌کردند درگیر یک روتین کسل‌کننده کاری شده‌اند، بهره‌وری دلخواهشان را ندارند و جلوی رشدشان گرفته‌شده است، انگیزه بیشتری بگیرند.

اتفاق مثبتی که درنتیجه چنین نظارت مسئولانه‌ای می‌افتد افزایش بازدهی شغلی است تا آنجا که نه‌تنها خود کارمند بلکه مشتری و سایر بخش‌های مرتبط هم از امتیاز آن سود می‌برند.

بهینه سازی مداوم فرایندها به روش تویوتا کاتن را با مجموعه‌ای از پرسش‌های تعیین‌کننده می‌شناسند که مدیران هر مجموعه آن‌ها را آماده می‌کنند. اگر ازجمله مدیرانی هستید که نیاز به این سؤالات برای انگیزه بخشیدن به هم‌تیمی‌هایتان دارید فرصت خوبی است:

• آخرین مرحله‌ای که انجام دادی چه بود؟
• انتظار داشتی چه اتفاقی بیفتد؟
• دقیقاً و واقعاً چه اتفاقی افتاد؟
• از این اتفاق چه آموختی؟

۳ میم؛ موری، مورا و مودا

این سه میم بخشی از همان سیستم تولیدی تویوتا کاتا است. توجه اصلی این مدل به سه دسته‌بندی متفاوت آشفتگی و انحراف حرفه‌ای است که مشکلاتی را برای شرکت‌ها به وجود می‌آورد. مشکلات شناسایی‌شده مربوط می‌شوند به بخش تولید، پژوهش و توسعه، بازاریابی یا هر بخش دیگر. کنجکاو نیستید که بدانید ریشه اصلی این سه میم چیست؟!

سه میم داستان بهینه سازی ما برگرفته از واژه‌هایی ژاپنی هستند که هرکدام را به شرح زیر برایتان ترجمه می‌کنم:

موری Muri- خستگی مفرط ناشی از کمبود منبع، برنامه‌ریزی ضعیف یا حذف بیهوده بیش‌ازاندازه.

مورا Mura- ناهماهنگی و بی‌نظمی‌هایی که باعث مودا و بروز مسائل بیهوده می‌شود.

مودا Muda- هدر رفت هایی مثل حمل‌ونقل، انبار، انتظار، تولید یا کمبودهای بیش‌ازاندازه.

این سه میم در پیگیری رویکرد بهینه سازی برای کسب‌وکار بسیار مهم هستند و ازجمله بهترین ابزارهای بهینه سازی مداوم فرایندها به‌حساب می‌آیند که درنهایت هدر رفت ها را کمتر می‌کنند. با در نظر گرفتن این سه میم می‌توانیم فرصت حل مسئله در مورد هر عملیاتی را که سود کمتری برای سازمان دارد، به چنگ آوریم.

مهم: این سیستم فایده زیادی برای کنترل کیفیت نهایی و ارزش‌گذاری برای مشتری دارد.

به لطف سه میم داستان، اتفاقات زیر می‌افتد:

♦ یافتن نمونه‌های موری یا خستگی و فشار مفرط در کسب‌وکار کمک می‌کند تا موقعیت‌های نیازمند منابع بیشتر یا فرصت‌ها برای برنامه‌ریزی بهتر شناسایی شوند.

♦ پیدا کردن منابع مورا یا بی‌نظمی‌ها در تولید محصول مسیر گام بعدی کاهش مودا یا هدر رفت را هموار می‌کند.

همچنین لازم است که در مسیر هدفمندی که گام برمی‌داریم منابع آسیب‌رسان دیگر را که باعث هدر رفت می‌شوند بررسی کنیم تا عملیات با تمام ظرفیت خود به نتیجه برسد.

اصول بهینه سازی مداوم فرایندها کدام است؟

از بین مدل‌های متنوعی که برای بهینه سازی فرایند وجود دارند، مهم نیست کدام را انتخاب کنیم، آنچه اهمیت بیشتری دارد پایبندی به اصولی است که تغییر نمی‌کنند. هسته مرکزی بهبود مداوم، ارزش‌های زیر هستند:

◄ تغییرات کوچک– دیگر بر هر کسب‌وکاری روشن شده که پیشرفت با تغییرات کوچک ولی پیگیرانه اتفاق می‌افتد. این تغییرات کوچک وقتی با مداومت همراه باشند دیگر نیازی به تغییرات چشمگیر نیست.

◄ ارزش کارمند– همان‌طور که در مدل مردم واقعی Gemba Walk نوشتم، کارمندان و در کل افراد عنصر حیاتی بهینه سازی مداوم فرایندها هستند. مدیران نباید فراموش کنند که کارمند باانگیزه بهتر از یک کارمند عادت کرده به روتین هرروزه می‌تواند فرصت‌های بهبود را شکار کند.

نکته: کارمند باانگیزه فقط شنیده نمی‌شود بلکه فرصت‌های اقدام درست هم به او داده می‌شود.

◄ پیشرفت صعودی، کم هزینه است– این اصل با همدلی و همراهی کارمندان اجرا می‌شود. بسیاری از ما کارمندان یک فرایند کاری مشخص را هرروز دنبال می‌کنیم. به همین دلیل هم وقتی گرفت و گیری در کار پیش می‌آید میدانیم مشکل چیست چون روال را میدانیم.

اما گروه دیگری هم هستند که بر اساس یک روتین کار نمی‌کنند. این دسته روش‌هایی را برای کم کردن مراحل انجام کار به‌جای اضافه کردن پیدا می‌کنند که کارایی را بیشتر می‌کند. توجه آن‌ها به تغییرات صعودی کوچکی است که معمولاً هزینه‌بردار نیست.

