پس از گذشت مدتی، این شخصیت اصلی فیلم شاهد نیرویی جداشونده از سینه پدرش است که به‌سوی آشپزخانه روان می‌شود درحالی‌که پدرش از چنین قدرتی خبر ندارد. درست چند ثانیه پیش از رویارویی با این نیرو، دانی متوجه می‌شود که می‌تواند آینده را پیشگویی کند.

پیشنهاد می‌کنم اصل داستان را سر فرصت دنبال کنید. اما نکته جالب‌توجه این است که در دنیای واقعی چنین قدرتی نصیب هیچ‌کدام از ما نمی‌شود. یعنی نگاه بی‌پرده به هر آنچه در آینده یک نفر اتفاق می‌افتد.  البته ذهن ما دست‌بردار نیست و موضوع قدرت ماورائی چشم ازجمله مشغولیات ذهنی به‌حساب می‌آید.

همه ما با دیدن طرف مقابل فوراً آماده قضاوت کردنش می‌شویم؛ او به چه فکر می‌کند و حرکت بعدی‌اش چه می‌تواند باشد؟ ما نمی‌توانیم در تجربیات درونی دیگری شریک شویم و فقط مشتی پیش‌بینی ذهنی در این مورد انجام می‌دهیم. اما موضوع جالب این است که با همین آگاهی ناقص امکان پیش‌بینی اقدامات بعدی یک نفر را به دست می‌آوریم.

کسی که به من نزدیک می‌شود قرار است چه رفتاری داشته باشد؟ یک غریبه مهربان یا دشمنی که حریفش نخواهم شد؟!

این احساس با دیدن یک نفر در ما شکل می‌گیرد.

قدرت ماورائی چشم: پیشگوها و درک اجتماعی

احساس و شناختی که بالاتر در موردش نوشتم به‌واسطه رفتارهای گذشته فرد و وضعیت فعلی او در ما شکل می‌گیرد. شاید بهتر باشد کلید سومی هم به آن اضافه کنیم؛ چشم‌ها!

انسان ازنظر بصری آفریده‌ای چیره‌گر است. یعنی چه؟ ما به هرچه نگاه می‌کنیم درواقع همان‌ها موضوعات موردعلاقه و مسائلی هستند که در موردشان فکر می‌کنیم. پژوهش‌های بسیاری نشان می‌دهند زمانی که به یک نفر نگاه می‌کنیم طی یک رفتار طبیعی، جذب چشم‌های او می‌شویم.

نگاه کردن به چشمان افراد، در برخورد اول، این قدرت را به ما می‌دهد تا پیشگویی درستی در مورد اینکه او به کدام وسیله اطراف توجه می‌کند یا می‌خواهد به کدام سمت اتاق برود داشته باشیم. اینکه بتوانیم مثل دانی پیشگو، از آینده یک نفر سر دربیاوریم ممکن نیست ولی با خیره شدن به چشمان طرف مقابل قدم کوچکی در این مسیر برمی‌داریم.

البته فهمیدن اینکه چطور با نگاه کردن به چشمان یک نفر می‌توان قدرت دوسویه‌ای برای پیش‌بینی رفتار او پیدا کرد هنوز مبهم است. اگرچه مایکل گرازیانو روانشناس و پروفسور عصب‌شناس در دانشگاه پرینستون  روش قانع‌کننده‌ای برای توضیح این پیچیدگی یافته است:

با خیره شدن به چشمان یک نفر مثل این است که پرتویی نامرئی از آن‌ها دریافت می‌کنیم. این پرتوها بازتابی از قصد و توجه نهفته در منبع( چشم‌ها) هستند. گرازیانو با این توضیح، نیروی نامرئی پنهان در چشم را « جوهر خودآگاه» Substance C- حرف س برای خودآگاه Consciousness- معرفی می‌کند.

این دانشمند برجسته در ادامه اضافه می‌کند که جوهر خودآگاه، ساختمان مرکزی پیشگویی است. قرار نیست وجود واقعی داشته باشد. بلکه نماینده‌ای از فرایند بسیار واقعی، بینهایت پیچیده و عصبی در مغز فرد است. نسخه ساده‌شده‌ای از توجه قشری cortical attention –  قشر بینایی مغز- که احساس « زیر نظر کسی بودن یا دیده شدن» در ما ایجاد می‌کند.

شناخت قدرت ماورائی چشم با جوهر خودآگاه

شاید برایتان جالب باشد که بدانید، مطالعات اخیر گرازیانو و همکارانش به نکات بیشتری اشاره می‌کند ازجمله فرضی نبودن نیروی ساطع‌شده از چشم‌ها. شرکت‌کنندگان در آزمایش‌ها شاهد رشته‌ای از تصاویر بودند که مجرایی عمودی را با تمایل به یک سمت نشان می‌دهد.

تیم گرازیانو در تلاش بودند تا احتمال افتادن این مجرا را از نقطه‌ای که ایستاده تخمین بزنند. نتیجه آزمایش‌ها نشان داد که چشم فرد اثر چشمگیری روی قضاوت او در مورد افتادن یا ثبات این مجرا داشت. در آزمایش‌هایی که این مجرا به سمت صورت متمایل شده بود زاویه برآورد شده بزرگ‌تر بود و این نگاه خیره فرد، مجرا را بالا نگه می‌داشت.

در نقطه مقابل، وقتی مجرا کمی تکان می‌خورد، این زاویه بحرانی کوچک‌تر می‌شد گویی نیروی چشمان باعث حرکت مجرا و افتادنش می‌شود. این نتایج وقتی چشمان فرد بسته بودند به دست نیامد. بنابراین می‌شد به این واقعیت رسید که چهره روی آزمایش تأثیری ندارد بلکه این قدرت ماورائی چشم است که کار خودش را می‌کند.

چکیده‌ای از تلاش گرازیانو و تیمش در مورد اثر نیروی چشم‌ها

جوهر خودآگاه از یک شخص به بیرون راه پیدا می‌کند، همچون شعاعی از نور. این جوهر از چشم‌ها و در خطی مستقیم جاری می‌شود و با وسایلی که در اطراف هستند ارتباط برقرار می‌کند، انرژی و در ذات خودش کیفیتی دارد که به افراد در انتخاب رفتارها و عمل کردن کمک می‌کند.

جوهر خودآگاه یک فعالیت خودکار است و با ایجاد حس کنجکاوی در ما کاری می‌کند تا از خودآگاهی دیگران شناخت بهتری به دست بیاوریم.