◄ مالکیت کارمند– وقتی به‌عنوان یک مدیر کارمندانی دارید که در فرایند تغییرات نقش دارند پس احتمال آگاهی از ارزش این تغییرات و ظرفیت بالای پذیرش آن‌ها وجود دارد. چنین موقعیتی به آن‌ها حس مالکیت نسبت به فرایندی که در حال انجام شدن است می‌دهد و هریک از اعضای تیم به نقش تعیین‌کننده خود در تغییراتی که اتفاق می‌افتد باور پیدا می‌کند.

نتیجه چنین مشارکت همدلانه‌ای توسعه پایدار است. توجه داشته باشید که ابزارهای اتوماسیون در این مسیر نقش مهمی برای تغییر پایدار فرایندهای خودکاری که استانداردسازی می‌شوند، بازی می‌کنند.

◄ پیشرفت، بازتاب دارد – کارمندان، هرکدام تعدادی وظیفه دارند که باید به آن‌ها برسند. انتخاب راه‌حل‌هایی که نقش مشارکتی این کارمندان و مشاهده‌پذیر بودن آن‌ها را بیشتر می‌کند درواقع فرصتی به هرکدام می‌دهد تا بازتاب مثبت نقش خود را درنتیجه مطلوب کار ببینند.

اما بازتاب مطلوب این نتایج مثبت چگونه اتفاق می‌افتد؟ استفاده از اتوماسیون داده/ نرم‌افزار برای بهینه سازی پیوسته همچنین کمک می‌کند تا ذی‌نفعان مجموعه نیز در جریان تغییرات و اثرات مفید آن‌ها قرار بگیرند.

◄ قابل‌اندازه‌گیری و تکرارپذیر– پیشرفت‌های کوچک را برای بررسی اینکه آیا در مسیر درستی قرار دارند باید بتوان سنجید. به لطف وجود فناوری اتوماسیون می‌توان چگونگی کسب موفقیت در فرایند را شناسایی کرد. این ارزیابی شامل تغییر در نحوه گردآوری حساب‌های درخواستی می‌شود که با افزودن یک راه‌حل خودکار انجام می‌شود.

برای نمونه اگر فرایند جدید نتایج فوری به شما می‌دهد، با دنبال کردن این فرایند می‌توانید روزهای باقی‌مانده تا روز پرداخت را تخمین بزنید.

احساس نمی‌کنید چیزی ازقلم‌افتاده باشد؟! کتابخانه صوتی مجموعه را که فراموش نکرده‌اید؟ البته که همین‌طور است مخصوصاً کتابخانه‌ای که با کتاب‌های شنیدنی جدید در حوزه توسعه کسب‌وکار و توسعه فردی به‌روز شده و فقط نیازمند یک کلیک برای دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن است.

پایان‌بخش

بهترین مثال برای هر سازمانی مثال اتومبیل است. موتور این ماشین فرایندهای سیستم بزرگ‌تر را مشخص می‌کند. پس اینکه موتور را چطور در بدنه ماشین جاسازی کنید بر عملکرد نهایی آن اثر می‌گذارد.

بهینه سازی مداوم فرایندها چارچوبی است که در آن تمامی فرایندهای سازمانی و افراد جا می‌گیرند؛ محیطی که کارمندان مشارکت همدلانه دارند، برای ارائه نظرات خود احساس قدرت می‌کنند چون قرار است کاری کنند تا ماشین بهتر کار کند.

فراموش نکنید که هر تغییر کوچک اعمال‌شده در این فرایند باعث می‌شود کل کسب‌وکار مطلوبی داشته باشد که برای هر فردی حاضر در آن مجموعه سودمند است.

منبع:

https://www.solvexia.com/blog/what-is-continuous-process-improvement

https://reverscore.com/continuous-improvement-tools/

این نوشته بهینه سازی مداوم فرایندها چطور باعث افزایش بازدهی شغلی می شود؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

مصرف‌کننده خیلی از اوقات نمی‌داند که محصول وارد بازار می‌شود. چرخه عمر محصول بدین‌صورت است که از مرحله نو و کاربردی بودن شروع می‌شود و درنهایت در همان بازار در این چرخه بیرون می‌رود. این چرخه و فرایند همیشه به‌صورت مداوم ادامه دارد؛ از مراحل آغازین معرفی محصول تا افت و از دست دادن خاصیت کاربردی.

احتمالاً با خواندن همین چند جمله، یک تصویر داستان‌وار جذاب از زندگی پرنوسان یک کیف، یک دوچرخه، یک ماهی‌تاوه یا یک اسباب‌بازی در ذهنتان جای می‌گیرد! این چرخه چطور کار می‌کند؟ آگاهی از چنین فرایندی قرار است چگونه به ارزیابی‌های محصول در شرکت‌ها کمک کند؟

در مورد چرخه عمر محصول چه می‌دانیم؟

این چرخه، فرایندی تعریف‌شده است که با اولین معرفی محصول به بازار شروع می‌شود و تا زمان افت یا حذف آن از همین بازار ادامه دارد. چهار مرحله زیر، چرخه عمر محصول را قدم‌به‌قدم تعریف می‌کند:

• معرفی
• رشد
• اوج
• افت

نکته جالب اینجاست که یک سری محصولات ممکن است در این چرخه در همان مرحله اوج بمانند درحالی‌که محصولات دیگر درنهایت آماده خروج از این فرایند می‌شوند. اشباع بازار، رقابت بالا، کاهش تقاضا و افت فروش ازجمله مهم‌ترین دلایل چنین پایانی است.

علاوه بر این، بسیاری از شرکت‌ها از ارزیابی PLC ( آزمایش چرخه عمر محصول) برای پاسخ به یکی از سه پرسش زیر بهره می‌برند:

◄ چه راهکارهایی برای تداوم عمر محصول وجود دارد؟

◄ تغییر فرایند با توجه به تقاضای موجود در بازار چگونه ممکن است؟

◄ توسعه فناوری چگونه اتفاق می‌افتد؟

۴ مرحله معروف در ارزیابی چرخه عمر محصول

بهتر است به خاطر بسپاریم که به‌طورکلی چهار مرحله برای این فرایند در نظر گرفته‌شده است؛ از توسعه محصول یا کالا تا افت ارزش و خروجش از بازار.

◄ مرحله اول- معرفی

راهکارهای بازاریابی به‌کاربرده شده در معرفی محصول شامل موارد زیر هستند:

• اسکیمینگ سریع- ورود محصول با قیمت و تبلیغ بالا
• اسکیمینگ کند – ورود محصول با قیمت بالا و تبلیغ پایین

** نکته: منظور از کلمه “skimming” این است که عملکرد فروشندگان محصول و مشتری/خریدار احتمالی ، مانند سرریز آب سطحی است. گروهی که قدرت خرید خوبی دارند حاضر به پرداخت هزینه بیشتر برای دریافت محصول هستند. اما افرادی که از قدرت خرید متوسطی برخوردارند، می‌خواهند که هزینه کمتری برای دریافت محصول بپردازند. زمانی که گروه اول، خرید خود را انجام دادند بازار آن‌ها را از برنامه بازاریابی خود به‌تدریج حذف و قیمت خود را با آنچه گروه دوم مایل به پرداخت هستند، تنظیم می‌کند.

• نفوذ و ورود سریع- ورود محصول با قیمت پایین و تبلیغ چشمگیر

• نفوذ و ورود کند- ورود محصول با قیمت پایین و کمترین تبلیغ

در مرحله معرفی محصول چنین هدفی باید در نظر گرفته شود:

• هویت برند را کاملاً شفاف معرفی کنیم.
• ارتباط با شرکای مناسب برای تبلیغ بهتر محصول
• تنظیم سنجش و ارزیابی مشتری یا فراهم کردن نمونه یا آزمایش‌هایی برای بازار هدف اصلی
• قیمت‌گذاری محصول در بالاترین سطح ممکن فروش و نمایش سطح کیفیتی که قرار است برای محصول ارائه دهیم.

** بهتر است بدانید که **

می‌توان محصول/ خدمات را برای دسته خاصی از مصرف‌کننده‌ها در نظر گرفت. این روش گزینشی را می‌توان برای افزایش تقاضا در نظر گرفت.

◄ مرحله دوم- رشد

در مرحله رشد است که مصرف‌کننده/ خریدار تقریباً با محصول آشنا شده است و تا میزان زیادی آن را خریداری می‌کند. در این مرحله از چرخه عمر محصول، ماهیت کالا/ خدمات دیگر خودش را در بازار ثابت کرده و پرطرفدارتر شده است. حالا نوبت بالا رفتن رقم فروش است!

همچنین، شرکت‌های دیگر هم از ورود محصول به بازار و فضایی که به خود اختصاص داده باخبر می‌شوند. همین اتفاق توجه رقبا را به خود جلب می‌کند که بیشتر از قبل به افزایش درآمد حاصل از فروش می‌انجامد.

حالا تصور کنید که رقابت برای محصول در سطح بالایی باشد، شرکت موردنظر ممکن است سرمایه‌گذاری سنگینی برای تبلیغ و تشویق به خرید محصول کند تا این‌گونه صدای رقبایش را بلند کند!

رشد محصول کاری می‌کند تا بازار هم در مسیر رشد و توسعه قرار بگیرد. در این مرحله است که محصول/ خدمات برای بهبود کارکردها و ویژگی‌هایش قدم‌های بزرگ‌تری برمی‌دارد.

با رشد بازار، تمرکز فضای رقابتی بیشتر روی کاهش قیمت برای در اختیار گذاشتن یک محصول رقابتی خاص است. اگرچه حجم فروش روند فزاینده‌ای دارد که باعث درآمدزایی می‌شود. بازاریابی، در این مرحله با هدف افزایش سهم بازار محصول فعالیت می‌کند.

◄ مرحله سوم- اوج یا اشباع

وقتی محصولی به دوره اوج خودش می‌رسد، فروش یا روند کندی پیدا می‌کند یا ناگهان متوقف می‌شود. این یعنی بازار تا میزان زیادی در حال اشباع شدن است. اینجا، نقطه آغاز افت فروش است. قیمت، شکل رقابتی پیدا می‌کند که به معنی کاهش تفاوت قیمت است. این افت قیمت به دلیل فشار بیرونی مثل رقابت یا تقاضای کمتر می‌تواند باشد.

حالا بازار حذف رقابت را هدف قرار می‌دهد و بسیاری از شرکت‌ها برای توسعه محصول جدید یا جایگزین کردن با محصولات دیگر برای رسیدن به بخش‌های متفاوت بازار تلاش می‌کنند.

با توجه به سطح بالای اشباع بازار، در این مرحله از چرخه عمر محصول، معمولاً رقبایی که به موفقیت کمتری می‌رسند از چرخه رقابت خارج می‌شوند- این مرحله اصطلاحاً نقطه ریزش یا خالی کردن نام دارد.

بازار به‌حداعلای اشباع و حجم فروش محصول می‌رسد. بسیاری از شرکت‌ها حالا شروع به نوآوری می‌کنند و به تکنیک‌هایی مثل تکنیک اسکمپر روی می‌آورند. چرا؟ تا به چند هدف زیر برسند:

• حفظ سود بازار یا افزایش آن
• تغییر یا توسعه محصول/خدمات برای رسیدن به جامعه آماری جدید
• توسعه فناوری

فراموش نکنید که ماندن در سطح اشباع و اینکه این مرحله طولانی‌مدت باشد یا کوتاه‌مدت، بستگی به خود محصول دارد. در مورد یک سری شرکت‌ها و برندها، این مرحله طولانی‌تر است.