یک سری از پیشرفته‌ترین ظرفیت‌های مغزی ما با شناختی که از دیگران داریم سروکار دارد و بخش زیادی از این فرایندهای در حال وقوع چنان خودکار و بصری هستند که از درک چگونه انجام شدن آن‌ها عاجز هستیم.

جمعی از روانشناسان اجتماعی به این شناخت رسیده‌اند که پیش‌بینی رفتار دیگری یک فرایند ذهنی بسیار ویژه است که قدرت ماورائی چشم در این محاسبه، حساب جداگانه‌ای را به خود اختصاص داده.

هرچند، اگر قدرت چشم‌ها را به‌عنوان یک نیروی پیشگوی فیزیکی در نظر بگیریم که از مغز افراد ساطع می‌شود این ماشین پیشگوی ما احتمالاً درست کار می‌کند. حتی می‌توانیم از دانی دارکو هم پیش بگیریم.

تماس چشمی: مهم‌ترین منبع قدرت ماورائی چشم

شناخت قدرت تماس چشمی را یک مهارت تأثیرگذار باید دانست. ارتباط چشمی اطلاعات خوبی در مورد نگاه دیگران به ما می‌دهد و روی همه روابط ما تأثیرگذار است؛ از روابط کاری تا روابط دوستانه و نزدیک و عاشقانه.

اما اینکه چرا روش نگاه کردن یا نکردن ما به دیگران یا دیگران به ما روی برداشت‌های ما اثر می‌گذارد باید یک پدیده انسانی منحصربه‌فرد دانست.

تابه‌حال تجربه قفل شدن نگاهتان را با فرد دیگری که در نزدیکی شما حضور دارد داشته‌اید؟ آیا حس نکردید نیروی قدرتمندی بین شما در جریان است؟ جاذبه، احساس ناراحتی ( طوری که وادارتان کند به سمت دیگری نگاه کنید) یا حتی حس شناخت ازجمله حالت‌هایی که احساس می‌کنید.

تجربه چنین احساساتی شما را با قدرتی که ارتباط چشمی دارد بیشتر آشنا می‌کند.

اهمیت نیروی چشم‌ها به‌ویژه در ارتباط انسانی، چه شخصی چه حرفه‌ای، خودش را بیشتر نشان می‌دهد؛ می‌تواند احساسی را از بین ببرد یا احساسی را بیافریند.

چرا ارتباط چشمی در روابط انسانی اهمیت دارد؟

تماس چشمی یکی از قدرتمندترین ابزار ارتباطی بین انسان‌هاست. دلیل این قدرت تفاوت چشمان انسان با چشم گونه‌های دیگر جانوران روی زمین است.

سفیده و عنبیه‌های چشم انسان در مقایسه با سایر جانداران قابل‌مشاهده‌تر هستند. این تضاد ظاهری سیاه و سفید تمرکز روی چشم‌ها را در زمان ارتباط چهره به چهره ساده‌تر می‌کند. سفیده چشم انسان بزرگ‌تر از نمونه پستانداران اولیه است.

از دیدگاه تکاملی این تفاوت باعث می‌شود تا انسان بتواند تشخیص بدهد نگاه دیگری به کدام سمت است بی‌آنکه جهت سر او مهم باشد. نخستی‌های دیگر، میمون‌ها و شامپانزه‌ها، با توجه به جهت سر می‌توانند نگاه موجود دیگری را تشخیص بدهند.

** شاید جالب باشد بدانید که **

◄ نگاه مستقیم چشمی در حیوانات در بسیاری از مواقع به معنی حمله یا حالت تهاجمی است.

با توجه به این شواهد، جهت سر یک پستاندار اغلب برای ارتباط تعریف می‌شود. از طرف دیگر، قابلیت انسانی تماس چشمی به‌عنوان ابزار ارتباط غیرکلامی احتمالاً به انسان‌های اولیه امکان هماهنگی فعالیت‌ها و برنامه‌ها را پیش از ارتباط کلامی  داده است.

ارتباط چشمی در کودکان

اهمیت قدرت ماورائی چشم حتی در کودکان هم قابل‌مشاهده است. تماس چشمی نقش تأثیرگذاری بر فعالیت مغزی آن‌ها دارد. در پژوهش‌های انجام‌شده مشخص شد که کودک به چهره‌ای نگاه می‌کند که در حال نگاه کردن به اوست (نگاه مستقیم) و کمتر به طرفین نگاه می‌کند ( نگاه انحرافی).

یک کودک چهارماهه همچنین می‌تواند مسیر چشمان فرد را زمانی که به چهره او نگاه می‌کند دنبال کند حتی اگر سر آن فرد حرکت نکند.

انواع ارتباط چشمی

در ادامه قصد دارم به دو نوع مهم تماس چشمی بپردازم و اینکه هرکدام دقیقاً چه معنایی دارند.

درصورتی‌که توانایی کافی برای برقراری ارتباط چشمی نداشته باشیم آشنایی با انواع ارتباط چشمی می‌تواند ما را با آنچه دیگران احساس می‌کنند و می‌اندیشند و درنهایت قدرت ماورائی چشم بیشتر آشنا می‌کند.

البته قانون سفت و سختی در مورد این حقیقت علمی وجود ندارد و برداشت افراد مبتنی بر تماس چشمی با دیگران ممکن است چندان دقیق نباشد یا فقط گاهی درست از آب دربیاید.

البته که ارتباط چشمی یکی از شکل‌های ضروری ارتباط غیرکلامی است که در کنار نشان‌های دیگر مثل زبان بدن و چهره  می‌تواند کلیدهای بیشتری برای شناخت طرف مقابل در اختیار بگذارد.

البته نباید از آداب‌ورسوم و استانداردهای اجتماعی در فرهنگ‌های مختلف در مورد تماس چشمی و زبان بدن غافل شد.

تماس چشمی مستقیم  Direct eye contact

تماس چشمی مستقیم یا نگاه دوطرفه ازجمله ابزارهای ضروری برای ارتباط با دیگران است. با حفظ این تماس هردو طرف مجموعه‌ای از احساسات و پیام‌ها را بین خودشان ردوبدل می‌کنند.