◄ مرحله چهارم- افت

افت عمر محصول اتفاقی اجتناب‌ناپذیر است اگرچه کسب‌وکارها عموماً تلاش می‌کنند تا محصول/خدماتشان را برای مدت طولانی‌تری در همان مرحله اشباع نگهدارند. در این مرحله از چرخه عمر محصول، فروش آن افت چشمگیری دارد و رفتار مصرف‌کننده با کمتر شدن تقاضا برای خدمات یا محصول موردنظر، تغییر می‌کند.

حالا دیگر باید شاهد کاهش بیشتر و بیشتر سود بازار برای شرکت بود. رقابت باعث تخریب فروش می‌شود. بازار در چنین وضعیتی اغلب مصرف‌کننده وفادار و قدیمی را هدف قرار می‌دهد و قیمت روند کاهشی دارد. در پایان، محصول/ خدمات از بازار خارج می‌شود مگر اینکه قدرت نوآوری دوباره خودش را برای ماندن در سطح تقاضا داشته باشد.

فکر می‌کنید با برگزاری جلسات طوفان فکری می‌توان در یک بازار سرد دوام آورد؟!

نمونه‌هایی از محصولات با چرخه عمر محصول

عمر محصولاتی مثل ماشین‌تحریر، دستگاه تلگراف، نوارضبط و خیلی کالاهای قدیمی دیگر به سر آمده است و در عمق عمر خودشان هستند ( درواقع تقریباً از بازار به‌طور کامل حذف‌شده‌اند). شاید برایتان جالب باشد با چند نمونه بیشتر از این محصولات که در دوره‌ای عمری داشتند بیشتر آشنا شوید.

ماشین‌تحریر

ازجمله نمونه‌های کلاسیک این دامنه چهار مرحله‌ای به‌جاست که به ماشین‌تحریر اشاره‌کنم. ماشین‌تحریرها وقتی برای اولین بار در اواخر قرن نوزدهم وارد بازار شدند، محبوبیت چشمگیری داشتند. نوعی فناوری به‌حساب می‌آمدند که باعث بهبود و راحتی در نوشتن شده بودند.

خبر غم‌انگیز این بود که با هجوم فناوری‌های الکترونیک جدید- رایانه و لپ‌تاپ و حتی گوشی‌های هوشمند- دیگر جایی برای ماشین‌تحریرها باقی نماند. فناوری نوین کاری کرد تا درآمد و تقاضای این محصول سقوط کند.

با پیشی گرفتن شرکت‌هایی مثل مایکروسافت (MSFT)، عمر ماشین‌های تحریر را می‌توان در نقطه پایانی مرحله افت خودشان حساب کرد که با کمترین فروش (اگر این روزها وجود داشتند) و کاهش چشمگیر تقاضا از بازار خداحافظی کردند.

حالا دنیا استفاده گسترده‌ای از رایانه‌های رومیزی، لپ‌تاپ‌ها یا انواع گوشی‌های هوشمند می‌کند که در نقطه مقابل ماشین‌های تحریر ایستاده‌اند و رشد و اشباع قابل‌توجهی را نشان می‌دهند.

نوار کاست و ضبط فیلم  VCRs

بعید است که خواننده این مقاله باشید و تجربه استفاده یا تماشای هرچند کوتاه و محو از نوارهای کاست و ضبط فیلم در زندگی نداشته باشید! این محصول از دارایی‌های نسل Z یا بومیان محصول دیجیتال است. حتی اگر اولین بار است که چنین اسمی به گوشتان خورده، شانس دیدن آن‌ها را در خانه یکی از قدیمی‌ها داشته‌اید.

با ظهور خدمات دیجیتالی مثل نتفلیکس و آمازون  ( اجازه بدهید دیگر به DVD ها اشاره نکنم)، VCRها دیگر از رده خارج شدند و در پایین‌ترین نقطه از مرحله افت خودشان قرار گرفتند. با همین یک‌بار فناوری پیشگام، نوار کاست‌ها دیگر بازار تقاضای ناچیزی دارند ( اصلاً در بازار پیدا می‌شوند؟!) و قطعاً خبری از همان قیمتی که در دوران رشد خود داشتند، نیست.

حمل‌ونقل برقی

ظهور بادوام حمل‌ونقل برقی نشان می‌دهد که مرحله رشد در چرخه عمر محصول برای آن چقدر قدرتمند است. شرکت‌هایی مثل تسلا Tesla TSLA سال‌هاست که در حال سرمایه‌گذاری برای رشد محصول و خدمات خود بوده‌اند. اگرچه چالش‌های اخیر، رویدادهای زیست محیط و وقایع طبیعی، ممکن است تغییراتی را برای یک سری شرکت‌های مشخص به همراه داشته باشد.

بااین‌حال، برق لزوماً جزو خدمات نوین نیست. ولی نوآوری‌های شرکت‌هایی مثل تسلا که در سال‌های اخیر انجام شد کاری کرد تا به‌روزرسانی‌های مداوم برای تغییرات جدید در بازار ماشین برقی اتفاق بیفتد. این یعنی مرحله رشد محصول.

محصولات هوش مصنوعی

درحالی‌که هوش مصنوعی ‌AI با نام اصلی artificial intelligence سال‌هاست مسیر توسعه و رشد را طی می‌کند، ولی بازهم به‌طور مداوم در حال عبور از مرزهای جدید است که در مرحله معرفی چرخه عمر محصول قرار دارند. چنین روند باثبات و قدرتمندی همواره باعث شگفتی و نشان‌دهنده بازار تقاضا و جهش تمایلات مصرف‌کننده به سطحی جدید است.

بین حجم سرسام‌آوری از محصولات جدید هوش مصنوعی، حتی روبات‌هایی با کاربری ویژه یا وسایل نقلیه خودکار هم در بالاترین سطح از توسعه ( یا معرفی) محصول قرار دارند. جالب اینجاست که سایر محصولات و همچنین همین محصولات موردنظر هم‌اکنون در حال آزمایش و تنظیم در بازار هستند.

روش استفاده از ارزیابی چرخه عمر محصول

نظارت و کنترل ارزیابی PLC به شرکت‌ها کمک می‌کند تا بدانند آیا محصولاتشان با همان هدفی که در نظر دارند در بازار فعالیت می‌کند یا خیر.

این ارزیابی زمان لزوم تغییر مسیر را برای آن‌ها مشخص خواهد کرد. شرکت‌ها با آزمایش محصول مرتبط با بازار به‌عنوان کل و در ادامه در ارتباط با رقبا، فروش و هزینه می‌توانند تصمیمات اصولی‌تری برای رشد و بهبود محصول با هدف دوام بیشتر در بازار بگیرند.

آزمایش چرخه عمر محصول به‌ویژه توجه موشکافانه مبتنی بر هوش تجاری به جایگاه دقیق محصول/خدمات در این چرخه کمک می‌کند تا بررسی کنند آیا لازم است محصولات جدید را توسعه بدهیم یا خیر؟ مخصوصاً اگر بیشتر محصولات یک شرکت در مرحله سوم( اشباع) یا چهارم (افت) قرار داشته باشد.

استراتژی‌های چرخه عمر محصول

برای شرکت‌هایی که در مرحله معرفی محصولاتشان قرار دارند، چندین مدل قیمت‌گذاری وجود دارد تا با آن‌ها شروع به افزایش فروش کنند. همچنین اسکیمینگ قیمت که قیمت محصول را اول‌ازهمه به‌صورت بالا و پایین و با توجه به گروه « پردرآمد» و گروه « کم‌درآمد» تنظیم می‌کند.

نفوذ قیمت هم ابتدا قیمت را پایین تنظیم می‌کند تا با سرعت بیشتری راه به بازار پیدا کند درحالی‌که با افزایش تقاضا آن را بیشتر می‌کند. نکته جالب‌توجه اینجاست که در صورت ناآگاهی در مورد مرحله معرفی محصول، شرکت با مشکل روبه‌رو می‌شود.

این وضعیت زمانی سخت می‌شود که مصرف‌کننده واکنش خوبی نسبت به محصول اولیه، به دلیل قیمت یا ارزش واقعی و کاربرد آن، نشان ندهد. پس به‌عنوان یک فعال در کسب‌وکار که دانش چرخه عمر محصول را در اختیار دارد، علاوه بر قیمت‌گذاری، بررسی تبلیغ و بسته‌بندی محصول هم اهمیت دارد.

◄ پرسش:

آیا محصولی که تولید می‌کنید مطابق با تقاضا و نیاز بازار هدف است؟

درصورتی‌که فروش خوب نباشد، بسیاری از شرکت‌ها به دنبال تغییر راهکارهای بازاریابی خود و تمرکز روی بازاریابی برای جامعه آماری جدید هستند با این امید که محصولشان را برای درآمد احتمالی جدید معرفی کنند.

به لطف ارزیابی PLC است که شرکت‌ها می‌توانند تشخیص بدهند چه زمانی باید دست به نوآوری‌های جدید بزنند یا محصولشان را در مسیر جدیدی هدایت کنند. برای نمونه شرکت نتفلکیس مسیر محصول خود را از تغییر خدمات ارائه دستگاه DVD به خدمات آنلاین هدایت کرد که با موفقیت چشمگیری همراه شد.

رصد به‌موقع و اصولی جایگاه محصول در این چرخه، در کنار مدیریت فناوری‌های جدید برای تنوع بخشیدن به محصول، باعث تداوم نوآوری به نفع آن می‌شود. این کار باعث حفظ بازار رقابت و بقای عمر محصول در بازار هم می‌شود.

عملکرد مراحل مختلف چرخه عمل محصول چگونه است؟

عوامل زیر جزو پارامترهای مهم برای بررسی مراحل مختلف چرخه عمر خدمات/ محصول هستند:

◄ محصول

◄ بازاریابی

◄ رفتار خریدار

◄ رقابت

البته پارامترهای دیگری مثل تفکر استراتژیک، ریسک، سود هم هستند که باید بررسی شوند. در این مقاله برای درک ساده‌تر موضوع چهار پارامتر را برایتان در نظر گرفتم.

• ● یک- محصول

این عامل نشان می‌دهد که کیفیت محصول، در اولین مرحله از PLC، ممکن است خوب نباشد ولی با رشد بازار محصول و دریافت بازخوردها، کیفیت هم بهتر می‌شود تا درنهایت به بالاترین سطح کیفی و استانداردسازی در مرحله اشباع می‌رسد. رسیدن به مرحله افت زمانی اتفاق می‌افتد که شرکت دست از توجه به بازخوردها بردارد.

• ● دوم- بازاریابی

در همان مرحله معرفی محصول، با تبلیغ خلاقانه و البته قدرتمند و قیمت‌گذاری است که نفوذ به بازار اتفاق می‌افتد. در مرحله دوم (رشد)، فروش بالا می‌رود و ارزش تبلیغات کمتر می‌شود. در مرحله اشباع (مرحله سوم) تقسیم‌بندی‌های درستی انجام می‌شود و در این مرحله است که کسری‌هایی در بازارهای تهاجمی پیش می‌آید، باعث کاهش فروش و افت علاقه مصرف‌کننده به محصول می‌شود.

• ● سوم- رفتار خریدار

ارزیابی رفتار خریدار از همان مرحله اول مهم است. چون در این مرحله ممکن است بی‌علاقگی او نسبت به خرید اتفاق بیفتد و باید نسبت به ترغیب او برای خرید تلاش کرد. تغییراتی که در این مسیر ایجاد می‌شود در مرحله رشد خودش را نشان می‌دهد.