وقتی مستقیم به کسی که حرف میزند نگاه می‌کنیم- اگر نگاه آزاردهنده‌ای نداشته باشیم و از روی شفقت و دوستی انجامش دهیم- درواقع با این کار می‌خواهیم نشان بدهیم که شنونده فعالی هستیم و طرف مقابل برایمان اهمیت دارد.

در نقطه مقابل، موقعیتی را تصور کنید که مشغول حرف زدن برای کسی هستید و او حواسش نیست و درحال کار با گوشی تلفن یا هر رفتار آزاردهنده دیگری است. شاید قابلیت اکثر ما « چندکاره بودن» باشد ولی توجه کافی خیلی بیشتر از قابلیت اولی ارزش دارد و باعث جذابیت ما می‌شود.

فراموش نکنیم که تماس چشمی یک رفتار فریبنده است و می‌تواند روی شناخت و طرز فکر ما اثر بگذارد. در یکی از مطالعات انجام‌شده این نتیجه به دست آمد که وقتی تماس چشمی و توجه به قدرت ماورائی چشم فراموش نشود، کلنجار رفتن با فعالیت‌های ذهنی- مثل فعل سازی در حرف زدن- بسیار ساده‌تر اتفاق می‌افتد.

♦♦ تماس چشمی مستقیم انجام فعالیت‌های ذهنی را سخت‌تر می‌کند ♦♦

شاید به این موضوع فکر کنید که خیلی از ما وقتی قرار است به سؤال سختی جواب بدهیم معمولاً به دور و اطرافمان نگاه می‌کنیم. این می‌تواند به دلیل تمایل به فرار از عدم تمرکز و پاسخ مبهم ناشی از نگاه مستقیم طرف مقابل باشد.

ویژگی‌های ارتباط چشمی مستقیم چیست؟

این روش ارتباطی غیرکلامی یکی دیگر از نشانه‌های شخصیت برونگراست. فردی که تعاملات بیرونی دارد احتمالاً بیش از فردی که درون‌گرا و خجالتی است می‌تواند با دیگران ارتباط چشمی مستقیم داشته باشد.

شاید ویژگی دیگری که در مورد این ابزار تعاملی موردتوجه است، موضوع هوش فردی باشد. هنوز شواهد علمی مبتنی بر بالاتر بودن هوش فردی که تماس چشمی مستقیم دارد در مقایسه با کسی که چنین ارتباطی ندارد پیدا نشده است. نکته مهم، درک هر فرد از این روش ارتباطی است.

در یکی از پژوهش‌ها نتیجه به‌دست‌آمده این بود که هوش فردی که تماس چشمی بیشتری دارد بیشتر است. از سوی دیگر، ضریب هوشی بالا ارتباط نزدیکی با فعال ،پاسخگو و پویا بودن دارد.

شاید بهتر باشد بدانید که

برخی تماس چشمی مستقیم را نشانه صداقت و ارتباط چشمی انحرافی یا غیرمستقیم را برابر با دروغ‌گویی می‌دانند.

نگاه انحرافی یا غیرمستقیم

قدرتی که نگاه مستقیم برای انسان دارد، نگاه غیرمستقیم ندارد. شاید دلیل خاصی برای « خجالتی»، « حیله گرانه» یا « محتاطانه» خواندن این نوع ابزار ارتباطی وجود دارد که در ادامه بیشتر خواهم نوشت.

نگاه غیرمستقیم چه امتیازاتی دارد؟

شاید در برخی فرهنگ‌ها نگاه زیرزیرکی یا غیرمستقیم کلافه کننده باشد اما برخی سنت‌ها هم آن را نشانه ادب و احترام می‌دانند. دیگر امتیاز این روش ارتباطی غیرکلامی تمرکز در زمان پاسخ به سؤالات سخت است.

شخصاً ازجمله افرادی هستم که با انتخاب تماس چشمی غیرمستقیم در موقعیت مناسب، سعی می‌کنم به موضوع موردنظرم شفاف‌تر و مفیدتر فکر کنم چون حواس‌پرتی کمتری به سراغم می‌آید و دیگر درگیر فرایند قدرت پردازش مغز برای تصاویر نخواهم شد.

ارتباط چشمی غیرمستقیم بین چه افرادی شیوع بیشتری دارد؟

شاید بد نباشد کمی از قدرت ماورائی چشم فاصله بگیریم و از چشم به‌عنوان یک ابزار حفاظتی و نه روش تأثیرگذاری و اجتماعی نام ببریم!

افرادی که با اختلالات ذهنی مثل اختلال طیف اتیسم ASD، اختلال اضطراب اجتماعی SAD زندگی می‌کنند چندان اهل ارتباط چشمی مستقیم نیستند. بلکه بیشتر تمایل به تماس چشمی غیرمستقیم در تعاملات اجتماعی خود دارند.

درواقع یکی از مهم‌ترین نشانه‌های اختلال ASD این است که فرد از ارتباط چشمی خودداری می‌کند. در یک آزمایش بالینی مشخص شد که افراد مبتلابه اختلال طیف اتیسم در تعاملات خود دنبال چهره‌هایی هستند که نگاه غیرمستقیم دارند نه آن‌ها که مستقیم به چشمان دیگران نگاه می‌کنند.

همچنین افرادی که درگیر اختلال اضطراب اجتماعی هستند هراس مورد قضاوت و نقد شدن دارند. بنابراین انتخاب همیشگی یا پرتکرار آن‌ها ارتباط چشمی غیرمستقیم است.

پنج ترفند جالب برای افزایش قدرت ماورائی چشم

همه ما،کم یا زیاد، در روابط اجتماعی خود گاهی احساس ناامنی می‌کنیم. کنترل و کنار گذاشتن این حس و حتی پیش‌بینی آن با رعایت چند راهکار جذاب به‌سادگی ممکن خواهد بود.

ترس از پذیرفته نشدن

بله! این طبیعی است که گاهی دچار احساس هراس یا قضاوت شدن باشیم؛ چه در حلقه دوستان و چه در محیط کار و زندگی حرفه‌ای. اما کسی نباید این را بداند. نترس و با اعتمادبه‌نفس جلو می‌رویم و طوری خودمان را فریب می‌دهیم که درنهایت باور ‌کنیم و آنجاست که نگرانی و هراس از ما دور می‌شود.

اگر متوجه شدید که مرتب نگاهتان را از بقیه می‌دزدید این بار که با رفیقتان یا یک غریبه روبه‌رو شدید، تلاش کنید تا اولین نفر ارتباط برای برقراری ارتباط چشمی باشید.