مرحله رشد همان مرحله پذیرش از سمت خریدار است که او را به مرحله سوم( اشباع) هدایت می‌کند. در مرحله آخر که مرحله افت است دیگر او علاقه‌ای به خرید محصول ندارد.

• ● چهارم- رقابت

مثل عامل سوم، وقتی رقابت در نظر گرفته شود متوجه می‌شویم که رقبای کمی در مرحله معرفی محصول هستند و برعکس خریداران بی‌شماری در مرحله رشد منتظرند. در مرحله سوم ریزش اتفاق می‌افتد و شرکت بخشی از خریداران خود را از دست می‌دهد.

در پایان و در مرحله چهارم ( افت) کمترین حد رقابت وجود دارد یا رقبای قدرتمندی هستند که کاری می‌کنند شرکت از بازار کنار گذاشته شود.

ارزیابی چرخه عمر محصول چه اثراتی دارد؟

درصورتی‌که این ارزیابی به‌صورت اصولی انجام شود دو نتیجه زیر اتفاق می‌افتد:

تضمین موفقیت-  تقریباً هر محصولی از تمام مراحل این چرخه عبور می‌کند. کسب‌وکاری که محصول جدیدش را وارد بازار می‌کند می‌تواند این تضمین را داشته باشد که موفق شود و حتی در یک موقعیت انحصاری برای خودش قرار بگیرد.در ادامه مسیر و محبوب شدن محصول در میان مصرف‌کنندگان، رقبای دیگر که حتی محصولات خلاقانه‌تر با قیمت کمتر ممکن است ارائه دهند وارد میدان می‌شوند.

با ورود رقبای بیشتر، عمر محصول به خط پایان نزدیک می‌شود. ممکن است که مرحله رشد صنعت به‌عنوان کل برای مدت طولانی‌تری ادامه داشته باشد. علاوه بر این، اولین شرکت نوآور باید با تعداد بیشتری از رقبا در بازار روبه‌رو شود و سود بازار را تقسیم کند.

بازاریابی جهانی- چرخه عمر محصول می‌تواند در مقیاس بازاریابی جهانی هم تعریف شود. یک شرکت با تولید محصولی که نیاز مصرف‌کننده است شروع می‌کند. حالا اگر این محصول/ خدمات بین مشتری‌های داخلی یا بومی طرفدار پیدا کند می‌توان منتظر محبوبیت سایر محصولات این شرکت هم بود.

با بهره‌برداری تجاری یک محصول محبوب در بازار، حالا باید منتظر موقعیت انحصاری آن در بازار داخلی بود. اگر تقاضا برای محصول یا محصولات یک شرکت تا بازارهای برون‌مرزی هم ادامه داشته باشد، همین موقعیت انحصارطلبانه در خارج مرزهای کشور هم اتفاق می‌افتد که البته برای مدتی مشخص است.

در بازاریابی مدرن، ازجمله تأثیرگذارترین روش‌های اثرگذاری بر تصمیم نهایی مصرف‌کننده، بازاریابی ویروسی آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی است که پرچم موفقیت را به‌خوبی برافراشته.

♦♦ مهم: فروش در بازار خارجی ممکن است بالا نباشد.

امتیازات ارزیابی چرخه عمر محصول

در ادامه شاید بد نباشد که با پنج مورد از امتیازات چرخه عمر محصول آشنا شوید.

• به شناخت بازاریابی و توسعه محصول کمک می‌کند. از چشم‌انداز بازاریابی و توسعه کسب‌وکار این امتیاز یکی از قوی‌ترین امتیازهای چرخه عمر خدمات/ محصول است.
• این ارزیابی ازنظر مصرف‌کنندگان به‌طورکلی اثرات مثبتی دارد چون باعث نوآوری می‌شود و کارایی محصولات را بیشتر می‌کند.
• به بخش بازاریابی کمک می‌کند تا زمان لزوم نوآوری برای محصول شناسایی شود.
• کمک می‌کند تا بازار در مرحله اشباع باقی بماند.
• زمان از رده خارج شدن محصول را به کارشناسان اعلام می‌کند.

محدودیت‌های ارزیابی چرخه عمر محصول

• ظاهراً هر چیزی عمری دارد و در پایان، باید منتظر تمام شدن بود. اما نمونه‌هایی هم هست که پس از افت محصول، محبوبیت و ظهور دوباره‌ای پیدا می‌کند. سامسونگ یکی از بهترین نمونه‌هاست.

در شرکت سامسونگ تست معروفی تحت نام «wow test» انجام می‌شود.مفهوم آزمایش این است که هر محصولی اگر نتواند تجربه شگفت‌انگیز بهبود سبک زندگی را برای مشتریان نهایی سامسونگ رقم بزند، فوراً به کارگاه طراحی بازمی‌گردد و یا به‌طورکلی از چرخه محصولات بازار خارج می‌شود.

 با تکیه‌بر همین آزمایش، سامسونگ در مدت ده سال به رقیب آن موقع خود یعنی شرکت سونی رسید و امروزه درآمد ۲/۵ برابر شرکت سونی، رقیب سرسختش، دارد.

• تعیین زمان انتقال یک محصول از مرحله‌ای به مرحله بعدی ممکن نیست. پس پیش‌بینی فرایند سخت می‌شود.
• این مدل ارزیابی محصول زمانی درست کار می‌کند که محیط هم از ثبات نسبی برخوردار باشد. امروز روز، بی‌ثباتی و عدم قطعیت است که بیشتر به چشم می‌آید!
• این چرخه وابسته به فروش به مصرف‌کنندگان است. قرار نیست تا همه مصرف‌کنندگان در همان مرحله معرفی، محصول را بخرند. گروهی زودتر خریداری می‌کنند، دسته دیگری بعد از خرید دوستانشان، اقدام می‌کنند.

PLC ●   یک استعاره است. محصولات اصلی نیستند و با این اوصاف، قرار نیست از رده خارج شوند.