♦♦ مهم: انسان گونه جذابی است که برای برقراری تماس چشمی منتظر اجازه است. معطل نکنید! اجازه را اول شما صادر کنید تا اعتمادبه‌نفستان را هم این‌گونه به رخ بکشید.

تشخیص تفاوت بین تماس چشمی با زل زدن

یک ارتباط چشمی قوی نشان‌دهنده قدرت ذهن و اعتمادبه‌نفس شماست اما نباید از این مرز رد شد و این نگاه یک نگاه خیره طولانی یا آزاردهنده باشد.

بدون شک همه ما تجربه نگاه همراه با احترام و همچنین زل زدن را در ارتباطات اجتماعی خود داشته‌ایم. از طرفی خیلی از ما مشکلی با ارتباط چشمی طولانی با آن‌هایی که دوستشان داریم نداشته‌ایم.

◄ فراموش نکنید که

پلک زدن برای چند ثانیه حین نگاه کردن هم فضای بین شما و دوستانتان را صمیمانه‌تر می‌کند و هم خودتان احساس خوبی برای ادامه ارتباط چشمی دارید.

تمرکز روی یک چشم در یک لحظه

وقتی معاشرت با کسی برایمان خوشایند باشد، اینکه به کجا نگاه می‌کنیم موضوعی نیست که اهمیت چندانی داشته باشد. هرچند زمانی مسئله‌ای مهم می‌شود که احساس خودآگاهی در یک موقعیت به شما دست می‌دهد.

این تجربه برای خیلی از ما پیش آمده است که هنگام حرف زدن با یک نفر نمی‌توانیم به هردو چشم او نگاه کنیم و اینکه بخواهید حد وسط را رعایت کنید شاید کاری کند مشکل در چشمانتان پیش بیاید!

قرار نیست تمرین پیچیده‌ای باشد. فقط فراموش نکنید برای به تصویر کشیدن قدرت ماورائی چشم، هرچند ثانیه نگاهتان را از یک چشم به چشم دیگر طرف مقابلتان حرکت بدهید. همچنین اگر حالت خاصی در چهره آن‌ها می‌بینید یا رفتار خاصی از خود نشان می‌دهند بهتر است به دهان یا دستان آن‌ها هم نگاه کنید.

به مردم فضا بدهید

این اتفاق دیگر برای خیلی از ما تقریباً عادی شده؛ آدم‌هایی دور و بر خودمان پیدا می‌شوند که متأسفانه درکی از حریم شخصی ندارند. هنر بی‌بدیل آن‌ها این است که مستقیم مسیر صورت شما را در پیش می‌گیرند و دست از زل زدن به چشمانتان برنمی‌دارند.

♦♦ یادآوری: فاصله فیزیکی معقول بین دو نفر در هنگام ارتباط و معاشرت می‌تواند اولین و بهترین روش برای مدیریت چنین موقعیت‌هایی باشد. برقراری ارتباط چشمی با رعایت چنین فاصله‌ای دیگر رفتار آزاردهنده‌ای نخواهد بود.

تماس چشمی در زمان سخنرانی

اگر هنوز هم صحبت کردن در جمع برایتان سخت است اجازه بدهید خدمتتان عرض کنم که این کابوس عده زیادی از مردمان کره زمین است! درحالی‌که اصلاً نباید این‌طور باشد.

راز ارتباط چشمی در زمان سخنرانی این است که کاری کنیم تا مخاطب حس کند طرف مقابل او همراه خوبی است اما قصد این را هم ندارد که به فرد خاصی در جمع خیره شود.

• ● بهتر است به خاطر بسپاریم که ●●

سخنرانی قرار نیست با ارتباط چشمی با تک‌تک مخاطبان همراه باشد و از طرفی این‌طور هم نباید باشد که تمام مدت به متن سخنرانی نگاه کنیم یا نگاهمان به دیوار سالن باشد.

احتمالاً شما هم تجربه ارتباط چشمی خاص در یک جلسه را با سخنران داشته‌اید. بله، روش او جواب داد! او تعدادی از مخاطبانش را برای تماس چشمی انتخاب کرد تا بخشی از تمرکز او صرف تعامل غیرمستقیم با آن‌ها شود.

ما در مجموعه ذهن کتابخانه صوتی جذابی راه‌اندازی کرده‌ایم که می‌توانید کتاب‌های موردعلاقه خود را در حوزه توسعه فردی و روانشناسی انتخاب و به لطف راویان خوش‌صدا، از شنیدنشان لذت ببرید. پیشنهاد ما در قدم اول دانلود رایگان اپلیکیشن ذهن است.

پایان‌بخش

تماس چشمی می‌تواند بر اینکه فرد چه حسی داشته باشد تأثیر بگذارد. یک سری تماس چشمی مستقیم دارند ولی برخی دیگر هم احساس خوبی با این نوع ارتباط چشمی ندارند.  برداشت فردی هریک از ما در مورد شخصیت، صداقت و هوش یک نفر می‌تواند تحت تأثیر میزان ارتباط چشمی آن‌ها با ما یا دیگران سنجیده شود.

در این مقاله با هم در مورد قدرت ماورائی چشم حرف زدیم و اینکه چطور یک ارتباط چشمی ساده می‌تواند فرایند تعامل انسانی را شیرین‌تر کند. اما اگر این تماس غیرکلامی کم باشد چطور؟ اگر شما مدام برای انجام این کار با خودتان کلنجار بروید چطور؟

اصلاً قرار نیست به خودمان سخت بگیریم. پس لطفاً احساس بدی برای انجام ندادنش نداشته باشید. همه ما گاهی نیاز داریم تا از مردم فاصله بگیریم و همچنین ارتباط چشمی با آن‌ها نداشته باشیم.

◄ گاهی مکانیزم انتخابی ما، محافظت از خود است.

منبع:

https://ro.co/health-guide/importance-of-eye-contact/

https://www.psychologytoday.com/us/blog/mind-brain-and-value/202006/the-science-behind-the-power-the-eyes

این نوشته قدرت ماورائی چشم چگونه می‌تواند احساسی را بیافریند یا از بین ببرد؟ برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

همه ما میدانیم در آغوش کشیده شدن چه حس آسایش بخشی دارد- حس شنیده شدن، ازنظر عاطفی درک و حمایت شدن. این حس گرم و مطبوع ارتباط انسانی در حفظ عواطف کلی و سلامت جسمی ما که در نهایت منجر به ارتباط مؤثر با دیگران می شود، بسیار مهم است.

درواقع، هزاران مطالعه انجام‌شده نشان داده‌اند که افراد بهره‌مند از روابط رضایت‌بخش، طبعاً شادتر بوده و  دارای مشکلات جسمی و روانی کمتری هستند  و زندگی طولانی‌تری نیز دارند. نقطه مقابل این افراد آن‌هایی هستند که افسردگی ناشی از کمبود روابط اجتماعی دارند.

انزوای اجتماعی چیست؟

انزوای اجتماعی وضعیتی کامل یا نسبی از کمبود ارتباط با فرد یا اجتماع است. این حالت را با تنهایی یکی ندانید چراکه تنهایی بازتابی از کمبود موقتی ارتباط با انسان‌هاست.

به گفته استیو کول Steve Cole پژوهشگر علم ژنتیک در دانشگاه کالیفرنیا « انزوای اجتماعی قوی‌ترین خطر اجتماعی به‌حساب می‌آید».

درهرصورت، تنهایی و انزوای اجتماعی برای جسم انسان بسیار آسیب‌رسان است و همین دو مفهوم به‌تنهایی تقریباً هر جسمی را از پا درمی آورد که ازجمله آن‌ها مغز است. در مطالعاتی که صورت گرفته است مشخص شد افرادی که از تنهایی مزمن رنج می‌برند بیش از دیگران درگیر بیماری‌های قلبی می‌شوند و در معرض متاستاز شدن سرطان (انتقال به بافت‌های دیگر بدن) قرار می‌گیرند و همچنین خطر سکته مغزی و مواردی نظیر این‌ها مثل بیماری‌های عصبی و مغزی ازجمله آلزایمر بیش از دیگران آن‌ها را تهدید می‌کند.

فرد بزرگ‌سال تنها ۲۵% بیش از دیگران دچار مرگ زودرس می‌شود درحالی‌که افراد سالخورده باتجربه تنهایی، دو برابر زودتر از آن‌هایی که ارتباطات اجتماعی دارند دچار مرگ زودرس می‌شوند. این وضعیت چیزی فراتر از یک هشدار برای زندگی مدرن بشر امروز است که این‌چنین درگیر تنهایی و انزوای اجتماعی شده است. شاید این سؤال مطرح شود که با گسترش فزاینده تنهایی و تبدیل‌شدن آن به اپیدمی انزوای اجتماعی، چگونه می‌توان ارتباط مؤثری با دیگران برقرار کرد؟

چرا «تنهایی» ناخوشایند است؟

در موضوع ارتباط مؤثر با دیگران، مفهوم ناخوشایند بودن «تنهایی» است که باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد. بهتر است برای فهم این موضوع به زنجیره « طردشدن» فکر کنیم؛ طی مطالعات انجام‌شده روی تصویربرداری مغز در دانشگاه میشیگان این نتیجه حاصل شد؛ همان دردی که ناشی از آسیب جسمی است در زمان طرد شدن اجتماعی هم احساس می‌شود.

در مطالعه دیگری از سوی دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا شواهدی به دست آمد که نشان می دهد استرس ناشی از روابط پیچیده باعث افزایش التهابات هم در سطح روانی و هم سطح فیزیکی در بدن فرد می‌شود.

توجه داشته باشید که همه ما چه از نظر روانی و چه از نظرجسمی، ارتباط اجتماعی را عنصری مثبت و طردشدگی یا تنهایی را عنصری منفی می‌دانیم.

در پرداختن به عناصر ارتباط مؤثر با دیگران، بد نیست به نقل از آقای متیو لیبرمن Matthew Lieberman پروفسور دانشگاه کالیفرنیا در مورد اهمیت ارتباط اجتماعی اشاره‌کنیم؛ ایشان ابراز می‌کنند که این ارتباط از چنان اهمیتی برخوردار است که در صورت طرد شدن یا تجربه هرگونه درد اجتماعی، مغز ما همان درد ناشی از آسیب فیزیکی را متحمل می‌شود. درد و رنج اجتماعی و فیزیکی بسیار به هم شباهت دارند. آقای لیبرمن در ادامه می‌افزاید « هیچ‌یک از ما انتظار این را نداریم کسی که پایش شکسته بی‌خیال این شکستگی شود یا از این درد جانکاه بگذرد پس وقتی این فقدان اجتماعی برای فرد اتفاق می‌افتد همان کیفیت درد که نوعی واکنش اشتباه است از طرف مغز پیش می‌آید.

شاید مقاله صحبت کردن میان جمع چه آدابی دارد؟ هم برای شما مفید و جالب باشد.

جان کلام اینکه؛ درد اجتماعی را هم باید به همان اندازه دردی که بر جسم ما تحمیل می‌شود، جدی بگیریم.

 انواع روابط انسانی کدام اند؟

بیش از آنکه بدانیم چگونه می‌توان ارتباط مؤثری با دیگران برقرار کرد، بهتر است با انواع روابط آشنا شویم تا تصویر درست و منسجمی برای ارتباط اجتماعی داشته باشیم.

رابطه مستقیم

در رابطه مستقیم شما نقش راهنما یا هدایت‌کننده را دارید. گفت‌وگو شفاف، بدون کنایه، هدایت‌گرانه و بسیار صادقانه است. در یک چنین رابطه‌ای به دلیل نوع برخورد، امکان سوءتفاهم یا دلخوری وجود دارد؛ ولی داشتن صداقت کلام در اینجا برای رسیدن به هدفی خاص است.

رابطه دیپلماتیک

اگر اهل سیاست باشید حتماً با کیفیت این نوع رابطه آشنایی دارید. یک سیاستمدار به دلیل جایگاه ویژه‌ای که دارد می‌تواند یک « نگه‌دارنده» و «سازنده» خوب باشد. مثل رابطه مستقیم، در رابطه دیپلماتیک، ارتباط با طیف بزرگی از افراد، طبیعی و اثرگذار است.

رابطه مستقل

خب این رابطه کمی پیچیده است! فرد مستقل، وابستگی و تعلق کمتری نسبت به اطرافیان دارد. اشتباه نکنید! او بی‌احساس و ضد اجتماع نیست؛ او فقط اهمیت بیشتری برای فردیتش قائل است و در روابط انسانی‌اش، همیشه تصمیم‌گیرنده نهایی است. تأثیر کمتری از اجتماع می‌گیرد و راه زندگی را به‌تنهایی طی می‌کند. برای داشتن رابطه مستقل باید شخصیتی محکم و باثبات داشت.