احتمالا از آن دسته از افراد هستید که خواندن تنها یکی دو مقاله مثل این برایتان کافی نیست و به دنبال منابع بیشتری برای افزایش آگاهی خودتان هستید. شما معرکه اید و انگیزه تان ستودنی است! شاید بد نباشد با دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن سری به کتابخانه صوتی مجموعه بزنید و از قفسه کتاب‌ها، کتاب صوتی مورد علاقه تان را در حوزه توسعه کسب و کار پیدا کنید.

پایان‌بخش

چرخه عمر محصول ازجمله پرکاربردترین مدل‌های ارزیابی و بررسی جایگاه یک محصول/خدمات در سطح گسترده بازار محصول است. هر محصول به‌صورت استاندارد باید چهار مرحله مهم داشته باشد تا اعتبار و بقای خود را چه در کوتاه‌مدت و چه بلندمدت تضمین کند.

♦ مرحله معرفی محصول

♦ مرحله رشد

♦ مرحله اشباع

♦ مرحله افت

مرحله اشباع ازجمله تعیین‌کننده‌ترین مراحل این ارزیابی است که مشخص می‌کند محصول در بازار عمر بیشتری می‌کند یا از رده خارج می‌شود. در این مرحله است که میزان رقابت به اوج خودش می‌رسد و کیفیت نوآوری‌ها برای بقای بیشتر محصول خودش را نشان می‌دهد.

منبع:

https://www.thestreet.com/markets/commodities/product-life-cycle-14882534

https://www.marketingirantalent.com/skimming-pricing/

این نوشته چرخه عمر محصول: داستان یک تولد تماشایی و مرگی تکراری! برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

شاید اگر کسی که تجربه کافی در این زمینه دارد کمک‌مان کند، وضع بهتر شود. خبر خوب اینکه برایان تریسی، سخنران و کارآفرین معروف، با کتاب کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید به کمک شما آمده است. با ذهن باشید تا با خلاصه کتاب کسب و کار موفق خودتان را راه بیندازید بیشتر آشنا شویم.

راه اندازی کسب و کار؛ جذاب اما پر استرس

درصد زیادی از آدم‌ها در رویاهایشان به روزی فکر می‌کنند که خودشان صاحب کسب و کار موفقی هستند و درآمد مناسبی از آن دارند. حتما اصطلاح «می‌خواهم رییس خودم باشم و آقای خودم» را زیاد از دیگران شنیده‌اید. اما واقعا راه‌اندازی کسب‌وکار به همین سادگی‌ها نیست.

اگر کاربلد باشید و از ریسک کردن نترسید و بازار را بشناسید، می‌توانید در مدت کمی صاحب کسب و کار موفق و پررونق و درآمدزایی باشید. درصدی از کارتان مربوط به تئوری‌ها است و باید دانش را به خوبی یاد بگیرید.

اما دانش درعین اینکه برای کسب مهارت مهم است، الزاما تضمین کننده مهارت نیست. یعنی ممکن است شما در دوره‌های مختلف آموزشی شرکت کرده باشید و اصول مدیریت کسب و کار را به خوبی بلد باشید. اما خلاقیت کافی را در به موفقیت رساندن کسب و کارتان نداشته باشید.

اما چاره چیست؟ چطور می‌توانیم مانند یک سرمایه‌گذار باتجربه عمل کنیم؟ جواب ساده است. شما یا باید خودتان تجربه راه‌اندازی کسب و کار و فروش در بازار را کسب کنید یا بتوانید از تجربیات عملی نمونه‌های موفق کسب و کار استفاده کنید.

همه کارآفرینان به سادگی تجربیات‌شان را در اختیار شما قرار نخواهند داد. بله! واقعیت تلخی است اما نمی‌توان منکر آن شد. نگران نباشید. چاره شما در کتاب کسب و کار موفق خودتان را راه بیندازید برایان تریسی است.

برای مطالعه بیشتر: کارآفرینی چیست؟ چگونه به کارآفرینی موفق تبدیل شویم؟

درباره کتاب کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید

کتاب کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید یکی از کتابهای نویسنده مشهور کانادایی، برایان تریسی، است. این کتاب یکی از منابع جذاب برای کسب تجربه درباره راه‌اندازی کسب و کار و موفقیت در فروش است. اگر دوست دارید راهنمایی جامع و جمع وجور برای راه‌اندازی کسب و کار و فروش بخوانید، کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید، انتخاب مناسبی است.

این کتاب مجموعه از چند راهنمای ساده و درعین حال کاربردی برای متقاضیان راه‌اندازی کار است. برایان تریسی در این کتاب نکاتی را به شما یادآور می‌شود که می‌تواند باعث پیشرفت شما در کار شود. اما توصیه‌های تریسی در این کتاب، صرفا برای پیشرفت نوشته نشده است.

تریسی در این کتاب به شما روش‌ها و تکنیک‌هایی می‌آموزد که می‌توانید با به‌کارگیری آنها از ضررهای هنگفت دور شوید و هدررفت مالی‌تان به حداقل ممکن برسد و بهره‌وری اقتصادی‌تان به طرز عجیبی بهبود پیدا کند.

این تکنیک‌ها براساس تجربیات صاحبان موفق کسب و کار و کاملا تست شده و عملی هستند. کتاب کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید درعین همه جانبه و کامل بودن، مختصر است و خواندن آن وقت زیادی از شما نخواهد گرفت. نکته‌ای که احتمالا در روزگار شبکه‌های اجتماعی و برتری متن‌های مختصر، امتیاز بزرگی برای یک کتاب به حساب می‌آید.