رابطه حمایت‌گرانه

«حمایت» و «قابل‌اعتماد بودن» دو مشخصه بارز در رابطه حمایت‌گرانه است. برقراری ارتباط در چنین رابطه‌ای بسیار خوشایند و مثبت است؛ چراکه فرد حمایتگر همیشه آماده هر نوع کمکی است و می‌توان روی بودنش حساب کرد؛ ولی بد نیست گاهی برای حفظ تعادل، خودتان نسبت به دیگران در اولویت باشید.

رابطه عاطفی

برقراری ارتباط مؤثر در این نوع رابطه، نیازمند سطح بالایی از توجه، اشتیاق و احساسات است. فرد عاطفی خیلی نکته‌سنج و دقیق است و به‌راحتی درگیر مسائل  می‌شود. این را بدانید که او روحیه مثبت خود را حتی در موقعیت‌های چالش‌برانگیز هم حفظ می کند.

رابطه متعادل

در رابطه متعادل، افراد خویشتن‌دار معمولاً از پس موقعیت‌های سخت و پیچیده برمی‌آیند. آن‌ها به احساسات خود اجازه ورود نمی‌دهند و می‌توانند حتی با شما یک رابطه حمایت‌گرانه داشته باشند. برای برقراری رابطه مؤثر، بهتر است این رابطه دوطرفه باشد و هردو نفر از هم حمایت کنند..

رابطه اجتماعی

بهترین نوع رابطه که همخوانی بالایی باشخصیت اجتماعی انسان دارد، رابطه اجتماعی است. افرادی با این رویکرد بهترین دوستان هستند و گسترده‌ترین و پویاترین روابط انسانی را دارند. درواقع می‌توان گفت که رابطه اجتماعی ترکیبی از همه روابط بالا با درجات مختلف است.

ارتباط مؤثر با دیگران؛ چند راهکار ساده

حال که به یاد آوردیم چه گنج نایابی درون خود داریم، وقت آن رسیده که برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران آستین بالا بزنیم. همه در مورد اثرگذاری بهتر در روابط انسانی خود بارها مطالعه و تمرین کرده‌ایم. پس بد نیست یک‌بار دیگر آن‌ها را مرور کنیم.

لبخند بزنید

برای شروع ارتباط مؤثر با دیگران، فراموش نکنید که « بیمار خنده‌های توام، بیشتر بخند- خورشید آرزوی منی، گرم‌تر بتاب!»

ارتباط چشمی داشته باشید

دست از محافظه‌کاری و خویشتن‌داری بردارید. برای ارتباط مؤثر با دیگران اجازه دهید روابط انسانی زلال و سالمی از طریق ارتباط چشمی برقرار شود.

زمان را مدیریت کنید

یک مدیر موفق فقط یک حسابگر مالی موفق نیست.  برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران باید به‌موقع سر قرارها حاضر شد و برای وقت خود و دیگران ارزش قائل بود.

شنونده جذابی باشید

همه ما می‌دانیم که « مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد»!

عواطف انسانی را نادیده نگیرید

گاهی لازم است تا بیشتر از هرزمان دیگری دست هم‌صحبت خود را به گرمی بفشارید و نشان دهید چقدر خوب حالش را می‌فهمید. از طرف دیگر، از اینکه درخواست نوازش و توجه کنید هم نترسید. ما همه انسانیم و برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران، نیاز به حمایت روانی داریم.

 در لحظه حضور داشته باشید

برای چند دقیقه یا ساعت همه آنچه را که پشت سر گذاشتید نادیده بگیرید و به احترام خود و هم‌صحبتی که دارید، در لحظه حضور داشته باشید.

عمیق و دقیق باشید

اگر ابهامی در گفت‌وگو حس می‌کنید آن را به‌موقع یا با طرح چند سؤال برطرف کنید. گاهی لازم است تا از پنجره نگاه طرف مقابل به زندگی نگاه کنید. درک و ارزیابی موضوع با نگاه غیرشخصی نشان‌دهنده هوش عاطفی و اجتماعی فرد است.

احساس امنیت باعث برقراری ارتباط مؤثر می‌شود

با ایجاد یک فضای امن و صمیمی برای هم می‌توانیم این احساس را منتقل کنیم که قرار نیست « مورد قضاوت» واقع شویم. حتی در روابط کاری و حساب‌شده، با برقراری روابط انسانی سالم و امن، می‌توان به نتیجه‌ای بالغانه و درست رسید.

اسرار ارتباط مؤثر با دیگران

«  هر آنچه را برای خودت می‌پسندی، برای دیگران هم بپسند!» همین یک جمله کوتاه، شاه‌کلید ارتباط مؤثر با دیگران است.

در قدم بعدی این سؤال را از خود بپرسید که چه نوع کمک و همراهی می‌تواند ابزار خرسندی شما را فراهم کند؟ این را بدانید که تمرکز روی « چه می‌توانم به دیگران هدیه دهم؟» یک روش اثبات‌شده برای ارتباط مؤثر با دیگران و از همه مهم‌تر، خشنودی شخص خودتان است. با شرکت در دوره‌های آموزشی که برایتان اهمیت دارد و بالا بردن  کیفیت همراهی و همکاری اجتماعی  می توانید در مسیر ارتباط بهتر با اجتماع گام‌های بلندتری بردارید.

با من دوست باش!

شاید آخرین نکته باشد، ولی مهم‌ترین آن‌هاست! بله! خودشناسی و بهره‌مندی از نعمت عزت‌نفس. به خودتان که باور داشته باشید و اینکه قرار است مقصد شما کجا باشد، بیش از هر تصمیم و روش دیگری برای ارتباط مؤثر با دیگران اهمیت دارد.

بهتر است کمی شجاعت به خرج دهیم و با تمرکز و هوشمندی بیشتری برای حفظ دایره روابط خود در اجتماع خسته امروز قدم بداریم.

کمی بحث عمیق و جدی شد؛ اما فراموش نکنید که با رعایت چند راهکار ساده و دل‌نشین، می‌توانید دوستی همراه و معاشری به‌یادماندنی برای مردم باشید.

ارتباط مؤثر با طبیعت

در ادامه روش‌های ارتباط مؤثر با دیگران، بد نیست گریزی هم به طبیعت بزنیم. درواقع، هر آنچه در موسیقی خالص و بی‌آلایش آن می‌یابیم، پلی است برای درک بهتر خود و دیگران.

پیوند دوباره با روح طبیعت و زمین کمک می‌کند تا عنصر گم‌شده تعادل و آگاهی را بار دیگر پیدا کنیم. طبیعت، ما را نسبت به زمین مهربان‌تر می‌کند چون به یاد می‌آوریم بخشی از آن هستیم.

خواهش می‌کنم با رعایت چند مورد، برقرارکننده این تعامل زیبا باشید:

• در لحظه حضور داشته باش ( اما گذشته‌ات را فراموش نکن و از آینده هم نترس).
• روحیه پذیرش گر و ذهنی سازگار داشته باش.
• قدردان و بخشنده باش.
• اهل سرگرمی و خوشی باش.
• صدای قلبت را بشنو.
• به نشانه‌های معنوی در زندگی اهمیت بده و آن‌ها را گوش کن.

سخن پایانی

روزهای سخت فعلی باعث شده تا از هم دور شویم و فراموش کنیم که چقدر دوستی، محبت و لبخندهای امیدبخش می‌تواند راهگشا باشد؛ بااین‌حال همه ما از فواید برقراری ارتباط مؤثر با دیگران آگاهیم و تلاش می‌کنیم دنیای امن و دوستانه‌ای بسازیم.

از اینکه خواننده این مقاله بودید سپاسگزاریم و خواهشمندیم در بخش دیدگاه، نظرات و تجربیات خود را در مورد چگونگی برقراری ارتباط مؤثر با دیگران بنویسید.

این نوشته ارتباط مؤثر با دیگران ؛ شاه کلید تعادل در زندگی فردی و اجتماعی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.

ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی چیست؟

ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی به ناراحتی فرد در هنگام نگاه کردن مستقیم به چشم‌های شخص دیگری اشاره دارد. فردی که دچار ناتوانی در برقراری تماس چشمی می‌شود، ممکن است هنگام مکالمه با کسی، از برقراری ارتباط چشمی با او جلوگیری کند. اگر آن فرد بتواند ارتباط چشمی برقرار نند، اغلب احساس می‌کند مورد قضاوت یا موشکافی قرار می‌گیرند.

چرا مردم از برقراری ارتباط چشمی اجتناب می‌کنند؟

افراد به دلایل مختلفی در برقراری ارتباط چشمی ناتوان هستند. برای کسانی که بیماری روانی برای آن‌ها تشخیص داده نشده است، اجتناب از تماس چشمی می‌تواند به کمرویی یا عدم اعتماد به نفس مربوط باشد. نگاه کردن به چشم‌ها هنگام صحبت، برای کسانی که گفتگوی مؤثر را تمرین نکرده‌اند یا ترجیح می‌دهند در کانون توجه نباشند، احساس ناراحتی ایجاد می‌کند.

برقراری ارتباط چشمی و اختلال اضطراب اجتماعی

غالباً افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی (SAD) نگاه کردن به چشمان شخص را موجب اضطراب و ناراحتی می‌دادند. این احتمالاً تاحدی به دلیل سیم‌کشی ژنتیکی است. تحقیقات نشان داده‌اند افرادی که مبتلا به SAD هستند، از تماس مستقیم چشمی می‌ترسند. اگر SAD داشته باشید، بخشی از مغز که به شما از خطرات را هشدار می‌دهد، می‌تواند در اثر ارتباط چشمی تحریک شود.

تماس چشمی و اوتیسم

تحقیقات درمورد اوتیسم نشان می‌دهند که افراد مبتلا به این بیماری نسبت به تماس چشمی حساسیت زیادی دارند. این بدان معنا است که کسانی که به اوتیسم مبتلا هستند، از تماس چشمی ‌خودداری می‌کنند، زیرا این می‌تواند باعث ناراحتی شدید و حتی درد شود.

غلبه بر ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی

برقراری تماس چشمی هنگام مکالمه مهم است. این مهارت هم برای موقعیت کاری و هم برای روابط شخصی امری حیاتی است. در حالی که برخی از افراد ممکن است تمایل به ترس یا اجتناب از ارتباط چشمی داشته باشند، اما بیشتر آن‌ها می‌توانند مهارت‌های ارتباط چشمی خود را بهبود ببخشند و در برقراری ارتباط چشمی خوب بهتر شوند.

دو مرحله برای یادگیری تماس چشمی وجود دارند که به شرح زیر هستند:

• اضطراب در مورد تماس چشمی را کاهش دهید.
• مهارت‌های برقراری ارتباط چشمی را بهبود ببخشید.

اضطراب در مورد تماس چشمی را کاهش دهید

افراد مبتلا به اختلال اضطراب احتمالاً از درمانی شامل درمان شناختی رفتاری (CBT) یا دارو بهره‌مند می‌شوند.  بیشتر افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی می‌توانند یاد بگیرند که بر پاسخ ترس خود غلبه کرده و ارتباط چشمی خود را بهتر حفظ کنند. به این ترتیب، تماس چشمی فقط یکی از جنبه‌های تعامل اجتماعی است که می‌توانید با تمرین و قرار گرفتن در معرض حساسیت، از آن بهره‌مند شوید.

اگر شما اختلال اضطرابی نداشته باشید، اما هنوز ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی دارید، می‌توانید با افزایش مقادیر تماس چشمی با گذشت زمان تحمل خود را افزایش دهید. به تدریج، در صورتی که بیشتر اوقات این کار را انجام می‌دهید، باید احساس ناخوشآیندی کمتری داشته باشید!

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles“ box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″] راه‌های تقویت خودباوری ؛ ۱۲ راه برای بهبود و افزایش خودباوری [/su_animate]

[/su_box]

با افرادی که احساس اضطراب کمتری در شما ایجاد می‌کنند، مانند یک دوست خوب، کار خود را شروع کنید و روی موقعیت‌های بیشتر تحریک کننده اضطرابی مانند برقراری تماس چشمی با همکاران کاری خود شروع کنید.

اگر در ابتدا ارتباط چشمی واقعی بیش از حد استرس زا باشد، حتی می‌توانید با برقراری ارتباط چشمی با شخصیت‌ها در تلویزیون، فیلم‌های آنلاین یا سایر چت‌های ویدیویی شروع کنید. اگر می‌بینید که اضطراب شما قبل یا در موقعیت‌هایی که باید با آن‌ها تماس چشمی برقرار کنید افزایش می‌یابد، سعی کنید تنفس عمیقی بکشید تا ضربان قلب شما کم شده و آرام شوید.