درباره برایان تریسی

برایان تریسی، نویسنده و مشاور موفقیت است. این نویسنده در کانادا متولد شد و کودکی سختی را گذراند. تریسی برای آنکه بتواند درآمدی برای خود داشته باشد، از نوجوانی دست به هرکاری زد. اما هوش اقتصادی او باعث شد که در  مدت نه‌چندان طولانی به میلیونری خودساخته تبدیل شود.

تریسی میلیون‌ها مخاطب و دنبال‌کننده در دنیا دارد. کتابهای این نویسنده به زبان‌های زنده دنیا ترجمه شده و بارها تجدید چاپ شده‌اند. سمینارها و کارگاه‌های تریسی آنقدر شلوغ و پرمخاطب هستند که باور کردنی نیست.

از این نویسنده کتابهای زیادی به چاپ رسیده‌ است که قورباغه‌ات را قورت بده، قورباغه‌ات را ببوس و پدرپولدار و پدر بی‌پول از معروف‌ترین آنها هستند.

خلاصه کتاب کسب و کار موفق خود را به راه بیندازید

برای دانستن خلاصه کتاب کسب و کار موفق خود را به راه بیندازید، کافیست فهرست آن را با هم مرور کنیم. این کتاب در ۲۴ فصل مختلف تالیف شده است و نام هرفصل بازگو کننده موضوع مورد بحث آن است.

مقدمه

تصمیم بگیرید دقیقا چه می‌خواهید

آیا کارآفرینی برای شما مناسب است؟

کاری را انتخاب کنید که برایتان مناسب است

مشتریان خود را به روشنی بشناسید

بازاریابی سریع و ارزان انجام دهید

حساب شده به سمت کارتان بروید

برنامه کسب و کار کامل تهیه کنید

موفقیت کسب و کارتان را تضمین کنید

از اشتباهات خودداری کنید

هدف کسب و کارتان را همواره به یاد داشته باشید

روی پنج میم بازاریابی تمرکز کنید

بر فروش تمرکز کنید

به طور مداوم تبلیغ کنید

برای افزایش فروشتان از اینترنت استفاده کنید

از اصل راهرو استفاده کنید

پولی را که نیاز دارید تهیه کنید

از تکنولوژی بهره ببرید

از هر لحظه وقت خود بهره ببرید

خودتان را وقف یادگیری مادام العمر کنید

به کندی استخدام و به سرعت اخراج کنید

از هفت راز موفقیت استفاده کنید

قسمتی از کتاب کسب و کار موفق خود را به راه بیندازید

• خیلی ساده می‌توان عاشق ایده یک محصول یا خدمات شد. اما قبل از اینکه وقت، پول و زندگی‌تان را در یک کسب و کار پرریسک سرمایه‌گذاری کنید؛ باید آن را بادقت بررسی کنید تا مطمئن شوید مشتری‌های بالقوه هم درمورد محصول یا خدمات‌تان به اندازه خود شما هیجان‌زده هستند یا نه.

• سود حاصل از بازارسنجی دقیق، بیش از ده‌برابر پول یا وقتی خواهد بود که از این راه صرفه‌جویی کرده یا به‌دست می‌آورید. این تکلیف شماست. به جای اینکه پول خرج کنید، وقت و انرژی صرف کنید تا قبل از عرضه محصول به بازار، مطمئن شوید که مردم آن را خواهند خرید.

• ابتدا تمام جزئیات این محصول یا خدمات را پیدا کنید. مثل یک پروژه تحقیقاتی با آن برخورد کنید. مجلات تخصصی تجارت، مقاله‌ها و داستان‌های مربوط به کسب و کار، صنعت و حرفه‌تان را مطالعه کنید. در اینترنت به دنبال ریزترین اطلاعاتی بگردید که می‌توانید پیدا کنید.

• کسانی را که در همان کسب و کار هستند، پیدا کنید و نظر آنها را درمورد این محصول یا خدمات بپرسید. پنهان‌کار نباشید. افرادی که در همان کسب و کار مورد نظر شما هستند، پاسخ بسیار خوبی درمورد کارآمدی و موفقیت ایده‌تان خواهند داد و هیچ‌کس هم ایده شما را نخواهد دزدید.

  قسمتی از کتاب

• از رئیس بانکی که با آن کار می کنید، بخواهید نظر یا توصیه‌اش را بگوید. روسای بانک‌ها سالانه صدها ایده کاری را بررسی می‌کنند. آن‌ها اطلاعات زیادی در مورد ایده‌هایی دارند که احتمال دارد در بازار موفق شوند.

چند سال قبل، مکالمه پنج دقیقه‌ای با رئیس بانکی که با آن کار می کردم، در هنگام خرید یک شرکت باعث شد که در هزینه کردن دویست هزار دلار پول صرفه جویی کنم. او به دو سه نکته اشاره کرد که من به دلیل کم‌تجربگی آن‌ها را کاملاً نادیده گرفته بودم.

آنچه خواهید آموخت می تواند در مسیر موفقیت کاریتان ، موجب صرفه جویی در میلیون‌ها تومان پول و چندین ماه و حتی سال‌ها کار دشوار شود. اخیرا یک کارآفرین جوان در دالاس به من گفت که در این برنامه ایده‌ای وجود دارد که وی از آن آگاه نبوده و برایش هزینه‌ای معادل هشت سال ناکامی، تلاش بی‌نتیجه و بیش از صدها هزار دلار ضرر مالی داشته است.

من به شخصه برای یادگیری این درس‌های کلیدی هزینه زیادی پرداخت کرده‌ام. بعد از اینکه پانزده سال برای شرکت‌های مختلف کار کرده بودم، فکر کردم آمادگی این را دارم که کسب و کار خودم را راه بیندازم و یک روز همین کار را کردم.

[su_box title=”در ذهن بهترین ها را بخوانید: ” style=”bubbles” box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″]

[/su_animate]

[/su_box]     

این نوشته خلاصه کتاب کسب و کار موفق خودتان را به راه بیندازید برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.