مهارت‌های ارتباط چشمی را بهبود ببخشید

اگر با شخصی به تنهایی صحبت می‌کنید (یا به افراد درون یک گروه نگاه می‌کنید)، مکانی را مستقیماً بین چشم شنونده یا کمی بالاتر از آن انتخاب کنید. اگر این کار راحت نیست، سعی کنید اجازه دهید چشمانتان کمی از فوکوس خارج شوند که این وضعیت موجب آرامش بیشتری در شما می‌شود.

شما باید گاهی اوقات به چشم‌های فرد روبروی خودتان نگاه کنید. خیره شدن بیش از حد شدید باعث ناراحتی افراد خواهد شد. استفاده از این دو استراتژی برای بهبود ارتباط چشمی، باعث می‌شود شنوندگان ارتباط بیشتری با شما برقرار کنند و شما احساس راحتی بیشتری هنگام صحبت با یک گروه یا با یک فرد داشته باشید.

نکات مهم برای رفع ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی

• در شروع گفتگو تماس چشمی برقرار کنید: از بدو شروع گفتگو با فردی، ارتباط چشمی را برقرار کنید.
• از قانون ۵۰/۷۰ استفاده کنید: در هنگام صحبت ۵۰ درصد از وقت و هنگام گوش دادن ۷۰ درصد از ارتباط چشمی خود را حفظ کنید.
• به مدت ۴ تا ۵ ثانیه ارتباط چشمی را حفظ کنید: هر بار حدود چهار تا پنج ثانیه تماس چشمی خود را حفظ کنید. قبل از اینکه نگاه خود را از سَر بگیرید، هنگام قطع ارتباط چشمی، به کناره‌ها نگاه کنید.
• از تکنیک مثلث استفاده کنید: به جای نگاه کردن به پایین (زیرا این مسئله عدم اعتماد به نفس را نشان می‌دهد)، می‌توانید به نقطه دیگری از صورت فرد نگاه کنید. یک مثلث وارونه را تصور کنید که چشم و دهان آن‌ها را به هم متصل می‌کند. هر پنج ثانیه، هر کدام از نقطه مثلثی که به آن نگاه می‌کنید را بچرخانید.
• ژست بگیرید: نگاه خود را بشکنید تا حرکتی انجام دهید یا سَر خود را تکان دهید، زیرا این طبیعی‌تر از نگاه ناشی از استرس به چشم‌ها است.
• نزدیک چشم را نگاه کنید: اگر نگاه مستقیم به چشم شخصی بسیار استرس‌زا است، در عوض به بینی، دهان یا چانه او نگاه کنید.

هنگام صحبت با گروهی از افراد، به جای اینکه به کل گروه فکر کنید، تصور کنید که هر بار مکالمه‌ای فردی با یک نفر در گروه را داشته‌اید.

هنگام صحبت، یک نفر را در گروه انتخاب کرده و وانمود کنید که فقط با آن شخص صحبت می‌کنید. همانطور که فکر یا جمله خود را تمام می‌کنید به آن شخص نگاه کنید. همانطور که جمله یا ایده جدیدی را شروع می‌کنید، فرد دیگری را در گروه انتخاب کنید و با پایان دادن به فکر، در چشمان او بنگرید. اطمینان حاصل کنید که در نهایت همۀ افراد را در این گروه مورد تماس چشمی قرار دهید.

[su_box title=”همچنین بخوانید: ” style=”bubbles“ box_color=”#a631a8″ radius=”20″]

[su_animate type=”shake” duration=”0.5″] روش های غلبه بر خجالت ؛ ۱۰ راه از بین بردن خجالتی بودن [/su_animate]

[/su_box]

تحقیق در مورد تماس چشمی در اختلال اضطراب اجتماعی

یک بررسی ۲۰۱۷ که در گزارش‌های روانپزشکی فعلی منتشر شده است، نشان می‌دهد که اضطراب اجتماعی به ترکیبی از احتیاط و جلوگیری از پردازش محرک‌های عاطفی اجتماعی مربوط می‌شود. این بدان معنا است که در یک مهمانی، ممکن است مراقب افرادی باشید که به نظر می‌رسد در مورد شما قضاوت می‌کنند، اما همچنین سعی کنید از موقعیت‌هایی که در آن‌ها احساس می‌کنید مورد قضاوت قرار می‌گیرید، جلوگیری کنید. این بررسی نشان داده است که افراد مضطرب اجتماعی از حفظ تماس چشمی خودداری می‌کنند. باز هم این احتمالاً به دلیل ترس از قضاوت شدن است.

معرفی کتاب

اگر دوست دارید درزمینه مقابله با استرس‌های رایج، مانند هراس اجتماعی یا مشکل در برقراری ارتباط با دیگران و غلبه بر آن‌ها کتابی کاربردی بخوانید، توصیه ما به شما کتاب قورباغه‌ات را ببوس، نوشته برایان تریسی است. تریسی در این کتاب به شما می‌آموزد که چطور با خودتان کنار بیایید تا توانایی‌های بالقوه خود را بالفعل کنید.

کلام آخر

اگر متوجه شده‌اید که اضطراب اجتماعی شما تا حدی شدید است که نگاه به چشم شخصی برایتان بیش از حد ناراحت کننده می‌باشد، از یک متخصص بهداشت روان یا پزشک خانواده خود کمک بگیرید. اگر قبلاً برای شما SAD تشخیص داده نشده باشد، علائم شما ارزیابی می‌شوند و یک برنامه درمانی برای رفع ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی ارائه می‌شود.

اگر به مباحث مربوط به روانشناسی علاقه دارید و می‌خواهید منابع بیشتری در این زمینه مطالعه کنید، اپلیکیشن ذهن مخصوص شماست. ما تلاش کردیم تا در اپلیکیشن ذهن هر آنچه برای مطالعه درزمینه روانشناسی و توسعه فردی نیاز دارید را به شما ارائه دهیم. با کلیک روی لینک زیر به‌صورت رایگان اپلیکیشن ذهن را دانلود کنید و به ما بپیوندید.

این نوشته ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی برای اولین بار ظاهر می شود در ذهن.